സന്ധ്യാകാലം, ചന്ദ്രകിരണങ്ങളുടെ നന്മയും നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സന്തോഷകരമായ ഉദയവും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് പ്രിയപ്പെട്ട സ്ത്രീപോലെ പതിയുന്നു. രാത്രിയുടെ സ്നേഹമുള്ള മുഖം, ഉദിച്ചുചേരുന്ന ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശത്തിൽ തെളിഞ്ഞു, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കണ്ണുകൾ തുറന്ന്, വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച സ്ത്രീപോലെ ചന്ദ്രപ്രഭയിൽ മൂടി തിളങ്ങുന്നു. അത്താഴത്തിന്, പാകമായ അരി ഭക്ഷിച്ച സന്തോഷഭരിതമായ ക്രെയിൻകളുടെ നിര, കാറ്റ് തളളിയെടുത്ത് ആകാശത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ ഉയരുന്നു; അത് ഒരു പൂമാല പോലെ പരസ്പരം ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു. വലിയ തടാകത്തിലെ വെള്ളം, താമരകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, ഒറ്റ ഉറങ്ങുന്ന ഹംസയോടെ, മേഘമില്ലാത്ത പൂർണ്ണചന്ദ്രനോടൊപ്പം നക്ഷത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞ രാത്രികാലം പോലെ തിളങ്ങുന്നു. പ്രഭാതത്തിൽ, കാറ്റ് വീശുമ്പോൾ, കുഴൽമേളയും മറ്റു വാദ്യങ്ങളും, കാളകളുടെയും കാളവരകളുടെയും ഗർജ്ജനയും, ഈ ശബ്ദങ്ങൾ ചേർന്ന് ആകാശം സംഗീതം കൊണ്ട് നിറയ്ക്കുന്നു. പുഴയുടെ തീരങ്ങൾ, പുതിയ വെള്ള കാശാ പുല്ല് പുതപ്പി, സുഖകരമായ കാറ്റ് പുഴയുടെ പൂക്കൾ വിതറിയതോടെ, വൃത്തിയുള്ള വസ്ത്രംപോലെ തിളങ്ങുന്നു. കാടുകളിൽ, തേൻ കുടിച്ച മധുരപാനത്തിൽ മയങ്ങുന്ന തേൻചീറ്റികൾ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ചുറ്റുന്നു; താമരയുടെ മഞ്ഞ് ശരീരത്തിൽ പുകഞ്ഞ്, കാറ്റ് പിന്തുടർന്ന് ആനന്ദത്തിൽ വ്യത്യസ്തമായി ഉല്ലാസിക്കുന്നു. വൃത്തിയുള്ള വെള്ളം, പൂക്കൾ നിറഞ്ഞത്, ക്രെയിൻകളുടെ നിലവിളി, പാകമായ അരി, സുഖകരമായ കാറ്റ്, ശുദ്ധമായ ചന്ദ്രൻ—ഇവയെല്ലാം മഴക്കാലം അവസാനിച്ചുവെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ഇന്ന്, പുഴയുടെ തീരങ്ങളിൽ മീനുകൾ കൂട്ടമായി വന്നതോടെ, പുഴയിടത്തുള്ള സ്ത്രീകളുടെ ചലനങ്ങൾ, പ്രിയനോടൊപ്പം ഒരു രാത്രി കഴിഞ്ഞ സ്ത്രീകളുടെ പ്രഭാതചലനങ്ങൾപോലെ മന്ദമാണ്. പുഴയുടെ വായുകൾ, കാശാ പുല്ല് പുതപ്പി, ചക്രവാകപക്ഷികൾ നിറഞ്ഞ്, ജലസസ്യങ്ങൾ മൂടിയതോടെ, വധുവിന്റെ മുഖം ഇലയാലം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചതു പോലെ കാണപ്പെടുന്നു. കാടുകളിൽ, പൂത്തുള്ള arrow-wood മരങ്ങൾ പൂക്കൾ കൊണ്ട് ചായം പൂശിയതും, തേൻചീറ്റികൾ സന്തോഷത്തോടെ humming ചെയ്യുന്നതും, ഈ സമയത്ത് ശക്തനായ കാമദേവൻ തന്റെ ശക്തമായ ബോയും staffയും എടുത്ത്, ശക്തി പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. ലോകത്തെ മഴകൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, പുഴകളും തടാകങ്ങളും നിറച്ച്, ഭൂമിയിൽ വിളവുകൾ നൽകിച്ച്, മേഘങ്ങൾ മാറി, ആകാശം വെള്ളംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞതില്ലാതെ തെളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ശരത്കാല പുഴകൾ, പുതുവായുള്ള ബന്ധം കഴിഞ്ഞ സ്ത്രീകളുടെ കെട്ടിയുള്ളത് പോലെ, പതിയെ മണൽത്തീരങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. വെള്ളം, വൃത്തിയോടെ, curlewപക്ഷികളുടെ നിലവിളി, ചക്രവാകപക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, തടാകങ്ങളിൽ വിശ്രമിച്ചുകൊണ്ട് മനോഹരമായി തിളങ്ങുന്നു. "സുന്ദരിയേ, രാജാക്കന്മാർ തമ്മിൽ വിജയത്തിനായി മത്സരിക്കുകയും, യുദ്ധത്തിനായി ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങേണ്ട സമയമാണ്." "രാജകുമാരാ, ഇതാണ് രാജാക്കന്മാരുടെ ആദ്യയുദ്ധം; എന്നാൽ സుగ്രീവൻ അങ്ങനെ ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തുന്നതായി ഞാൻ കാണുന്നില്ല." ഏഴു ഇലകളുള്ള അസനമരങ്ങൾ, പൂത്ത കോവിദാരമരങ്ങൾ, ബന്ധുജീവപൂക്കൾ, കറുത്ത ശ്യാമാ സസ്യങ്ങൾ, മലമുകളിലൊക്കെയും കാണപ്പെടുന്നു. "ലക്ഷ്മണാ, പുഴയുടെ തീരങ്ങൾ എവിടെയും ഹംസ, ക്രെയിൻ, ചക്രവാക, കർല്യു പക്ഷികൾ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു." "മഴക്കാലം കഴിഞ്ഞ നാല് മാസം, ഞാൻ ദുഃഖത്തിൽ പീഡിതനായി, സീതയെ കാണാതെ, നൂറു വർഷംപോലെ നീണ്ടു." "ചക്രവാകപക്ഷിയുടെ പെൺകുഞ്ഞ് കൂട്ടുകാരനെ പിന്തുടർന്ന് കാട്ടിലേക്ക് പോകുന്നതുപോലെ, സീതയും ദണ്ഡകവനത്തിലേക്ക് കടന്നു, പ്രിയനോടൊപ്പം സ്ത്രീ ഒരു തോട്ടത്തിലേക്ക് പോകുന്നതുപോലെ." "സുഗ്രീവൻ എന്നെ കരുണ കാണിക്കുന്നില്ല, ലക്ഷ്മണാ; ഞാൻ പ്രിയപ്പെട്ടവരില്ലാതെ, ദുഃഖത്തിൽ പീഡിതനായി, രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട് നിരാകൃതനായി, പ്രവാസത്തിൽ കഴിയുന്നു." "എനിക്ക് ആശ്രയം ഇല്ല, രാജ്യം എടുത്തു, രാവണൻ എന്നെ അപഹരിച്ചു, ദുഃഖത്തിൽ, വീടിൽ നിന്ന് ദൂരെയായി, പ്രിയപ്പെട്ടവരെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിൽ ആശ്രയമിട്ടിരിക്കുന്നു." "ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടാണ്, ദുഷ്ടഹൃദയനായ വാനരരാജാവ് സSugriva എന്നെ അവഗണിക്കുന്നത്, ഞാൻ ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനാണെങ്കിലും." "തന്റെ ഉദ്ദേശ്യം നേടിയ ശേഷം, സീതയെ അന്വേഷിക്കുവാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്തതും, ആ ദുഷ്ടബുദ്ധി വാനരൻ നിശ്ചയിച്ച സമയത്തെ അനുസരിക്കുന്നില്ല." "നീ കിഷ്കിന്ദയിലേക്ക് പോയി, വാനരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനിയായ, സSugriva—അവൻ വിഡ്ഢിയും, താഴ്ന്ന ആസ്വാദനങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ടവനും—എന്റെ വാക്കുകൾ പറയുക." "ആശയോടെ വന്നവർക്കും, മുൻകാല സഹായികൾക്കും വാഗ്ദാനം നൽകി, വാക്ക് പാലിക്കാത്തവൻ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനാണ്." "വാക്ക് നല്ലതോ, ദുഷ്ടമോ ആയാലും, സത്യംപാലിച്ച് വാക്ക് പാലിക്കുന്നവൻ വീരനാണ്, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവൻ." "ഉദ്ദേശ്യം നേടിയവർ, സ്വന്തം ഉദ്ദേശ്യം നേടാത്തവർക്കും സൗഹൃദം നിലനിർത്താത്തവരാണ് അതീവ കൃതഘ്നർ; മരിച്ചാൽ ഇവരെ മൃഗങ്ങൾ പോലും ഭക്ഷിക്കില്ല." "നീ യുദ്ധത്തിൽ എന്റെ പൊൻപിറകുള്ള, വിളങ്ങുന്ന വില്ലിന്റെ രൂപം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു." "നീ വീണ്ടും യുദ്ധത്തിൽ എന്റെ വില്ലിന്റെ ഭയാനകമായ ശബ്ദം, വജ്രത്തിന്റെ ഇടിമുഴക്കുപോലെ, കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു." "എങ്കിലും, വീരനേ, അവന്റെ ശക്തി അറിയപ്പെടുകയും, അവൻ നിന്റെ കൂട്ടുകാരനാകുകയും ചെയ്താൽ, ഈ സാഹചര്യത്തിൽ എനിക്ക് ഭയം ഉണ്ടാകില്ല." "ഈ ശ്രമം ആരംഭിച്ച ഉദ്ദേശ്യത്തിനായി, ശത്രുനഗരം കീഴടക്കുന്നവനേ, വാനരരാജാവ് ഉദ്ദേശ്യം നേടിയ ശേഷം, കരാർ ഓർക്കുന്നില്ല." "വാനരരാജാവിന് ശരിയായ സമയമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ശേഷം, മഴക്കാലം കഴിഞ്ഞ നാല് മാസം കഴിഞ്ഞു; എന്നാൽ അവൻ ആനന്ദത്തിൽ, ശ്രദ്ധിക്കാതെ, വിനോദത്തിൽ മാത്രം തുടരുന്നു." "അവൻ മന്ത്രിമാരോടും, അകമ്പടികളോടും, മദ്യപാനത്തിൽ മാത്രം ആനന്ദിക്കുന്നു; സSugriva നമ്മോടു ദുഃഖം കാണിക്കുന്നില്ല." "നീ, ശക്തനായ വീരനേ, സSugrivaയോട് പോയി ഈ വാക്കുകൾ പറയുക: എന്റെ ക്രോധത്തിന്റെ സ്വഭാവം വിവരിച്ചുകൊണ്ട്, ഈ വാക്കുകൾ അവനോട് പറയുക." "വാലിയെ കൊല്ലപ്പെട്ട വഴി അടച്ചിട്ടില്ല; സSugriva, വാഗ്ദാനം പാലിക്കൂ, വാലിയുടെ വഴിയിലേക്കു പോകരുത്." "വാലി മാത്രം യുദ്ധത്തിൽ എന്റെ അമ്പുകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ടതാണ്; എന്നാൽ നീ വാക്ക് പാലിക്കാതെ പോയാൽ, നീയും നിന്റെ ബന്ധുക്കളും ഞാൻ കൊല്ലും." "ഇപ്പോൾ, കാര്യങ്ങൾ ഇങ്ങനെ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവനേ, ശരിയായതും പ്രയോജനകരമായതും പറയുക; വേഗം, സമയം പോകുന്നു." "വാനരരാജാവേ, നീ വാഗ്ദാനം പാലിക്കണം; നിത്യധർമ്മം മനസ്സിൽ വച്ചുകൊണ്ട്, എന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് വാലി മരിച്ച realm of the dead-ലേക്ക് പോയത് ഞാൻ ഇന്നെ കാണേണ്ടതില്ല, അവൻ എന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ടു നശിച്ചുപോയതിൽ നിന്നു, നീ എന്നോട് വാഗ്ദാനം പാലിക്കണം." ഈ പ്രകാരം, രാമൻ തന്റെ ദുഃഖവും പ്രതീക്ഷയും, സീതയെ കണ്ടെത്താനുള്ള ആഗ്രഹവും, സSugrivaയോടുള്ള ചിന്തകളും, ലക്ഷ്മണനോട് തുറന്നു പറയുന്നു; കാലം പോകുന്നു, വാഗ്ദാനങ്ങൾ പാലിക്കപ്പെടണം, ധർമ്മം മറക്കരുത്—ഇതൊക്കെയാണ് രാമന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതും, സSugrivaയോട് അറിയിക്കേണ്ടതുമാണ്.