ಧರ್ಮಜ್ಞಸ್ಯ ವದಾನ್ಯಸ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಸಮತೇಜಸಃ । ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಸು ತಿಸೃಷು ಹ್ರೀಶ್ರೀಕೀರ್ತ್ಯುಪಮಾಸು ಚ ॥೧-೧೫-
ಅವನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ಉದಾರ ಸ್ವಭಾವದವನು, ಮಹರ್ಷಿಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೂ ಹೌದು. ಅವನಿಗೆ ಮೂವರು ಹೆಂಡತಿಯರು ಇದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಲಜ್ಜೆ, ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಗೆ ಸಮಾನರು.
ವಿಷ್ಣೋ ಪುತ್ರತ್ವಮಾಗಚ್ಛ ಕೃತ್ವಾಽಽತ್ಮಾನಂ ಚತುರ್ವಿಧಮ್ । ತತ್ರ ತ್ವಂ ಮಾನುಷೋ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರವೃದ್ಧಂ ಲೋಕಕಣ್ಟಕಮ್ ॥೧-೧೫-
ವಿಷ್ಣುವೇ, ನೀನು ಅವನ ಮಗನಾಗಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಮಾನವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಕಂಟಕವಾದ ಆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬೇಕು.
ಅವಧ್ಯಂ ದೈವತೈರ್ವಿಷ್ಣೋ ಸಮರೇ ಜಹಿ ರಾವಣಮ್ । ಸ ಹಿ ದೇವಾನ್ ಸಗನ್ಧರ್ವಾನ್ ಸಿದ್ಧಾಂಶ್ಚ ಋಷಿಸತ್ತಮಾನ್ ॥೧-೧೫-
ವಿಷ್ಣುವೇ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಜೇಯನಾದ ರಾವಣನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸು. ಅವನು ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ರಾಕ್ಷಸೋ ರಾವಣೋ ಮೂರ್ಖೋ ವೀರ್ಯೋದ್ರೇಕೇಣ ಬಾಧತೇ । ಋಷಯಶ್ಚ ತತಸ್ತೇನ ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಸ್ತಥಾ ॥೧-೧೫-
ಆ ಮೂರ್ಖ ರಾಕ್ಷಸ ರಾವಣನು ತನ್ನ ಬಲದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಋಷಿಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಕ್ರೀಡನ್ತೋ ನನ್ದನವನೇ ರೌದ್ರೇಣ ವಿನಿಪಾತಿತಾಃ । ವಧಾರ್ಥಂ ವಯಮಾಯಾತಾಸ್ತಸ್ಯ ವೈ ಮುನಿಭಿಃ ಸಹ ॥೧-೧೫-
ನಂದನವನದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಕ್ರೂರತೆಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ವಧೆಗಾಗಿ ನಾವು ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
ಸಿದ್ಧಗನ್ಧರ್ವಯಕ್ಷಾಶ್ಚ ತತಸ್ತ್ವಾಂ ಶ್ರರಣಂ ಗತಾಃ । ತ್ವಂ ಗತಿಃ ಪರಮಾ ದೇವ ಸರ್ವೇಷಾಮ್ ನಃ ಪರಂತಪಃ ॥೧-೧೫-
ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ನೀನು ಪರಮ ಆಶ್ರಯ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವವನು.
ವಧಾಯ ದೇವಶತೄಣಾಂ ನೃಣಾಂ ಲೋಕೇ ಮನಃ ಕುರು । ಏವಂ ಸ್ತುತಸ್ತು ದೇವೇಶೋ ವಿಷ್ಣುಸ್ತ್ರಿದಶಪುಂಗವಃ ॥೧-೧೫-
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡು. ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷ್ಣುವು, ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕನು, ಅಮರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು—
ಪಿತಾಮಹಪುರೋಗಾಂಸ್ತಾನ್ ಸರ್ವಲೋಕನಮಸ್ಕೃತಃ । ಅಬ್ರವೀತ್ ತ್ರಿದಶಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಸಮೇತಾನ್ ಧರ್ಮಸಂಹಿತಾನ್ ॥೧-೧೫-
ಬ್ರಹ್ಮನು ಮುಂತಾದವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳು ಗೌರವಿಸಿದ ವಿಷ್ಣುವು, ಧರ್ಮಪರರಾದ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಭಯಂ ತ್ಯಜತ ಭದ್ರಂ ವೋ ಹಿತಾರ್ಥಂ ಯುಧಿ ರಾವಣಮ್ । ಸಪುತ್ರಪೌತ್ರಂ ಸಾಮಾತ್ಯಂ ಸಮನ್ತ್ರಿಜ್ಞಾತಿಬಾನ್ಧವಮ್ ॥೧-೧೫-
ಭಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನಿಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ; ನಿಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾವಣನನ್ನು ಅವನ ಮಗ, ಮೊಮ್ಮಗ, ಸಚಿವ, ಮಂತ್ರಿ, ಬಂಧು, ಸ್ನೇಹಿತರೊಡನೆ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ.
ಹತ್ವಾ ಕ್ರೂರಂ ದುರಾಧರ್ಷಂ ದೇವರ್ಷೀಣಾಂ ಭಯಾವಹಮ್ । ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ದಶವರ್ಷಶತಾನಿ ಚ ॥೧-೧೫-
ಆ ಕ್ರೂರ, ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗದ, ದೇವತೆಗಳೂ ಋಷಿಗಳಿಗೂ ಭಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ನಾನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಹಾಗೂ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮನುಷ್ಯರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ.
ವತ್ಸ್ಯಾಮಿ ಮಾನುಷೇ ಲೋಕೇ ಪಾಲಯನ್ ಪೃಥಿವೀಮಿಮಾಮ್ । ಏವಂ ದತ್ತ್ವಾ ವರಂ ದೇವೋ ದೇವಾನಾಂ ವಿಷ್ಣುರಾತ್ಮವಾನ್ ॥೧-೧೫-
ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ, ನಾನು ಮಾನವರ ನಡುವೆ ಆ ಅವಧಿಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತೇನೆ. ಹೀಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿ, ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಷ್ಣುವು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಮಾನುಷ್ಯೇ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಜನ್ಮಭೂಮಿಮಥಾತ್ಮನಃ । ತತಃ ಪದ್ಮಪಲಾಶಾಕ್ಷಃ ಕೃತ್ವಾತ್ಮಾನಂ ಚತುರ್ವಿಧಮ್ ॥೧-೧೫-
ಮನುಷ್ಯರೊಳಗೆ ತನ್ನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವನ್ನು ಯೋಚಿಸಿ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವನು ತನ್ನನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದನು.
ಪಿತರಂ ರೋಚಯಾಮಾಸ ತದಾ ದಶರಥಂ ನೃಪಮ್ । ತತೋ ದೇವರ್ಷಿಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಸರುದ್ರಾಃ ಸಾಪ್ಸರೋಗಣಾಃ । ಸ್ತುತಿಭಿರ್ದಿವ್ಯರೂಪಾಭಿಸ್ತುಷ್ಟುವುರ್ಮಧುಸೂದನಮ್ ॥೧-೧೫-
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ದಶರಥನನ್ನು ತಂದೆಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ರುದ್ರರು, ಅಪ್ಸರಸರು—allರು ದಿವ್ಯ ರೂಪದ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಮಧ್ಯಸೂದನನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
ತಮುದ್ಧತಂ ರಾವಣಮುಗ್ರತೇಜಸಂ :::ಪ್ರವೃದ್ಧದರ್ಪಂ ತ್ರಿದಶೇಶ್ವರದ್ವಿಷಮ್ । ವಿರಾವಣಂ ಸಾಧು ತಪಸ್ವಿಕಣ್ಟಕಂ :::ತಪಸ್ವಿನಾಮುದ್ಧರ ತಂ ಭಯಾವಹಮ್ ॥೧-೧೫-
ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವ, ಘೋಷಿಸುವ, ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಕಂಟಕವಾದ ಆ ರಾವಣನನ್ನು, ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಕನಾದ ನೀನು, ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡು.
ತಮೇವ ಹತ್ವಾ ಸಬಲಂ ಸಬಾನ್ಧವಮ್ :::ವಿರಾವಣಂ ರಾವಣಮುಗ್ರಪೌರುಷಮ್ । ಸ್ವರ್ಲೋಕಮಾಗಚ್ಛ ಗತಜ್ವರಶ್ಚಿರಂ ಸುರೇನ್ದ್ರಗುಪ್ತಂ ಗತದೋಷಕಲ್ಮಷಮ್ ॥೧-೧೫-
ಅಂತಹ ಘೋಷಿಸುವ, ಉಗ್ರ ಶಕ್ತಿಯ ರಾವಣನನ್ನು ಅವನ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಸಂಹರಿಸಿ, ಇಂದ್ರನು ರಕ್ಷಿಸುವ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದ, ಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಬಾ.
thumb|ಷೋಡಶಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಷೋಡಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೧-
ಆ ದಿವ್ಯ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ದೈವಿಕ ಪಾಯಸದಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯಂತೆ ಹತ್ತಿರ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ವಿಶಾಲವಾದ ಭುಜಗಳಿಂದ ಆ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದನು, ಅದು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ವಸ್ತುವೆಂದು ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ತತೋ ನಾರಾಯಣೋ ವಿಷ್ಣುರ್ನಿಯುಕ್ತಃ ಸುರಸತ್ತಮೈಃ । ಜಾನನ್ನಪಿ ಸುರಾನೇವಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ॥೧-೧೬-
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರ ಆಶಯದಿಂದ ನೇಮಿಸಲಾದ ಶ್ರೀಮನ್ ನಾರಾಯಣ ವಿಷ್ಣು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಉಪಾಯಃ ಕೋ ವಧೇ ತಸ್ಯ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತೇಃ ಸುರಾಃ । ಯಮಹಂ ತಂ ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ನಿಹನ್ಯಾಮೃಷಿಕಣ್ಟಕಮ್ ॥೧-೧೬-
ದೇವತೆಗಳೇ, ಆ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಯಾವ ಉಪಾಯವಿದೆ? ನಾನು ಆ ಉಪಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟಕೊಡುವವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಏವಮುಕ್ತಾಃ ಸುರಾಃ ಸರ್ವೇ ಪ್ರತ್ಯೂಚುರ್ವಿಷ್ಣುಮವ್ಯಯಮ್ । ಮಾನುಷಂ ರೂಪಮಾಸ್ಥಾಯ ರಾವಣಂ ಜಹಿ ಸಂಯುಗೇ ॥೧-೧೬-
ಈ ರೀತಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು: 'ಮಾನವನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು' ಎಂದು.
ಸ ಹಿ ತೇಪೇ ತಪಸ್ತೀವ್ರಂ ದೀರ್ಘಕಾಲಮರಿನ್ದಮಃ । ಯೇನ ತುಷ್ಟೋಽಭವದ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಲೋಕಕೃಲ್ಲೋಕಪೂರ್ವಜಃ ॥೧-೧೬-
ಅವನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವವನು, ಬಹುಕಾಲ ತೀವ್ರವಾದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು.
ಸಂತುಷ್ಟಃ ಪ್ರದದೌ ತಸ್ಮೈ ರಾಕ್ಷಸಾಯ ವರಂ ಪ್ರಭುಃ । ನಾನಾವಿಧೇಭ್ಯೋ ಭೂತೇಭ್ಯೋ ಭಯಂ ನಾನ್ಯತ್ರ ಮಾನುಷಾತ್ ॥೧-೧೬-
ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಪ್ರಭು, ಆ ರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು: ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಭಯವಿರಬಾರದು, ಮಾನವರಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.
ಅವಜ್ಞಾತಾಃ ಪುರಾ ತೇನ ವರದಾನೇ ಹಿ ಮಾನವಾಃ । ಏವಂ ಪಿತಾಮಹಾತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ವರದಾನೇನ ಗರ್ವಿತಃ ॥೧-೧೬-
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಾನವರನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಿತಾಮಹನ ವರದಿಂದ ಅವನು ಗರ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡನು.
ಉತ್ಸಾದಯತಿ ಲೋಕಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ ಸ್ತ್ರಿಯಶ್ಚಾಪ್ಯುಪಕರ್ಷತಿ । ತಸ್ಮಾತ್ ತಸ್ಯ ವಧೋ ದೃಷ್ಟೋ ಮಾನುಷೇಭ್ಯಃ ಪರಂತಪ ॥೧-೧೬-
ಅವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾ, ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಕೂಡ ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಮಾನವರಿಂದಲೇ ಮರಣವು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಭಯಪಡಿಸುವವನೇ.
ಇತ್ಯೇತದ್ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸುರಾಣಾಂ ವಿಷ್ಣುರಾತ್ಮವಾನ್ । ಪಿತರಂ ರೋಚಯಾಮಾಸ ತದಾ ದಶರಥಂ ನೃಪಮ್ ॥೧-೧೬-
ದೇವತೆಗಳ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಆತ್ಮವಂತನು ವಿಷ್ಣು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಶರಥ ಮಹಾರಾಜನನ್ನು ತನ್ನ ತಂದೆಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಸ ಚಾಪ್ಯಪುತ್ರೋ ನೃಪತಿಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ । ಅಯಜತ್ ಪುತ್ರಿಯಾಮಿಷ್ಟಿಂ ಪುತ್ರೇಪ್ಸುರರಿಸೂದನಃ ॥೧-೧೬-
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಜನು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದನು; ಮಗನಿಗಾಗಿ ಹವಣಿಸಿದನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು ಪುತ್ರಕಾಮೆಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.
ಸ ಕೃತ್ವಾ ನಿಶ್ಚಯಂ ವಿಷ್ಣುರಾಮನ್ತ್ರ್ಯ ಚ ಪಿತಾಮಹಮ್ । ಅನ್ತರ್ಧಾನಂ ಗತೋ ದೇವೈಃ ಪೂಜ್ಯಮಾನೋ ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ ॥೧-೧೬-
ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವಿಷ್ಣು, ಪಿತಾಮಹನೊಡನೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಿ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅದೆಲ್ಲರ ಮುಂದೆಯೇ ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ತತೋ ವೈ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಪಾವಕಾದತುಲಪ್ರಭಮ್ । ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಂ ಮಹದ್ ಭೂತಂ ಮಹಾವೀರ್ಯಂ ಮಹಾಬಲಮ್ ॥೧-೧೬-
ಆಗ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜನ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯಿಂದ, ಅಪಾರವಾದ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ಕೃಷ್ಣಂ ರಕ್ತಾಮ್ಬರಧರಂ ರಕ್ತಾಸ್ಯಂ ದುನ್ದುಭಿಸ್ವನಮ್ । ಸ್ನಿಗ್ಧಹರ್ಯಕ್ಷತನುಜಶ್ಮಶ್ರುಪ್ರವರಮೂರ್ಧಜಮ್ ॥೧-೧೬-
ಅವನು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದವನು, ಕೆಂಪು ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ್ದ, ಕೆಂಪು ಬಾಯಿಯವನು, ಡೊಳ್ಳಿನ ಧ್ವನಿಯಂತೆ ಘನವಾದ ಶಬ್ದವಿದ್ದ, ಹೊಳೆಯುವ ಹಳದಿ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಗಡ್ಡ ಹೊಂದಿದ್ದ, ಸುಂದರವಾದ ಕೂದಲುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದನು.
ಶುಭಲಕ್ಷಣಸಮ್ಪನ್ನಂ ದಿವ್ಯಾಭರಣಭೂಷಿತಮ್ । ಶೈಲಶೃಙ್ಗಸಮುತ್ಸೇಧಂ ದೃಪ್ತಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರಮಮ್ ॥೧-೧೬-
ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಪರ್ವತ ಶೃಂಗದಷ್ಟು ಎತ್ತರದ, ಗರ್ವಿತ ಸಿಂಹದ ಶೌರ್ಯವಿದ್ದವನಾಗಿದ್ದನು.
ದಿವಾಕರಸಮಾಕಾರಂ ದೀಪ್ತಾನಲಶಿಖೋಪಮಮ್ । ತಪ್ತಜಾಮ್ಬೂನದಮಯೀಂ ರಾಜತಾನ್ತಪರಿಚ್ಛದಾಮ್ ॥೧-೧೬-
ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದ, ಹೊತ್ತಿರುವ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಅಂಚಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಬಂಗಾರದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದನು.