ತಯೋಸ್ತದ್ಭಾಷಿತಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕೌತೂಹಲಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಕಥಯಾಮಾಸ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಸ್ತಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ಯಥಾಗತಮ್ ।। ೭.೮೮.
ಅವರ ಕುತೂಹಲಭರಿತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಾಕುತ್ಥ್ಸ್ತನು ಆ ರಾಜನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆದಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ತಮೇವ ಪ್ರಥಮಂ ಮಾಸಂ ಸ್ತ್ರೀಭೂತಾ ಲೋಕಸುನ್ದರೀ । ತಾಭಿಃ ಪರಿವೃತಾ ಸ್ತ್ರೀಭಿರ್ಯೇ ಚ ಪೂರ್ವಪದಾನುಗಾಃ ।। ೭.೮೮.
ಆ ಮೊದಲ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಇಲೆಯು ಲೋಕದ ಸುಂದರಿಯಾಗಿ ಹೆಂಗಸಾಗಿ, ಅವಳ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದ ಹೆಂಗಸರು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಸಂಗಾತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು.
ತತ್ಕಾನನಂ ವಿಗಾಹ್ವಾಶು ವಿಜಹ್ರೇ ಲೋಕಸುನ್ದರೀ । ದ್ರುಮಗುಲ್ಮಲತಾಕೀರ್ಣಂ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಪದ್ಮದಲೇಕ್ಷಣಾ ।। ೭.೮೮.
ಅವಳು, ಲೋಕದ ಸುಂದರಿಯಾಗಿದ್ದ ಇಲೆಯು, ಮರಗಳು, ಗಿಡಗಳು, ಬೆಲ್ಲಗಳು ತುಂಬಿರುವ ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿಟ್ಟು, ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
ವಾಹನಾನಿ ಚ ಸರ್ವಾಣಿ ಸಾ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ವೈ ಸಮನ್ತತಃ । ಪರ್ವತಾಭೋಗವಿವರೇ ತಸ್ಮಿನ್ರೇಮೇ ಇಲಾ ತದಾ ।। ೭.೮೮.
ಅವಳು ಎಲ್ಲ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆ ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಗಳೊಳಗೆ ಇಲೆಯು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದಳು.
ಅಥ ತಸ್ಮಿನ್ವನೋದ್ದೇಶೇ ಪರ್ವತಸ್ಯಾವಿದೂರತಃ । ಸರಃ ಸುರುಚಿರಪ್ರಖ್ಯಂ ನಾನಾಪಕ್ಷಿಗಣೈರ್ಯುತಮ್ ।। ೭.೮೮.
ಆ ಕಾಡಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪರ್ವತದಿಂದ ದೂರವಲ್ಲದ ಕಡೆ, ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಮುತ್ತಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಒಂದು ಸರೋವರವಿತ್ತು.
ದದರ್ಶ ಸಾ ತ್ವಿಲಾ ತಸ್ಮಿನ್ಬುಧಂ ಸೋಮಸುತಂ ತದಾ । ಜ್ವಲನ್ತಂ ಸ್ವೇನ ವಪುಷಾ ಪೂರ್ಣಸೋಮಮಿವೋದಿತಮ್ ।। ೭.೮೮.
ಅಲ್ಲೆ, ಇಲೆಯು ಚಂದ್ರನ ಮಗನಾದ ಬುದನನ್ನು, ತನ್ನದೇ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉದಯವಾಗಿರುವ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ನೋಡಿದಳು.
ತಪನ್ತಂ ಚ ತಪಸ್ತೀವ್ರಮಮ್ಭೋಮಧ್ಯೇ ದುರಾಸದಮ್ । ಯಶಸ್ಕರಂ ಕಾಮಕರಂ ಕಾರುಣ್ಯೇ ಪರ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ ।। ೭.೮೮.
ಅವನು ಆ ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು, ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಲು ಅಸಾಧ್ಯ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ದಯೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದನು.
ಸಾ ತಂ ಜಲಾಶಯಂ ಸರ್ವಂ ಕ್ಷೋಭಯಾಮಾಸ ವಿಸ್ಮಿತಾ । ಸಹಗೈಃ ಪೂರ್ವಪುರುಷೈಃ ಸ್ತ್ರೀಭೂತೈ ರಘುನನ್ದನ ।। ೭.೮೮.
ಆಗ, ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡ ಇಲೆಯು ತನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದ ಹೆಂಗಸರು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಸಂಗಾತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಆ ಸರೋವರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲುಗಾಡಿಸಿದಳು.
ಬುಧಸ್ತು ತಾಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯೈವ ಕಾಮಬಾಣವಶಂ ಗತಃ । ನೋಪಲೇಭೇ ತದಾ ಽ ಽತ್ಮಾನಂ ಸಞ್ಚಚಾಲ ತದಾ ಽ ಽಮ್ಭಸಿ ।। ೭.೮೮.
ಬುದನು ಅವಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಕಾಮಬಾಣಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಮರೆತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಲುಗಾಡಿದನು.
ಇಲಾಂ ನಿರೀಕ್ಷಮಾಣಸ್ತು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಭ್ಯಧಿಕಾಂ ಶುಭಾಮ್ । ಚಿನ್ತಾಂ ಸಮಭ್ಯತಿಕ್ರಾಮತ್ ಕಾ ನ್ವಿಯಂ ದೇವತಾಧಿಕಾ ।। ೭.೮೮.
ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರಳಾದ ಇಲೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, 'ಈವಳು ಯಾರು? ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ' ಎಂದು ಆಲೋಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದನು.
ನ ದೇವೀಷು ನ ನಾಗೀಷು ನಾಸುರೀಷ್ವಪ್ಸರಃಸು ಚ । ದೃಷ್ಟಪೂರ್ವಾ ಮಯಾ ಕಾಚಿದ್ರೂಪೇಣಾನೇನ ಶೋಭಿತಾ ।। ೭.೮೮.
ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಾಗಕನ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅಸುರಿಯರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಪ್ಸರೆಯರಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ರೂಪದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ನೋಡಿಲ್ಲ.
ಸದೃಶೀಯಂ ಮಮ ಭವೇದ್ಯದಿ ನಾನ್ಯಪರಿಗ್ರಹಃ । ಇತಿ ಬುದ್ಧಿಂ ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ಜಲಾತ್ಕೂಲಮುಪಾಗಮತ್ ।। ೭.೮೮.
'ಇವಳು ಇನ್ನೊಬ್ಬನಾದರೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ಸಮನಾಗಿರಬಹುದು' ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಬುದನು ನೀರಿನಿಂದ ಕರೆಗೆ ಹೋದನು.
ಆಶ್ರಮಂ ಸಮುಪಾಗಮ್ಯ ತತಸ್ತಾಃ ಪ್ರಮದೋತ್ತಮಾಃ । ಶಬ್ದಾಪಯತ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ತಾಶ್ಚೈನಂ ಚ ವವನ್ದಿರೇ ।। ೭.೮೮.
ಆಶ್ರಮದವರೆಗೆ ಬಂದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಶಬ್ದಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು. ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಬುಧನು ಅವರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು.
ಸ ತಾಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಕಸ್ಯೈಷಾ ಲೋಕಸುನ್ದರೀ । ಕಿಮರ್ಥಮಾಗತಾ ಚೈವ ಸರ್ವಮಾಖ್ಯಾತ ಮಾ ಚಿರಮ್ ।। ೭.೮೮.
ಆ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ನೋಡಿ, 'ಈ ಲೋಕದ ಸುಂದರಿಯು ಯಾರದು? ನೀವು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಡವಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳಿ,' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
ಶುಭಂ ತು ತಸ್ಯ ತದ್ವಾಕ್ಯಂ ಮಧುರಂ ಮಧುರಾಕ್ಷರಮ್ । ಶ್ರುತ್ವಾ ಸ್ತ್ರಿಯಶ್ಚ ತಾಃ ಸರ್ವಾ ಊಚುರ್ಮಧುರಯಾ ಗಿರಾ ।। ೭.೮೮.
ಅವನ ಶುಭವಾದ, ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಮೃದು ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.
ಅಸ್ಮಾಕಮೇಷಾ ಸುಶ್ರೋಣೀ ಪ್ರಭುತ್ವೇ ವರ್ತತೇ ಸದಾ । ಅಪತಿಃ ಕಾನನಾನ್ತೇಷು ಸಹಾಸ್ಮಾಭಿಶ್ಚರತ್ಯಸೌ ।। ೭.೮೮.
'ಈ ಸುಂದರ ನಡಿಗೆಳ್ಳು ಸದಾ ನಮ್ಮ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ; ಅವಳು ಗಂಡನಿಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಕಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾಳೆ,' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ತದ್ವಾಕ್ಯಮವ್ಯಕ್ತಪದಂ ತಾಸಾಂ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ನಿಶಮ್ಯ ಚ । ವಿದ್ಯಾಮಾವರ್ತನೀಂ ಪುಣ್ಯಾಮಾವರ್ತಯತ ಸ ದ್ವಿಜಃ ।। ೭.೮೮.
ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸ್ಪಷ್ಟವಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕೇಳಿ, ಪವಿತ್ರವಾದ ವಿದ್ಯಾ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದನು.
ಸೋ ಽರ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಸಕಲಂ ತಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ಯಥಾಗತಮ್ । ಸರ್ವಾ ಏವ ಸ್ತ್ರಿಯಸ್ತಾಶ್ಚ ಬಭಾಷೇ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಃ ।। ೭.೮೮.
ಆ ರಾಜನಿಗೆ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಆ ಮಹಾಮುನಿಯು, ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರೆಲ್ಲರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಅತ್ರ ಕಿಮ್ಪುರುಷೀರ್ಭೂತ್ವಾ ಶೈಲರೋಧಸಿ ವತ್ಸ್ಯಥ । ಆವಾಸಸ್ತು ಗಿರಾವಸ್ಮಿಞ್ಛೀಘ್ರಮೇವ ವಿಧೀಯತಾಮ್ ।। ೭.೮೮.
'ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಕಿಂಪುರುಷಿಯರಾಗಿ ಬೆಟ್ಟದ ಕಡಿವಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು; ಈ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ,' ಎಂದನು.
ಮೂಲಪತ್ರಫಲೈಃ ಸರ್ವಾ ವರ್ತಯಿಷ್ಯಥ ನಿತ್ಯದಾ । ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಕಿಮ್ಪುರುಷಾನ್ನಾಮ ಭರ್ತಽನ್ಸಮುಪಲಪ್ಸ್ಯಥ ।। ೭.೮೮.
'ನೀವು ಯಾವಾಗಲೂ ಬೇರು, ಎಲೆ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕಬೇಕು; ಕಿಂಪುರುಷಿಯರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ನಿಮಗೆ ಗಂಡನು ಸಿಗುತ್ತಾನೆ,' ಎಂದನು.
ತಾಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸೋಮಪುತ್ರಸ್ಯ ವಾಚಂ ಕಿಮ್ಪುರುಷೀಕೃತಾಃ । ಉಪಾಸಾಞ್ಚಕ್ರಿರೇ ಶೈಲಂ ವಧ್ವಸ್ತಾ ಬಹುಲಾಸ್ತದಾ ।। ೭.೮೮.
ಸೋಮನ ಮಗನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಿಂಪುರುಷಿಯರಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಆ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಶ್ರೀಮದುತ್ತರಕಾಣ್ಡೇ ಽಷ್ಟಾಶೀತಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ
ಇಂತಾಗಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣದ ಪವಿತ್ರ ಉತ್ತರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೆಯ ಸರ್ಗ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.
ಶ್ರುತ್ವಾ ಕಿಮ್ಪುರುಷೋತ್ಪತ್ತಿಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ಭರತಸ್ತದಾ । ಆಶ್ಚರ್ಯಮಿತಿ ಚಾಬ್ರೂತಾಮುಭೌ ರಾಮಂ ಜನೇಶ್ವರಮ್ ।। ೭.೮೯.
ಕಿಂಪುರುಷರ ಹುಟ್ಟಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಭರತರು ರಾಮನಿಗೆ, 'ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಅಥ ರಾಮಃ ಕಥಾಮೇತಾಂ ಭೂಯ ಏವ ಮಹಾಯಶಾಃ । ಕಥಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಸುತಸ್ಯ ವೈ ।। ೭.೮೯.
ಆಗ ಮಹಾಪುಣ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ರಾಮನು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರನ ಕಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಸರ್ವಾಸ್ತಾ ವಿದ್ರುತಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕಿನ್ನರೀರ್ಋಷಿಸತ್ತಮಃ । ಉವಾಚ ರೂಪಸಮ್ಪನ್ನಾಂ ತಾಂ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಪ್ರಹಸನ್ನಿವ ।। ೭.೮೯.
ಎಲ್ಲಾ ಕಿನ್ನರಿಯರು ಓಡಿ ಹೋದಾಗ, ಆ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಆ ಸುಂದರವಾದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಸೋಮಸ್ಯಾಹಂ ಸುದಯಿತಃ ಸುತಃ ಸುರುಚಿರಾನನೇ । ಭಜಸ್ವ ಮಾಂ ವರಾರೋಹೇ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸ್ನಿಗ್ಧೇನ ಚಕ್ಷುಷಾ ।। ೭.೮೯.
'ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ನಾನು ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಗನು; ಸುಂದರಿಯೇ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸು,' ಎಂದನು.
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶೂನ್ಯೇ ಸ್ವಜನವರ್ಜಿತೇ । ಇಲಾ ಸುರುಚಿರಪ್ರಖ್ಯಂ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಮಹಾಗ್ರಹಮ್ ।। ೭.೮೯.
ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಕೆಯು, ತನ್ನವರಿಲ್ಲದ ಆ ನಿರ್ಜನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಿಯಾದ ಇಲಾ ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
ಅಹಂ ಕಾಮಚರೀ ಸೌಮ್ಯ ತವಾಸ್ಮಿ ವಶವರ್ತಿನೀ । ಪ್ರಶಾಧಿ ಮಾಂ ಸೋಮಸುತ ಯಥೇಚ್ಛಸಿ ತಥಾ ಕುರು ।। ೭.೮೯.
'ಸೌಮ್ಯನೇ, ನಾನು ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ನಡೆಯುವವಳಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ; ಚಂದ್ರನ ಮಗನೇ, ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ,' ಎಂದಳು.
ತಸ್ಯಾಸ್ತದದ್ಭುತಪ್ರಖ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಹರ್ಷಮುಪಾಗತಃ । ಸ ವೈ ಕಾಮೀ ಸಹ ತಯಾ ರೇಮೇ ಚನ್ದ್ರಮಸಃ ಸುತಃ ।। ೭.೮೯.
ಆಕೆಯ ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ಹೀಗಾಗಿ ಚಂದ್ರನ ಮಗನು ಆಕೆಯೊಡನೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲಕಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಬುಧಸ್ಯ ಮಾಧವೋ ಮಾಸಸ್ತಾಮಿಲಾಂ ರುಚಿರಾನನಾಮ್ । ಗತೋ ರಮಯತೋ ಽತ್ಯರ್ಥಂ ಕ್ಷಣವತ್ತಸ್ಯ ಕಾಮಿನಃ ।। ೭.೮೯.
ಬುಧನಿಗೆ, ಸುಂದರಮುಖಿಯಾದ ಇಲೆಯೊಡನೆ ಮಾಧವ ಮಾಸವು ಹಬ್ಬದ ಕ್ಷಣದಂತೆ ಸುಖದಿಂದ ಹತ್ತಿರವಾಗಿಯೇ ಹೋದಂತಾಯಿತು.