ತಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸಮನುಪ್ರಾಪ್ತಂ ರಾಮಂ ದಶರಥೋ ನೃಪಃ। ಪ್ರವೇಶಯಾಮಾಸ ಗೃಹಂ ವಿವಕ್ಷುಃ ಪ್ರಿಯಮುತ್ತಮಮ್
ರಾಮನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜ ದಶರಥನು, ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತು ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಅವನನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆಸಿದನು.
ಪ್ರವಿಶನ್ನೇವ ಚ ಶ್ರೀಮಾನ್ ರಾಘವೋ ಭವನಂ ಪಿತುಃ। ದದರ್ಶ ಪಿತರಂ ದೂರಾತ್ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ
ರಾಮನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅರಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ, ದೂರದಿಂದ ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
ಪ್ರಣಮನ್ತಂ ತಮುತ್ಥಾಪ್ಯ ಸಮ್ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಭೂಮಿಪಃ। ಪ್ರದಿಶ್ಯ ಚಾಸನಂ ಚಾಸ್ಮೈ ರಾಮಂ ಚ ಪುನರಬ್ರವೀತ್
ಅವನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾಜನು ಅವನನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಅಪ್ಪುಗೆ ಹಾಕಿ, ಆಸನವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ರಾಮನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ರಾಮ ವೃದ್ಧೋಽಸ್ಮಿ ದೀರ್ಘಾಯುರ್ಭುಕ್ತಾ ಭೋಗಾ ಯಥೇಪ್ಸಿತಾಃ। ಅನ್ನವದ್ಭಿಃ ಕ್ರತುಶತೈರ್ಯಥೇಷ್ಟಂ ಭೂರಿದಕ್ಷಿಣೈಃ
"ರಾಮಾ, ನಾನು ವಯಸ್ಸಾದವನು, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನು, ನನಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅನ್ನದಾನ, ಶತಯಜ್ಞಗಳು, ಬಹು ದಾನಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ."
ಜಾತಮಿಷ್ಟಮಪತ್ಯಂ ಮೇ ತ್ವಮದ್ಯಾನುಪಮಂ ಭುವಿ। ದತ್ತಮಿಷ್ಟಮಧೀತಂ ಚ ಮಯಾ ಪುರುಷಸತ್ತಮ
"ಇಂದು ನೀನು ನನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಜನಿಸಿದ, ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನನ್ಯವಾದ ಮಗನಾಗಿದ್ದೀಯ. ನಾನು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ದಾನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ."
ಅನುಭೂತಾನಿ ಚೇಷ್ಟಾನಿ ಮಯಾ ವೀರ ಸುಖಾನ್ಯಪಿ। ದೇವರ್ಷಿಪಿತೃವಿಪ್ರಾಣಾಮನೃಣೋಽಸ್ಮಿ ತಥಾಽಽತ್ಮನಃ
"ವೀರ ರಾಮಾ, ನಾನು ಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ. ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಆತ್ಮದತ್ತ ನಾನು ಯಾವುದೇ ಸಾಲವಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ."
ನ ಕಿಂಚಿನ್ಮಮ ಕರ್ತವ್ಯಂ ತವಾನ್ಯತ್ರಾಭಿಷೇಚನಾತ್। ಅತೋ ಯತ್ತ್ವಾಮಹಂ ಬ್ರೂಯಾಂ ತನ್ಮೇ ತ್ವಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ
ನಾನು ನಿನ್ನ ಅಭಿಷೇಕದ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತೇನೋ, ಅದನ್ನು ನೀನು ನನಗಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.
ಅದ್ಯ ಪ್ರಕೃತಯಃ ಸರ್ವಾಸ್ತ್ವಾಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ನರಾಧಿಪಮ್। ಅತಸ್ತ್ವಾಂ ಯುವರಾಜಾನಮಭಿಷೇಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪುತ್ರಕ
ಇಂದು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮಗನೇ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಯುವರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಅಪಿ ಚಾದ್ಯಾಶುಭಾನ್ ರಾಮ ಸ್ವಪ್ನಾನ್ ಪಶ್ಯಾಮಿ ರಾಘವ। ಸನಿರ್ಘಾತಾ ದಿವೋಲ್ಕಾಶ್ಚ ಪತನ್ತಿ ಹಿ ಮಹಾಸ್ವನಾಃ
ಇನ್ನೂ ಇಂದು ರಾಮಾ, ನಾನು ಕೆಟ್ಟ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಭಯಾನಕ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಂತಹ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿವೆ.
ಅವಷ್ಟಬ್ಧಂ ಚ ಮೇ ರಾಮ ನಕ್ಷತ್ರಂ ದಾರುಣಗ್ರಹೈಃ। ಆವೇದಯನ್ತಿ ದೈವಜ್ಞಾಃ ಸೂರ್ಯಾಙ್ಗಾರಕರಾಹುಭಿಃ
ರಾಮಾ, ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ, ನನ್ನ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಸೂರ್ಯ, ಅಂಗಳ ಮತ್ತು ರಾಹು ಎಂಬ ಕ್ರೂರ ಗ್ರಹಗಳು ಕಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಪ್ರಾಯೇಣ ಚ ನಿಮಿತ್ತಾನಾಮೀದೃಶಾನಾಂ ಸಮುದ್ಭವೇ। ರಾಜಾ ಹಿ ಮೃತ್ಯುಮಾಪ್ನೋತಿ ಘೋರಾಂ ಚಾಪದಮೃಚ್ಛತಿ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ರಾಜನು ಮರಣವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ಭಯಾನಕ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ.
ತದ್ ಯಾವದೇವ ಮೇ ಚೇತೋ ನ ವಿಮುಹ್ಯತಿ ರಾಘವ। ತಾವದೇವಾಭಿಷಿಞ್ಚಸ್ವ ಚಲಾ ಹಿ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ಮತಿಃ
ಆದಕಾರಣ ರಾಮಾ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲವಾಗುವ ಮೊದಲು ನಿನ್ನ ಅಭಿಷೇಕ ನಡೆಯಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಜೀವಿಗಳ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಅದ್ಯ ಚನ್ದ್ರೋಽಭ್ಯುಪಗಮತ್ ಪುಷ್ಯಾತ್ ಪೂರ್ವಂ ಪುನರ್ವಸುಮ್। ಶ್ವಃ ಪುಷ್ಯಯೋಗಂ ನಿಯತಂ ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ದೈವಚಿನ್ತಕಾಃ
ಇಂದು ಚಂದ್ರನು ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರದ ಮೊದಲು ಪೂರ್ವಾಷಾಢೆಗೆ ತಲುಪಿದ್ದಾನೆ. ನಾಳೆ ಪುಷ್ಯಯೋಗವಿದೆ ಎಂದು ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ರ ಪುಷ್ಯೇಽಭಿಷಿಞ್ಚಸ್ವ ಮನಸ್ತ್ವರಯತೀವ ಮಾಮ್। ಶ್ವಸ್ತ್ವಾಹಮಭಿಷೇಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯೌವರಾಜ್ಯೇ ಪರಂತಪ
ಆದ್ದರಿಂದ ಪುಷ್ಯಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಅಭಿಷೇಕ ನಡೆಯಲಿ; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಬಹಳ ಆತುರಪಡುತ್ತಿದೆ. ನಾಳೆ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಯುವರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತೇನೆ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವವನೇ.
ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ವಯಾದ್ಯಪ್ರಭೃತಿ ನಿಶೇಯಂ ನಿಯತಾತ್ಮನಾ। ಸಹ ವಧ್ವೋಪವಸ್ತವ್ಯಾ ದರ್ಭಪ್ರಸ್ತರಶಾಯಿನಾ
ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿನಿಂದ ನೀನು ನಿಯಮಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ, ದರ್ಭಾ ಹುಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯಬೇಕು.
ಸುಹೃದಶ್ಚಾಪ್ರಮತ್ತಾಸ್ತ್ವಾಂ ರಕ್ಷನ್ತ್ವದ್ಯ ಸಮನ್ತತಃ। ಭವನ್ತಿ ಬಹುವಿಘ್ನಾನಿ ಕಾರ್ಯಾಣ್ಯೇವಂವಿಧಾನಿ ಹಿ
ಇಂದು ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವರು. ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಡ್ಡಿಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
ವಿಪ್ರೋಷಿತಶ್ಚ ಭರತೋ ಯಾವದೇವ ಪುರಾದಿತಃ। ತಾವದೇವಾಭಿಷೇಕಸ್ತೇ ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲೋ ಮತೋ ಮಮ
ಭರತನು ನಗರದಿಂದ ದೂರವಿರುವುದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಈಗ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಾಮಂ ಖಲು ಸತಾಂ ವೃತ್ತೇ ಭ್ರಾತಾ ತೇ ಭರತಃ ಸ್ಥಿತಃ। ಜ್ಯೇಷ್ಠಾನುವರ್ತೀ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಸಾನುಕ್ರೋಶೋ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ, ನಿನ್ನ ಸಹೋದರ ಭರತನು ಸದಾ ಸಜ್ಜನರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವವನು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನು, ದಯಾಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು.
ಕಿಂ ನು ಚಿತ್ತಂ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಮನಿತ್ಯಮಿತಿ ಮೇ ಮತಮ್। ಸತಾಂ ಚ ಧರ್ಮನಿತ್ಯಾನಾಂ ಕೃತಶೋಭಿ ಚ ರಾಘವ
ಆದರೂ, ನಾನು ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಿಲ್ಲವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಸಜ್ಜನರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸದಾ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ, ರಾಮಾ.
ಇತ್ಯುಕ್ತಃ ಸೋಽಭ್ಯನುಜ್ಞಾತಃ ಶ್ವೋಭಾವಿನ್ಯಭಿಷೇಚನೇ। ವ್ರಜೇತಿ ರಾಮಃ ಪಿತರಮಭಿವಾದ್ಯಾಭ್ಯಯಾದ್ ಗೃಹಮ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ನಾಳೆ ನಡೆಯುವ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ರಾಮನು ತಂದೆಗೆ ವಂದಿಸಿ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.
ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಚಾತ್ಮನೋ ವೇಶ್ಮ ರಾಜ್ಞಾಽಽದಿಷ್ಟೇಽಭಿಷೇಚನೇ। ತತ್ಕ್ಷಣಾದೇವ ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ಮಾತುರನ್ತಃಪುರಂ ಯಯೌ
ತಾನು ರಾಜನಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಆದೇಶಿತನಾಗಿ, ರಾಮನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಕೂಡಲೇ ಹೊರಬಂದು ತಾಯಿಯ ಅಂತರಂಗ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ತತ್ರ ತಾಂ ಪ್ರವಣಾಮೇವ ಮಾತರಂ ಕ್ಷೌಮವಾಸಿನೀಮ್। ವಾಗ್ಯತಾಂ ದೇವತಾಗಾರೇ ದದರ್ಶಾಯಾಚತೀಂ ಶ್ರಿಯಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ವಿನಯದಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದ, ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದ, ಮೌನವಾಗಿದ್ದ, ದೇವರ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಶ್ರೀಯಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.
ಪ್ರಾಗೇವ ಚಾಗತಾ ತತ್ರ ಸುಮಿತ್ರಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ತಥಾ। ಸೀತಾ ಚಾನಯಿತಾ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಿಯಂ ರಾಮಾಭಿಷೇಚನಮ್
ಅಲ್ಲಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸುಮಿತ್ರೆಯೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಬಂದಿದ್ದರು. ರಾಮನ ಅಭಿಷೇಕದ ಸಂತೋಷದ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ, ಸೀತೆಯನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದರು.
ತಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇಽಪಿ ಕೌಸಲ್ಯಾ ತಸ್ಥಾವಾಮೀಲಿತೇಕ್ಷಣಾ। ಸುಮಿತ್ರಯಾನ್ವಾಸ್ಯಮಾನಾ ಸೀತಯಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಚ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೌಸಲ್ಯಾ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಿತ್ರೆ, ಸೀತಾ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಇದ್ದರು.
ಶ್ರುತ್ವಾ ಪುಷ್ಯೇ ಚ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಯೌವರಾಜ್ಯೇಽಭಿಷೇಚನಮ್। ಪ್ರಾಣಾಯಾಮೇನ ಪುರುಷಂ ಧ್ಯಾಯಮಾನಾ ಜನಾರ್ದನಮ್
ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಯುವರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದ ಕೌಸಲ್ಯ, ಉಸಿರನ್ನು ತಡೆದು ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
ತಥಾ ಸನಿಯಮಾಮೇವ ಸೋಽಭಿಗಮ್ಯಾಭಿವಾದ್ಯ ಚ। ಉವಾಚ ವಚನಂ ರಾಮೋ ಹರ್ಷಯಂಸ್ತಾಮಿದಂ ವರಮ್
ಅವಳು ಇನ್ನೂ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗಲೇ ರಾಮನು ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಆಕೆಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ವಂದಿಸಿ, ಆಕೆಗೆ ಹರ್ಷ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಅಮ್ಬ ಪಿತ್ರಾ ನಿಯುಕ್ತೋಽಸ್ಮಿ ಪ್ರಜಾಪಾಲನಕರ್ಮಣಿ। ಭವಿತಾ ಶ್ವೋಽಭಿಷೇಕೋ ಮೇ ಯಥಾ ಮೇ ಶಾಸನಂ ಪಿತುಃ
ಅಮ್ಮ, ನನ್ನ ತಂದೆ ಜನರ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾಳೆ ಅವರ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನನ್ನ ಅಭಿಷೇಕ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಸೀತಯಾಪ್ಯುಪವಸ್ತವ್ಯಾ ರಜನೀಯಂ ಮಯಾ ಸಹ। ಏವಮುಕ್ತಮುಪಾಧ್ಯಾಯೈಃ ಸ ಹಿ ಮಾಮುಕ್ತವಾನ್ ಪಿತಾ
ಈ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯೂ ನನ್ನ ಜೊತೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನನ್ನ ಗುರುಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ತಂದೆಯೇ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಯಾನಿ ಯಾನ್ಯತ್ರ ಯೋಗ್ಯಾನಿ ಶ್ವೋಭಾವಿನ್ಯಭಿಷೇಚನೇ। ತಾನಿ ಮೇ ಮಙ್ಗಲಾನ್ಯದ್ಯ ವೈದೇಹ್ಯಾಶ್ಚೈವ ಕಾರಯ
ನಾಳೆಯ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಇಂದು ನನ್ನ ಹಾಗೂ ವೈದೇಹಿಯಿಗಾಗಿ ನೀನು ಮಾಡಿಸು.
ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ತು ಕೌಸಲ್ಯಾ ಚಿರಕಾಲಾಭಿಕಾಂಕ್ಷಿತಮ್। ಹರ್ಷಬಾಷ್ಪಾಕುಲಂ ವಾಕ್ಯಮಿದಂ ರಾಮಮಭಾಷತ
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕೌಸಲ್ಯ, ಬಹುಕಾಲದ ಆಸೆ ಈಡೇರುತ್ತಿರುವ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿ, ರಾಮನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.