ದೇವಕಾರ್ಯಾಣಿ ಕುರ್ವದ್ಭಿರ್ಯಾನೀಮಾನಿ ಕೃತಾನಿ ವೈ। ಪುಷ್ಪೈಃ ಕುವಲಯೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಮ್ಲಾನತ್ವಂ ನ ತು ಯಾನ್ತಿ ವೈ
ಅವರು ದೇವರಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ, ಪುಷ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ನೀಲಕಮಲಗಳ ಜೊತೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಹೂವುಗಳು, ಇಷ್ಟು ಕಾಲವಾದರೂ, ಒಣಗಿಲ್ಲ.
ಕೃತ್ಸ್ನಂ ವನಮಿದಂ ದೃಷ್ಟಂ ಶ್ರೋತವ್ಯಂ ಚ ಶ್ರುತಂ ತ್ವಯಾ। ತದ್ ಇಚ್ಛಾಮ್ಯ್ ಅಭ್ಯನುಜ್ಞಾತಾ ತ್ಯಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯ್ ಏತತ್ ಕಲೇವರಮ್
ಈ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೋಡಿದ್ದೀಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಕೇಳಿದ್ದೀಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಈ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
ತೇಷಾಮಿಚ್ಛಾಮ್ಯಹಂ ಗನ್ತುಂ ಸಮೀಪಂ ಭಾವಿತಾತ್ಮನಾಮ್। ಮುನೀನಾಮಾಶ್ರಮೋ ಯೇಷಾಮಹಂ ಚ ಪರಿಚಾರಿಣೀ
ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಇರುವ ಆಶ್ರಮದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಅವರ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದವಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ಧರ್ಮಿಷ್ಠಂ ತು ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಘವಃ ಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣಃ। ಪ್ರಹರ್ಷಮತುಲಂ ಲೇಭೇ ಆಶ್ಚರ್ಯಮಿತಿ ಚಾಬ್ರವೀತ್
ಅವಳ ಧರ್ಮಮಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಅಪಾರ ಆನಂದದಿಂದ 'ಇದು ಎಷ್ಟು ಅದ್ಭುತ!' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ತಾಮುವಾಚ ತತೋ ರಾಮಃ ಶಬರೀಂ ಸಂಶಿತವ್ರತಾಮ್। ಅರ್ಚಿತೋಽಹಂ ತ್ವಯಾ ಭದ್ರೇ ಗಚ್ಛ ಕಾಮಂ ಯಥಾಸುಖಮ್
ಆಮೇಲೆ ರಾಮನು ಶಬರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, 'ನೀನು ನನಗೆ ಗೌರವವನ್ನಿತ್ತಿದ್ದೀಯೆ, ಒಳ್ಳೆಯವಳೇ. ಈಗ ನೀನು ಹಾರೈಸಿದಂತೆ, ಸುಖವಾಗಿ ಹೋಗು' ಎಂದನು.
ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತಾ ಜಟಿಲಾ ಚೀರಕೃಷ್ಣಾಜಿನಾಮ್ಬರಾ। ಅನುಜ್ಞಾತಾ ತು ರಾಮೇಣ ಹುತ್ವಾಽಽತ್ಮಾನಂ ಹುತಾಶನೇ
ಹೀಗೆ ರಾಮನಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಜಟಾಧಾರಿ, ಚೀರ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಕೃಷ್ಣಾಜಿನ ಧರಿಸಿದ ಶಬರಿ, ತನ್ನನ್ನು ಹೋಮಾಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಳು.
ಜ್ವಲತ್ಪಾವಕಸಂಕಾಶಾ ಸ್ವರ್ಗಮೇವ ಜಗಾಮ ಹ। ದಿವ್ಯಾಭರಣಸಂಯುಕ್ತಾ ದಿವ್ಯಮಾಲ್ಯಾನುಲೇಪನಾ
ಅವಳು ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ದಿವ್ಯಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.
ದಿವ್ಯಾಮ್ಬರಧರಾ ತತ್ರ ಬಭೂವ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಾ। ವಿರಾಜಯನ್ತೀ ತಂ ದೇಶಂ ವಿದ್ಯುತ್ಸೌದಾಮನೀ ಯಥಾ
ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ದಿವ್ಯವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾ, ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾಡಿದಳು.
ಯತ್ರ ತೇ ಸುಕೃತಾತ್ಮಾನೋ ವಿಹರನ್ತಿ ಮಹರ್ಷಯಃ। ತತ್ ಪುಣ್ಯಂ ಶಬರೀ ಸ್ಥಾನಂ ಜಗಾಮಾತ್ಮಸಮಾಧಿನಾ
ಯಲ್ಲಿ ಆ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳವನ್ನು ಶಬರಿ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ತಲುಪಿದಳು.
thumb|ಪಞ್ಚಸಪ್ತತಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚಸಪ್ತತಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ ॥೩-
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಅರಣ್ಯಕಾಂಡದಲ್ಲಿ, ಎಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ.
ದಿವಂ ತು ತಸ್ಯಾಂ ಯಾತಾಯಾಂ ಶಬರ್ಯಾಂ ಸ್ವೇನ ತೇಜಸಾ। ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಸಹ ಭ್ರಾತ್ರಾ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ರಾಘವಃ
ಶಬರಿ ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ, ರಾಮನು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಆಲೋಚನೆಮಾಡಿದನು.
ಚಿನ್ತಯಿತ್ವಾ ತು ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಪ್ರಭಾವಂ ತಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಹಿತಕಾರಿಣಮೇಕಾಗ್ರಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ರಾಘವೋಽಬ್ರವೀತ್
ಆ ಮಹಾತ್ಮರ ಮಹಿಮೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಮನು, ಸದಾ ಹಿತಚಿಂತಕನಾದ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.
ದೃಷ್ಟೋ ಮಯಾಽಽಶ್ರಮಃ ಸೌಮ್ಯ ಬಹ್ವಾಶ್ಚರ್ಯಃ ಕೃತಾತ್ಮನಾಮ್। ವಿಶ್ವಸ್ತಮೃಗಶಾರ್ದೂಲೋ ನಾನಾವಿಹಗಸೇವಿತಃ
ಸೌಮ್ಯ, ನಾನು ಆ ತಪಸ್ವಿಗಳ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಅದು ಬಹಳ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಂಕೆಗಳು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಸೇರಿವೆ, ಹಲವಾರು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದವೆ.
ಸಪ್ತಾನಾಂ ಚ ಸಮುದ್ರಾಣಾಂ ತೇಷಾಂ ತೀರ್ಥೇಷು ಲಕ್ಷ್ಮಣ। ಉಪಸ್ಪೃಷ್ಟಂ ಚ ವಿಧಿವತ್ ಪಿತರಶ್ಚಾಪಿ ತರ್ಪಿತಾಃ
ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಆ ಏಳು ಸಮುದ್ರಗಳ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಥಾವಿಧಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣವೂ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇವೆ.
ಪ್ರಣಷ್ಟಮಶುಭಂ ಯನ್ನಃ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಮ್। ತೇನ ತ್ವೇತತ್ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಂ ಮೇ ಮನೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಮ್ಪ್ರತಿ
ನಮಗೆ ಅಶುಭವು ದೂರವಾದುದು, ಶುಭವು ಬಂದಿದೆ. ಅದರಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಈಗ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ.
ಹೃದಯೇ ಮೇ ನರವ್ಯಾಘ್ರ ಶುಭಮಾವಿರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ। ತದಾಗಚ್ಛ ಗಮಿಷ್ಯಾವಃ ಪಮ್ಪಾಂ ತಾಂ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಾಮ್
ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೀನು, ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶುಭದ ಭಾವನೆ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ. ಬಾ, ನಾವು ಆ ಸುಂದರ ಪಂಪಾ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ.
ಋಷ್ಯಮೂಕೋ ಗಿರಿರ್ಯತ್ರ ನಾತಿದೂರೇ ಪ್ರಕಾಶತೇ। ಯಸ್ಮಿನ್ ವಸತಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಸುಗ್ರೀವೋಂಽಶುಮತಃ ಸುತಃ
ಅಲ್ಲಿ, ದೂರವಿಲ್ಲದೆ ಋಷ್ಯಮೂಕ ಪರ್ವತವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ಸೂರ್ಯಪುತ್ರ ಸುಗ್ರೀವನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
ನಿತ್ಯಂ ವಾಲಿಭಯಾತ್ ತ್ರಸ್ತಶ್ಚತುರ್ಭಿಃ ಸಹ ವಾನರೈಃ। ಅಹಂ ತ್ವರೇ ಚ ತಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಸುಗ್ರೀವಂ ವಾನರರ್ಷಭಮ್
ವಾಲಿಯಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಭಯಪಟ್ಟು, ನಾಲ್ಕು ವಾನರರೊಂದಿಗೆ ಸುಗ್ರೀವನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗಿದ್ದಾನೆ. ನಾನು ಆ ವಾನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಆತುರವಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ತದಧೀನಂ ಹಿ ಮೇ ಕಾರ್ಯಂ ಸೀತಾಯಾಃ ಪರಿಮಾರ್ಗಣಮ್। ಇತಿ ಬ್ರುವಾಣಂ ತಂ ವೀರಂ ಸೌಮಿತ್ರಿರಿದಮಬ್ರವೀತ್
ಸೀತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ ಅವನ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸೋಮಿತ್ರನು ಆ ವೀರನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಗಚ್ಛಾವಸ್ತ್ವರಿತಂ ತತ್ರ ಮಮಾಪಿ ತ್ವರತೇ ಮನಃ। ಆಶ್ರಮಾತ್ತು ತತಸ್ತಸ್ಮಾನ್ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ಸ ವಿಶಾಮ್ಪತಿಃ
ನಾವು ಬೇಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗೋಣ; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸೂ ಕೂಡ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಲು ತವಕಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಟು, ಆ ರಾಜನು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು.
ಆಜಗಾಮ ತತಃ ಪಮ್ಪಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಸಹ ಪ್ರಭುಃ। ಸಮೀಕ್ಷಮಾಣಃ ಪುಷ್ಪಾಢ್ಯಂ ಸರ್ವತೋ ವಿಪುಲದ್ರುಮಮ್
ಆಮೇಲೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಮನು ಪಂಪಾ ಸರೋವರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಮರಗಳನ್ನು ಅವನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಕೋಯಷ್ಟಿಭಿಶ್ಚಾರ್ಜುನಕೈಃ ಶತಪತ್ರೈಶ್ಚ ಕೀರಕೈಃ। ಏತೈಶ್ಚಾನ್ಯೈಶ್ಚ ಬಹುಭಿರ್ನಾದಿತಂ ತದ್ ವನಂ ಮಹತ್
ಅಲ್ಲಿ ಕೋಯಷ್ಟಿಕ, ಅರ್ಜುನಕ, ಶತಪತ್ರ, ಕೀರಕ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ಆ ದೊಡ್ಡ ಕಾಡು ಗೋಜಿಗೋಜಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಸ ರಾಮೋ ವಿವಿಧಾನ್ ವೃಕ್ಷಾನ್ ಸರಾಂಸಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ। ಪಶ್ಯನ್ ಕಾಮಾಭಿಸಂತಪ್ತೋ ಜಗಾಮ ಪರಮಂ ಹ್ರದಮ್
ಬಯಕೆಯಿಂದ ಹೃದಯವು ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮನು, ವಿವಿಧ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸರೋವರಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಆ ಮಹಾ ಹ್ರದದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಸ ತಾಮಾಸಾದ್ಯ ವೈ ರಾಮೋ ದೂರಾತ್ ಪಾನೀಯವಾಹಿನೀಮ್। ಮತಙ್ಗಸರಸಂ ನಾಮ ಹ್ರದಂ ಸಮವಗಾಹತ
ಅದನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಂಡು, ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಮತಂಗ ಸರಸವೆಂಬ ಹ್ರದವನ್ನು ರಾಮನು ತಲುಪಿ, ಅದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ತತ್ರ ಜಗ್ಮತುರವ್ಯಗ್ರೌ ರಾಘವೌ ಹಿ ಸಮಾಹಿತೌ। ಸ ತು ಶೋಕಸಮಾವಿಷ್ಟೋ ರಾಮೋ ದಶರಥಾತ್ಮಜಃ
ಅಲ್ಲಿ, ರಾಘವ ಬಂಧುಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿಯೂ ಚಿಂತೆ ಇಲ್ಲದೆ ನಡೆದರು. ಆದರೆ ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮನು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದನು.
ವಿವೇಶ ನಲಿನೀಂ ರಮ್ಯಾಂ ಪಂಕಜೈಶ್ಚ ಸಮಾವೃತಾಮ್। ತಿಲಕಾಶೋಕಪುಂನಾಗಬಕುಲೋದ್ದಾಲಕಾಶಿನೀಮ್
ಅವನು ಸುಂದರವಾದ, ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಕಮಲದ ಹೊಂಡವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅದು ತಿಲಕ, ಅಶೋಕ, ಪುನ್ನಾಗ, ಬಕುಲ ಮತ್ತು ಉದಾಲಕ ಮರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.
ರಮ್ಯೋಪವನಸಮ್ಬಾಧಾಂ ಪದ್ಮಸಮ್ಪೀಡಿತೋದಕಾಮ್। ಸ್ಫಟಿಕೋಪಮತೋಯಾಂ ತಾಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣವಾಲುಕಸಂತತಾಮ್
ಆ ಹೊಂಡದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಂದರ ಉಪವನಗಳು ತುಂಬಿದ್ದವು, ನೀರು ಕಮಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಮೆತ್ತಗಿನ ಮರಳು ಹರಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಮತ್ಸ್ಯಕಚ್ಛಪಸಮ್ಬಾಧಾಂ ತೀರಸ್ಥದ್ರುಮಶೋಭಿತಾಮ್। ಸಖೀಭಿರಿವ ಸಂಯುಕ್ತಾಂ ಲತಾಭಿರನುವೇಷ್ಟಿತಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳು, ಆಮೆಗಳು ತುಂಬಿದ್ದವು, ತೀರದ ಮರಗಳು ಅದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಲತೆಗಳು ಸಖಿಯರಂತೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ಕಿಂನರೋರಗಗನ್ಧರ್ವಯಕ್ಷರಾಕ್ಷಸಸೇವಿತಾಮ್। ನಾನಾದ್ರುಮಲತಾಕೀರ್ಣಾಂ ಶೀತವಾರಿನಿಧಿಂ ಶುಭಾಮ್
ಅದು ಕಿನ್ನರ, ನಾಗ, ಗಂಧರ್ವ, ಯಕ್ಷ, ರಾಕ್ಷಸರು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು; ವಿವಿಧ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಲತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಶೀತಜಲದ ಹೊಂಡವು ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು.
ಪದ್ಮಸೌಗನ್ಧಿಕೈಸ್ತಾಮ್ರಾಂ ಶುಕ್ಲಾಂ ಕುಮುದಮಣ್ಡಲೈಃ। ನೀಲಾಂ ಕುವಲಯೋದ್ಘಾಟೈರ್ಬಹುವರ್ಣಾಂ ಕುಥಾಮಿವ
ಅದು ಕಮಲ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಿಕ ಹೂಗಳಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿತ್ತು, ಕುಮುದ ಹೂಗಳ ಗುಚ್ಚಗಳಿಂದ ಬಿಳಿಯಾಗಿತ್ತು, ನೀಲ ಕುವಲಯ ಹೂಗಳಿಂದ ನೀಲವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಬಹುಬಣ್ಣದ ಹಾಸಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.