ಪೂರ್ವಾಂ ದಿಶಂ ವಜ್ರಧರೋ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ಪಾತು ತೇ ಯಮಃ। ವರುಣಃ ಪಶ್ಚಿಮಾಮಾಶಾಂ ಧನೇಶಸ್ತೂತ್ತರಾಂ ದಿಶಮ್
ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು, ದಕ್ಷಿಣದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಯಮನು, ಪಶ್ಚಿಮದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವರుణನು, ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನು ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
ಅಥ ಸೀತಾಮನುಜ್ಞಾಪ್ಯ ಕೃತಕೌತುಕಮಙ್ಗಲಃ। ನಿಶ್ಚಕ್ರಾಮ ಸುಮನ್ತ್ರೇಣ ಸಹ ರಾಮೋ ನಿವೇಶನಾತ್
ಮಂಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಸೀತೆಯಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ರಾಮನು ಸುಮಂತ್ರನ ಜೊತೆಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟನು.
ಪರ್ವತಾದಿವ ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ಸಿಂಹೋ ಗಿರಿಗುಹಾಶಯಃ। ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ದ್ವಾರಿ ಸೋಽಪಶ್ಯತ್ ಪ್ರಹ್ವಾಞ್ಜಲಿಪುಟಂ ಸ್ಥಿತಮ್
ಪರ್ವತ ಗುಹೆಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ಸಿಂಹನಂತೆ, ರಾಮನು ಹೊರಬಂದು, ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಅಥ ಮಧ್ಯಮಕಕ್ಷ್ಯಾಯಾಂ ಸಮಾಗಚ್ಛತ್ ಸುಹೃಜ್ಜನೈಃ। ಸ ಸರ್ವಾನರ್ಥಿನೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಮೇತ್ಯ ಪ್ರತಿನನ್ದ್ಯ ಚ
ಮಧ್ಯದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ರಾಮನು, ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಬೇಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು.
ತತಃ ಪಾವಕಸಂಕಾಶಮಾರುರೋಹ ರಥೋತ್ತಮಮ್। ವೈಯಾಘ್ರಂ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರೋ ರಾಜಿತಂ ರಾಜನನ್ದನಃ
ಆಗ, ರಾಜನಂದನನಾದ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದ ಅದ್ಭುತ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಕುಳಿತನು.
ಮೇಘನಾದಮಸಮ್ಬಾಧಂ ಮಣಿಹೇಮವಿಭೂಷಿತಮ್। ಮುಷ್ಣನ್ತಮಿವ ಚಕ್ಷೂಂಷಿ ಪ್ರಭಯಾ ಮೇರುವರ್ಚಸಮ್
ಆ ರಥವು ಮೇಘದಂತೆ ಗುಡುಗು ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು, ಮಣಿಗಳೂ ಬಂಗಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಅದರ ಪ್ರಕಾಶವು ಮೆರು ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮಿಂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಕರೇಣುಶಿಶುಕಲ್ಪೈಶ್ಚ ಯುಕ್ತಂ ಪರಮವಾಜಿಭಿಃ। ಹರಿಯುಕ್ತಂ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷೋ ರಥಮಿನ್ದ್ರ ಇವಾಶುಗಮ್
ಆ ರಥವನ್ನು ಹಸುರು ಕುದುರೆಗಳು, ಗಜಶಿಶುಗಳಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳು ಎಳೆದವು, ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರುವ ಇಂದ್ರನ ರಥದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಪ್ರಯಯೌ ತೂರ್ಣಮಾಸ್ಥಾಯ ರಾಘವೋ ಜ್ವಲಿತಃ ಶ್ರಿಯಾ। ಸ ಪರ್ಜನ್ಯ ಇವಾಕಾಶೇ ಸ್ವನವಾನಭಿನಾದಯನ್
ರಾಘವನು ಶ್ರೀಯಿಂದ ಹೊತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಹೊರಟನು, ಆತನ ಪ್ರಯಾಣ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಗುಡುಗುವ ಮೇಘದ ಶಬ್ದದಂತೆ ಕೇಳಿಬಂತು.
ನಿಕೇತಾನ್ನಿರ್ಯಯೌ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಮಹಾಭ್ರಾದಿವ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ। ಚಿತ್ರಚಾಮರಪಾಣಿಸ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ರಾಘವಾನುಜಃ
ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ತನ್ನ ನಿವಾಸದಿಂದ ಹೊರಬಂದಾಗ, ಅದು ದೊಡ್ಡ ಮೇಘಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು; ಅಲಂಕೃತ ಚಾಮರ ಹಿಡಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು, ರಾಮನ ತಮ್ಮನು, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು.
ಜುಗೋಪ ಭ್ರಾತರಂ ಭ್ರಾತಾ ರಥಮಾಸ್ಥಾಯ ಪೃಷ್ಠತಃ। ತತೋ ಹಲಹಲಾಶಬ್ದಸ್ತುಮುಲಃ ಸಮಜಾಯತ
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ರಥದ ಹಿಂದೆ ಕುಳಿತು ತನ್ನ ಅಣ್ಣನನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ ಹೋದನು; ಆಗ ಭಾರೀ ಗದ್ದಲದ ಶಬ್ದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೇಳಿಬಂತು.
ತಸ್ಯ ನಿಷ್ಕ್ರಮಮಾಣಸ್ಯ ಜನೌಘಸ್ಯ ಸಮನ್ತತಃ। ತತೋ ಹಯವರಾ ಮುಖ್ಯಾ ನಾಗಾಶ್ಚ ಗಿರಿಸಂನಿಭಾಃ
ಅವನ ಹೊರಡುವಾಗ, ಜನಸಮೂಹಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು; ನಂತರ ಪರ್ವತದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದವು.
ಅನುಜಗ್ಮುಸ್ತಥಾ ರಾಮಂ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಅಗ್ರತಶ್ಚಾಸ್ಯ ಸಂನದ್ಧಾಶ್ಚನ್ದನಾಗುರುಭೂಷಿತಾಃ
ಹೀಗಾಗಿ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ರಾಮನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು; ಅವನ ಮುಂದೆ ಚಂದನ ಮತ್ತು ಅಗರು ಧೂಪದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯೋಧರು ಸಾಗಿದರು.
ಖಡ್ಗಚಾಪಧರಾಃ ಶೂರಾ ಜಗ್ಮುರಾಶಂಸವೋ ಜನಾಃ। ತತೋ ವಾದಿತ್ರಶಬ್ದಾಶ್ಚ ಸ್ತುತಿಶಬ್ದಾಶ್ಚ ವನ್ದಿನಾಮ್
ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಆಶಯದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರು; ನಂತರ ವಾದ್ಯಗಳ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ವಂದಕರ ಸ್ತುತಿಯ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಬಂತು.
ಸಿಂಹನಾದಾಶ್ಚ ಶೂರಾಣಾಂ ತತಃ ಶುಶ್ರುವಿರೇ ಪಥಿ। ಹರ್ಮ್ಯವಾತಾಯನಸ್ಥಾಭಿರ್ಭೂಷಿತಾಭಿಃ ಸಮನ್ತತಃ
ಮಾರ್ಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ವೀರರ ಸಿಂಹದಹನಾದಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು; ಅರಮನೆಯ ಕಿಟಕಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಅಲಂಕೃತ ಮಹಿಳೆಯರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕೀರ್ಯಮಾಣಃ ಸುಪುಷ್ಪೌಘೈರ್ಯಯೌ ಸ್ತ್ರೀಭಿರರಿಂದಮಃ। ರಾಮಂ ಸರ್ವಾನವದ್ಯಾಙ್ಗ್ಯೋ ರಾಮಪಿಪ್ರೀಷಯಾ ತತಃ
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ರಾಮನು, ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ದೋಷವಿಲ್ಲದ ರಾಮನು ಆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
ವಚೋಭಿರಗ್ರ್ಯೈರ್ಹರ್ಮ್ಯಸ್ಥಾಃ ಕ್ಷಿತಿಸ್ಥಾಶ್ಚ ವವನ್ದಿರೇ। ನೂನಂ ನನ್ದತಿ ತೇ ಮಾತಾ ಕೌಸಲ್ಯಾ ಮಾತೃನನ್ದನ
ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೆಲದಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದವರು, ಉತ್ತಮ ಮಾತುಗಳಿಂದ ರಾಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು: 'ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ತಾಯಿಯಾದ ಕೌಸಲ್ಯೆಗೆ ನೀನು ಸಂತೋಷವನ್ನು ತಂದಿದ್ದೀಯ, ತಾಯಿಯ ಹಬ್ಬದ ಮಗನೇ.'
ಪಶ್ಯನ್ತೀ ಸಿದ್ಧಯಾತ್ರಂ ತ್ವಾಂ ಪಿತ್ರ್ಯಂ ರಾಜ್ಯಮುಪಸ್ಥಿತಮ್। ಸರ್ವಸೀಮನ್ತಿನೀಭ್ಯಶ್ಚ ಸೀತಾಂ ಸೀಮನ್ತಿನೀಂ ವರಾಮ್
'ನೀನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪಿತೃಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲಾ ಗೃಹಿಣಿಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕೂಡ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.'
ಅಮನ್ಯನ್ತ ಹಿ ತಾ ನಾರ್ಯೋ ರಾಮಸ್ಯ ಹೃದಯಪ್ರಿಯಾಮ್। ತಯಾ ಸುಚರಿತಂ ದೇವ್ಯಾ ಪುರಾ ನೂನಂ ಮಹತ್ ತಪಃ
ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಮನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಗೃಹಿಣಿಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿ ಕಂಡರು; ಆ ದೇವಿಯು ಹಿಂದೆ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಿತ.
ರೋಹಿಣೀವ ಶಶಾಙ್ಕೇನ ರಾಮಸಂಯೋಗಮಾಪ ಯಾ। ಇತಿ ಪ್ರಾಸಾದಶೃಙ್ಗೇಷು ಪ್ರಮದಾಭಿರ್ನರೋತ್ತಮಃ। ಶುಶ್ರಾವ ರಾಜಮಾರ್ಗಸ್ಥಃ ಪ್ರಿಯಾ ವಾಚ ಉದಾಹೃತಾಃ
ರೋಹಿಣಿಯು ಚಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಏಕವಾಗಿದಂತೆ, ಆಕೆ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಳು; ಹೀಗಾಗಿ, ರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮನು ಅರಮನೆಯ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೇಳಿದ ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದನು.
ಸ ರಾಘವಸ್ತತ್ರ ತದಾ ಪ್ರಲಾಪಾನ್ ಶುಶ್ರಾವ ಲೋಕಸ್ಯ ಸಮಾಗತಸ್ಯ। ಆತ್ಮಾಧಿಕಾರಾ ವಿವಿಧಾಶ್ಚ ವಾಚಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟರೂಪಸ್ಯ ಪುರೇ ಜನಸ್ಯ
ಅಲ್ಲಿ, ರಾಮನು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಜನರ ವಿವಿಧ ಮಾತುಗಳನ್ನು, ಅವರ ಹೃದಯದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಜನರಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದನು.
ಏಷ ಶ್ರಿಯಂ ಗಚ್ಛತಿ ರಾಘವೋಽದ್ಯ ರಾಜಪ್ರಸಾದಾದ್ ವಿಪುಲಾಂ ಗಮಿಷ್ಯನ್। ಏತೇ ವಯಂ ಸರ್ವಸಮೃದ್ಧಕಾಮಾ ಯೇಷಾಮಯಂ ನೋ ಭವಿತಾ ಪ್ರಶಾಸ್ತಾ
'ಇಂದು ರಾಮನು ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ರಾಜನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅಪಾರ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಲಿದ್ದಾನೆ; ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಇಚ್ಛಾಪೂರ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವೆವು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ನಮ್ಮ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ.'
ಲಾಭೋ ಜನಸ್ಯಾಸ್ಯ ಯದೇಷ ಸರ್ವಂ ಪ್ರಪತ್ಸ್ಯತೇ ರಾಷ್ಟ್ರಮಿದಂ ಚಿರಾಯ। ನ ಹ್ಯಪ್ರಿಯಂ ಕಿಂಚನ ಜಾತು ಕಶ್ಚಿತ್ ಪಶ್ಯೇನ್ನ ದುಃಖಂ ಮನುಜಾಧಿಪೇಽಸ್ಮಿನ್
'ಈ ರಾಜನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಜನರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ್ಯ; ಈ ಮನುಷ್ಯಾಧಿಪತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ದುಃಖವೂ, ಅಸಂತೋಷವೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.'
ಸ ಘೋಷವದ್ಭಿಶ್ಚ ಹಯೈಃ ಸನಾಗೈಃ ಪುರಃಸರೈಃ ಸ್ವಸ್ತಿಕಸೂತಮಾಗಧೈಃ। ಮಹೀಯಮಾನಃ ಪ್ರವರೈಶ್ಚ ವಾದಕೈ- ರಭಿಷ್ಟುತೋ ವೈಶ್ರವಣೋ ಯಥಾ ಯಯೌ
ಅವನು ಊರಿನ ಗೋಜು ಹಾಯಿಸುವಂತೆ ಕುದುರೆಗಳ ಹಿಗ್ಗುವ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ, ಆನೆಗಳ ಸಹಿತ, ಶುಭವಾಗಿರುವ ಗಾಯಕರು ಮತ್ತು ಭಟ್ಟರು ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾದ್ಯಗಾರರಿಂದ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ವೈಶ್ರವಣನಂತೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಸಾಗಿದನು.
ಕರೇಣುಮಾತಙ್ಗರಥಾಶ್ವಸಂಕುಲಂ ಮಹಾಜನೌಘೈಃ ಪರಿಪೂರ್ಣಚತ್ವರಮ್। ಪ್ರಭೂತರತ್ನಂ ಬಹುಪಣ್ಯಸಂಚಯಂ ದದರ್ಶ ರಾಮೋ ವಿಮಲಂ ಮಹಾಪಥಮ್
ರಾಮನು ಆ ಮಹಾ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಆನೆಗಳು, ರಥಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಜನಸಮೂಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಚೌಕಗಳು ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅಪಾರ ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ನಾನಾ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದ್ದು, ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
thumb|ಸಪ್ತದಶಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತದಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೨-
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಂಡದ ಹದಿನೇಳನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ಸ ರಾಮೋ ರಥಮಾಸ್ಥಾಯ ಸಮ್ಪ್ರಹೃಷ್ಟಸುಹೃಜ್ಜನಃ। ಪತಾಕಾಧ್ವಜಸಮ್ಪನ್ನಂ ಮಹಾರ್ಹಾಗುರುಧೂಪಿತಮ್
ರಾಮನು ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಬಾವುಟಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ದುಬಾರಿ ಧೂಪದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತವಾದ ರಥವನ್ನು ಆರೋಹಿಸಿದನು.
ಅಪಶ್ಯನ್ನಗರಂ ಶ್ರೀಮಾನ್ ನಾನಾಜನಸಮನ್ವಿತಮ್। ಸ ಗೃಹೈರಭ್ರಸಂಕಾಶೈಃ ಪಾಣ್ಡುರೈರುಪಶೋಭಿತಮ್
ಆ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಮನು ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಆ ಮನೆಗಳು ಮೋಡದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
ರಾಜಮಾರ್ಗಂ ಯಯೌ ರಾಮೋ ಮಧ್ಯೇನಾಗುರುಧೂಪಿತಮ್। ಚನ್ದನಾನಾಂ ಚ ಮುಖ್ಯಾನಾಮಗುರೂಣಾಂ ಚ ಸಂಚಯೈಃ
ರಾಮನು ರಾಜಮಾರ್ಗದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧದ ಧೂಪದಿಂದ ಪರಿಮಳಗೊಂಡು, ಚಂದನ ಮತ್ತು ಅಗರು ಮರದ ರಾಶಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದನು.
ಉತ್ತಮಾನಾಂ ಚ ಗನ್ಧಾನಾಂ ಕ್ಷೌಮಕೌಶಾಮ್ಬರಸ್ಯ ಚ। ಅವಿದ್ಧಾಭಿಶ್ಚ ಮುಕ್ತಾಭಿರುತ್ತಮೈಃ ಸ್ಫಾಟಿಕೈರಪಿ
ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುಗಂಧಗಳು, ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ನಾರು ಬಟ್ಟೆಗಳು, ರಂಧ್ರವಿಲ್ಲದ ಮುತ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾದ ಸ್ಫಟಿಕಗಳು ಇದ್ದವು.
ಶೋಭಮಾನಮಸಮ್ಬಾಧಂ ತಂ ರಾಜಪಥಮುತ್ತಮಮ್। ಸಂವೃತಂ ವಿವಿಧೈಃ ಪುಷ್ಪೈರ್ಭಕ್ಷ್ಯೈರುಚ್ಚಾವಚೈರಪಿ
ಅವನು ಆ ಅದ್ಭುತವಾದ, ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದ ರಾಜಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಅದು ವಿವಿಧ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಆಹಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.