ಕಪಿಪತ್ನ್ಯಾ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕಪಯಃ ಕಾಮರೂಪಿಣಃ। ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲಮವಿಶ್ಲಿಷ್ಟಮೂಚುರ್ವಚನಮಙ್ಗನಾಮ್
ವಾನರ ಪತ್ನಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪ ಬದಲಿಸಬಹುದಾದ ವಾನರರು, ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ಆ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ಜೀವಪುತ್ರೇ ನಿವರ್ತಸ್ವ ಪುತ್ರಂ ರಕ್ಷಸ್ವ ಚಾಙ್ಗದಮ್। ಅನ್ತಕೋ ರಾಮರೂಪೇಣ ಹತ್ವಾ ನಯತಿ ವಾಲಿನಮ್
ನಿನ್ನ ಮಗ ಜೀವಂತಿರುವಾಗಲೇ ಹಿಂತಿರುಗು; ಅಂಗದನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ರಾಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಮನು ವಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಂದು ಅವನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಕ್ಷಿಪ್ತಾನ್ ವೃಕ್ಷಾನ್ ಸಮಾವಿಧ್ಯ ವಿಪುಲಾಶ್ಚ ತಥಾ ಶಿಲಾಃ। ವಾಲೀ ವಜ್ರಸಮೈರ್ಬಾಣೈರ್ವಜ್ರೇಣೇವ ನಿಪಾತಿತಃ
ವಾಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಎಸೆದರೂ, ಅವನನ್ನು ವಜ್ರದಂತೆ ಕಠಿಣವಾದ ಬಾಣಗಳು ಹೊಡೆದು ಬಿದ್ದಂತೆ, ವಜ್ರದಿಂದ ಬಿದ್ದವನಂತೆ ಅವನು ಬಿದ್ದನು.
ಅಭಿಭೂತಮಿದಂ ಸರ್ವಂ ವಿದ್ರುತಂ ವಾನರಂ ಬಲಮ್। ಅಸ್ಮಿನ್ ಪ್ಲವಗಶಾರ್ದೂಲೇ ಹತೇ ಶಕ್ರಸಮಪ್ರಭೇ
ಈ ವಾನರ ಸೇನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋತು, ಚದುರಿ ಹೋದದು; ವಾನರರೊಳಗಿನ ಸಿಂಹನಾದ, ಇಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದವನು ಬಿದ್ದ ಮೇಲೆ.
ರಕ್ಷ್ಯತಾಂ ನಗರೀ ಶೂರೈರಙ್ಗದಶ್ಚಾಭಿಷಿಚ್ಯತಾಮ್। ಪದಸ್ಥಂ ವಾಲಿನಃ ಪುತ್ರಂ ಭಜಿಷ್ಯನ್ತಿ ಪ್ಲವಂಗಮಾಃ
ನಗರವನ್ನು ಶೂರರು ರಕ್ಷಿಸಲಿ, ಅಂಗದನನ್ನು ರಾಜಕುಮಾರನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಲಿ; ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವಾಲಿಯ ಮಗನ ಸೇವೆ ವಾನರರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಅಥವಾರುಚಿತಂ ಸ್ಥಾನಮಿಹ ತೇ ರುಚಿರಾನನೇ। ಆವಿಶನ್ತಿ ಚ ದುರ್ಗಾಣಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಮದ್ಯೈವ ವಾನರಾಃ
ಅಥವಾ, ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳ ಇಷ್ಟವಾದರೆ, ವಾನರರು ಇಂದು ತಕ್ಷಣವೇ ಕೋಟೆಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ.
ಅಭಾರ್ಯಾಃ ಸಹಭಾರ್ಯಾಶ್ಚ ಸನ್ತ್ಯತ್ರ ವನಚಾರಿಣಃ। ಲುಬ್ಧೇಭ್ಯೋ ವಿಪ್ರಲಬ್ಧೇಭ್ಯಸ್ತೇಭ್ಯೋ ನಃ ಸುಮಹದ್ಭಯಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿಯರೊಡನೆ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯಿಲ್ಲದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಇದ್ದಾರೆ; ಆ ಲೋಭಿ, ಮೋಸಗಾರರಿಂದ ನಮಗೆ ಭಾರೀ ಭಯವಿದೆ.
ಅಲ್ಪಾನ್ತರಗತಾನಾಂ ತು ಶ್ರುತ್ವಾ ವಚನಮಙ್ಗನಾ। ಆತ್ಮನಃ ಪ್ರತಿರೂಪಂ ಸಾ ಬಭಾಷೇ ಚಾರುಹಾಸಿನೀ
ಅತಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಮಹಿಳೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸುಂದರ ನಗುವುಳ್ಳಳು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
ಪುತ್ರೇಣ ಮಮ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಂ ರಾಜ್ಯೇನಾಪಿ ಕಿಮಾತ್ಮನಾ। ಕಪಿಸಿಂಹೇ ಮಹಾಭಾಗೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಭರ್ತರಿ ನಶ್ಯತಿ
ನನಗೆ ಮಗನಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ರಾಜ್ಯದಿಂದಲೂ ಏನು ಲಾಭ? ವಾನರಸಿಂಹನಾದ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ನನ್ನ ಭರ್ತೃನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ.
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರದುದ್ರಾವ ರುದತೀ ಶೋಕಮೂರ್ಚ್ಛಿತಾ। ಶಿರಶ್ಚೋರಶ್ಚ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ದುಃಖೇನ ಸಮಭಿಘ್ನತೀ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆಕೆ ಅಳುತ್ತಾ, ದುಃಖದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಮಂಕಾಗಿಸಿ, ತಲೆಯನ್ನೂ ಹೃದಯವನ್ನೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಓಡಿದಳು.
ಸಾ ವ್ರಜನ್ತೀ ದದರ್ಶಾಥ ಪತಿಂ ನಿಪತಿತಂ ಭುವಿ। ಹನ್ತಾರಂ ದಾನವೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಸಮರೇಷ್ವನಿವರ್ತಿನಾಮ್
ಹೋಗುತ್ತಾ, ಆಕೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಳು—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂಜರಿಯದ, ದೈತ್ಯರ ರಾಜರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನನ್ನು.
ಕ್ಷೇಪ್ತಾರಂ ಪರ್ವತೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ವಜ್ರಾಣಾಮಿವ ವಾಸವಮ್। ಮಹಾವಾತಸಮಾವಿಷ್ಟಂ ಮಹಾಮೇಘೌಘನಿಃಸ್ವನಮ್
ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ವಜ್ರದಂತೆ ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು, ಮಹಾ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು, ದೊಡ್ಡ ಮೋಡಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು ಆಕೆ ನೋಡಿದಳು.
ಶಕ್ರತುಲ್ಯಪರಾಕ್ರಾನ್ತಂ ವೃಷ್ಟ್ವೇವೋಪರತಂ ಘನಮ್। ನರ್ದನ್ತಂ ನರ್ದತಾಂ ಭೀಮಂ ಶೂರಂ ಶೂರೇಣ ಪಾತಿತಮ್। ಶಾರ್ದೂಲೇನಾಮಿಷಸ್ಯಾರ್ಥೇ ಮೃಗರಾಜಮಿವಾಹತಮ್
ಇಂದ್ರನಂತೆ ಶೂರನಾಗಿದ್ದವನೂ, ಈಗ ಮಳೆಗಾಲದ ಮೋಡವು ಹೋದಂತೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ. ಗರ್ಜಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರನಾದ ಆ ವೀರನು, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವೀರನಿಂದ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ. ಮಾಂಸದ ಆಸೆಗೆ ಹುಲಿಯೊಂದು ಸಿಂಹವನ್ನು ಬಿದ್ದಂತೆ ಅವನೂ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ.
ಅರ್ಚಿತಂ ಸರ್ವಲೋಕಸ್ಯ ಸಪತಾಕಂ ಸವೇದಿಕಮ್। ನಾಗಹೇತೋಃ ಸುಪರ್ಣೇನ ಚೈತ್ಯಮುನ್ಮಥಿತಂ ಯಥಾ
ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕವೂ ಗೌರವಿಸಿದ, ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳೊಡನೆ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನೂ, ನಾಗವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಗರುಡನು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಧ್ವಂಸಿಸಿದಂತೆ ಅವನೂ ಹಾಳಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಅವಷ್ಟಭ್ಯಾವತಿಷ್ಠನ್ತಂ ದದರ್ಶ ಧನುರೂರ್ಜಿತಮ್। ರಾಮಂ ರಾಮಾನುಜಂ ಚೈವ ಭರ್ತುಶ್ಚೈವ ತಥಾನುಜಮ್
ಅವಳು ತನ್ನ ಭುಜಬಲದಿಂದ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತ ರಾಮನನ್ನು, ರಾಮನ ತಮ್ಮನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪತಿಯ ತಮ್ಮನನ್ನು ಕೂಡ ನೋಡಿದಳು.
ತಾನತೀತ್ಯ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಭರ್ತಾರಂ ನಿಹತಂ ರಣೇ। ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ವ್ಯಥಿತಾ ಭೂಮೌ ಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತಾ ನಿಪಪಾತ ಹ
ಅವರನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಪತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ದುಃಖದಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದುಹೋದಳು.
ಸುಪ್ತೇವ ಪುನರುತ್ಥಾಯ ಆರ್ಯಪುತ್ರೇತಿ ವಾದಿನೀ। ರುರೋದ ಸಾ ಪತಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಂವೀತಂ ಮೃತ್ಯುದಾಮಭಿಃ
ಮತ್ತೆ ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎದ್ದಂತೆ ಎದ್ದು, 'ಆರ್ಯಪುತ್ರ' ಎಂದು ಕೂಗಿ, ಮರಣದ ಬಲೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಪತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆಕೆ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.
ತಾಮವೇಕ್ಷ್ಯ ತು ಸುಗ್ರೀವಃ ಕ್ರೋಶನ್ತೀಂ ಕುರರೀಮಿವ। ವಿಷಾದಮಗಮತ್ ಕಷ್ಟಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚಾಙ್ಗದಮಾಗತಮ್
ಆಕೆ ಗರಡು ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಅಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸುಗ್ರೀವನು ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟನು, ಅದರಲ್ಲೂ ಅಂಗದನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನ ದುಃಖ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
thumb|ವಿಂಶಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ವಿಂಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೪-
ಪವಿತ್ರವಾದ ವಾಲ್ಮೀಕಿರಾಮಾಯಣದ ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾ ಕಾಂಡದ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಸರ್ಗವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ರಾಮಚಾಪವಿಸೃಷ್ಟೇನ ಶರೇಣಾನ್ತಕರೇಣ ತಮ್। ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿನಿಹತಂ ಭೂಮೌ ತಾರಾ ತಾರಾಧಿಪಾನನಾ
ರಾಮನ ಬಲವಾದ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಮರಣಕಾರಿ ಬಾಣದಿಂದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮುಖವಿದ್ದ ವಾಲಿಯನ್ನು ತಾರಾ ನೋಡಿದಳು.
ಸಾ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಭರ್ತಾರಂ ಪರ್ಯಷ್ವಜತ ಭಾಮಿನೀ। ಇಷುಣಾಭಿಹತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಾಲಿನಂ ಕುಞ್ಜರೋಪಮಮ್
ಆ ಭಾಮಿನಿ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಬಾಣದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು ಆನೆಯಂತೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ವಾಲಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು.
ವಾನರಂ ಪರ್ವತೇನ್ದ್ರಾಭಂ ಶೋಕಸಂತಪ್ತಮಾನಸಾ। ತಾರಾ ತರುಮಿವೋನ್ಮೂಲಂ ಪರ್ಯದೇವಯತಾತುರಾ
ಪರ್ವತದಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠನಾದ ವಾನರನ ಮೇಲೆ, ದುಃಖದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಸುಡುತ್ತಿರುವ ತಾರಾ, ಮರದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಲತೆಯಂತೆ, ಆಕೆಗೆ ನೋವು ತಾಳಲಾಗದೆ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.
ರಣೇ ದಾರುಣವಿಕ್ರಾನ್ತ ಪ್ರವೀರ ಪ್ಲವತಾಂ ವರ। ಕಿಮಿದಾನೀಂ ಪುರೋಭಾಗಾಮದ್ಯ ತ್ವಂ ನಾಭಿಭಾಷಸೇ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ವೀರನೇ, ವಾನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದರೂ ಈಗ ಏಕೆ ನಾನೇನು ಹೇಳಿದರೂ ಉತ್ತರಿಸದೆ ಇದ್ದೀಯೆ?
ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಹರಿಶಾರ್ದೂಲ ಭಜಸ್ವ ಶಯನೋತ್ತಮಮ್। ನೈವಂವಿಧಾಃ ಶೇರತೇ ಹಿ ಭೂಮೌ ನೃಪತಿಸತ್ತಮಾಃ
ವಾನರಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯೇ, ಎದ್ದು ನಿನ್ನ ಉತ್ತಮ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗು. ಇಂತಹ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬಿದ್ದಂತೆ ಮಲಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅತೀವ ಖಲು ತೇ ಕಾನ್ತಾ ವಸುಧಾ ವಸುಧಾಧಿಪ। ಗತಾಸುರಪಿ ತಾಂ ಗಾತ್ರೈರ್ಮಾಂ ವಿಹಾಯ ನಿಷೇವಸೇ
ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯನೇ, ಈ ಭೂಮಿ ನಿನಗೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟರೂ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೀಯಲ್ಲ.
ವ್ಯಕ್ತಮದ್ಯ ತ್ವಯಾ ವೀರ ಧರ್ಮತಃ ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತತಾ। ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧೇವ ಪುರೀ ರಮ್ಯಾ ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗೇ ವಿನಿರ್ಮಿತಾ
ವೀರನೇ, ನೀನು ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ, ಇಂದು ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾ ನಗರ ಸ್ವರ್ಗದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಯಾನ್ಯಸ್ಮಾಭಿಸ್ತ್ವಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ವನೇಷು ಮಧುಗನ್ಧಿಷು। ವಿಹೃತಾನಿ ತ್ವಯಾ ಕಾಲೇ ತೇಷಾಮುಪರಮಃ ಕೃತಃ
ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ, ಸುಗಂಧಮಯವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಆ ಸುಂದರ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೀನು ಈಗ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದ್ದೀಯೆ.
ನಿರಾನನ್ದಾ ನಿರಾಶಾಹಂ ನಿಮಗ್ನಾ ಶೋಕಸಾಗರೇ। ತ್ವಯಿ ಪಞ್ಚತ್ವಮಾಪನ್ನೇ ಮಹಾಯೂಥಪಯೂಥಪೇ
ನಿನ್ನಂತಹ ಮಹಾ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ, ನಾನು ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲದ, ನಿರಾಶಯುತಳಾಗಿ, ದುಃಖ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಹೋಗಿದ್ದೇನೆ.
ಹೃದಯಂ ಸುಸ್ಥಿತಂ ಮಹ್ಯಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಿಪತಿತಂ ಭುವಿ। ಯನ್ನ ಶೋಕಾಭಿಸಂತಪ್ತಂ ಸ್ಫುಟತೇಽದ್ಯ ಸಹಸ್ರಧಾ
ನೀನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬಲವಾಗಿರಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ, ದುಃಖದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದು ಸಾವಿರ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಒಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಸುಗ್ರೀವಸ್ಯ ತ್ವಯಾ ಭಾರ್ಯಾ ಹೃತಾ ಸ ಚ ವಿವಾಸಿತಃ। ಯತ್ ತತ್ ತಸ್ಯ ತ್ವಯಾ ವ್ಯುಷ್ಟಿಃ ಪ್ರಾಪ್ತೇಯಂ ಪ್ಲವಗಾಧಿಪ
ಸುಗ್ರೀವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನೀನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಿ, ಅವನನ್ನು ನೀನು ವನवासಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದ್ದಿ. ಈಗ ಆ ಪಾಪದ ಫಲ ನಿನಗೆ ಬಂದಿದೆ, ವಾನರರ ರಾಜನೇ.