ಯದೀಹ ಶರದೋ ಽನೇಕಾಸ್ತ್ವಯಾ ಸಾರ್ದ್ಧಮನಿನ್ದಿತೇ । ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಚ ವತ್ಸ್ಯಾಮಿ ನ ಮಾಂ ಶೋಕ: ಪ್ರಧಕ್ಷ್ಯತಿ ।। ೨.೯೪.
ನಿಷ್ಕಳಂಕೆಯೆ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಜೊತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಜೊತೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶರದೃತುಗಳನ್ನು ಕಳೆದರೂ, ದುಃಖವು ನನ್ನನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ.
ಬಹುಪುಷ್ಪಫಲೇ ರಮ್ಯೇ ನಾನಾದ್ವಿಜಗಣಾಯುತೇ । ವಿಚಿತ್ರಶಿಖರೇ ಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ ರತವಾನಸ್ಮಿ ಭಾಮಿನಿ ।। ೨.೯೪.
ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ತುಂಬಿರುವ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಹಕ್ಕಿಗಳಿರುವ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಈ ಸುಂದರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನಾನು ತುಂಬಾ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಸುಂದರಿಯೆ.
ಅನೇನ ವನವಾಸೇನ ಮಯಾ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಫಲದ್ವಯಮ್ । ಪಿತುಶ್ಚಾನೃಣತಾ ಧರ್ಮೇ ಭರತಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಂ ತಥಾ ।। ೨.೯೪.
ಈ ಅರಣ್ಯ ವಾಸದಿಂದ ನನಗೆ ಎರಡು ಫಲಗಳು ದೊರೆತಿವೆ: ತಂದೆಗೆ ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದೇನೆ, ಮತ್ತು ಭರತನಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.
ವೈದೇಹಿ ರಮಸೇ ಕಚ್ಚಿಚ್ಚಿತ್ರಕೂಟೇ ಮಯಾ ಸಹ । ಪಶ್ಯನ್ತೀ ವಿವಿಧಾನ್ ಭಾವಾನ್ ಮನೋವಾಕ್ಕಾಯಸಂಯತಾನ್ ।। ೨.೯೪.
ವೈದೇಹಿ, ನೀನು ನನ ಜೊತೆ ಈ ಚಿತ್ರಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವೆಯಾ? ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು, ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಸುಖವಾಗಿದ್ದೀಯಾ?
ಇದಮೇವಾಮೃತಂ ಪ್ರಾಹೂ ರಾಜ್ಞಿ ರಾಜರ್ಷಯ: ಪರೇ । ವನವಾಸಂ ಭವಾರ್ಥಾಯ ಪ್ರೇತ್ಯ ಮೇ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಾ: ।। ೨.೯೪.
ಪೂರ್ವ ಕಾಲದ ರಾಜರ್ಷಿಗಳು ಈ ಅರಣ್ಯ ವಾಸವನ್ನೇ ಅಮೃತ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನನ್ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ವಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದರು.
ಶಿಲಾ: ಶೈಲಸ್ಯ ಶೋಭನ್ತೇ ವಿಶಾಲಾ: ಶತಶೋ ಽಭಿತ: । ಬಹುಲಾ ಬಹುಲೈರ್ವರ್ಣೈರ್ನೀಲಪೀತಸಿತಾರುಣೈ: ।। ೨.೯೪.
ಈ ಪರ್ವತದ ವಿಶಾಲವಾದ ಶಿಲೆಗಳು ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದಂತೆ — ನೀಲಿ, ಹಳದಿ, ಬಿಳಿ, ಕೆಂಪು — ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
ನಿಶಿ ಭಾನ್ತ್ಯಚಲೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಹುತಾಶನಶಿಖಾ ಇವ । ಓಷಧ್ಯ: ಸ್ವಪ್ರಭಾಲಕ್ಷ್ಯಾ ಭ್ರಾಜಮಾನಾ: ಸಹಸ್ರಶ: ।। ೨.೯೪.
ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಾರು ಔಷಧಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ, ಅವು ಹೋಮದ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಕೇಚಿತ್ ಕ್ಷಯನಿಭಾ ದೇಶಾ: ಕೇಚಿದುದ್ಯಾನಸನ್ನಿಭಾ: । ಕೇಚಿದೇಕಶಿಲಾ ಭಾನ್ತಿ ಪರ್ವತಸ್ಯಾಸ್ಯ ಭಾಮಿನಿ ।। ೨.೯೪.
ಈ ಪರ್ವತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಮನೆಗಳಂತಿವೆ, ಕೆಲವು ತೋಟಗಳಂತಿವೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಒಬ್ಬಟ್ಟಾದ ದೊಡ್ಡ ಶಿಲೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ, ಸುಂದರೆಯೆ.
ಭಿತ್ತ್ವೇವ ವಸುಧಾಂ ಭಾತಿ ಚಿತ್ರಕೂಟ: ಸಮುತ್ಥಿತ: । ಚಿತ್ರಕೂಟಸ್ಯ ಕೂಟೋ ಽಸೌ ದೃಶ್ಯತೇ ಸರ್ವತ: ಶುಭ: ।। ೨.೯೪.
ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಹೊರಬಂದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಅದರ ಶಿಖರ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಕುಷ್ಠಪುನ್ನಾಗಸ್ऺಥಗರಭೂರ್ಜಪತ್ರೋತ್ತರಚ್ಛದಾನ್ । ಕಾಮಿನಾಂ ಸ್ವಾಸ್ತರಾನ್ ಪಶ್ಯ ಕುಶೇಶಯದಲಾಯುತಾನ್ ।। ೨.೯೪.
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಕುಷ್ಟ, ಪುನ್ನಾಗ, ಅಶೋಕ, ಭೂರ್ಜ ಮರಗಳ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಮತ್ತು ಕಮಲದ ಹೂವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಮೃದಿತಾಶ್ಚಾಪವಿದ್ಧಾಶ್ಚ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಕಮಲಸ್ರಜ: । ಕಾಮಿಭಿರ್ವನಿತೇ ಪಶ್ಯ ಫಲಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ।। ೨.೯೪.
ಸುಂದರಿಯೆ, ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಬಳಸಿ ಬಿಸುಟಿದ ಕಮಲ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಿಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡು.
ವಸ್ವೌಕಸಾರಾಂ ನಲಿನೀಮತ್ಯೇತೀವೋತ್ತರಾನ್ ಕುರೂನ್ । ಪರ್ವತಶ್ಚಿತ್ರಕೂಟೋ ಽಸೌ ಬಹುಮೂಲಫಲೋದಕ: ।। ೨.೯೪.
ಈ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತವು ಬೇರು, ಹಣ್ಣು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಇದು ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕುರುಗಳ ಕಮಲಪೂರ್ಣ ಸರೋವರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.
ಇಮಂ ತು ಕಾಲಂ ವನಿತೇ ವಿಜಹ್ರಿವಾಂಸ್ತ್ವಯಾ ಚ ಸೀತೇ ಸಹ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಚ । ರತಿಂ ಪ್ರಪತ್ಸ್ಯೇ ಕುಲಧರ್ಮವರ್ದ್ಧನೀಂ ಸತಾಂ ಪಥಿ ಸ್ವೈರ್ನಿಯಮೈ: ಪರೈ: ಸ್ಥಿತ: ।। ೨.೯೪.
ಸುಂದರಿಯೆ, ನಾನು ಈ ಕಾಲವನ್ನು ನಿನ್ನೊಡನೆ, ಸೀತೆಯೊಡನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಡನೆ ಕಳೆಯುತ್ತೇನೆ; ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಶ್ರೀಮದಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ಚತುರ್ನವತಿತಮ: ಸರ್ಗ:
ಇಂತಾಗಿ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಚಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಮದಯೋಧ್ಯಾಕಾಂಡದ ತೊಂಭತ್ತನೇ ನಾಲ್ಕನೇ ಸರ್ಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
thumb|ಪಞ್ಚನವತಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಅಥ ಶೈಲಾದ್ವಿನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ಮೈಥಿಲೀಂ ಕೋಸಲೇಶ್ವರ: । ಅದರ್ಶಯಚ್ಛುಭಜಲಾಂ ರಮ್ಯಾಂ ಮನ್ದಾಕಿನೀಂ ನದೀಮ್ ।। ೨.೯೫.
ಆಮೇಲೆ ಪರ್ವತದಿಂದ ಇಳಿದು, ಕೋಸಲರಾಜನು ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಮಂಗಲಕರವಾದ ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.
ಅಬ್ರವೀಚ್ಚ ವರಾರೋಹಾಂ ಚಾರುಚನ್ದ್ರನಿಭಾನನಾಮ್ । ವಿದೇಹರಾಜಸ್ಯ ಸುತಾಂ ರಾಮೋ ರಾಜೀವಲೋಚನ: ।। ೨.೯೫.
ಪದ್ಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ರಾಮನು, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮನೋಹರವಾದ ಮುಖವಿರುವ, ವಿದೇಹರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುವ ಆ ಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ವಿಚಿತ್ರಪುಲಿನಾಂ ರಮ್ಯಾಂ ಹಂಸಸಾರಸಸೇವಿತಾಮ್ । ಕಮಲೈರುಪಸಮ್ಪನ್ನಾಂ ಪಶ್ಯ ಮನ್ದಾಕಿನೀಂ ನದೀಮ್ ।। ೨.೯೫.
ನೋಡು, ಹಂಸ ಮತ್ತು ಸರಸ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ, ವಿವಿಧ ಮಣ್ಣು ತೊಡಕುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಕಮಲ ಹೂಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾದ ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿಯನ್ನು.
ನಾನಾವಿಧೈಸ್ತೀರರುಹೈರ್ವೃತಾಂ ಪುಷ್ಪಫಲದ್ರುಮೈ: । ರಾಜನ್ತೀಂ ರಾಜರಾಜಸ್ಯ ನಲಿನೀಮಿವ ಸರ್ವತ: ।। ೨.೯೫.
ಈ ನದಿಯು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೂವು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳ ಮರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ; ಅದು ರಾಜರ ರಾಜನ ಕಮಲದ ಹೊಂಡದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಮೃಗಯೂಥನಿಪೀತಾನಿ ಕಲುಷಾಮ್ಭಾಂಸಿ ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ । ತೀರ್ಥಾನಿ ರಮಣೀಯಾನಿ ರತಿಂ ಸಞ್ಜನಯನ್ತಿ ಮೇ ।। ೨.೯೫.
ಈಗ, ಜಿಂಕೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಮಸುಕಾದ ನದಿಯ ತೀರದ ನೀರುಗಳು ನನಗೆ ಬಹಳ ಆನಂದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಜಟಾಜಿನಧರಾ: ಕಾಲೇ ವಲ್ಕಲೋತ್ತರವಾಸಸ: । ಋಷಯಸ್ತ್ವವಗಾಹನ್ತೇ ನದೀಂ ಮನ್ದಾಕಿನೀಂ ಪ್ರಿಯೇ ।। ೨.೯೫.
ಪ್ರಿಯೆ, ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಜಟಾ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಧರಿಸಿದ, ವಲ್ಕಲ ಉಡುಪು ಹಾಕಿದ ಋಷಿಗಳು ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿಗೆ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಆದಿತ್ಯಮುಪತಿಷ್ಠನ್ತೇ ನಿಯಮಾದೂರ್ದ್ಧ್ವಬಾಹವ: । ಏತೇ ಪರೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಮುನಯ: ಸಂಶಿತವ್ರತಾ: ।। ೨.೯೫.
ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೆ 가진ವಳೇ, ಇವರು ಮಹಾತ್ಮರು, ತಮ್ಮ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢರಾಗಿರುವ ಋಷಿಗಳು. ಇವರು ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ನಿಯಮದಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾರುತೋದ್ಧೂತಶಿಖರೈ: ಪ್ರನೃತ್ತ ಇವ ಪರ್ವತ: । ಪಾದಪೈ: ಪತ್ऺತ್ರಪುಷ್ಪಾಣಿ ಸೃಜದ್ಭಿರಭಿತೋ ನದೀಮ್ ।। ೨.೯೫.
ಗಾಳಿಯಿಂದ ಶಿಖರಗಳು ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿರುವ ಆ ಪರ್ವತ, ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತಲಿನ ಮರಗಳು ತಮ್ಮ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಗಳನ್ನು ನದಿಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿವೆ.
ಕ್ವಚಿನ್ಮಣಿನಿಕಾಶೋದಾಂ ಕ್ವಚಿತ್ಪುಲಿನಶಾಲಿನೀಮ್ । ಕ್ವಚಿತ್ಸಿದ್ಧಜನಾಕೀರ್ಣಾಂ ಪಶ್ಯ ಮನ್ದಾಕಿನೀಂ ನದೀಮ್ ।। ೨.೯೫.
ನೋಡು, ಈ ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿಯು ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಒಂದೆಡೆ ಆಕೆ ಮಣಿಗಳ ಸರಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾಳೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಮರಳುಗಟ್ಟೆಗಳಿವೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸಿದ್ಧಪುರುಷರು ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ.
ನಿರ್ದ್ಧೂತಾನ್ ವಾಯುನಾ ಪಶ್ಯ ವಿತತಾನ್ ಪುಷ್ಪಸಞ್ಚಯಾನ್ । ಪೋಪ್ಲೂಯಮಾನಾನಪರಾನ್ ಪಶ್ಯ ತ್ವಂ ಜಲಮಧ್ಯಗಾನ್ ।। ೨.೯೫.
ಗಾಳಿ ಹತ್ತಿರ ಹೂಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ಚೆಲ್ಲಿಹಾಕಿದೆ, ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ色色 ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಈಜುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೀನು ನೋಡಬಹುದು.
ತಾಂಶ್ಚಾತಿವಲ್ಗುವಚಸೋ ರಥಾಙ್ಗಾಹ್ವಯನಾ ದ್ವಿಜಾ: । ಅಧಿರೋಹನ್ತಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ವಿಕೂಜನ್ತ: ಶುಭಾ ಗಿರ: ।। ೨.೯೫.
ಮಂಗಳಕರಿಯಾದವಳೇ, ರಥಾಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆ ದ್ವಿಜರು, ಬಹಳ ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹತ್ತುತ್ತಾರೆ.
ದರ್ಶನಂ ಚಿತ್ರ ಕೂಟಸ್ಯ ಮನ್ದಾಕಿನ್ಯಾಶ್ಚ ಶೋಭನೇ । ಅಧಿಕಂ ಪುರವಾಸಾಚ್ಚ ಮನ್ಯೇ ಚ ತವ ದರ್ಶನಾತ್ ।। ೨.೯೫.
ಸುಂದರಿಯಾದವಳೇ, ಚಿತ್ರಕೂಟದ ದೃಶ್ಯವೂ, ಮಂದಾಕಿನಿಯ ದರ್ಶನವೂ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ನನಗೆ ನಗರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆನಂದಕರವಾಗಿದೆ.
ವಿಧೂತಕಲುಷೈ: ಸಿದ್ಧೈಸ್ತಪೋದಮಶಮಾನ್ವಿತೈ: । ನಿತ್ಯವಿಕ್ಷೋಭಿತಜಲಾಂ ವಿಗಾಹಸ್ವ ಮಯಾ ಸಹ ।। ೨.೯೫.
ಪಾಪವಿಲ್ಲದ, ತಪಸ್ಸು, ದಮ, ಶಾಂತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸಿದ್ಧರು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿರುವ, ಸದಾ ಅಲೆಗಳಾಡುವ ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಈಜೋಣ.
ಸಖೀವಚ್ಚ ವಿಗಾಹಸ್ವ ಸೀತೇ ಮನ್ದಾಕಿನೀಂ ನದೀಮ್ । ಕಮಲಾನ್ಯವಮಜ್ಜನ್ತೀ ಪುಷ್ಕರಾಣಿ ಚ ಭಾಮಿನಿ ।। ೨.೯೫.
ಸೀತೆಯೇ, ನೀನು ಸ್ನೇಹಿತೆಯಂತೆ ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿಗೆ ಇಳಿದು, ಕಮಲಗಳು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರಿಣಿಗಳನ್ನು ಮುಳುಗಿಸು, ಸುಂದರಿಯಾದವಳೇ.
ತ್ವಂ ಪೌರಜನವದ್ವ್ಯಾಲಾನಯೋಧ್ಯಾಮಿವ ಪರ್ವತಮ್ । ಮನ್ಯಸ್ವ ವನಿತೇ ನಿತ್ಯಂ ಸರಯೂವದಿಮಾಂ ನದೀಮ್ ।। ೨.೯೫.
ಮಹಿಳೆಯೇ, ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಂತೆ, ಈ ನದಿಯನ್ನು ಸರಯೂವಂತೆ ಭಾವಿಸು, ನಗರವಾಸಿಗಳು ಹೇಗೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೋ ಹಾಗೆ.
ಲಕ್ಷ್ಮಣಶ್ಚಾಪಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಮನ್ನಿದೇಶೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ: । ತ್ವಂ ಚಾನುಕೂಲಾ ವೈದೇಹಿ ಪ್ರೀತಿಂ ಜನಯಥೋ ಮಮ ।। ೨.೯೫.
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ, ನೀನೂ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಇರುವೆ. ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೀರಿ.