ಕೇಚಿದ್ರಜತಸಙ್ಕಾಶಾ: ಕೇಚಿತ್ ಕ್ಷತಜಸನ್ನಿಭಾ: । ಪೀತಮಾಞ್ಜಿಷ್ಠವರ್ಣಾಶ್ಚ ಕೇಚಿನ್ಮಣಿವರಪ್ರಭಾ: ।। ೨.೯೪.
ಕೆಲವು ಶಿಖರಗಳು ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ, ಕೆಲವು ಹೊಸ ರಕ್ತದಂತೆ, ಕೆಲವು ಹಳದಿ, ಕೆಲವು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿವೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಪುಷ್ಪಾರ್ಕಕೇತಕಾಭಾಶ್ಚ ಕೇಚಿಜ್ಜ್ಯೋತೀರಸಪ್ರಭಾ: । ವಿರಾಜನ್ತೇ ಽಚಲೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ದೇಶಾ ಧಾತುವಿಭೂಷಿತಾ: ।। ೨.೯೪.
ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹೂವುಗಳಂತೆ, ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಂತೆ ಅಥವಾ ಕೇತಕಿ ಹೂವಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ; ಕೆಲವು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿವೆ; ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧಾತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ನಾನಾಮೃಗಗಣದ್ವೀಪಿತರಕ್ಷ್ವೃಕ್ಷಗಣೈರ್ವೃತ: । ಅದುಷ್ಟೈರ್ಭಾತ್ಯಯಂ ಶೈಲೋ ಬಹುಪಕ್ಷಿಸಮಾಯುತ: ।। ೨.೯೪.
ಈ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಜಿಂಕೆಗಳು, ಕಾಡುಮೃಗಗಳು, ಹುಲಿ, ಕರಡಿ ಮತ್ತು ಮರಗಳು ತುಂಬಿವೆ; ಅಪಾಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಇದು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಆಮ್ರಜಮ್ಬ್ವಸನೈರ್ಲೋಧ್ರೈ: ಪ್ರಿಯಾಲೈ: ಪನಸೈರ್ಧವೈ: । ಅಙ್ಕೋಲೈರ್ಭವ್ಯತಿನಿಶೈರ್ಬಿಲ್ವತಿನ್ದುಕವೇಣುಭಿ: ।। ೨.೯೪.
ಮಾವಿನ ಮರಗಳು, ಜಂಬೆ, ಅಸನ, ಲೋಧ್ರ, ಪ್ರಿಯಾಳ, ಹಲಸಿನ ಮರಗಳು, ಧವ, ಅಂಕೋಲ, ಭವ್ಯತಿನಿಶ, ಬಿಲ್ವ, ತಿಂಡುಕ ಮತ್ತು ಬೆಂಬೂಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ಆವೃತವಾಗಿದೆ.
ಕಾಶ್ಮರ್ಯರಿಷ್ಟವರುಣೈರ್ಮಧೂಕೈಸ್ತಿಲಕೈಸ್ತಥಾ । ಬದರ್ಯ್ಯಾಮಲಕೈರ್ನೀಪೈರ್ವೇತ್ರಧನ್ವನಬೀಜಕೈ: ।। ೨.೯೪.
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಶ್ಮರ, ಅರಿಷ್ಟ, ವರುಣ, ಮಧೂಕ, ತಿಲಕ, ಬದರಿ, ಆಮಲಕ, ನೀಪ, ವೇತ್ರ, ಧನ್ವನ ಮತ್ತು ಬೀಜಕ ಮರಗಳೂ ಇದ್ದವೆ.
ಪುಷ್ಪವದ್ಭಿ: ಫಲೋಪೇತೈಶ್ಛಾಯಾವದ್ಭಿರ್ಮನೋರಮೈ: । ಏವಮಾದಿಭಿರಾಕೀರ್ಣ: ಶ್ರಿಯಂ ಪುಷ್ಯತ್ಯಯಂ ಗಿರಿ: ।। ೨.೯೪.
ಹೂವು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಸುಂದರ ನೆರಳನ್ನು ನೀಡುವ ಇಂತಹ ಮರಗಳಿಂದ ಆ ಪರ್ವತವು ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಶೈಲಪ್ರಸ್ಥೇಷು ರಮ್ಯೇಷು ಪಶ್ಯೇಮಾನ್ ರೋಮಹರ್ಷಣಾನ್ । ಕಿನ್ನರಾನ್ ದ್ವನ್ದ್ವಶೋ ಭದ್ರೇ ರಮಮಾಣಾನ್ ಮನಸ್ವಿನ: ।। ೨.೯೪.
ಪರ್ವತದ ಆಕರ್ಷಕ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಭಯಾನಕವಾದರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ಕಿನ್ನರರು ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡು, ಸೌಮ್ಯೆ.
ಶಾಖಾವಸಕ್ತಾನ್ ಖಙ್ಗಾಂಶ್ಚ ಪ್ರವರಾಣ್ಯಮ್ಬರಾಣಿ ಚ । ಪಶ್ಚ ವಿದ್ಯಾಧರಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಕ್ರೀಡೋದ್ದೇಶಾನ್ ಮನೋರಮಾನ್ ।। ೨.೯೪.
ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಹಾರಿದ ಖಡ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡು; ಅವು ವಿದ್ಯಾಧರ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಆಕರ್ಷಕ ಆಟದ ಸ್ಥಳಗಳು.
ಜಲಪ್ರಪಾತೈರುದ್ಭೇದೈರ್ನಿಷ್ಯನ್ದೈಶ್ಚ ಕ್ವಚಿತ್ ಕ್ವಚಿತ್ । ಸ್ರವದ್ಭಿರ್ಭಾತ್ಯಯಂ ಶೈಲ: ಸ್ರವನ್ಮದ ಇವ ದ್ವಿಪ: ।। ೨.೯೪.
ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಜಲಪಾತಗಳು, ಉಕ್ಕುವ ನೀರುಗಳು, ಹರಿಯುವ ಹರಿಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಪರ್ವತವು ಗಜರಾಜನು ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಗುಹಾಸಮೀರಣೋ ಗನ್ಧಾನ್ ನಾನಾಪುಷ್ಪಭವಾನ್ ವಹನ್ । ಘ್ರಾಣತರ್ಪ್ಪಣಮಭ್ಯೇತ್ಯ ಕಂ ನರಂ ನ ಪ್ರಹರ್ಷಯೇತ್ ।। ೨.೯೪.
ಗುಹೆಗಳ ಗಾಳಿ, ವಿವಿಧ ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದು ಮೂಗಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಯಾರು ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ?
ಯದೀಹ ಶರದೋ ಽನೇಕಾಸ್ತ್ವಯಾ ಸಾರ್ದ್ಧಮನಿನ್ದಿತೇ । ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಚ ವತ್ಸ್ಯಾಮಿ ನ ಮಾಂ ಶೋಕ: ಪ್ರಧಕ್ಷ್ಯತಿ ।। ೨.೯೪.
ನಿಷ್ಕಳಂಕೆಯೆ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಜೊತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಜೊತೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶರದೃತುಗಳನ್ನು ಕಳೆದರೂ, ದುಃಖವು ನನ್ನನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ.
ಬಹುಪುಷ್ಪಫಲೇ ರಮ್ಯೇ ನಾನಾದ್ವಿಜಗಣಾಯುತೇ । ವಿಚಿತ್ರಶಿಖರೇ ಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ ರತವಾನಸ್ಮಿ ಭಾಮಿನಿ ।। ೨.೯೪.
ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ತುಂಬಿರುವ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಹಕ್ಕಿಗಳಿರುವ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಈ ಸುಂದರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನಾನು ತುಂಬಾ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಸುಂದರಿಯೆ.
ಅನೇನ ವನವಾಸೇನ ಮಯಾ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಫಲದ್ವಯಮ್ । ಪಿತುಶ್ಚಾನೃಣತಾ ಧರ್ಮೇ ಭರತಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಂ ತಥಾ ।। ೨.೯೪.
ಈ ಅರಣ್ಯ ವಾಸದಿಂದ ನನಗೆ ಎರಡು ಫಲಗಳು ದೊರೆತಿವೆ: ತಂದೆಗೆ ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದೇನೆ, ಮತ್ತು ಭರತನಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.
ವೈದೇಹಿ ರಮಸೇ ಕಚ್ಚಿಚ್ಚಿತ್ರಕೂಟೇ ಮಯಾ ಸಹ । ಪಶ್ಯನ್ತೀ ವಿವಿಧಾನ್ ಭಾವಾನ್ ಮನೋವಾಕ್ಕಾಯಸಂಯತಾನ್ ।। ೨.೯೪.
ವೈದೇಹಿ, ನೀನು ನನ ಜೊತೆ ಈ ಚಿತ್ರಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವೆಯಾ? ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು, ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಸುಖವಾಗಿದ್ದೀಯಾ?
ಇದಮೇವಾಮೃತಂ ಪ್ರಾಹೂ ರಾಜ್ಞಿ ರಾಜರ್ಷಯ: ಪರೇ । ವನವಾಸಂ ಭವಾರ್ಥಾಯ ಪ್ರೇತ್ಯ ಮೇ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಾ: ।। ೨.೯೪.
ಪೂರ್ವ ಕಾಲದ ರಾಜರ್ಷಿಗಳು ಈ ಅರಣ್ಯ ವಾಸವನ್ನೇ ಅಮೃತ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನನ್ನ ಪೂರ್ವಜರು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ವಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದರು.
ಶಿಲಾ: ಶೈಲಸ್ಯ ಶೋಭನ್ತೇ ವಿಶಾಲಾ: ಶತಶೋ ಽಭಿತ: । ಬಹುಲಾ ಬಹುಲೈರ್ವರ್ಣೈರ್ನೀಲಪೀತಸಿತಾರುಣೈ: ।। ೨.೯೪.
ಈ ಪರ್ವತದ ವಿಶಾಲವಾದ ಶಿಲೆಗಳು ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದಂತೆ — ನೀಲಿ, ಹಳದಿ, ಬಿಳಿ, ಕೆಂಪು — ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
ನಿಶಿ ಭಾನ್ತ್ಯಚಲೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಹುತಾಶನಶಿಖಾ ಇವ । ಓಷಧ್ಯ: ಸ್ವಪ್ರಭಾಲಕ್ಷ್ಯಾ ಭ್ರಾಜಮಾನಾ: ಸಹಸ್ರಶ: ।। ೨.೯೪.
ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಾರು ಔಷಧಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ, ಅವು ಹೋಮದ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಕೇಚಿತ್ ಕ್ಷಯನಿಭಾ ದೇಶಾ: ಕೇಚಿದುದ್ಯಾನಸನ್ನಿಭಾ: । ಕೇಚಿದೇಕಶಿಲಾ ಭಾನ್ತಿ ಪರ್ವತಸ್ಯಾಸ್ಯ ಭಾಮಿನಿ ।। ೨.೯೪.
ಈ ಪರ್ವತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಮನೆಗಳಂತಿವೆ, ಕೆಲವು ತೋಟಗಳಂತಿವೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಒಬ್ಬಟ್ಟಾದ ದೊಡ್ಡ ಶಿಲೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ, ಸುಂದರೆಯೆ.
ಭಿತ್ತ್ವೇವ ವಸುಧಾಂ ಭಾತಿ ಚಿತ್ರಕೂಟ: ಸಮುತ್ಥಿತ: । ಚಿತ್ರಕೂಟಸ್ಯ ಕೂಟೋ ಽಸೌ ದೃಶ್ಯತೇ ಸರ್ವತ: ಶುಭ: ।। ೨.೯೪.
ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಹೊರಬಂದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಅದರ ಶಿಖರ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಕುಷ್ಠಪುನ್ನಾಗಸ್ऺಥಗರಭೂರ್ಜಪತ್ರೋತ್ತರಚ್ಛದಾನ್ । ಕಾಮಿನಾಂ ಸ್ವಾಸ್ತರಾನ್ ಪಶ್ಯ ಕುಶೇಶಯದಲಾಯುತಾನ್ ।। ೨.೯೪.
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಕುಷ್ಟ, ಪುನ್ನಾಗ, ಅಶೋಕ, ಭೂರ್ಜ ಮರಗಳ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಮತ್ತು ಕಮಲದ ಹೂವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಮೃದಿತಾಶ್ಚಾಪವಿದ್ಧಾಶ್ಚ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಕಮಲಸ್ರಜ: । ಕಾಮಿಭಿರ್ವನಿತೇ ಪಶ್ಯ ಫಲಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ।। ೨.೯೪.
ಸುಂದರಿಯೆ, ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಬಳಸಿ ಬಿಸುಟಿದ ಕಮಲ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಿಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡು.
ವಸ್ವೌಕಸಾರಾಂ ನಲಿನೀಮತ್ಯೇತೀವೋತ್ತರಾನ್ ಕುರೂನ್ । ಪರ್ವತಶ್ಚಿತ್ರಕೂಟೋ ಽಸೌ ಬಹುಮೂಲಫಲೋದಕ: ।। ೨.೯೪.
ಈ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತವು ಬೇರು, ಹಣ್ಣು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಇದು ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸವಾದ ಉತ್ತರ ಕುರುಗಳ ಕಮಲಪೂರ್ಣ ಸರೋವರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.
ಇಮಂ ತು ಕಾಲಂ ವನಿತೇ ವಿಜಹ್ರಿವಾಂಸ್ತ್ವಯಾ ಚ ಸೀತೇ ಸಹ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಚ । ರತಿಂ ಪ್ರಪತ್ಸ್ಯೇ ಕುಲಧರ್ಮವರ್ದ್ಧನೀಂ ಸತಾಂ ಪಥಿ ಸ್ವೈರ್ನಿಯಮೈ: ಪರೈ: ಸ್ಥಿತ: ।। ೨.೯೪.
ಸುಂದರಿಯೆ, ನಾನು ಈ ಕಾಲವನ್ನು ನಿನ್ನೊಡನೆ, ಸೀತೆಯೊಡನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಡನೆ ಕಳೆಯುತ್ತೇನೆ; ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಶ್ರೀಮದಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ಚತುರ್ನವತಿತಮ: ಸರ್ಗ:
ಇಂತಾಗಿ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಚಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಮದಯೋಧ್ಯಾಕಾಂಡದ ತೊಂಭತ್ತನೇ ನಾಲ್ಕನೇ ಸರ್ಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
thumb|ಪಞ್ಚನವತಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಅಥ ಶೈಲಾದ್ವಿನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ಮೈಥಿಲೀಂ ಕೋಸಲೇಶ್ವರ: । ಅದರ್ಶಯಚ್ಛುಭಜಲಾಂ ರಮ್ಯಾಂ ಮನ್ದಾಕಿನೀಂ ನದೀಮ್ ।। ೨.೯೫.
ಆಮೇಲೆ ಪರ್ವತದಿಂದ ಇಳಿದು, ಕೋಸಲರಾಜನು ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಮಂಗಲಕರವಾದ ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.
ಅಬ್ರವೀಚ್ಚ ವರಾರೋಹಾಂ ಚಾರುಚನ್ದ್ರನಿಭಾನನಾಮ್ । ವಿದೇಹರಾಜಸ್ಯ ಸುತಾಂ ರಾಮೋ ರಾಜೀವಲೋಚನ: ।। ೨.೯೫.
ಪದ್ಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ರಾಮನು, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮನೋಹರವಾದ ಮುಖವಿರುವ, ವಿದೇಹರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುವ ಆ ಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ವಿಚಿತ್ರಪುಲಿನಾಂ ರಮ್ಯಾಂ ಹಂಸಸಾರಸಸೇವಿತಾಮ್ । ಕಮಲೈರುಪಸಮ್ಪನ್ನಾಂ ಪಶ್ಯ ಮನ್ದಾಕಿನೀಂ ನದೀಮ್ ।। ೨.೯೫.
ನೋಡು, ಹಂಸ ಮತ್ತು ಸರಸ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ, ವಿವಿಧ ಮಣ್ಣು ತೊಡಕುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಕಮಲ ಹೂಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾದ ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿಯನ್ನು.
ನಾನಾವಿಧೈಸ್ತೀರರುಹೈರ್ವೃತಾಂ ಪುಷ್ಪಫಲದ್ರುಮೈ: । ರಾಜನ್ತೀಂ ರಾಜರಾಜಸ್ಯ ನಲಿನೀಮಿವ ಸರ್ವತ: ।। ೨.೯೫.
ಈ ನದಿಯು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೂವು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳ ಮರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ; ಅದು ರಾಜರ ರಾಜನ ಕಮಲದ ಹೊಂಡದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಮೃಗಯೂಥನಿಪೀತಾನಿ ಕಲುಷಾಮ್ಭಾಂಸಿ ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ । ತೀರ್ಥಾನಿ ರಮಣೀಯಾನಿ ರತಿಂ ಸಞ್ಜನಯನ್ತಿ ಮೇ ।। ೨.೯೫.
ಈಗ, ಜಿಂಕೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಮಸುಕಾದ ನದಿಯ ತೀರದ ನೀರುಗಳು ನನಗೆ ಬಹಳ ಆನಂದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಜಟಾಜಿನಧರಾ: ಕಾಲೇ ವಲ್ಕಲೋತ್ತರವಾಸಸ: । ಋಷಯಸ್ತ್ವವಗಾಹನ್ತೇ ನದೀಂ ಮನ್ದಾಕಿನೀಂ ಪ್ರಿಯೇ ।। ೨.೯೫.
ಪ್ರಿಯೆ, ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಜಟಾ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಧರಿಸಿದ, ವಲ್ಕಲ ಉಡುಪು ಹಾಕಿದ ಋಷಿಗಳು ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿಗೆ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.