ಅಥ ಮಾಸೇ ತು ಸಮ್ಪೂರ್ಣೇ ಪೂರ್ಣೇನ್ದುಸದೃಶಾನನಃ । ಪ್ರಜಾಪತಿಸುತಃ ಶ್ರೀಮಾಞ್ಛಯನೇ ಪ್ರತ್ಯಬುಧ್ಯತ ।। ೭.೮೯.
ಮಾಸ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮುಖವಿದ್ದ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರನು ತನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎದ್ದನು.
ಸೋ ಽಪಶ್ಯತ್ಸೋಮಜಂ ತತ್ರ ತಪನ್ತಂ ಸಲಿಲಾಶಯೇ । ಊರ್ಧ್ವಬಾಹುಂ ನಿರಾಲಮ್ಬಂ ತಂ ರಾಜಾ ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ ।। ೭.೮೯.
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೋಮನು ಮಗನನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಕೈಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿಕೊಂಡು, ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು. ರಾಜನು ಅವನೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ಭಗವನ್ಪರ್ವತಂ ದುರ್ಗಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟೋ ಽಸ್ಮಿ ಸಹಾನುಗಃ । ನ ಚ ಪಶ್ಯಾಮಿ ತತ್ಸೈನ್ಯಂ ಕ್ವ ನು ತೇ ಮಾಮಕಾ ಗತಾಃ ।। ೭.೮೯.
ಭವಾನೇ, ನಾನು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಬಂದವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಠಿಣ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಜನರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು?
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ತಸ್ಯ ರಾಜರ್ಷೇರ್ನಷ್ಟಸಞ್ಜ್ಞಸ್ಯ ಭಾಷಿತಮ್ । ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಶುಭಂ ವಾಕ್ಯಂ ಸಾನ್ತ್ವಯನ್ಪರಯಾ ಗಿರಾ ।। ೭.೮೯.
ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆ ರಾಜರ್ಷಿಯು ಅಚೇತನನಾಗಿ ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಮೃದುವಾದ, ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು.
ಅಶ್ಮವರ್ಷೇಣ ಮಹತಾ ಭೃತ್ಯಾಸ್ತೇ ವಿನಿಪಾತಿತಾಃ । ತ್ವಂ ಚಾಶ್ರಮಪದೇ ಸುಪ್ತೋ ವಾತವರ್ಷಭಯಾರ್ದಿತಃ ।। ೭.೮೯.
ಮಹಾ ಅಶ್ಮವರ್ಷದಿಂದ ನಿನ್ನ ಸೇವಕರು ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ನೀನು ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಭಯದಿಂದ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸಿದ್ದೆ.
ಸಮಾಶ್ವಸಿಹಿ ಭದ್ರಂ ತೇ ನಿರ್ಭಯೋ ವಿಗತಜ್ವರಃ । ಫಲಮೂಲಾಶನೋ ವೀರ ನಿವಸೇಹ ಯಥಾಸುಖಮ್ ।। ೭.೮೯.
ಧೈರ್ಯವಿರಲಿ, ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ, ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ ಇರು. ವೀರನೇ, ಹಣ್ಣುಮೂಲಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಇಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸು.
ಸ ರಾಜಾ ತೇನ ವಾಕ್ಯೇನ ಪ್ರತ್ಯಾಶ್ವಸ್ತೋ ಮಹಾಮತಿಃ । ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ತತೋ ವಾಕ್ಯಂ ದೀನೋ ಭೃತ್ಯಕ್ಷಯಾದ್ ಭೃಶಮ್ ।। ೭.೮೯.
ಆ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಧೈರ್ಯ ಪಡೆದ ರಾಜನು, ತನ್ನ ಸೇವಕರ ನಷ್ಟದಿಂದ ತುಂಬಾ ದುಃಖಗೊಂಡು, ದುಃಖಭರಿತವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ತ್ಯಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ಸ್ವಕಂ ರಾಜ್ಯಂ ನಾಹಂ ಭೃತ್ಯೈರ್ವಿನಾಕೃತಃ । ವರ್ತಯೇಯಂ ಕ್ಷಣಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಸಮನುಜ್ಞಾತುಮರ್ಹಸಿ ।। ೭.೮೯.
ನಾನು ನನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸೇವಕರಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಕ್ಷಣವೂ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ದಯಮಾಡಿ ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡು.
ಸುತೋ ಧರ್ಮಪರೋ ಬ್ರಹ್ಮಞ್ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ಮಮ ಮಹಾಯಶಾಃ । ಶಶಬಿನ್ದುರಿತಿ ಖ್ಯಾತಃ ಸ ಮೇ ರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರಪತ್ಸ್ಯತೇ ।। ೭.೮೯.
ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ನನ್ನ ಹಿರಿಯ ಮಗನು ಧರ್ಮಪರನು, ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯುಳ್ಳವನೂ ಶಶಬಿಂದು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ನನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವನು.
ನ ಹಿ ಶಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ಹಿತ್ವಾ ಭೃತ್ಯದಾರಾನ್ಸುಖಾನ್ವಿತಾನ್ । ಪ್ರತಿವಕ್ತುಂ ಮಹಾತೇಜಃ ಕಿಞ್ಚಿದಪ್ಯಶುಭಂ ವಚಃ ।। ೭.೮೯.
ನಾನು ನನ್ನ ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅವರನ್ನೇನು ದುಃಖದಿಂದ ಬಿಡಲಾಗದು. ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿನೀ, ನಾನು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಮಾತನ್ನೂ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ತಥಾ ಬ್ರುವತಿ ರಾಜೇನ್ದ್ರೇ ಬುಧಃ ಪರಮಮದ್ಭುತಮ್ । ಸಾನ್ತ್ವಪೂರ್ವಮಥೋವಾಚ ವಾಸಸ್ತ ಇಹ ರೋಚತಾಮ್ ।। ೭.೮೯.
ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಬುಧನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೃದು ಮಾತುಗಳಿಂದ, 'ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ವಾಸಿಸುವುದು ಇಷ್ಟವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ನ ಸನ್ತಾಪಸ್ತ್ವಯಾ ಕಾರ್ಯಃ ಕಾರ್ದಮೇಯ ಮಹಾಬಲ । ಸಂವತ್ಸರೋಷಿತಸ್ಯೇಹ ಕಾರಯಿಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ಹಿತಮ್ ।। ೭.೮೯.
ಕಾರ್ದಮನ ಮಗನೇ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯೇ, ನೀನು ದುಃಖಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ವಾಸಿಸಿದವರಿಗೆ ನಾನು ಹಿತಕರವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಬುಧಸ್ಯಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಃ । ವಾಸಾಯ ವಿದಧೇ ಬುದ್ಧಿಂ ಯದುಕ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಾ ।। ೭.೮೯.
ಬುಧನ ಶುದ್ಧಕರ್ಮವನ್ನೂ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳಿ, ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದೆಂದು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು.
ಮಾಸಂ ಸ ಸ್ತ್ರೀ ತದಾ ಭೂತ್ವಾ ರಮಯತ್ಯನಿಶಂ ಶುದಾ । ಮಾಸಂ ಪುರುಷಭಾವೇನ ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಂ ಚಕಾರ ಸಃ ।। ೭.೮೯.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಅವಳು ಹೆಂಗಸಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಸದಾ ಸಂತೋಷ ನೀಡಿದಳು. ಮತ್ತೊಂದು ತಿಂಗಳು ಗಂಡನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದನು.
ತತಃ ಸಾ ನವಮೇ ಮಾಸಿ ಇಲಾ ಸೋಮಸುತಾತ್ಸುತಮ್ । ಜನಯಾಮಾಸ ಸುಶ್ರೋಣೀ ಪುರೂರವಸಮೂರ್ಜಿತಮ್ ।। ೭.೮೯.
ನಂತರ, ಒಂಬತ್ತನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಂದರ ಕಟಿಯುಳ್ಳ ಇಳಾ, ಸೋಮನ ಮಗನಿಂದ ಪುರುರಾವನು ಎಂಬ ಬಲಶಾಲಿ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
ಜಾತಮಾತ್ರಂ ತು ಸುಶ್ರೋಣೀ ಪಿತುರ್ಹಸ್ತೇ ನ್ಯವೇಶಯತ್ । ಬುಧಸ್ಯ ಸಮವರ್ಣಭಮಿಲಾ ಪುತ್ರಂ ಮಹಾಬಲಮ್ ।। ೭.೮೯.
ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೆ, ಸುಂದರ ಕಟಿಯುಳ್ಳ ಇಳಾ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು, ಬುಧನಿಗೆ ಸಮಾನವರ್ಣವಾಗಿದ್ದವನನ್ನು, ತಂದೆಯ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದಳು.
ಬುಧಸ್ತು ಪುರುಷೀಭೂತಂ ಸ ವೈ ಸಂವತ್ಸರಾನ್ತರಮ್ । ಕಥಾಭೀ ರಮಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮಯುಕ್ತಾಭಿರಾತ್ಮವಾನ್ ।। ೭.೮೯.
ಬುಧನು ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣೆಯುಳ್ಳವನು, ಪುರುಷನಾದ ಅವಳಿಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಧರ್ಮಪೂರ್ಣವಾದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು.
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಶ್ರೀಮದುತ್ತರಕಾಣ್ಡೇ ಏಕೋನನವತಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ
ಹೀಗೆ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಪವಿತ್ರ ಉತ್ತರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಎಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಸರ್ಗ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.
ತಥೋಕ್ತವತಿ ರಾಮೇ ತು ತಸ್ಯ ಜನ್ಮ ತದದ್ಭುತಮ್ । ಉವಾಚ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ಭೂಯೋ ಭರತಶ್ಚ ಮಹಾಯಶಾಃ ।। ೭.೯೦.
ರಾಮನು ಆ ಅದ್ಭುತ ಜನನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯ ಭರತನು ಮತ್ತೆ ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದರು.
ಇಲಾ ಸಾ ಸೋಮಪುತ್ರಸ್ಯ ಸಂವತ್ಸರಮಥೋಷಿತಾ । ಅಕರೋತ್ಕಿಂ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ತ್ವಂ ಶಂಸಿತುಮರ್ಹಸಿ ।। ೭.೯೦.
ಓ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಒಂದು ವರ್ಷ ಸೋಮಪುತ್ರನ ಜೊತೆಗೆ ವಾಸಿಸಿದ ಇಲಾ ಏನು ಮಾಡಿದಳು? ಸತ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.
ತಯೋಸ್ತದ್ವಾಕ್ಯಮಾಧುರ್ಯಂ ನಿಶಮ್ಯ ಪರಿಪೃಚ್ಛತೋಃ । ರಾಮಃ ಪುನರುವಾಚೇಮಾಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಸುತೇ ಕಥಾಮ್ ।। ೭.೯೦.
ಅವರ ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಮನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಪುರುಷತ್ವಂ ಗತೇ ಶೂರೇ ಬುಧಃ ಪರಮಬುದ್ಧಿಮಾನ್ । ಸಂವರ್ತಂ ಪರಮೋದಾರಮಾಜುಹಾವ ಮಹಾಯಶಾಃ ।। ೭.೯೦.
ಆ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯು ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದಾಗ, ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಬುಧನು ಮಹೋದಾರನಾದ ಸಂವರ್ತನನ್ನು ಕರೆಯಲು ಮುಂದಾದನು.
ಚ್ಯವನಂ ಭೃಗುಪುತ್ರಂ ಚ ಮುನಿಂ ಚಾರಿಷ್ಟನೇಮಿನಮ್ । ಪ್ರಮೋದನಂ ಮೋದಕರಂ ತತೋ ದುರ್ವಾಸಸಂ ಮುನಿಮ್ ।। ೭.೯೦.
ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ಭೃಗುಪುತ್ರ ಚ್ಯವನ, ಋಷಿ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ, ಪ್ರಮೋದನ, ಮೋದಕರ ಮತ್ತು ನಂತರ ದುರ್ವಾಸ ಮುನಿಯನ್ನೂ ಕರೆಯಲಾಯಿತು.
ಏತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಸಮಾನೀಯ ವಾಕ್ಯಜ್ಞಸ್ತತ್ತ್ವದರ್ಶನಃ । ಉವಾಚ ಸರ್ವಾನ್ಸುಹೃದೋ ಧೈರ್ಯೇಣ ಸುಸಮಾಹಿತಾನ್ ।। ೭.೯೦.
ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿಸಿ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ನೋಡುವ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ, ಮನಸ್ಸು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡವರಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಅಯಂ ರಾಜಾ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಕರ್ದಮಸ್ಯ ಇಲಃ ಸುತಃ । ಜಾನೀತೈನಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಶ್ರೇಯೋ ಹ್ಯತ್ರ ವಿಧೀಯತಾಮ್ ।। ೭.೯೦.
ಈ ಮಹಾಬಾಹು ರಾಜನು ಕರ್ಧಮನ ಮಗನಾದ ಇಲಾ. ಅವನನ್ನು ನಿಜವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿದು, ಅವನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಏನು ಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ಮಾಡೋಣ.
ತೇಷಾಂ ಸಂವದತಾಮೇವ ತಮಾಶ್ರಮಮುಪಾಗಮತ್ । ಕರ್ದಮಸ್ತು ಮಹಾತೇಜಾ ದ್ವಿಜೈಃ ಸಹ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ ।। ೭.೯೦.
ಅವರು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಕರ್ಧಮನು ಮಹಾತ್ಮರು ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರೊಂದಿಗೆ ಆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
ಪುಲಸ್ತ್ಯಶ್ಚ ಕ್ರತುಶ್ಚೈವ ವಷಟ್ಕಾರಸ್ತಥೈವ ಚ । ಓಙ್ಕಾರಶ್ಚ ಮಹಾತೇಜಾಸ್ತಮಾಶ್ರಮಮುಪಾಗಮತ್ ।। ೭.೯೦.
ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಕ್ರತು, ವಷಟ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಓಂಕಾರರೂ ಕೂಡ ಆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
ತೇ ಸರ್ವೇ ಹೃಷ್ಟಮನಸಃ ಪರಸ್ಪರಸಮಾಗಮೇ । ಹಿತೈಷಿಣೋ ಬಾಲ್ಹಿಪತೇಃ ಪೃಥಗ್ವಾಕ್ಯಾನ್ಯಥಾಬ್ರುವನ್ ।। ೭.೯೦.
ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಹರ್ಷದಿಂದ，各ರು ಬಾಹ್ಲಿಕನ ರಾಜನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ಕರ್ದಮಸ್ತ್ವಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಂ ಸುತಾರ್ಥಂ ಪರಮಂ ಹಿತಮ್ । ದ್ವಿಜಾಃ ಶೃಣುತ ಮದ್ವಾಕ್ಯಂ ಯಚ್ಛ್ರೇಯಃ ಪಾರ್ಥಿವಸ್ಯ ಹಿ ।। ೭.೯೦.
ಆಮೇಲೆ ಕರ್ಧಮನು ತನ್ನ ಮಗನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, 'ಓ ದ್ವಿಜರೆ, ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳಿರಿ; ಇದು ರಾಜನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದು,' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ನಾನ್ಯಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಭೈಷಜ್ಯಮನ್ತರಾ ವೃಷಭಧ್ವಜಮ್ । ನಾಶ್ವಮೇಧಾತ್ಪರೋ ಯಜ್ಞಃ ಪ್ರಿಯಶ್ಚೈವ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ತಸ್ಮಾದ್ಯಜಾಮಹೇ ಸರ್ವೇ ಪಾರ್ಥಿವಾರ್ಥೇ ದುರಾಸದಮ್ ।। ೭.೯೦.
ನಾನು ವೃಷಭಧ್ವಜನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವ ಔಷಧಿಯನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಶ್ವಮೇಧಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಯಜ್ಞವಿಲ್ಲ; ಅದು ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವೂ ಹೌದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ರಾಜನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಈ ದುರ್ಸಾಧ್ಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡೋಣ.