ವಾಲಿಪ್ರಣಿಹಿತಾವೇವ ಶಙ್ಕೇಽಹಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮೌ। ರಾಜಾನೋ ಬಹುಮಿತ್ರಾಶ್ಚ ವಿಶ್ವಾಸೋ ನಾತ್ರ ಹಿ ಕ್ಷಮಃ
ಈ ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷೋತ್ತಮರನ್ನು ವಾಲಿಯೇ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನುಮಾನವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅನೇಕ ಮಿತ್ರರುಳ್ಳ ರಾಜರೊಡನೆ ಇದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಅರಯಶ್ಚ ಮನುಷ್ಯೇಣ ವಿಜ್ಞೇಯಾಶ್ಛದ್ಮಚಾರಿಣಃ। ವಿಶ್ವಸ್ತಾನಾಮವಿಶ್ವಸ್ತಾಶ್ಛಿದ್ರೇಷು ಪ್ರಹರನ್ತ್ಯಪಿ
ವೇಷಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಬರುವ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟವರನ್ನು ನಂಬದವರು ಅವರ ದುರ್ಬಲತೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಕೃತ್ಯೇಷು ವಾಲೀ ಮೇಧಾವೀ ರಾಜಾನೋ ಬಹುದರ್ಶಿನಃ। ಭವನ್ತ ಪರಹನ್ತಾರಸ್ತೇ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಪ್ರಾಕೃತೈರ್ನರೈಃ
ವಾಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತನು, ರಾಜರು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರು. ಇತರರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೂ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.
ತೌ ತ್ವಯಾ ಪ್ರಾಕೃತೇನೇವ ಗತ್ವಾ ಜ್ಞೇಯೌ ಪ್ಲವಂಗಮ। ಇಙ್ಗಿತಾನಾಂ ಪ್ರಕಾರೈಶ್ಚ ರೂಪವ್ಯಾಭಾಷಣೇನ ಚ
ಆದುದರಿಂದ ನೀನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾನರನಂತೆ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅವರ ನಡೆ, ರೂಪ ಮತ್ತು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಲಕ್ಷಯಸ್ವ ತಯೋರ್ಭಾವಂ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಮನಸೌ ಯದಿ। ವಿಶ್ವಾಸಯನ್ ಪ್ರಶಂಸಾಭಿರಿಙ್ಗಿತೈಶ್ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ
ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನೀನು ಗಮನಿಸು. ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮಾಡಿ, ಅವರ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸು.
ಮಮೈವಾಭಿಮುಖಂ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಪೃಚ್ಛ ತ್ವಂ ಹರಿಪುಙ್ಗವ। ಪ್ರಯೋಜನಂ ಪ್ರವೇಶಸ್ಯ ವನಸ್ಯಾಸ್ಯ ಧನುರ್ಧರೌ
ನೀನು ನನ್ನ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಈ ಇಬ್ಬರು ಧನುರ್ಧಾರಿಗಳು ಈ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕು, ವಾನರರೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ.
ಶುದ್ಧಾತ್ಮಾನೌ ಯದಿ ತ್ವೇತೌ ಜಾನೀಹಿ ತ್ವಂ ಪ್ಲವಙ್ಗಮ। ವ್ಯಾಭಾಷಿತೈರ್ವಾ ರೂಪೈರ್ವಾ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ದುಷ್ಟತಾನಯೋಃ
ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧರಾಗಿದ್ದರೆ, ನೀನು ಅವರ ಮಾತು ಅಥವಾ ಅವರ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರ ಒಳಗಿನ ದುಷ್ಟತನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು, ಓ ವಾನರ.
ಇತ್ಯೇವಂ ಕಪಿರಾಜೇನ ಸಂದಿಷ್ಟೋ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ। ಚಕಾರ ಗಮನೇ ಬುದ್ಧಿಂ ಯತ್ರ ತೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ
ಈ ರೀತಿ ವಾನರರಾಜನಿಂದ ಸೂಚನೆ ಪಡೆದ ಮಾರುತಿಪುತ್ರನು, ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.
ತಥೇತಿ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ವಚಸ್ತು ತಸ್ಯ ಕಪೇಃ ಸುಭೀತಸ್ಯ ದುರಾಸದಸ್ಯ। ಮಹಾನುಭಾವೋ ಹನುಮಾನ್ ಯಯೌ ತದಾ ಸ ಯತ್ರ ರಾಮೋಽತಿಬಲೀ ಸಲಕ್ಷ್ಮಣಃ
"ಹೌದು" ಎಂದು ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮತ್ತು ಭಯಂಕರ ವಾನರನ ಮಾತನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಹನುಮಂತನು ರಾಮನು ಮತ್ತು ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
thumb|ತೃತೀಯಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ತೃತೀಯಃ ಸರ್ಗಃ ॥೪-
ಪವಿತ್ರವಾದ ವಾಲ್ಮೀಕಿರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾಕಾಂಡದ ಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಈಗ ಕೇಳಿರಿ.
ವಚೋ ವಿಜ್ಞಾಯ ಹನುಮಾನ್ ಸುಗ್ರೀವಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಪರ್ವತಾದೃಷ್ಯಮೂಕಾತ್ ತು ಪುಪ್ಲುವೇ ಯತ್ರ ರಾಘವೌ
ಮಹಾತ್ಮ ಸುಗ್ರೀವನ ಮಾತನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹನುಮಂತನು, ಋಷ್ಯಮೂಕ ಪರ್ವತದಿಂದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಹಾರಿದನು.
ಕಪಿರೂಪಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಹನುಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ। ಭಿಕ್ಷುರೂಪಂ ತತೋ ಭೇಜೇ ಶಠಬುದ್ಧಿತಯಾ ಕಪಿಃ
ಮಾರುತಿಯ ಮಗ ಹನುಮಂತನು ತನ್ನ ವಾನರ ರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕುತಂತ್ರದಿಂದ ಭಿಕ್ಷುಕನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.
ಆಬಭಾಷೇ ಚ ತೌ ವೀರೌ ಯಥಾವತ್ ಪ್ರಶಶಂಸ ಚ। ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ವಿಧಿವದ್ ವೀರೌ ಹನುಮಾನ್ ವಾನರೋತ್ತಮಃ
ಹನುಮಂತನು ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಉವಾಚ ಕಾಮತೋ ವಾಕ್ಯಂ ಮೃದು ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮೌ। ರಾಜರ್ಷಿದೇವಪ್ರತಿಮೌ ತಾಪಸೌ ಸಂಶಿತವ್ರತೌ
ಅವನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ, ಮೃದು ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಶೌರ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ, ರಾಜರ್ಷಿ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ವ್ರತ ಪಾಲಿಸುವ ಆ ತಪಸ್ವಿಗಳೊಡನೆ ಹನುಮಂತನು ಮಾತಾಡಿದನು.
ದೇಶಂ ಕಥಮಿಮಂ ಪ್ರಾಪ್ತೌ ಭವನ್ತೌ ವರವರ್ಣಿನೌ। ತ್ರಾಸಯನ್ತೌ ಮೃಗಗಣಾನನ್ಯಾಂಶ್ಚ ವನಚಾರಿಣಃ
ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಸುಂದರ ರೂಪದವರು, ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬಂದಿರಿ? ಮೃಗಗಳ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಡಿನ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಭಯಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ.
ಪಮ್ಪಾತೀರರುಹಾನ್ ವೃಕ್ಷಾನ್ ವೀಕ್ಷಮಾಣೌ ಸಮನ್ತತಃ। ಇಮಾಂ ನದೀಂ ಶುಭಜಲಾಂ ಶೋಭಯನ್ತೌ ತರಸ್ವಿನೌ
ಪಂಪಾ ತೀರದ ಮರಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೋಡುತ್ತಾ, ಶುದ್ಧ ನೀರಿರುವ ಈ ನದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಶೋಭೆ ತಂದಿದ್ದೀರಿ.
ಧೈರ್ಯವನ್ತೌ ಸುವರ್ಣಾಭೌ ಕೌ ಯುವಾಂ ಚೀರವಾಸಸೌ। ನಿಃಶ್ವಸನ್ತೌ ವರಭುಜೌ ಪೀಡಯನ್ತಾವಿಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ
ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವವರು, ಚೀರ ಧರಿಸಿದ್ದೀರಿ, ಆಳವಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆಯುತ್ತಾ, ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಭುಜಗಳಿಂದ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತೊಂದರೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ನೀವು ಯಾರು?
ಸಿಂಹವಿಪ್ರೇಕ್ಷಿತೌ ವೀರೌ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮೌ। ಶಕ್ರಚಾಪನಿಭೇ ಚಾಪೇ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಶತ್ರುನಾಶನೌ
ಸಿಂಹದ ದೃಷ್ಟಿಯಂತೆ, ಅಪಾರ ಬಲ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು, ಇಂದ್ರನ ಧನುಸ್ಸಿನಂತೆ ಬಲವಾದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವರು.
ಶ್ರೀಮನ್ತೌ ರೂಪಸಮ್ಪನ್ನೌ ವೃಷಭಶ್ರೇಷ್ಠವಿಕ್ರಮೌ। ಹಸ್ತಿಹಸ್ತೋಪಮಭುಜೌ ದ್ಯುತಿಮನ್ತೌ ನರರ್ಷಭೌ
ಅವರು ಕೀರ್ತಿಶಾಲಿಗಳು, ಸುಂದರರೂಪದವರು, ಎತ್ತಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು, ಆನೆಗಳ ತೊಡೆಯಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಭುಜಗಳುಳ್ಳವರು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು.
ಪ್ರಭಯಾ ಪರ್ವತೇನ್ದ್ರೋಽಸೌ ಯುವಯೋರವಭಾಸಿತಃ। ರಾಜ್ಯಾರ್ಹಾವಮರಪ್ರಖ್ಯೌ ಕಥಂ ದೇಶಮಿಹಾಗತೌ
ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಗೂ ಬೆಳಕು ಬಂದಿದೆ; ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು, ಅಮರರಿಗೆ ಸಮಾನರು, ನೀವು ಈ ಭೂಮಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದಿರಿ?
ಪದ್ಮಪತ್ರೇಕ್ಷಣೌ ವೀರೌ ಜಟಾಮಣ್ಡಲಧಾರಿಣೌ। ಅನ್ಯೋನ್ಯಸದೃಶೌ ವೀರೌ ದೇವಲೋಕಾದಿಹಾಗತೌ
ಪದ್ಮದಾಳದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ, ಜಟಾಮಂಡಲ ಧರಿಸಿದ, ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನವಾದ ಈ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು, ದೇವಲೋಕದಿಂದ ಬಂದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
ಯದೃಚ್ಛಯೇವ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೌ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯೌ ವಸುಂಧರಾಮ್। ವಿಶಾಲವಕ್ಷಸೌ ವೀರೌ ಮಾನುಷೌ ದೇವರೂಪಿಣೌ
ಚಂದಿರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಂತೆ, ವಿಶಾಲವಾದ ಎದೆಯುಳ್ಳ, ಮನುಷ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು.
ಸಿಂಹಸ್ಕನ್ಧೌ ಮಹೋತ್ಸಾಹೌ ಸಮದಾವಿವ ಗೋವೃಷೌ। ಆಯತಾಶ್ಚ ಸುವೃತ್ತಾಶ್ಚ ಬಾಹವಃ ಪರಿಘೋಪಮಾಃ
ಸಿಂಹದಂತೆ ಭುಜಗಳು, ಮಹಾ ಉತ್ಸಾಹ ಇರುವವರು, ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಯ ಎರಡು ಎತ್ತಿನಂತೆ, ಅವರ ಉದ್ದವಾದ ಸೊಗಸಾದ ಭುಜಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಗದೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಸರ್ವಭೂಷಣಭೂಷಾರ್ಹಾಃ ಕಿಮರ್ಥಂ ನ ವಿಭೂಷಿತಾಃ। ಉಭೌ ಯೋಗ್ಯಾವಹಂ ಮನ್ಯೇ ರಕ್ಷಿತುಂ ಪೃಥಿವೀಮಿಮಾಮ್
ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯರಾದರೂ, ಯಾಕೆ ಅವರು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿಲ್ಲ? ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅರ್ಹರು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸಸಾಗರವನಾಂ ಕೃತ್ಸ್ನಾಂ ವಿನ್ಧ್ಯಮೇರುವಿಭೂಷಿತಾಮ್। ಇಮೇ ಚ ಧನುಷೀ ಚಿತ್ರೇ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣೇ ಚಿತ್ರಾನುಲೇಪನೇ
ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ವಿಂಧ್ಯ ಮತ್ತು ಮೇರು ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಈ ಭೂಮಿ, ಹಾಗೂ ಈ ಎರಡು ಸುಂದರವಾದ, ಮೃದುವಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಧನುಸ್ಸುಗಳು.
ಪ್ರಕಾಶೇತೇ ಯಥೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವಜ್ರೇ ಹೇಮವಿಭೂಷಿತೇ। ಸಮ್ಪೂರ್ಣಾಶ್ಚ ಶಿತೈರ್ಬಾಣೈಸ್ತೂಣಾಶ್ಚ ಶುಭದರ್ಶನಾಃ
ಇವುಗಳು ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿವೆ; ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಅವುಗಳ ಬಾಣಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ನೋಡಲು ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿವೆ.
ಜೀವಿತಾನ್ತಕರೈರ್ಘೋರೈರ್ಜ್ವಲದ್ಭಿರಿವ ಪನ್ನಗೈಃ। ಮಹಾಪ್ರಮಾಣೌ ವಿಪುಲೌ ತಪ್ತಹಾಟಕಭೂಷಣೌ
ಭಯಾನಕವಾದ, ಪ್ರಾಣಹರಣ ಮಾಡುವ, ಹೊತ್ತಿರುವ ನಾಗಗಳಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ದೊಡ್ಡದಾದ, ವಿಶಾಲವಾದ, ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಮಿನುಗುವ ಬಾಣಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು.
ಖಡ್ಗಾವೇತೌ ವಿರಾಜೇತೇ ನಿರ್ಮುಕ್ತಭುಜಗಾವಿವ। ಏವಂ ಮಾಂ ಪರಿಭಾಷನ್ತಂ ಕಸ್ಮಾದ್ ವೈ ನಾಭಿಭಾಷತಃ
ಈ ಎರಡು ಖಡ್ಗಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ; ನಾನು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ನೀನು ಏಕೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ?
ಸುಗ್ರೀವೋ ನಾಮ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಕಶ್ಚಿದ್ ವಾನರಪುಙ್ಗವಃ। ವೀರೋ ವಿನಿಕೃತೋ ಭ್ರಾತ್ರಾ ಜಗದ್ಭ್ರಮತಿ ದುಃಖಿತಃ
ಸುಗ್ರೀವ ಎಂಬ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ, ವಾನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಶೂರನಾದ ಒಬ್ಬನು ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟು, ದುಃಖದಿಂದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಪ್ರಾಪ್ತೋಽಹಂ ಪ್ರೇಷಿತಸ್ತೇನ ಸುಗ್ರೀವೇಣ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ರಾಜ್ಞಾ ವಾನರಮುಖ್ಯಾನಾಂ ಹನುಮಾನ್ ನಾಮ ವಾನರಃ
ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಸುಗ್ರೀವನು ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ; ನಾನು ವಾನರರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ಹನುಮಂತ ಎಂದು ಹೆಸರುಳ್ಳವನು.