വാല്മീകിരാമായണമ്
രാമസ്തു പുനരാലക്ഷ്യ നാഗരസ്യ ജനസ്യ ച । തത്രാഗമനമേകാഗ്രോ ദണ്ഡകാന് പ്രവിവേശ ഹ ॥൧-൧-
പക്ഷേ, നഗരവാസികൾ വരികയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ രാമൻ, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി ദണ്ഡക വനത്തിലേക്ക് കടന്നു.
പ്രവിശ്യ തു മഹാരണ്യം രാമോ രാജീവലോചനഃ । വിരാധം രാക്ഷസം ഹത്വാ ശരഭങ്ഗം ദദര്ശ ഹ ॥൧-൧-
മഹാവനത്തിലേക്ക് കടന്ന രാമൻ, കമലനയനൻ, വിരാധൻ എന്ന ദാനവനെ സംഹരിച്ചു, ശേഷം ശരഭംഗനെ കണ്ടു.
സുതീക്ഷ്ണം ചാപ്യഗസ്ത്യം ച അഗസ്ത്യഭ്രാതരം തഥാ । അഗസ്ത്യവചനാച്ചൈവ ജഗ്രാഹൈന്ദ്രം ശരാസനമ് ॥൧-൧-
അവൻ സുതീക്ഷ്ണനും അഗസ്ത്യനും അഗസ്ത്യന്റെ സഹോദരനെയും കണ്ടു; അഗസ്ത്യന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് ഇന്ദ്രന്റെ വില്ലും ലഭിച്ചു.
ഖഡ്ഗഞ്ച പരമ പ്രീതസ്തൂണീ ചാക്ഷയസായകൌ । വസതസ്തസ്യ രാമസ്യ വനേ വനചരൈഃ സഹ ॥൧-൧-
വളരെ സന്തോഷത്തോടെ, അവൻ ഒരു വാൾയും ക്ഷയിക്കാത്ത അമ്പുകളുള്ള രണ്ട് തൂണികളും നേടി; രാമൻ വനവാസികളോടൊപ്പം ആ വനത്തിൽ താമസിച്ചു.
ഋഷയോഽഭ്യാഗമന് സര്വേ വധായാസുരരക്ഷസാമ് । സ തേഷാം പ്രതിശുശ്രാവ രാക്ഷസാനാം തദാ വനേ ॥൧-൧-
അവിടെ എല്ലാ ഋഷികളും വന്നു, അസുരന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും സംഹരിക്കാൻ അപേക്ഷിച്ചു; രാമൻ അവർക്കു വനത്തിലെ ദാനവന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
പ്രതിജ്ഞാതശ്ച രാമേണ വധഃ സംയതി രക്ഷസാമ് । ഋഷീണാമഗ്നികല്പാനാം ദണ്ഡകാരണ്യവാസീനാമ് ॥൧-൧-
ദണ്ഡകവനത്തിൽ താമസിക്കുന്ന അഗ്നിപോലുള്ള ഋഷികൾക്കായി, യുദ്ധത്തിൽ ദാനവന്മാരെ സംഹരിക്കുമെന്ന് രാമൻ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.
തേന തത്രൈവ വസതാ ജനസ്ഥാനനിവാസിനീ । വിരൂപിതാ ശൂര്പണഖാ രാക്ഷസീ കാമരൂപിണീ ॥൧-൧-
അവിടെ താമസിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ജനസ്ഥാനത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന, ഇഷ്ടരൂപം എടുക്കാവുന്ന ദാനവസ്ത്രീയായ ശൂർപണഖയുടെ മുഖം വികലമാക്കി.
തതഃ ശൂര്പണഖാവാക്യാദുദ്യുക്താന് സര്വരാക്ഷസാന് । ഖരം ത്രിശിരസം ചൈവ ദൂഷണം ചൈവ രാക്ഷസമ് ॥൧-൧-
ശൂർപണഖയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഖരൻ, ത്രിശിരസ്, ദൂഷണൻ എന്നിവരോടൊപ്പം എല്ലാ ദാനവന്മാരും യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി.
നിജഘാന രണേ രാമസ്തേഷാം ചൈവ പദാനുഗാന് । വനേ തസ്മിന് നിവസതാ ജനസ്ഥാനനിവാസിനാമ് ॥൧-൧-
അവിടത്തെ ജനസ്ഥാനവാസികളോടൊപ്പം താമസിച്ച രാമൻ, യുദ്ധത്തിൽ അവരെയും അവരുടെ അനുചരന്മാരെയും സംഹരിച്ചു.
രക്ഷസാം നിഹതാന്യാസന് സഹസ്രാണി ചതുര്ദശ । തതോ ജ്ഞാതിവധം ശ്രുത്വാ രാവണഃ ക്രോധമൂര്ഛിതഃ ॥൧-൧-
പതിനാലായിരം ദാനവന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു; അതിനുശേഷം, ബന്ധുക്കളുടെ വധവാർത്ത കേട്ട് രാവണൻ ക്രോധത്തിൽ മുങ്ങി.
സഹായം വരയാമാസ മാരീചം നാമ രാക്ഷസമ് । വാര്യമാണഃ സുബഹുശോ മാരീചേന സ രാവണഃ ॥൧-൧-
അവൻ സഹായി ആയി മാരീച എന്ന ദാനവനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു; മാരീച പലതവണ വിലക്കിയെങ്കിലും, രാവണൻ കേൾക്കാതെ നിന്നു.
ന വിരോധോ ബലവതാ ക്ഷമോ രാവണ തേന തേ । അനാദൃത്യ തു തദ്വാക്യം രാവണഃ കാലചോദിതഃ ॥൧-൧-
'നിന്റെ ശക്തിയുള്ളവനോട് വിരോധം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല' എന്ന് മാരീച രാവണനോട് പറഞ്ഞു; പക്ഷേ, ആ വാക്കുകൾ അവഗണിച്ച്, കാലചോദനയാൽ രാവണൻ മുന്നോട്ട് പോയി.
ജഗാമ സഹമാരീചസ്തസ്യാശ്രമപദം തദാ । തേന മായാവിനാ ദൂരമപവാഹ്യ നൃപാത്മജൌ ॥൧-൧-
അപ്പോൾ, മാരീചനോടൊപ്പം അവൻ ആ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി; ആ മായാവിയായവൻ രാജകുമാരന്മാരെ ദൂരത്തേക്ക് വഞ്ചിച്ചു കൊണ്ടുപോയി.
ജഹാര ഭാര്യാം രാമസ്യ ഗൃധ്രം ഹത്വാ ജടായുഷമ് । ഗൃധ്രഞ്ച നിഹതം ദൃഷ്ട്വാ ഹൃതാം ശ്രുത്വാ ച മൈഥിലീമ് ॥൧-൧-
രാമന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിക്കാൻ, ജടായു എന്ന കഴുകിനെ കൊന്ന്, അവളെ കൊണ്ടുപോയി; കഴുകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതും, മൈഥിലി അപഹരിക്കപ്പെട്ടതും രാമൻ അറിഞ്ഞു.
രാഘവഃ ശോകസംതപ്തോ വിലലാപാകുലേന്ദ്രിയഃ । തതസ്തേനൈവ ശോകേന ഗൃധ്രം ദഗ്ധ്വാ ജടായുഷമ് ॥൧-൧-
ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയ രാഘവൻ, മനസ്സു കലങ്ങിയവനായി വിലപിച്ചു; ആ ദുഃഖത്തിൽ, ജടായു എന്ന കഴുകനെ സംസ്കരിച്ചു.
മാര്ഗമാണോ വനേ സീതാം രാക്ഷസം സന്ദദര്ശ ഹ । കബന്ധം നാമ രൂപേണ വികൃതം ഘോരദര്ശനമ് ॥൧-൧-
കാടിൽ സീതയെ അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ, രാമൻ ഭയങ്കരമായ രൂപത്തിൽ കബന്ധൻ എന്ന ഭയാനകൻറെ നേരിൽ വന്നു.
തന്നിഹത്യ മഹാബാഹുര്ദദാഹ സ്വര്ഗതശ്ച സഃ । സ ചാസ്യ കഥയാമാസ ശബരീം ധര്മചാരിണീമ് ॥൧-൧-
അവനെ കൊല്ലുകയും, ശക്തനായ രാമൻ അവന്റെ ശരീരം ചുട്ടുകളയുകയും ചെയ്തു. കബന്ധൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, അവൻ ധർമ്മനിഷ്ഠയായ ശബരിയെ കുറിച്ച് രാമനോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രമണാം ധര്മനിപുണാമഭിഗച്ഛേതി രാഘവ । സോഽഭ്യ ഗച്ഛന്മഹാതേജാഃ ശബരീം ശത്രുസൂദനഃ ॥൧-൧-
‘നീ ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ശബരിയെ സമീപിക്കൂ’ എന്ന് കബന്ധൻ രാഘവനോട് പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ ശത്രുക്കളെ തോൽപ്പിച്ച മഹാതേജസ്വി രാമൻ ശബരിയിലേക്കു പോയി.
ശബര്യാ പൂജിതഃ സമ്യഗ് രാമോ ദശരഥാത്മജഃ । പമ്പാതീരേ ഹനുമതാ സങ്ഗതോ വാനരേണ ഹ ॥൧-൧-
ശബരി രാമനെ യഥാവിധി ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു. ശേഷം ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ പംപാനദിയുടെ തീരത്ത് വാനരനായ ഹനുമാനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.
ഹനുമദ്വചനാച്ചൈവ സുഗ്രീവേണ സമാഗതഃ । സുഗ്രീവായ ച തത്സര്വം ശംസദ്രാമോ മഹാബലഃ ॥൧-൧-
ഹനുമാന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടാണ് രാമൻ സുഗ്രീവനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയത്. മഹാബലശാലിയായ രാമൻ തന്റെ കഥ മുഴുവനും സുഗ്രീവനോട് പറഞ്ഞു.
ആദിതസ്തദ് യഥാവൃത്തം സീതായാശ്ച വിശേഷതഃ । സുഗ്രീവശ്ചാപി തത്സര്വം ശ്രുത്വാ രാമസ്യ വാനരഃ ॥൧-൧-
ആദ്യത്തിൽ തന്നെ സംഭവിച്ച എല്ലാം, പ്രത്യേകിച്ച് സീതയെ സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങൾ, രാമൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു. വാനരനായ സുഗ്രീവൻ ആ കഥ മുഴുവനും ശ്രദ്ധിച്ചു.
ചകാര സഖ്യം രാമേണ പ്രീതശ്ചൈവാഗ്നിസാക്ഷികമ് । തതോ വാനരരാജേന വൈരാനുകഥനം പ്രതി ॥൧-൧-
അവൻ രാമനോടൊപ്പം അഗ്നിയെ സാക്ഷിയായി സന്തോഷപൂർവ്വം സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു. ശേഷം വാനരരാജാവിന്റെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം തന്റെ വൈരത്തിന്റെ കഥ പറഞ്ഞു.
രാമായാവേദിതം സര്വം പ്രണയാത് ദുഃഖിതേന ച । പ്രതിജ്ഞാതഞ്ച രാമേണ തദാ വാലിവധം പ്രതി ॥൧-൧-
ദുഃഖിതനും സ്നേഹപൂർവ്വകവുമായ സുഗ്രീവൻ എല്ലാം രാമനോട് തുറന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ രാമൻ വാലിയെ കൊല്ലുമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
വാലിനശ്ച ബലം തത്ര കഥയാമാസ വാനരഃ । സുഗ്രീവഃ ശങ്കിതശ്ചാസീന്നിത്യം വീര്യേണ രാഘവേ ॥൧-൧-
അവിടെ വാനരനായ സുഗ്രീവൻ വാലിയുടെ ശക്തിയെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞു. രാഘവന്റെ വീര്യത്തിൽ അവൻ എപ്പോഴും സംശയത്തോടെ ആയിരുന്നു.
രാഘവപ്രത്യയാര്ഥം തു ദുന്ദുഭേഃ കായമുത്തമമ് । ദര്ശയാമാസ സുഗ്രീവഃ മഹാപര്വതസന്നിഭമ് ॥൧-൧-
രാഘവനിൽ വിശ്വാസം ഉണ്ടാക്കാൻ, മഹാപർവതത്തോട് സമാനമായ ദുണ്ടുഭിയുടെ വലിയ ശരീരം സുഗ്രീവൻ കാണിച്ചു.
ഉത്സ്മയിത്വാ മഹാബാഹുഃ പ്രേക്ഷ്യ ചാസ്തി മഹാബലഃ । പാദാങ്ഗുഷ്ഠേന ചിക്ഷേപ സംപൂര്ണം ദശയോജനമ് ॥൧-൧-
ശക്തനായ രാമൻ പുഞ്ചിരിയോടെ അതിനെ നോക്കി, തന്റെ കാലിന്റെ വലുതായ വിരൽകൊണ്ട് അതിനെ പത്ത് യോജന ദൂരം തള്ളിയെടുത്തു.
ബിഭേദ ച പുനസ്സാലാന് സപ്തൈകേന മഹേഷുണാ । ഗിരിം രസാതലഞ്ചൈവ ജനയന് പ്രത്യയം തഥാ ॥൧-൧-
പിന്നീട്, ഒരു വലിയ അമ്പുകൊണ്ട് ഏഴു ശാലമരങ്ങളും ഒരു പർവതവും ഭൂഗർഭവും ചിതറി, അങ്ങനെ വിശ്വാസം ഉണർത്തി.
തതഃ പ്രീതമനാസ്തേന വിശ്വസ്തസ്സ മഹാകപിഃ । കിഷ്കിന്ധാം രാമസഹിതോ ജഗാമ ച ഗുഹാം തദാ ॥൧-൧-
അതിനുശേഷം സന്തോഷത്തോടും വിശ്വാസത്തോടും കൂടി മഹാവാനരൻ രാമനോടൊപ്പം കിഷ്കിന്ദയുടെ ഗുഹയിലേക്കു പോയി.
തതോഽഗര്ജദ്ധരിവരഃ സുഗ്രീവോ ഹേമപിങ്ഗലഃ । തേന നാദേന മഹതാ നിര്ജഗാമ ഹരീശ്വരഃ ॥൧-൧-
പിന്നീട് പൊൻനിറമുള്ള വാനരശ്രേഷ്ഠൻ സുഗ്രീവൻ ഉച്ചത്തിൽ ആർപ്പിച്ചു. ആ മഹാനാദം കേട്ട് വാനരാധിപൻ പുറത്തുവന്നു.
അനുമാന്യ തദാ താരാം സുഗ്രീവേണ സമാഗതഃ । നിജഘാന ച തത്രൈനം ശരേണൈകേന രാഘവഃ ॥൧-൧-
താരയുമായി ആലോചിച്ച ശേഷം വാലി സുഗ്രീവനുമായി നേരിട്ട് വന്നു. അപ്പോൾ രാമൻ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് വാലിയെ അവിടെ തന്നെ വീഴ്ത്തി.