മഹാരാജകുമാരനേ, മഴക്കാലം അവസാനിച്ചിരിക്കുന്നു. മേഘങ്ങൾ, മലകളും വൃക്ഷങ്ങളും നയിച്ച്, അതിന്റെ ഗംഭീരമായ അഗ്നിദ്വനികൾ മുഴക്കി ജലമൊഴിഞ്ഞു, ഇപ്പോൾ വിശ്രമത്തിലാണു. നീലതാമരപ്പൂവിന്റെ നിറംപോലുള്ള ആ മേഘങ്ങൾ, ദിശകളെ മുഴുവനും ഇരുണ്ടതാക്കിയാണ്, അവരുടെ ശക്തി തീർന്നതോടെ, രതിയിൽ നിന്നു മോചിതമായ ആനകളെപ്പോലെയാണ് അവ. കുഡജയും അർജുനവൃക്ഷങ്ങളും കൊണ്ടുള്ള സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ വേഗതയുള്ള മഴവെള്ളം, ഇപ്പോൾ നിശ്ശബ്ദമായിരിക്കുന്നു, ലക്ഷ്മണാ. മേഘങ്ങളുടെ ഇടിമുഴക്കം, ആനകളുടെ ഗംഭീരഘോഷം, മയിലുകളുടെ കുരൽ, വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളുടെ ശബ്ദം — അതൊക്കെ അപ്രത്യക്ഷമായിരിക്കുന്നു. മലകൾ, ശക്തമായ മഴയിൽ കഴുകി, ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങളാൽ പുതുതായി അഭിഷിക്തമായതുപോലെ തെളിഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു. ഈശനകാലം വന്നു, സപ്തച്ഛദ വൃക്ഷങ്ങളുടെ ശാഖകളിൽ, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ, സൂര്യന്റെ, ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശത്തിൽ, മഹാനായ ആനകളുടെ ചലനങ്ങളിൽ, അതിന്റെ സൗന്ദര്യം പകർന്ന് നിലക്കുന്നു. ശ്രീയുടെ ഭംഗി, ഈശനകാലത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, അനേകതരം ആകർഷണങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, പലവക സ്താനങ്ങളിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച്, സൂര്യകിരണങ്ങൾ സ്പർശിച്ചുള്ള താമരക്കുളങ്ങളിൽ അതിന്റെ ഭംഗി അതിവിശിഷ്ടമായി തെളിയുന്നു. വലിയ നദികളുടെ മണല്പുറങ്ങളിൽ, കാമദേവന് പ്രിയമായ, വിശാലമായ ചിറകുള്ള, താമരപ്പൊടിയാൽ മൂടിയ ഹംസങ്ങൾ, ചക്രവാകപക്ഷികളോടൊപ്പം കളിക്കുകയാണ്. ആനകളിൽ, ഗർവിതമായ പശുക്കളിൽ, സുതാരമായ ഒഴുകുന്ന നദികളിൽ, അനേകം രൂപങ്ങളിലായി ഭംഗി തെളിയുന്നു. വാനത്തും, മേഘങ്ങൾ അകന്നപ്പോൾ, കാടുകളിൽ മയിലുകൾ അവരുടെ മനോഹരമായ പീച്ചുകൾ ഉപേക്ഷിച്ചു; മയിലിപ്പെൺകുട്ടികൾ, അവരുടെ ശബ്ദം അപ്രത്യക്ഷമായതോടെ, പഴയ ഭംഗി നഷ്ടപ്പെട്ട്, ധ്യാനത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു; ആഘോഷങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. കാടുകൾ, സ്വർണവർണ്ണത്തിലുള്ള, കണ്ണിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ കൊണ്ട് തെളിഞ്ഞു, ശാഖകൾ പൂക്കളാൽ ഭാരംകെട്ട്, മൃദുവും മനോഹരവുമായ സുഗന്ധം പകർന്നു. കാട്ടിൽ, താമരക്കുളങ്ങൾ പ്രിയമായ, പൂക്കളാൽ മദിപ്പെട്ട്, സന്തോഷം ആഗ്രഹിച്ച്, സുഗന്ധം പകർന്ന ആനകൾ, അവരുടെ കൂട്ടുകാർക്കൊപ്പം, മന്ദഗതിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. വാനം, ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് കഴുകിയതുപോലെ, തെളിഞ്ഞു; നദികൾ കുറച്ചു വെള്ളം മാത്രം ഒഴുകുന്നു; നീലതാമരയുടെ സുഗന്ധം പകർന്നതും, തണുത്തതുമായ കാറ്റ് വീശുന്നു; ദിശകൾ, ഇരുണ്ടതിൽ നിന്ന് മോചിതമായി, പ്രകാശം പകർന്നു. ഭൂമി, സൂര്യന്റെ ചൂടിൽ മണ്ണ് ഉണങ്ങുകയും, കട്ടിയുള്ള പൊടി settling ആവുകയും ചെയ്തു; രാജാക്കന്മാർ തമ്മിൽ വൈരാഗ്യത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ സമയമാണിത്. പശുക്കൾ, ഈശനകാലത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു ഉല്ലാസത്തോടെ, പൊടിയിൽ മൂടപ്പെട്ട്, മദിപ്പെട്ട്, പോരിനായി ഉത്സുകമായി, കാളകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ കുരച്ചുനിൽക്കുന്നു. കാട്ടിൽ, അത്യന്തം പ്രേമവും longing ഉം നിറഞ്ഞ ഒരു ആനപ്പെൺ, അവളുടെ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം മന്ദഗതിയിൽ, മദിപ്പെട്ട തന്റെ കൂട്ടുകാരനെ ചുറ്റി, അനുസരിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു. മയിലുകൾ, അവരുടെ മനോഹരമായ പീച്ചുകൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, നദീതീരങ്ങളിൽ ദുഃഖം നിറഞ്ഞു, cranes കൂട്ടങ്ങൾ ശാസിച്ചതുപോലും, മന്ദഗതിയിൽ നീങ്ങുന്നു. ആനകൾ, തല്ലിയിൽ തകർത്ത കാക്കയുമായി, ഗംഭീരമായ ഘോഷം മുഴക്കി, ഹംസകളും ചക്രവാകപക്ഷികളും ഭയപ്പെടുത്തി, താമരപൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച തടാകത്തിലെ വെള്ളം വീണ്ടും വീണ്ടും കലക്കി കുടിക്കുന്നു. നദികൾ, മണ്ണ് ഒഴിഞ്ഞു, മണലും, സുതാരമായ വെള്ളവും, പശുക്കളുടെ കൂട്ടം നിറഞ്ഞു, cranes, ജലപക്ഷികൾ cry ചെയ്യുന്നു; ഹംസങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ ഇറങ്ങുന്നു. നദികളുടെ, വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളുടെ, കാറ്റിന്റെ, മയിലുകളുടെ, കുരങ്ങുകളുടെ ശബ്ദം — അവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾ അവസാനിച്ചതോടെ — ഇപ്പോൾ നിശ്ശബ്ദമായിരിക്കുന്നു. പലനിറത്തിലുള്ള പാമ്പുകൾ, ദീർഘകാലം കുഴിയിൽ ഒളിച്ചിരുന്ന്, ദാഹവും വിഷവും നിറഞ്ഞു, മേഘങ്ങൾ അകന്നതോടെ പുറത്തു വരുന്നു. സന്ധ്യ, ചന്ദ്രരശ്മിയുടെ സ്പർശത്തിൽ വിറയുന്ന, നക്ഷത്രങ്ങൾ ആനന്ദത്തിൽ തുറക്കുന്ന, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് പ്രിയപ്പെട്ട സ്ത്രീപോലെ അകന്നുപോകുന്നു. രാത്രിയും, ചന്ദ്രൻ ഉയർന്ന്, മൃദുവായ മുഖം തെളിയിച്ച്, നക്ഷത്രങ്ങൾ കണ്ണുകളായി തുറന്ന്, ചന്ദ്രപ്രഭയിൽ വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച സ്ത്രീപോലെ, പ്രകാശം പകർന്നു. വയലിലെ പാകംചെയ്ത അരി തിന്നു, cranes delighted ആയി, കാറ്റിൽ തറയുന്ന, ഒരു മാല പോലെ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു. വലിയ തടാകത്തിൽ, താമരപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച, ഒരു ഹംസ ഉറങ്ങുന്നതോടെ, ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, മേഘം ഇല്ലാത്ത പൂർണചന്ദ്രൻ തെളിയുന്നതുപോലെ, വെള്ളം പ്രകാശിക്കുന്നു. തെളിഞ്ഞു, ഹംസകളും, blooming lotuses, water-lilies കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച, banks crowd ചെയ്ത ponds, ഒരു മഹാരാണിയുടെ അലങ്കാരപോലെയാണ്. പുലർച്ചെ കാറ്റ് വീശുമ്പോൾ, flute, മറ്റു വാദ്യങ്ങൾ, കാളകളുടെ, കാളപ്പശുക്കളുടെ ഘോഷം — അതൊക്കെ വായു സംഗീതം പോലെ നിറക്കുന്നു. നദീതീരങ്ങൾ, shining white kāśa grass കൊണ്ട്, freshly washed linen പോലെ, gentle breeze പൂക്കൾ scattering ചെയ്തു beautify ചെയ്യുന്നു. കാടുകളിൽ, തേൻ കുടിച്ച, കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം, ഹംസപൊടിയിൽ മൂടപ്പെട്ട, സന്തോഷത്തിൽ കാറ്റ് പിന്തുടരുന്ന തേൻച്ചുണ്ടുകൾ, ആനന്ദത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. തെളിഞ്ഞ വെള്ളം, പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച, cranes cry ചെയ്യുന്ന ശബ്ദം, പാകംചെയ്ത അരി, gentle breeze, pure moon — മഴക്കാലം അവസാനിച്ചതാണ് എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. നദിതീരങ്ങളിൽ, മീനുകളുടെ കൂട്ടം banks reveal ചെയ്യുമ്പോൾ, നദീകന്യകൾ, പ്രിയനുമായി രാത്രി കഴിഞ്ഞു പുലർച്ചെ മന്ദഗതിയിൽ നീങ്ങുന്ന സ്ത്രീകളെപ്പോലെയാണ്. നദികളുടെ വായുകൾ, kāśa grass കൊണ്ട് fine garments പോലെ, chakravāka birds, water plants കൊണ്ട് sheathed, brides faces adorned with leaves പോലെ കാണുന്നു. കാടുകളിൽ, blossoming arrow-wood trees, പൂക്കളാൽ പകർത്തി, തേൻച്ചുണ്ടുകൾ സന്തോഷത്തിൽ humming ചെയ്യുന്നു; കാമദേവൻ, തന്റെ വില്ലും staffum പിടിച്ചു, ശക്തമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മേഘങ്ങൾ, ലോകത്തെ മഴകൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, നദികളും തടാകങ്ങളും നിറച്ചു, ഭൂമിയിൽ വിളവു പകർന്നു, ഇപ്പോൾ അകന്നിരിക്കുന്നു; ആകാശം വെള്ളം കൊണ്ടുള്ള മേഘങ്ങൾ ഇല്ലാതെ തെളിഞ്ഞു. ഈശനകാലത്തിലെ നദികൾ, മണൽപ്പുറങ്ങൾ മന്ദഗതിയിൽ തെളിയിക്കുന്നു, പുതുതായി ബന്ധം സ്ഥാപിച്ച സ്ത്രീകൾ അവരുടെ കുമ്പിളുകൾ slowly reveal ചെയ്യുന്നതുപോലെയാണ്. വെള്ളം, clear, curlews call, chakravāka birds crowd ചെയ്ത, lakesil rest ചെയ്യുമ്പോൾ, മനോഹരമായി shine ചെയ്യുന്നു. സ്നേഹമുള്ളവനേ, രാജാക്കന്മാർ, പരസ്പരം വൈരികളായ, വിജയത്തിനായി തയ്യാറെടുക്കേണ്ട സമയമാണിത്. രാജകുമാരനേ, ഇത് രാജാക്കന്മാർ ആദ്യമായി നടത്തുന്ന യുദ്ധകാലം; പക്ഷേ, സുഗ്രീവൻ അതിനായുള്ള തയ്യാറെടുപ്പ് ചെയ്യുന്നതായി ഞാൻ കാണുന്നില്ല. മലയിടങ്ങളിൽ, ഏഴ് ഇലകളുള്ള അസനവൃക്ഷങ്ങൾ, പൂക്കുന്ന കൊവിദാരവൃക്ഷങ്ങൾ, ബന്ദുജീവ പൂക്കൾ, കറുത്ത ശ്യാമാ ചെടികൾ കാണുന്നു. ലക്ഷ്മണാ, നോക്കൂ, നദീതീരങ്ങളിൽ ഹംസങ്ങൾ, cranes, chakravāka birds, curlews എല്ലാം everywhere scattered ആയി കാണുന്നു. മഴക്കാലം അവസാനിച്ചു, ഈശനകാലം ഭൂമിയിൽ ആനന്ദം പകർന്നു, പ്രകൃതിയുടെ സൗന്ദര്യം അതിവിശിഷ്ടമായി തെളിയുന്നു.