ಮಯಾ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಸಧನುಷಾ ತವ ಗುಪ್ತಸ್ಯ ರಾಘವ। ಕಃ ಸಮರ್ಥೋಽಧಿಕಂ ಕರ್ತುಂ ಕೃತಾನ್ತಸ್ಯೇವ ತಿಷ್ಠತಃ
ನಾನು ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದು ನಿನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ರಾಘವ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಯಮನು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ಯಾರಿಗೂ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಏನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ನಿರ್ಮನುಷ್ಯಾಮಿಮಾಂ ಸರ್ವಾಮಯೋಧ್ಯಾಂ ಮನುಜರ್ಷಭ। ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಶರೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ಯದಿ ಸ್ಥಾಸ್ಯತಿ ವಿಪ್ರಿಯೇ
ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೇ, ಅಯೋಧ್ಯೆ ನಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಉಳಿದರೆ, ನಾನು ಗಂಭೀರವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಈ ಊರನ್ನು ಜನರಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ.
ಭರತಸ್ಯಾಥ ಪಕ್ಷ್ಯೋ ವಾ ಯೋ ವಾಸ್ಯ ಹಿತಮಿಚ್ಛತಿ। ಸರ್ವಾಂಸ್ತಾಂಶ್ಚ ವಧಿಷ್ಯಾಮಿ ಮೃದುರ್ಹಿ ಪರಿಭೂಯತೇ
ಯಾರು ಭರತನಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಅವನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರನ್ನು ನಾನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ. ಯಾಕಂದರೆ ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದವರನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿತೋಽಯಂ ಕೈಕೇಯ್ಯಾ ಸಂತುಷ್ಟೋ ಯದಿ ನಃ ಪಿತಾ। ಅಮಿತ್ರಭೂತೋ ನಿಃಸಙ್ಗಂ ವಧ್ಯತಾಂ ವಧ್ಯತಾಮಪಿ
ಕೈಕೇಯಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ತಂದೆ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷಪಡದೆ, ಶತ್ರುವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನನ್ನು ಯಾವುದೇ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಾಗದೆ ಕೊಲ್ಲಬೇಕು, ಕೊಲ್ಲಲೇಬೇಕು.
ಗುರೋರಪ್ಯವಲಿಪ್ತಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಕಾರ್ಯಮಜಾನತಃ। ಉತ್ಪಥಂ ಪ್ರತಿಪನ್ನಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಂ ಭವತಿ ಶಾಸನಮ್
ಗುರುವೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಗರ್ವದಿಂದ ಸರಿಯಾದ ತಪ್ಪನ್ನೂ ಅರಿಯದೆ, ತಪ್ಪುಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಲಮೇಷ ಕಿಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಹೇತುಂ ವಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮ। ದಾತುಮಿಚ್ಛತಿ ಕೈಕೇಯ್ಯೈ ಉಪಸ್ಥಿತಮಿದಂ ತವ
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವನೇ, ಯಾವ ಬಲವನ್ನಾದರೂ ಕಾರಣವನ್ನಾದರೂ ಅವನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಈ ಸಿದ್ಧವಾದ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಕೊಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾನೆ?
ತ್ವಯಾ ಚೈವ ಮಯಾ ಚೈವ ಕೃತ್ವಾ ವೈರಮನುತ್ತಮಮ್। ಕಾಸ್ಯ ಶಕ್ತಿಃ ಶ್ರಿಯಂ ದಾತುಂ ಭರತಾಯಾರಿಶಾಸನ
ನೀನು ಮತ್ತು ನಾನು ಇಬ್ಬರೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವನೇ, ಅವನಿಗೆ ಭರತನಿಗೆ ಈ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುವ ಶಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ಇದೆ?
ಅನುರಕ್ತೋಽಸ್ಮಿ ಭಾವೇನ ಭ್ರಾತರಂ ದೇವಿ ತತ್ತ್ವತಃ। ಸತ್ಯೇನ ಧನುಷಾ ಚೈವ ದತ್ತೇನೇಷ್ಟೇನ ತೇ ಶಪೇ
ದೇವಿಯೇ, ನಾನು ನನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಹೃದಯದಿಂದ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸತ್ಯದಿಂದ, ನನ್ನ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ, ನಾನು ನೀಡಿದ ಹವನಗಳಿಂದ ನಿನಗೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ದೀಪ್ತಮಗ್ನಿಮರಣ್ಯಂ ವಾ ಯದಿ ರಾಮಃ ಪ್ರವೇಕ್ಷ್ಯತಿ। ಪ್ರವಿಷ್ಟಂ ತತ್ರ ಮಾಂ ದೇವಿ ತ್ವಂ ಪೂರ್ವಮವಧಾರಯ
ದೇವಿಯೇ, ರಾಮನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಗೆ ಅಥವಾ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ನಾನು ಅವನಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ನೀನು ತಿಳಿ.
ಹರಾಮಿ ವೀರ್ಯಾದ್ ದುಃಖಂ ತೇ ತಮಃ ಸೂರ್ಯ ಇವೋದಿತಃ। ದೇವೀ ಪಶ್ಯತು ಮೇ ವೀರ್ಯಂ ರಾಘವಶ್ಚೈವ ಪಶ್ಯತು
ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ನಾನು ದೂರಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಬೆಳಗಿನ ಸೂರ್ಯನು ಕತ್ತಲನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೋಗಲಾಡಿಸುವದೋ ಹೀಗೇ. ದೇವಿಯೂ ನನ್ನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಲಿ, ರಾಘವನು ಕೂಡ ನೋಡಲಿ.
ಹನಿಷ್ಯೇ ಪಿತರಂ ವೃದ್ಧಂ ಕೈಕೇಯ್ಯಾಸಕ್ತಮಾನಸಮ್। ಕೃಪಣಂ ಚ ಸ್ಥಿತಂ ಬಾಲ್ಯೇ ವೃದ್ಧಭಾವೇನ ಗರ್ಹಿತಮ್
ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಜೋಡಿಸಿರುವ, ಬಲಹೀನ, ಮಕ್ಕಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ, ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿಂದಿತನಾದ ನನ್ನ ಹಳೆಯ ತಂದೆಯನ್ನು ನಾನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ.
ಏತತ್ ತು ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಉವಾಚ ರಾಮಂ ಕೌಸಲ್ಯಾ ರುದತೀ ಶೋಕಲಾಲಸಾ
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ, ಕೌಸಲ್ಯಾ ರಾಮನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
ನ ಚಾಧರ್ಮ್ಯಂ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸಪತ್ನ್ಯಾ ಮಮ ಭಾಷಿತಮ್। ವಿಹಾಯ ಶೋಕಸಂತಪ್ತಾಂ ಗನ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಮಾಮಿತಃ
ನನ್ನ ಸಹಪತ್ನಿಯು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಬಾಡುತ್ತಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗಬಾರದು.
ಧರ್ಮಜ್ಞ ಇತಿ ಧರ್ಮಿಷ್ಠ ಧರ್ಮಂ ಚರಿತುಮಿಚ್ಛಸಿ। ಶುಶ್ರೂಷ ಮಾಮಿಹಸ್ಥಸ್ತ್ವಂ ಚರ ಧರ್ಮಮನುತ್ತಮಮ್
ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದೀಯೆ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ನನ್ನ ಸೇವೆ ಮಾಡು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸು.
ಶುಶ್ರೂಷುರ್ಜನನೀಂ ಪುತ್ರ ಸ್ವಗೃಹೇ ನಿಯತೋ ವಸನ್। ಪರೇಣ ತಪಸಾ ಯುಕ್ತಃ ಕಾಶ್ಯಪಸ್ತ್ರಿದಿವಂ ಗತಃ
ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ವಿಧೇಯನಾಗಿ ತಾಯಿಯ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಪುತ್ರನು, ಮಹಾತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಕಾಶ್ಯಪನು, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಯಥೈವ ರಾಜಾ ಪೂಜ್ಯಸ್ತೇ ಗೌರವೇಣ ತಥಾ ಹ್ಯಹಮ್। ತ್ವಾಂ ಸಾಹಂ ನಾನುಜಾನಾಮಿ ನ ಗನ್ತವ್ಯಮಿತೋ ವನಮ್
ರಾಜನನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೀಯೋ, ಹೌದು, ನನ್ನನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ನೀನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಾರದು.
ತ್ವದ್ವಿಯೋಗಾನ್ನ ಮೇ ಕಾರ್ಯಂ ಜೀವಿತೇನ ಸುಖೇನ ಚ। ತ್ವಯಾ ಸಹ ಮಮ ಶ್ರೇಯಸ್ತೃಣಾನಾಮಪಿ ಭಕ್ಷಣಮ್
ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ದೂರವಾದರೆ ನನಗೆ ಜೀವವನ್ನೂ ಸುಖವನ್ನೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನೀನು ಜೊತೆಯಾದರೆ ಹುಲ್ಲನ್ನಾದರೂ ತಿಂದು ಬದುಕುವುದು ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮ.
ಯದಿ ತ್ವಂ ಯಾಸ್ಯಸಿ ವನಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಮಾಂ ಶೋಕಲಾಲಸಾಮ್। ಅಹಂ ಪ್ರಾಯಮಿಹಾಸಿಷ್ಯೇ ನ ಚ ಶಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಜೀವಿತುಮ್
ನೀನು ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದರೆ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಮರಣಿಸುವೆನು, ಬದುಕಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ತತಸ್ತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸೇ ಪುತ್ರ ನಿರಯಂ ಲೋಕವಿಶ್ರುತಮ್। ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಮಿವಾಧರ್ಮಾತ್ ಸಮುದ್ರಃ ಸರಿತಾಂ ಪತಿಃ
ಅಪ್ಪಾ, ನೀನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಪಾಪದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ ಸಮುದ್ರದಂತೆ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನರಕವನ್ನು ನೀನು ಪಡೆಯುವೆ.
ವಿಲಪನ್ತೀಂ ತಥಾ ದೀನಾಂ ಕೌಸಲ್ಯಾಂ ಜನನೀಂ ತತಃ। ಉವಾಚ ರಾಮೋ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ವಚನಂ ಧರ್ಮಸಂಹಿತಮ್
ಹೀಗೆ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತಿರುವ ತಾಯಿಯಾದ ಕೌಸಲ್ಯೆಯನ್ನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ನಾಸ್ತಿ ಶಕ್ತಿಃ ಪಿತುರ್ವಾಕ್ಯಂ ಸಮತಿಕ್ರಮಿತುಂ ಮಮ। ಪ್ರಸಾದಯೇ ತ್ವಾಂ ಶಿರಸಾ ಗನ್ತುಮಿಚ್ಛಾಮ್ಯಹಂ ವನಮ್
ನನಗೆ ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಶಿರಸಾ ವಿನಂತಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅಮ್ಮ, ನನಗೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿ ಕೊಡು.
ಋಷಿಣಾ ಚ ಪಿತುರ್ವಾಕ್ಯಂ ಕುರ್ವತಾ ವನಚಾರಿಣಾ। ಗೌರ್ಹತಾ ಜಾನತಾಧರ್ಮಂ ಕಣ್ಡುನಾ ಚ ವಿಪಶ್ಚಿತಾ
ಒಬ್ಬ ಋಷಿಯು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ, ಜಾಣನಾದ ಕಣ್ಡು ಋಷಿಯಂತೆ, ಗೋವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಪಾಪವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಮಾಡಿದನು.
ಅಸ್ಮಾಕಂ ತು ಕುಲೇ ಪೂರ್ವಂ ಸಗರಸ್ಯಾಜ್ಞಯಾ ಪಿತುಃ। ಖನದ್ಭಿಃ ಸಾಗರೈರ್ಭೂಮಿಮವಾಪ್ತಃ ಸುಮಹಾನ್ ವಧಃ
ನಮ್ಮ ವಂಶದಲ್ಲಿ, ಸಗರನ ತಂದೆಯ ಆದೇಶದಿಂದ ಅವನ ಪುತ್ರರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಗೆದು, ಭಾರೀ ವಧೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದರು.
ಜಾಮದಗ್ನ್ಯೇನ ರಾಮೇಣ ರೇಣುಕಾ ಜನನೀ ಸ್ವಯಮ್। ಕೃತ್ತಾ ಪರಶುನಾರಣ್ಯೇ ಪಿತುರ್ವಚನಕಾರಣಾತ್
ಜಮದಗ್ನಿಯ ಮಗನಾದ ರಾಮನು, ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮಾತಿಗಾಗಿ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಾಯಿ ರೇಣುಕೆಯನ್ನು ಪರಶುವಿನಿಂದ ಕೊಂದನು.
ಏತೈರನ್ಯೈಶ್ಚ ಬಹುಭಿರ್ದೇವಿ ದೇವಸಮೈಃ ಕೃತಮ್। ಪಿತುರ್ವಚನಮಕ್ಲೀಬಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಪಿತುರ್ಹಿತಮ್
ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನರಾದ ಇವರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದರು. ದೇವಿಯೇ, ನಾನೂ ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಹಿತವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ನ ಖಲ್ವೇತನ್ಮಯೈಕೇನ ಕ್ರಿಯತೇ ಪಿತೃಶಾಸನಮ್। ಏತೈರಪಿ ಕೃತಂ ದೇವಿ ಯೇ ಮಯಾ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ
ಈ ತಂದೆಯ ಆದೇಶವನ್ನು ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹೇಳಿದ ಇವರು ಕೂಡಾ, ದೇವಿಯೇ, ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದವರು.
ನಾಹಂ ಧರ್ಮಮಪೂರ್ವಂ ತೇ ಪ್ರತಿಕೂಲಂ ಪ್ರವರ್ತಯೇ। ಪೂರ್ವೈರಯಮಭಿಪ್ರೇತೋ ಗತೋ ಮಾರ್ಗೋಽನುಗಮ್ಯತೇ
ನಾನು ಹೊಸದಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪುರಾತನರು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ನಾನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ತದೇತತ್ ತು ಮಯಾ ಕಾರ್ಯಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಭುವಿ ನಾನ್ಯಥಾ। ಪಿತುರ್ಹಿ ವಚನಂ ಕುರ್ವನ್ ನ ಕಶ್ಚಿನ್ನಾಮ ಹೀಯತೇ
ಆದ್ದರಿಂದ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಇದನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಹಾನಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ತಾಮೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ಜನನೀಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಪುನರಬ್ರವೀತ್। ವಾಕ್ಯಂ ವಾಕ್ಯವಿದಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸರ್ವಧನುಷ್ಮತಾಮ್
ಹೀಗೆ ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಬಾಣದ usageನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು ಮತ್ತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ತವ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಜಾನಾಮಿ ಮಯಿ ಸ್ನೇಹಮನುತ್ತಮಮ್। ವಿಕ್ರಮಂ ಚೈವ ಸತ್ತ್ವಂ ಚ ತೇಜಶ್ಚ ಸುದುರಾಸದಮ್
ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ನನಗೆ ನೀನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ, ಧೈರ್ಯ, ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಎದುರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ.