ഗച്ഛേദാനീം മഹാബാഹോ ക്ഷേമേണ പുനരാഗതഃ। നന്ദയിഷ്യസി മാം പുത്ര സാമ്നാ ശ്ലക്ഷ്ണേന ചാരുണാ
ഇപ്പോൾ നീ പോകൂ, മഹാബാഹുവേ, സുരക്ഷിതമായി തിരിച്ചു വരിക; മകനേ, നീ സ്നേഹപൂർവ്വം മൃദുലമായ വാക്കുകളാൽ എന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കും.
അപീദാനീം സ കാലഃ സ്യാദ് വനാത് പ്രത്യാഗതം പുനഃ। യത് ത്വാം പുത്രക പശ്യേയം ജടാവല്കലധാരിണമ്
ഇപ്പോഴാണ് ആ സമയമാകുന്നത്, നീ കാടിൽ നിന്ന് തിരിച്ചു വരും; അപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നെ, മകനേ, ജടയും വല്കലവും ധരിച്ചവനായി കാണാൻ കഴിയുമോ എന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തഥാ ഹി രാമം വനവാസനിശ്ചിതം ദദര്ശ ദേവീ പരമേണ ചേതസാ। ഉവാച രാമം ശുഭലക്ഷണം വചോ ബഭൂവ ച സ്വസ്ത്യയനാഭികാംക്ഷിണീ
അങ്ങനെ, കാടിൽ പോകാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ നിൽക്കുന്ന രാമനെ ദേവി കൌസല്യ ദർശിച്ചു; നല്ല ലക്ഷണങ്ങളുള്ള രാമനോട് ആശംസാപൂർവ്വം വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു, അവളുടെ മനസ്സിൽ രാമന്റെ ക്ഷേമം മാത്രം ആഗ്രഹിച്ചു.
thumb|പഞ്ചവിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അയോധ്യാകാണ്ഡേ പഞ്ചവിംശഃ സര്ഗഃ ॥൨-
ഇപ്പൊഴാണ് ഇരുപത്തിയഞ്ചാം സര്ഗം തുടങ്ങുന്നത്; കേൾക്കൂ.
സാ വിനീയ തമായാസമുപസ്പൃശ്യ ജലം ശുചി। ചകാര മാതാ രാമസ്യ മങ്ഗലാനി മനസ്വിനീ
ആ അമ്മ, ദുഃഖം മാറ്റി, ശുദ്ധജലം സ്പർശിച്ച്, മനസ്സിൽ ആശ്വാസം പ്രാപിച്ച്, രാമന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി മംഗളകർമങ്ങൾ ചെയ്തു.
ന ശക്യസേ വാരയിതും ഗച്ഛേദാനീം രഘൂത്തമ। ശീഘ്രം ച വിനിവര്തസ്വ വര്തസ്വ ച സതാം ക്രമേ
നിന്നെ തടയാൻ കഴിയില്ല, രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ; നീ പോകൂ, വേഗത്തിൽ തിരിച്ചു വരികയും സത്പുരുഷന്മാരുടെ മാർഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്യണം.
യം പാലയസി ധര്മം ത്വം പ്രീത്യാ ച നിയമേന ച। സ വൈ രാഘവശാര്ദൂല ധര്മസ്ത്വാമഭിരക്ഷതു
നീ സ്നേഹത്തോടെയും ആചാരത്തോടെയും പാലിക്കുന്ന ധർമ്മം, രാഘവശാർദൂലനേ, ആ ധർമ്മം നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
യേഭ്യഃ പ്രണമസേ പുത്ര ദേവേഷ്വായതനേഷു ച। തേ ച ത്വാമഭിരക്ഷന്തു വനേ സഹ മഹര്ഷിഭിഃ
നീ ദേവന്മാരോടും ക്ഷേത്രങ്ങളിലുമുള്ളവരോടും നമസ്കരിക്കുന്നവരൊക്കെയും, മകനേ, അവർ മഹർഷിമാരോടൊപ്പം കാട്ടിൽ നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
യാനി ദത്താനി തേഽസ്ത്രാണി വിശ്വാമിത്രേണ ധീമതാ। താനി ത്വാമഭിരക്ഷന്തു ഗുണൈഃ സമുദിതം സദാ
ധീരനായ വിശ്വാമിത്രൻ നിന്നെ നൽകിയ ആയുധങ്ങൾ, സദാ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനായ നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
പിതൃശുശ്രൂഷയാ പുത്ര മാതൃശുശ്രൂഷയാ തഥാ। സത്യേന ച മഹാബാഹോ ചിരം ജീവാഭിരക്ഷിതഃ
അച്ഛനോടും അമ്മയോടും സേവനത്താലും സത്യത്താലും, മഹാബാഹുവേ, നീ ദീർഘകാലം ജീവിച്ച് സംരക്ഷിക്കപ്പെടട്ടെ.
സമിത്കുശപവിത്രാണി വേദ്യശ്ചായതനാനി ച। സ്ഥണ്ഡിലാനി ച വിപ്രാണാം ശൈലാ വൃക്ഷാഃ ക്ഷുപാ ഹ്രദാഃ। പതങ്ഗാഃ പന്നഗാഃ സിംഹാസ്ത്വാം രക്ഷന്തു നരോത്തമ
യാഗങ്ങൾ, ദർഭ, പവിത്രം, ആലയങ്ങൾ, ബ്രാഹ്മണരുടെ സ്തണ്ഡിലങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ, മരങ്ങൾ, ചെടികൾ, തടാകങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, പാമ്പുകൾ, സിംഹങ്ങൾ—നരശ്രേഷ്ഠനേ, ഇവയൊക്കെയും നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
സ്വസ്തി സാധ്യാശ്ച വിശ്വേ ച മരുതശ്ച മഹര്ഷിഭിഃ। സ്വസ്തി ധാതാ വിധാതാ ച സ്വസ്തി പൂഷാ ഭഗോഽര്യമാ
സാധ്യന്മാരും വിശ്വദേവന്മാരും മരുതുകളും മഹർഷിമാരോടൊപ്പം, ധാതാവും വിധാതാവും പൂഷനും ഭാഗവും അര്യാമനും നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.
ലോകപാലാശ്ച തേ സര്വേ വാസവപ്രമുഖാസ്തഥാ। ഋതവഃ ഷട് ച തേ സര്വേ മാസാഃ സംവത്സരാഃ ക്ഷപാഃ
ലോകപാലന്മാർ, ഇന്ദ്രൻ മുഖ്യനായവരും, ആറു ঋതുക്കളും മാസങ്ങളും സംവത്സരങ്ങളും രാത്രികളും നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
ദിനാനി ച മുഹൂര്താശ്ച സ്വസ്തി കുര്വന്തു തേ സദാ। ശ്രുതിഃ സ്മൃതിശ്ച ധര്മശ്ച പാതു ത്വാം പുത്ര സര്വതഃ
ദിവസങ്ങളും മുഹൂർത്തങ്ങളും എല്ലായ്പ്പോഴും നിനക്ക് മംഗളം വരുത്തട്ടെ; വേദം, സ്മൃതി, ധർമ്മം—ഇവയൊക്കെയും മകനേ, നിന്നെ എല്ലാടത്തും സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
സ്കന്ദശ്ച ഭഗവാന് ദേവഃ സോമശ്ച സബൃഹസ്പതിഃ। സപ്തര്ഷയോ നാരദശ്ച തേ ത്വാം രക്ഷന്തു സര്വതഃ
ദൈവമായ സ്കന്ദനും സോമനും ബൃഹസ്പതിയും ഏഴു മഹർഷിമാരും നാരദനും നിന്നെ എല്ലാ ദിശകളിലും കാത്തിരിക്കുക.
തേ ചാപി സര്വതഃ സിദ്ധാ ദിശശ്ച സദിഗീശ്വരാഃ। സ്തുതാ മയാ വനേ തസ്മിന് പാന്തു ത്വാം പുത്ര നിത്യശഃ
എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഉള്ള സിദ്ധന്മാരും ദിശാപാലകരും ഞാൻ അരണ്യത്തിൽ സ്തുതിച്ച ദേവന്മാരും, എന്റെ മകനേ, നിന്നെ എല്ലായ്പ്പോഴും കാത്തിരിക്കുക.
ശൈലാഃ സര്വേ സമുദ്രാശ്ച രാജാ വരുണ ഏവ ച। ദ്യൌരന്തരിക്ഷം പൃഥിവീ വായുശ്ച സചരാചരഃ
എല്ലാ പർവ്വതങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും രാജാവായ വരുണനും ആകാശവും അന്തരീക്ഷവും ഭൂമിയും കാറ്റും, ചലിക്കുന്നതും അചലമായതുമായ എല്ലാം നിന്നെ കാത്തിരിക്കുക.
നക്ഷത്രാണി ച സര്വാണി ഗ്രഹാശ്ച സഹ ദൈവതൈഃ। അഹോരാത്രേ തഥാ സംധ്യേ പാന്തു ത്വാം വനമാശ്രിതമ്
എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും അവയുടെ ദേവതകളും, പകലും രാത്രിയും സന്ധ്യകളും, നീ അരണ്യത്തിൽ കഴിയുമ്പോൾ നിന്നെ കാത്തിരിക്കുക.
ഋതവശ്ചാപി ഷട് ചാന്യേ മാസാഃ സംവത്സരാസ്തഥാ। കലാശ്ച കാഷ്ഠാശ്ച തഥാ തവ ശര്മ ദിശന്തു തേ
ആറ് ঋതുക്കളും മാസങ്ങളും വർഷങ്ങളും കാലത്തിന്റെ വിഭജനങ്ങളും നിമിഷങ്ങളും നിന്നെ സന്തോഷത്തിലും ക്ഷേമത്തിലും നയിക്കട്ടെ.
മഹാവനേഽപി ചരതോ മുനിവേഷസ്യ ധീമതഃ। തഥാ ദേവാശ്ച ദൈത്യാശ്ച ഭവന്തു സുഖദാഃ സദാ
നീ മഹാവനത്തിൽ മുനിവേഷം ധരിച്ച് സത്യബുദ്ധിയോടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴും, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും എന്നും നിന്നെ സന്തോഷവാനാക്കട്ടെ.
രാക്ഷസാനാം പിശാചാനാം രൌദ്രാണാം ക്രൂരകര്മണാമ്। ക്രവ്യാദാനാം ച സര്വേഷാം മാ ഭൂത് പുത്രക തേ ഭയമ്
രാക്ഷസന്മാരുടെയും പിശാചുകളുടെയും ക്രൂരപ്രവൃത്തിയുള്ള ഭയാനകജന്തുക്കളുടെയും മാംസം തിന്നുന്നവരുടെയും ഭയം, മകനേ, നിന്നിൽ ഒരിക്കലും വരരുത്.
പ്ലവഗാ വൃശ്ചികാ ദംശാ മശകാശ്ചൈവ കാനനേ। സരീസൃപാശ്ച കീടാശ്ച മാ ഭൂവന് ഗഹനേ തവ
കാടിൽ കുരങ്ങുകളും ചെളിപ്പുഴുക്കളും കടിയുന്ന പുഴുക്കളും കൊതുകുകളും പാമ്പുകളും കീടങ്ങളും, കാടിന്റെ അകത്തളങ്ങളിൽ നിന്നെ ഉപദ്രവിക്കരുത്.
മഹാദ്വിപാശ്ച സിംഹാശ്ച വ്യാഘ്രാ ഋക്ഷാശ്ച ദംഷ്ട്രിണഃ। മഹിഷാഃ ശൃങ്ഗിണോ രൌദ്രാ ന തേ ദ്രുഹ്യന്തു പുത്രക
വലിയ ആനകളും സിംഹങ്ങളും കടുവകളും പല്ലുള്ള കരടികളും കൊമ്പുള്ള കാട്ടുപോത്തുകളും ഭയാനകമായ മൃഗങ്ങളും, മകനേ, നിന്നെ ദോഷം ചെയ്യരുത്.
നൃമാംസഭോജനാ രൌദ്രാ യേ ചാന്യേ സര്വജാതയഃ। മാ ച ത്വാം ഹിംസിഷുഃ പുത്ര മയാ സമ്പൂജിതാസ്ത്വിഹ
മനുഷ്യമാംസം തിന്നുന്ന ഭയാനകജന്തുക്കളും മറ്റ് എല്ലാ കാട്ടുമൃഗങ്ങളും, ഞാൻ ഇവിടെ ആദരിച്ചവ, മകനേ, നിന്നെ ഒരിക്കലും വേദനിപ്പിക്കരുത്.
ആഗമാസ്തേ ശിവാഃ സന്തു സിധ്യന്തു ച പരാക്രമാഃ। സര്വസമ്പത്തയോ രാമ സ്വസ്തിമാന് ഗച്ഛ പുത്രക
നിനക്ക് ശുഭസൂചനകൾ വരട്ടെ, നിന്റെ ശ്രമങ്ങൾ വിജയിക്കട്ടെ, എല്ലാ ഐശ്വര്യങ്ങളും നിന്റെതായിക്കട്ടെ രാമാ; മകനേ, നീ സുരക്ഷിതമായി പോവുക.
സ്വസ്തി തേഽസ്ത്വാന്തരിക്ഷേഭ്യഃ പാര്ഥിവേഭ്യഃ പുനഃ പുനഃ। സര്വേഭ്യശ്ചൈവ ദേവേഭ്യോ യേ ച തേ പരിപന്ഥിനഃ
ആകാശത്തിലെ ജീവികളിൽ നിന്നും ഭൂമിയിലെവിടെയും വീണ്ടും വീണ്ടും നിനക്ക് ആശംസകൾ ലഭിക്കട്ടെ; എല്ലാ ദേവന്മാരിൽ നിന്നും, നിന്നെ എതിർക്കുന്നവരിൽ നിന്നും പോലും.
ശുക്രഃ സോമശ്ച സൂര്യശ്ച ധനദോഽഥ യമസ്തഥാ। പാന്തു ത്വാമര്ചിതാ രാമ ദണ്ഡകാരണ്യവാസിനമ്
ശുക്രനും സോമനും സൂര്യനും കുബേരനും യമനും, ഞാൻ ആരാധിച്ചവ, ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ താമസിക്കുന്ന രാമനെ കാത്തിരിക്കുക.
അഗ്നിര്വായുസ്തഥാ ധൂമോ മന്ത്രാശ്ചര്ഷിമുഖച്യുതാഃ। ഉപസ്പര്ശനകാലേ തു പാന്തു ത്വാം രഘുനന്ദന
അഗ്നിയും കാറ്റും പുകയും, ഋഷിമാരുടെ വായിൽ നിന്നു പുറത്ത് വരുന്ന മന്ത്രങ്ങളും, രഘുനന്ദനാ, ഉപസ്പർശന സമയത്ത് നിന്നെ കാത്തിരിക്കുക.
ഇതി മാല്യൈഃ സുരഗണാന് ഗന്ധൈശ്ചാപി യശസ്വിനീ। സ്തുതിഭിശ്ചാനുരൂപാഭിരാനര്ചായതലോചനാ
അങ്ങനെ, പ്രശസ്തയായ അവൾ പുഷ്പമാലകളും ദൈവസുഗന്ധങ്ങളും യോജിച്ച സ്തുതികളും കൊണ്ട്, ഭക്തിപൂർവ്വം ദേവതാസമൂഹങ്ങളെ ആരാധിച്ചു.
ജ്വലനം സമുപാദായ ബ്രാഹ്മണേന മഹാത്മനാ। ഹാവയാമാസ വിധിനാ രാമമങ്ഗലകാരണാത്
മഹാത്മാവായ ബ്രാഹ്മണൻ അഗ്നി എடுத்து, വിധിപ്രകാരം രാമന്റെ മംഗളത്തിനായി ഹോമം നടത്തി.