ಸತ್ಯಮೇವಾನೃಶಂಸಞ್ಚ ರಾಜವೃತ್ತಂ ಸನಾತನಮ್ । ತಸ್ಮಾತ್ಸತ್ಯಾತ್ಮಕಂ ರಾಜ್ಯಂ ಸತ್ಯೇ ಲೋಕ: ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ: ।। ೨.೧೦೯.
ಸತ್ಯವೂ ದಯೆಯೂ ರಾಜನ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮಗಳು; ಆದುದರಿಂದ ರಾಜ್ಯವೂ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದೆ, ಲೋಕವೂ ಸತ್ಯದ ಮೇಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.
ಋಷಯಶ್ಚೈವ ದೇವಾಶ್ಚ ಸತ್ಯಮೇವ ಹಿ ಮೇನಿರೇ । ಸತ್ಯವಾದೀ ಹಿ ಲೋಕೇ ಽಸ್ಮಿನ್ ಪರಮಂ ಗಚ್ಛತಿ ಕ್ಷಯಮ್ ।। ೨.೧೦೯.
ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನಾಡುವವನು ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಉದ್ವಿಜನ್ತೇ ಯಥಾ ಸರ್ಪ್ಪಾನ್ನರಾದನೃತವಾದಿನ: । ಧರ್ಮ: ಸತ್ಯಂ ಪರೋ ಲೋಕೇ ಮೂಲಂ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಚೋಚ್ಯತೇ ।। ೨.೧೦೯.
ಹಾವುಗಳನ್ನು ಜನರು ಹೇಗೆ ಭಯಪಡುವರೋ, ಸುಳ್ಳಾಡುವವರನ್ನು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ದೂರವಿಡುತ್ತಾರೆ; ಧರ್ಮವೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸತ್ಯವೇ ಸ್ವರ್ಗದ ಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸತ್ಯಮೇವೇಶ್ವರೋ ಲೋಕೇ ಸತ್ಯಂ ಪದ್ಮಾ ಶ್ರಿತಾ ಸದಾ । ಸತ್ಯಮೂಲಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಸತ್ಯಾನ್ನಾಸ್ತಿ ಪರಂ ಪದಮ್ ।। ೨.೧೦೯.
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೇ ಒಡೆಯನು; ಶ್ರೀದೇವಿಯೂ ಸದಾ ಸತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಇರುತ್ತಾಳೆ; ಎಲ್ಲವೂ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದೆ, ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲು ಸ್ಥಾನವೇ ಇಲ್ಲ.
ದತ್ತಮಿಷ್ಟಂ ಹುತಂ ಚೈವ ತಪ್ತಾನಿ ಚ ತಪಾಂಸಿ ಚ । ವೇದಾ: ಸತ್ಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಾಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ಸತ್ಯಪರೋ ಭವೇತ್ ।। ೨.೧೦೯.
ಕೊಡುಗೆ, ಹೋಮ, ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
ಏಕ: ಪಾಲಯತೇ ಲೋಕಮೇಕ: ಪಾಲಯತೇ ಕುಲಮ್ । ಮಜ್ಜತ್ಯೇಕೋ ಹಿ ನಿರಯ ಏಕ: ಸ್ವರ್ಗೇ ಮಹೀಯತೇ ।। ೨.೧೦೯.
ಒಬ್ಬನೇ ಲೋಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ, ಒಬ್ಬನೇ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾನೆ; ಒಬ್ಬನೇ ನರಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ, ಒಬ್ಬನೇ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸೋ ಽಹಂ ಪಿತುರ್ನಿಯೋಗನ್ತು ಕಿಮರ್ಥಂ ನಾನುಪಾಲಯೇ । ಸತ್ಯಪ್ರತಿಶ್ರವ: ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯೇನ ಸಮಯೀಕೃತ: ।। ೨.೧೦೯.
ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಪಾಲಿಸಬಾರದು? ನಾನುสัตย์ವಚನ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ನೈವ ಲೋಭಾನ್ನ ಮೋಹಾದ್ವಾ ನ ಹ್ಯಜ್ಞಾನಾತ್ತಮೋನ್ವಿತ: । ಸೇತುಂ ಸತ್ಯಸ್ಯ ಭೇತ್ಸ್ಯಾಮಿ ಗುರೋ: ಸತ್ಯಪ್ರತಿಶ್ರವ: ।। ೨.೧೦೯.
ನಾನು ಲೋಭದಿಂದಲೂ ಮೋಹದಿಂದಲೂ ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಲೂ ಸತ್ಯದ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಒಡೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ; ಗುರುಗೆสัตย์ವಚನ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.
ಅಸತ್ಯಸನ್ಧಸ್ಯ ಸತಶ್ಚಲಸ್ಯಾಸ್ಥಿರಚೇತಸ: । ನೈವ ದೇವಾ ನ ಪಿತರ: ಪ್ರತೀಚ್ಛನ್ತೀತಿ ನ: ಶ್ರುತಮ್ ।। ೨.೧೦೯.
ಸತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ, ವಂಚನೆಮಾಡುವ, ಸ್ಥಿರಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದವನಿಂದ ದೇವತೆಗಳೂ ಪಿತೃಗಳೂ ಹವನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
ಪ್ರತ್ಯಗಾತ್ಮಮಿಮಂ ಧರ್ಮಂ ಸತ್ಯಂ ಪಶ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ಸ್ವಯಮ್ । ಭಾರ: ಸತ್ಪುರುಷಾಚೀರ್ಣಸ್ತದರ್ಥಮಭಿಮನ್ಯತೇ ।। ೨.೧೦೯.
ನಾನು ಈ ಧರ್ಮವನ್ನೂ ಸತ್ಯವನ್ನೂ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ; ಸದ್ಗುಣಿಗಳು ಹೊರುವ ಭಾರವೂ ಇದಕ್ಕಾಗಿ.
ಕ್ಷಾತ್ऺತ್ರಂ ಧರ್ಮಮಹಂ ತ್ಯಕ್ಷ್ಯೇ ಹ್ಯಧರ್ಮಂ ಧರ್ಮಸಂಹಿತಮ್ । ಕ್ಷುದ್ರೈರ್ನೃಶಂಸೈರ್ಲುಬ್ಧೈಶ್ಚ ಸೇವಿತಂ ಪಾಪಕರ್ಮಭಿ: ।। ೨.೧೦೯.
ಅಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಧರ್ಮವನ್ನೂ, ಕೆಟ್ಟವರು, ಕ್ರೂರರು, ಲೋಭಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ, ನಾನು ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಕಾಯೇನ ಕುರುತೇ ಪಾಪಂ ಮನಸಾ ಸಮ್ಪ್ರಧಾರ್ಯ ಚ । ಅನೃತಂ ಜಿಹ್ವಯಾ ಚಾಹ ತ್ರಿವಿಧಂ ಕರ್ಮ ಪಾತಕಮ್ ।। ೨.೧೦೯.
ದೇಹದಿಂದ ಪಾಪಮಾಡುವುದು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಾಪವನ್ನು ಆಲೋಚಿಸುವುದು, ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಸುಳ್ಳಾಡುವುದು—ಈ ಮೂರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಪಕರ್ಮ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಭೂಮಿ: ಕೀರ್ತ್ತಿರ್ಯಶೋ ಲಕ್ಷ್ಮೀ: ಪುರುಷಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯನ್ತಿ ಹಿ । ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥಂ ಚಾನುಪಶ್ಯನ್ತಿ ಸತ್ಯಮೇವ ಭಜೇತ ತತ್ ।। ೨.೧೦೯.
ಭೂಮಿ, ಕೀರ್ತಿ, ಯಶಸ್ಸು, ಶ್ರೀ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತವೆ; ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವನನ್ನು ನೋಡುವರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಹ್ಯನಾರ್ಯಮೇವ ಸ್ಯಾದ್ಯದ್ಭವಾನವಧಾರ್ಯ್ಯ ಮಾಮ್ । ಆಹ ಯುಕ್ತಿಕರೈರ್ವಾಕ್ಯೈರಿದಂ ಭದ್ರಂ ಕುರುಷ್ವ ಹ ।। ೨.೧೦೯.
ನೀನು ನನಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಮರೆಯಲು ಹೇಳಿದರೆ, ಅದು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದರೂ ಅನಾರ್ಯವಾಗಬಹುದು; ಆದರೂ ನೀನು ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದ್ದೀ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡು, ಭದ್ರೆಯೆ.
ಕಥಂ ಹ್ಯಹಂ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಯ ವನವಾಸಮಿಮಂ ಗುರೌ । ಭರತಸ್ಯ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ವಚೋ ಹಿತ್ವಾ ಗುರೋರ್ವಚ: ।। ೨.೧೦೯.
ನಾನು ಗುರುಗೆ ಈ ವನವಾಸವನ್ನು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭರತನ ಮಾತನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಾಲಿಸಬಲ್ಲೆ?
ಸ್ಥಿರಾ ಮಯಾ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾತಾ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಗುರುಸನ್ನಿಧೌ । ಪ್ರಹೃಷ್ಯಮಾಣಾ ಸಾ ದೇವೀ ಕೈಕೇಯೀ ಚಾಭವತ್ತದಾ ।। ೨.೧೦೯.
ನಾನು ಗುರುಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ದೃಢವಾಗಿತ್ತು; ಆಗ ಕೈಕೇಯಿ ದೇವಿಯು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಳು.
ವನವಾಸಂ ವಸನ್ನೇವಂ ಶುಚಿರ್ನಿಯತಭೋಜನ: । ಮೂಲೈ: ಪುಷ್ಪೈ: ಫಲೈ: ಪುಣ್ಯೈ: ಪಿತಽನ್ ದೇವಾಂಶ್ಚ ತರ್ಪಯನ್ ।। ೨.೧೦೯.
ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ, ನಾನು ಮೂಲಗಳು, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಫಲಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಪೂರ್ವಜರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸನ್ತುಷ್ಟಪಞ್ಚವರ್ಗೋ ಽಹಂ ಲೋಕಯಾತ್ರಾಂ ಪ್ರವರ್ತ್ತಯೇ । ಅಕುಹ: ಶ್ರದ್ದಧಾನಸ್ಸನ್ ಕಾರ್ಯ್ಯಾಕಾರ್ಯ್ಯವಿಚಕ್ಷಣ: ।। ೨.೧೦೯.
ನಾನು ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಈ ಜೀವನಯಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತೇನೆ; ಮೋಸವಿಲ್ಲದೆ, ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ, ಯಾವುದು ಮಾಡಬೇಕು, ಯಾವುದು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು ನಡೆಯುತ್ತೇನೆ.
ಕರ್ಮಭೂಮಿಮಿಮಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ಕರ್ಮ ಯಚ್ಛುಭಮ್ । ಅಗ್ನಿರ್ವಾಯುಶ್ಚ ಸೋಮಶ್ಚ ಕರ್ಮಣಾಂ ಫಲಭಾಗಿನ: ।। ೨.೧೦೯.
ಈ ಕರ್ಮಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಸೋಮನು ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವವರು.
ಶತಂ ಕ್ರತೂನಾಮಾಹೃತ್ಯ ದೇವರಾಟ್ ತ್ರಿದಿವಙ್ಗತ: । ತಪಾಂಸ್ಯುಗ್ರಾಣಿ ಚಾಸ್ಥಾಯ ದಿವಂ ಯಾತಾ ಮಹರ್ಷಯ: ।। ೨.೧೦೯.
ದೇವೇಂದ್ರನು ನೂರು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಭಯಂಕರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಅವರೂ ಸಹ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರಿದರು.
ಅಮೃಷ್ಯಮಾಣ: ಪುನರುಗ್ರತೇಜಾ ನಿಶಮ್ಯ ತನ್ನಾಸ್ತಿಕವಾಕ್ಯಹೇತುಮ್ । ಅಥಾಬ್ರವೀತ್ತಂ ನೃಪತೇಸ್ತನೂಜೋ ವಿಗರ್ಹಮಾಣೋ ವಚನಾನಿ ತಸ್ಯ ।। ೨.೧೦೯.
ಅವನ ನಾಸ್ತಿಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಹಿಸಲಾಗದೆ, ಉಗ್ರತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ, ರಾಜನ ಮಗನು ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗದರಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಸತ್ಯಂ ಚ ಧರ್ಮಂ ಚ ಪರಾಕ್ರಮಂ ಚ ಭೂತಾನುಕಮ್ಪಾಂ ಪ್ರಿಯವಾದಿತಾಞ್ಚ । ದ್ವಿಜಾತಿದೇವಾತಿಥಿಪೂಜನಂ ಚ ಪನ್ಥಾನಮಾಹುಸ್ತ್ರಿದಿವಸ್ಯ ಸನ್ತ: ।। ೨.೧೦೯.
ಸತ್ಯ, ಧರ್ಮ, ಶೌರ್ಯ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ದಯೆ, ಮೃದುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರು, ದೇವತೆಗಳು, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಸಜ್ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ತೇನೈವಮಾಜ್ಞಾಯ ಯಥಾವದರ್ಥಮೇಕೋದಯಂ ಸಮ್ಪ್ರತಿಪದ್ಯ ವಿಪ್ರಾ: । ಧರ್ಮಂ ಚರನ್ತ: ಸಕಲಂ ಯಥಾವತ್ ಕಾಂಕ್ಷನ್ತಿ ಲೋಕಾಗಮಮಪ್ರಮತ್ತಾ: ।। ೨.೧೦೯.
ಹೀಗೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ, ಸದಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಲೋಕವನ್ನು ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಿನ್ದಾಮ್ಯಹಂ ಕರ್ಮ ಪಿತು: ಕೃತಂ ತದ್ಯಸ್ತ್ವಾಮಗೃಹ್ಣಾದ್ವಿಷಮಸ್ಥಬುದ್ಧಿಮ್ । ಬುದ್ಧ್ಯಾನಯೈವಂವಿಧಯಾ ಚರನ್ತಂ ಸುನಾಸ್ತಿಕಂ ಧರ್ಮಪಥಾದಪೇತಮ್ ।। ೨.೧೦೯.
ನಿನ್ನಂತಹ ತಪ್ಪುಬುದ್ಧಿಯವನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ನಾನು ದೂಷಿಸುತ್ತೇನೆ; ಯಾರು ಇಂತಹ ನಾಸ್ತಿಕ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ತಪ್ಪಿಹೋಗಿದ್ದಾರೆ.
ಯಥಾ ಹಿ ಚೋರ: ಸ ತಥಾ ಹಿ ಬುದ್ಧಸ್ತಥಾಗತಂ ನಾಸ್ತಿಕಮತ್ರ ವಿದ್ಧಿ । ತಸ್ಮಾದ್ಧಿ ಯ: ಶಙ್ಕ್ಯತಮ: ಪ್ರಜಾನಾಂ ನ ನಾಸ್ತಿಕೇನಾಭಿಮುಖೋ ಬುಧ: ಸ್ಯಾತ್ ।। ೨.೧೦೯.
ಯಾವ ರೀತಿ ಕಳ್ಳನು ಅಪಾಯಕಾರನೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ನಾಸ್ತಿಕ ಮನಸ್ಸು ಕೂಡ ಅಪಾಯಕರವೇ; ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ನಾಸ್ತಿಕನೇ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದನು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿಡಬಾರದು.
ತ್ವತ್ತೋ ಜನಾ: ಪೂರ್ವತರೇ ವರಾಶ್ಚ ಶುಭಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಬಹೂನಿ ಚಕ್ರು: । ಜಿತ್ವಾ ಸದೇಮಂ ಚ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ತಸ್ಮಾದ್ದ್ವಿಜಾ: ಸ್ವಸ್ತಿ ಹುತಂ ಕೃತಂ ಚ ।। ೨.೧೦೯.
ನಿನ್ನಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಜನರೂ, ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಅನೇಕ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಈ ಲೋಕವನ್ನೂ ಪರಲೋಕವನ್ನೂ ಜಯಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳು ಸದಾ ಶುಭಕರ.
ಧರ್ಮೇ ರತಾ: ಸತ್ಪುರುಷೈ: ಸಮೇತಾಸ್ತೇಜಸ್ವಿನೋ ದಾನಗುಣಪ್ರಧಾನಾ: । ಅಹಿಂಸಕಾ ವೀತಮಲಾಶ್ಚ ಲೋಕೇ ಭವನ್ತಿ ಪೂಜ್ಯಾ ಮುನಯ: ಪ್ರಧಾನಾ: ।। ೨.೧೦೯.
ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವ, ಸಜ್ಜನರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ, ತೇಜಸ್ವಿಗಳು, ದಾನ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ, ಹಿಂಸೆಯಿಲ್ಲದ, ಪಾಪರಹಿತರಾದ ಮುನಿಗಳು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಇತಿ ಬ್ರುವನ್ತಂ ವಚನಂ ಸರೋಷಂ ರಾಮಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಮದೀನಸತ್ತ್ವಮ್ । ಉವಾಚ ತಥ್ಯಂ ಪುನರಾಸ್ತಿಕಂ ಚ ಸತ್ಯಂ ವಚ: ಸಾನುನಯಂ ಚ ವಿಪ್ರ: ।। ೨.೧೦೯.
ರೋಷದಿಂದ ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಮನಿಗೆ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮತ್ತೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಮೃದುಭಾವದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ನ ನಾಸ್ತಿಕಾನಾಂ ವಚನಂ ಬ್ರವೀಮ್ಯಹಂ ನ ನಾಸ್ತಿಕೋಽಹಂ ನ ಚ ನಾಸ್ತಿ ಕಿಞ್ಚನ। ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಕಾಲಂ ಪುನರಾಸ್ತಿಕೋಽಭವಂ ಭವೇಯ ಕಾಲೇ ಪುನರೇವ ನಾಸ್ತಿಕಃ।।೨.೧೦೯.
ನಾನು ನಾಸ್ತಿಕರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ನಾಸ್ತಿಕನೂ ಅಲ್ಲ, ಏನೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ನಂಬುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಕಾಲವನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಆಸ್ತಿಕನಾದೆ, ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನಾಸ್ತಿಕನಾಗಬಹುದು.
ಸ ಚಾಪಿ ಕಾಲೋ ಽಯಮುಪಾಗತ: ಶನೈರ್ಯಥಾ ಮಯಾ ನಾಸ್ತಿಕವಾಗುದೀರಿತಾ । ನಿವರ್ತ್ತನಾರ್ಥಂ ತವ ರಾಮ ಕಾರಣಾತ್ ಪ್ರಸಾದನಾರ್ಥಂ ತು ಮಯೈತದೀರಿತಮ್ ।। ೨.೧೦೯.
ಈಗ ಆ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ, ನಾನು ನಾಸ್ತಿಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಂತೆ; ಆದರೆ ರಾಮ, ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆಯಲು ನಾನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ.