ಈದೃಶಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸಾಯುಧಾನಾಂ ನರಾಧಮ । ಭಕ್ಷಿತಾನಿ ಮಯಾ ರೋಷಾತ್ಕಾಲಮಾಕಾಙ್ಕ್ಷಸೇ ನು ಕಿಮ್ ।। ೭.೬೮.
ನಿನ್ನಂಥ ಆಯುಧಧಾರಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ನಾನು ಕೋಪದಿಂದ ತಿಂದುಹಾಕಿದ್ದೇನೆ, ನೀನು ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಕಾಲವನ್ನು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ?
ಆಹಾರಶ್ಚಾಸ್ಯ ಸಮ್ಪೂರ್ಣೋ ಮಮಾಯಂ ಪುರುಷಾಧಮ । ಸ್ವಯಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟೋ ಽದ್ಯ ಮುಖಂ ಕಥಮಾಸಾದ್ಯ ದುರ್ಮತೇ ।। ೭.೬೮.
ನಿನ್ನಂತಹ ಪಾಪಿ, ನೀನು ಇಂದು ಸ್ವತಃ ನನ್ನ ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ, ನನ್ನ ಹಸಿವು ನಿನ್ನಿಂದ ತೀರಿದೆ, ದುರ್ಮತಿ, ನೀನು ಹೇಗೆ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದೆ?
ತಸ್ಯೈವಂ ಭಾಷಮಾಣಸ್ಯ ಹಸತಶ್ಚ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ । ಶತ್ರುಘ್ನೋ ವೀರ್ಯಸಮ್ಪನ್ನೋ ರೋಷಾದಶ್ರೂಣ್ಯವಾಸೃಜತ್ ।। ೭.೬೮.
ಅವನು ಹೀಗೆ ಹಾಸ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಗುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಶೌರ್ಯವಂತ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ತಸ್ಯ ರೋಷಾಭಿಭೂತಸ್ಯ ಶತ್ರುಘ್ನಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ತೇಜೋಮಯಾ ಮರೀಚ್ಯಸ್ತು ಸರ್ವಗಾತ್ರೈರ್ವಿನಿಷ್ಪತನ್ ।। ೭.೬೮.
ಮಹಾತ್ಮ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವನ ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶದ ಕಿರಣಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದವು.
ಉವಾಚ ಚ ಸುಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧಃ ಶತ್ರುಘ್ನಸ್ತಂ ನಿಶಾಚರಮ್ । ಯೋದ್ಧುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ದುರ್ಬುದ್ಧೇ ದ್ವನ್ದ್ವಯುದ್ಧಂ ತ್ವಯಾ ಸಹ ।। ೭.೬೮.
ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಶತ್ರುಘ್ನನು ತುಂಬಾ ಕೋಪಗೊಂಡು ಆ ರಾತ್ರಿಚರನಿಗೆ, 'ದುರ್ಮತಿ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ನಾನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ,' ಎಂದನು.
ಪುತ್ರೋ ದಶರಥಸ್ಯಾಹಂ ಭ್ರಾತಾ ರಾಮಸ್ಯ ಧೀಮತಃ । ಶತ್ರುಘ್ನೋ ನಿತ್ಯಶತ್ರುಘ್ನೋ ವಧಾಕಾಙ್ಕ್ಷೀ ತವಾಗತಃ ।। ೭.೬೮.
ನಾನು ದಶರಥನ ಮಗನು, ಧೀಮಂತ ರಾಮನ ತಮ್ಮ, ಶತ್ರುಘ್ನ, ಸದಾ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ನಿನ್ನ ವಧೆಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
ತಸ್ಯ ಮೇ ಯುದ್ಧಕಾಮಸ್ಯ ದ್ವನ್ದ್ವಯುದ್ಧಂ ಪ್ರದೀಯತಾಮ್ । ಶತ್ರುಸ್ತ್ವಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ನ ಮೇ ಜೀವನ್ಗಮಿಷ್ಯಸಿ ।। ೭.೬೮.
ನಾನು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದೇನೆ, ನನಗೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡು. ನೀನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಶತ್ರು, ನನ್ನಿಂದ ಜೀವಂತವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಥಾ ಬ್ರುವಾಣೇ ತು ರಾಕ್ಷಸಃ ಪ್ರಹಸನ್ನಿವ । ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ನರಶ್ರೇಷ್ಠಂ ದಿಷ್ಟ್ಯಾ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಽಸಿ ದುರ್ಮತೇ ।। ೭.೬೮.
ಅವನೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ನಗುತ್ತಾ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನಿಗೆ, 'ದುರ್ಮತಿ, ನಿನ್ನ ಬಾಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ,' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಮಮ ಮಾತೃಷ್ವಸುರ್ಭ್ರಾತಾ ರಾವಣೋ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ । ಹತೋ ರಾಮೇಣ ದುರ್ಬುದ್ಧೇ ಸ್ತ್ರೀಹೇತೋಃ ಪುರುಷಾಧಮ ।। ೭.೬೮.
ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಸೋದರನ ಮಗ ರಾವಣನು, ರಾಕ್ಷಸರಾಧಿಪತಿ, ರಾಮನಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಗಾಗಿ ಹತ್ಯೆಗೊಳಗಾದನು, ದುರ್ಮತಿ, ಪಾಪಿ!
ತಚ್ಚ ಸರ್ವಂ ಮಯಾ ಕ್ಷಾನ್ತಂ ರಾವಣಸ್ಯ ಕುಲಕ್ಷಯಮ್ । ಅವಜ್ಞಾಂ ಪುರತಃ ಕೃತ್ವಾ ಮಯಾ ಯೂಯಂ ವಿಶೇಷತಃ ।। ೭.೬೮.
ಆ ರಾವಣನ ವಂಶವಿನಾಶವನ್ನು ನಾನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಸಹ ನಾನು ಸಹಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ನಿಹತಾಶ್ಚ ಹಿ ಮೇ ಸರ್ವೇ ಪರಿಭೂತಾಸ್ತೃಣಂ ಯಥಾ । ಭೂತಾಶ್ಚೈವ ಭವಿಷ್ಯಾಶ್ಚ ಯೂಯಂ ಚ ಪುರುಷಾಧಮಾಃ ।। ೭.೬೮.
ನನ್ನಿಂದ ಹತ್ಯೆಗೊಂಡ ಎಲ್ಲರೂ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಅವಮಾನಕ್ಕೊಳಗಾದರು; ಈಗಿರುವವರೂ, ಮುಂದಾಗುವವರೂ, ನೀನು ಕೂಡ ಪಾಪಿ.
ತಸ್ಯ ತೇ ಯುದ್ಧಕಾಮಸ್ಯ ಯುದ್ಧಂ ದಾಸ್ಯಾಮಿ ದುರ್ಮತೇ । ತಿಷ್ಠಂ ತ್ವಂ ಚ ಮುಹೂರ್ತಂ ತು ಯಾವದಾಯುಧಮಾನಯೇ । ಈಪ್ಸಿತಂ ಯಾದೃಶಂ ತುಭ್ಯಂ ಸಜ್ಜಯೇ ಯಾವದಾಯುಧಮ್ ।। ೭.೬೮.
ನೀನು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದೀಯೆ, ದುರ್ಮತಿ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಯುದ್ಧ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಕಾಯು, ನಾನು ಬೇಕಾದ ಆಯುಧವನ್ನು ತಂದು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತೇನೆ.
ತಮುವಾಚಾಶು ಶತ್ರುಘ್ನಃ ಕ್ವ ಮೇ ಜೀವನ್ಗಮಿಷ್ಯಸಿ । ಶತ್ರುರ್ಯದೃಚ್ಛಯಾ ದೃಷ್ಟೋ ನ ಮೋಕ್ತವ್ಯಃ ಕೃತಾತ್ಮನಾ ।। ೭.೬೮.
ಅವನಿಗೆ ಶತ್ರುಘ್ನನು ತಕ್ಷಣ, 'ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀ? ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಎದುರಾದ ಶತ್ರುವನ್ನು ದೃಢನಿಶ್ಚಯಿಯೊಬ್ಬನು ಬಿಡಬಾರದು,' ಎಂದನು.
ಯೋ ಹಿ ವಿಕ್ಲವಯಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಪ್ರಸರಂ ಶತ್ರವೇ ದದೌ । ಸ ಹತೋ ಮನ್ದಬುದ್ಧಿತ್ವಾದ್ಯಥಾ ಕಾಪುರುಷಸ್ತಥಾ ।। ೭.೬೮.
ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಶತ್ರುವಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಮೂರ್ಖತನದಿಂದ ಹತರಾಗುತ್ತಾನೆ, ಹೇಗೆ ಭಯಪಡುವವನು ಹೀನತನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೆ.
ತಸ್ಮಾತ್ಸುದೃಷ್ಟಂ ಕುರು ಜೀವಲೋಕಂ ಶರೈಃ ಶಿತೈಸ್ತ್ವಾಂ ವಿವಿಧೈರ್ನಯಾಮಿ । ಯಮಸ್ಯ ಗೇಹಾಭಿಮುಖಂ ಹಿ ಪಾಪಂ ರಿಪುಂ ತ್ರಿಲೋಕಸ್ಯ ಚ ರಾಘವಸ್ಯ ।। ೭.೬೮.
ಆದುದರಿಂದ, ನೀನು ಜೀವಿಗಳ ಲೋಕವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡು; ನಾನು ನಾನಾ ವಿಧದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೂ ರಾಮನಿಗೂ ಶತ್ರುವಾದ ಪಾಪಿಯನ್ನು, ಯಮನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ.
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಶ್ರೀಮದುತ್ತರಕಾಣ್ಡೇ ಽಷ್ಟಷಷ್ಟಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ
ಇಂತಾಗಿ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಚಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ರಾಮಾಯಣದ ಉತ್ತರಕಾಂಡದ ಅರವತ್ತೆಂಟನೆಯ ಸರ್ಗ ಮುಗಿಯಿತು.
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಭಾಷಿತಂ ತಸ್ಯ ಶತ್ರುಘ್ನಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಕ್ರೋಧಾಮಾಹಾರಯತ್ತೀವ್ರಂ ತಿಷ್ಠ ತಿಷ್ಠೇತಿ ಚಾಬ್ರವೀತ್ ।। ೭.೬೯.
ಶತ್ರುಘ್ನನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಭಾರೀ ಕೋಪವನ್ನು ತಂದು, 'ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು' ಎಂದು ಕೂಗಿದನು.
ಪಾಣೌ ಪಾಣಿಂ ವಿನಿಷ್ಪಿಷ್ಯ ದನ್ತಾನ್ಕಟಕಟಾಯ್ಯ ಚ । ಲವಣೋ ರಘುಶಾರ್ದೂಲಮಾಹ್ವಯಾಮಾಸ ಚಾಸಕೃತ್ ।। ೭.೬೯.
ತನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತಿ, ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಟಕಟಾ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ, ಲವಣನು ಪುನಃ ಪುನಃ ರಘುವಂಶದ ಸಿಂಹನನ್ನು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದನು.
ತಂ ಬ್ರುವಾಣಂ ತಥಾ ವಾಕ್ಯಂ ಲವಣಂ ಘೋರದರ್ಶನಮ್ । ಶತ್ರುಘ್ನೋ ದೇವಶತ್ರುಘ್ನ ಇದಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ।। ೭.೬೯.
ಹೀಗೆ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಲವಣನು ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಶತ್ರುಘ್ನನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು, ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ನ ಶತ್ರುಘ್ನಸ್ತಥಾ ಜಾತೋ ಯಥಾ ಽನ್ಯೇ ನಿರ್ಜಿತಾಸ್ತ್ವಯಾ । ತದದ್ಯ ಬಾಣಾಭಿಹತೋ ವ್ರಜ ತ್ವಂ ಯಮಸಾದನಮ್ ।। ೭.೬೯.
ನಾನು ಶತ್ರುಘ್ನನು, ನೀನು ಜಯಿಸಿದ ಇತರರಂತೆ ಅಲ್ಲ; ಇಂದು ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು ನೀನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗು.
ಋಷಯೋ ಽಪ್ಯದ್ಯ ಪಾಪಾತ್ಮನ್ಮಯಾ ತ್ವಾಂ ನಿಹತಂ ರಣೇ । ಪಶ್ಯನ್ತು ವಿಪ್ರಾ ವಿದ್ವಾಂಸಸ್ತ್ರಿದಶಾ ಇವ ರಾವಣಮ್ ।। ೭.೬೯.
ಇಂದು, ಪಾಪಾತ್ಮನೆ, ಋಷಿಗಳು, ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು, ರಾವಣನನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಹತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಲಿ.
ತ್ವಯಿ ಮದ್ಬಾಣನಿರ್ದಗ್ಧೇ ಪತಿತೇ ಽದ್ಯ ನಿಶಾಚರ । ಪುರೇ ಜನಪದೇ ಚಾಪಿ ಕ್ಷೇಮಮೇವ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೭.೬೯.
ಇಂದು ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸುಟ್ಟು ನೀನು, ನಿಶಾಚರ, ಬಿದ್ದಾಗ, ನಗರದಲ್ಲಿಯೂ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಅದ್ಯ ಮದ್ಬಾಹುನಿಷ್ಕ್ರಾನ್ತಃ ಶರೋ ವಜ್ರನಿಭಾನನಃ । ಪ್ರವೇಕ್ಷ್ಯತೇ ತೇ ಹೃದಯಂ ಪದ್ಮಮಂಶುರಿವಾರ್ಕಜಃ ।। ೭.೬೯.
ಇಂದು ನನ್ನ ಭುಜದಿಂದ ಹೊರಡುವ, ವಜ್ರದಂತೆ ಕಠಿಣವಾದ ಬಾಣ, ಸೂರ್ಯಕಿರಣ ಹೂವಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಏವಮುಕ್ತೋ ಮಹಾವೃಕ್ಷಂ ಲವಣಃ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಚ್ಛಿತಃ । ಶತ್ರುಘ್ನೋರಸಿ ಚಿಕ್ಷೇಪ ಸ ಚ ತಂ ಶತಧಾಚ್ಛಿನತ್ ।। ೭.೬೯.
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಲವಣನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ದೊಡ್ಡ ಮರವನ್ನು ಶತ್ರುಘ್ನನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು; ಶತ್ರುಘ್ನನು ಅದನ್ನು ನೂರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ತದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಫಲಂ ಕರ್ಮ ರಾಕ್ಷಸಃ ಪುನರೇವ ತು । ಪಾದಪಾನ್ಸುಬಹೂನ್ಗೃಹ್ಯ ಶತ್ರುಘ್ನಾಯಾಸೃಜದ್ಬಲೀ ।। ೭.೬೯.
ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮತ್ತೆ ಅನೇಕ ಮರಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಶತ್ರುಘ್ನನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು.
ಶತ್ರುಘ್ನಶ್ಚಾಪಿ ತೇಜಸ್ವೀ ವೃಕ್ಷಾನಾಪತತೋ ಬಹೂನ್ । ತ್ರಿಭಿಶ್ಚತುರ್ಭಿರೇಕೈಕಂ ಚಿಚ್ಛೇದ ನತಪರ್ವಭಿಃ ।। ೭.೬೯.
ಆಗ, ಶತ್ರುಘ್ನನು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮರವನ್ನು ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಹೊಡೆತಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಕ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ತತೋ ಬಾಣಮಯಂ ವರ್ಷಂ ವ್ಯಸೃಜದ್ರಾಕ್ಷಸೋರಸಿ । ಶತ್ರುಘ್ನೋ ವೀರ್ಯಸಮ್ಪನ್ನೋ ವಿವ್ಯಥೇ ನ ಸ ರಾಕ್ಷಸಃ ।। ೭.೬೯.
ನಂತರ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿ, ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಿದನು; ಆದರೂ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ.
ತತಃ ಪ್ರಹಸ್ಯ ಲವಣೋ ವೃಕ್ಷಮುದ್ಯಮ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್ । ಶಿರಸ್ಯಭ್ಯಹನಚ್ಛೂರಂ ಸ್ರಸ್ತಾಙ್ಗಃ ಸ ಮುಮೋಹ ವೈ ।। ೭.೬೯.
ಆಮೇಲೆ ಲವಣನು ಬಲದಿಂದ ನಗುತ್ತಾ, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಶೂರನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದನು; ಶತ್ರುಘ್ನನ ಅಂಗಗಳು ಶಿಥಿಲವಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದನು.
ತಸ್ಮಿನ್ನಿಪತಿತೇ ವೀರೇ ಹಾಹಾಕಾರೋ ಮಹಾನಭೂತ್ । ಋಷೀಣಾಂ ದೇವಸಙ್ಘಾನಾಂ ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಾಂ ತಥಾ ।। ೭.೬೯.
ಆ ವೀರನು ಬಿದ್ದಾಗ, ಋಷಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ಎಲ್ಲರೂ ಭಯದಿಂದ ಕೂಗಿದರು.
ತಮವಜ್ಞಾಯ ತು ಹತಂ ಶತ್ರುಘ್ನಂ ಭುವಿ ಪಾತಿತಮ್ । ರಕ್ಷೋ ಲಬ್ಧಾನ್ತರಮಪಿ ನ ವಿವೇಶ ಸ್ವಮಾಲಯಮ್ ।। ೭.೬೯.
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಶತ್ರುಘ್ನನನ್ನು ಹೀನವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ, ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಅವಕಾಶ ಇದ್ದರೂ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ.