ಆಗಚ್ಛ ತಾತ ಗಚ್ಛಾಮೋ ರಣಕರ್ಮ ನಿವರ್ತತಾಮ್ । ಜಿತಂ ನೋ ವಿದಿತಂ ತೇ ಽಸ್ತು ಸ್ವಸ್ಥೋ ಭವ ಗತಜ್ವರಃ ।। ೭.೨೯.
ಬಾ ತಾತ, ನಾವು ಹೋಗೋಣ; ಯುದ್ಧವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲಿಸೋಣ. ಜಯ ನಮ್ಮದಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ನೀನು ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮಾಡು.
ಅಯಂ ಹಿ ಸುರಸೈನ್ಯಸ್ಯ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಸ್ಯ ಚ ಯಃ ಪ್ರಭುಃ । ಸ ಗೃಹೀತೋ ದೈವಬಲಾದ್ಭಗ್ನದರ್ಪಾಃ ಸುರಾಃ ಕೃತಾಃ ।। ೭.೨೯.
ಈ ದೇವಸೈನ್ಯದ ನಾಯಕನೂ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದವನೂ ಈಗ ದೈವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ದೇವತೆಗಳ ಗರ್ವವೂ ಕುಗ್ಗಿಹೋಗಿದೆ.
ಯಥೇಷ್ಟಂ ಭುಙ್ಕ್ಷ್ವ ಲೋಕಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ನಿಗೃಹ್ಯಾರಾತಿಮೋಜಸಾ । ವೃಥಾ ಕಿಂ ತೇ ಶ್ರಮೇಣೇಹ ಯುದ್ಧಮದ್ಯ ತು ನಿಷ್ಫಲಮ್ ।। ೭.೨೯.
ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ನೀನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸು. ಇಲ್ಲಿಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಶ್ರಮಿಸುವುದು ವ್ಯರ್ಥ; ಇಂದಿನ ಯುದ್ಧ ಫಲವಿಲ್ಲದಾಗಿದೆ.
ತತಸ್ತೇ ದೈವತಗಣಾ ನಿವೃತ್ತಾ ರಣಕರ್ಮಣಃ । ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ರಾವಣೇರ್ವಾಕ್ಯಂ ಸ್ವಸ್ಥಚೇತಾಃ ಬಭೂವ ಹ ।। ೭.೨೯.
ಆಮೇಲೆ, ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ರಾವಣಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಅಥ ಸ ರಣವಿಗತಜ್ವರಃ ಪ್ರಭುರ್ವಿಜಯಮವಾಪ್ಯ ನಿಶಾಚರಾಧಿಪಃ । ಸ್ವಭವನಮಭಿತೋ ಜಗಾಮ ಹೃಷ್ಟಃ ಸ್ವಸುತಮವಾಪ್ಯ ಚ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।। ೭.೨೯.
ಅನಂತರ, ಆ ರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಭು, ಯುದ್ಧದ ತಾಪವನ್ನೆಲ್ಲ ಬಿಟ್ಟು, ಜಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಅರಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಹೀಗೆಂದನು:
ಅತಿಬಲಸದೃಶೈಃ ಪರಾಕ್ರಮೈಸ್ತೈರ್ಮಮ ಕುಲಮಾನವಿವರ್ಧನಂ ಕೃತಮ್ । ಯದಯಮತುಲ್ಯಬಲಸ್ತ್ವಯಾದ್ಯ ವೈ ತ್ರಿದಶಪತಿಸ್ತ್ರಿದಶಾಶ್ಚ ನಿರ್ಜಿತಾಃ ।। ೭.೨೯.
ಅತಿಬಲನಂತೆ ನೀನು ತೋರಿಸಿದ ಶೌರ್ಯಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಕುಲದ ಗೌರವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ಇಂದು ನಿನ್ನ ಅಪಾರ ಬಲದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕನೂ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ನಯ ರಥಮಧಿರೋಪ್ಯ ವಾಸವಂ ನಗರಮಿತೋ ವ್ರಜ ಸೇನಯಾ ವೃತಸ್ತ್ವಮ್ । ಅಹಮಪಿ ತವ ಗಚ್ಛತೋ ದ್ರುತಂ ಸಹ ಸಚಿವೈರನುಯಾಮಿ ಪೃಷ್ಠತಃ ।। ೭.೨೯.
ಇಂದ್ರನನ್ನು ರಥದಲ್ಲಿ ಕುಳಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ನಾನು ಕೂಡ ನನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರುತ್ತೇನೆ.
ಅಥ ಸ ಬಲವೃತಃ ಸವಾಹನಸ್ತ್ರಿದಶಪತಿಂ ಪರಿಗೃಹ್ಯ ರಾವಣಿಃ । ಸ್ವಭವನಮಭಿಗಮ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್ಕೃತಸಮರಾನ್ವಿಸಸರ್ಜ ರಾಕ್ಷಸಾನ್ ।। ೭.೨೯.
ಆಮೇಲೆ, ರಾವಣಿಯು ತನ್ನ ಬಲ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಅರಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿತು.
ಜಿತೇ ಮಹೇನ್ದ್ರೇ ಽತಿಬಲೇ ರಾವಣಸ್ಯ ಸುತೇನ ವೈ । ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಯಯುರ್ಲಙ್ಕಾಂ ಸುರಾಸ್ತದಾ ।। ೭.೩೦.
ಅತಿಬಲನಾದ ರಾವಣನ ಮಗನು ಮಹೇಂದ್ರನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ದೇವತೆಗಳು ಲಂಕೆಗೆ ಹೋದರು.
ತತ್ರ ರಾವಣಮಾಸಾದ್ಯ ಪುತ್ರಭ್ರಾತೃಭಿರಾವೃತಮ್ । ಅಬ್ರವೀದ್ಗಗನೇ ತಿಷ್ಠನ್ಸಾಮಪೂರ್ವಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ।। ೭.೩೦.
ಅಲ್ಲಿ, ರಾವಣನು ತನ್ನ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದನು. ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನೊಡನೆ ಹೀಗೆಂದನು.
ವತ್ಸ ರಾವಣ ತುಷ್ಟೋ ಽಸ್ಮಿ ಪುತ್ರಸ್ಯ ತವ ಸಂಯುಗೇ । ಅಹೋ ಽಸ್ಯ ವಿಕ್ರಮೌದಾರ್ಯಂ ತವ ತುಲ್ಯೋ ಽಧಿಕೋ ಽಪಿ ವಾ ।। ೭.೩೦.
ಮಗನೇ ರಾವಣ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮಗನಿಂದ ನಾನು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಅವನ ಧೈರ್ಯವೂ ಉದಾರತೆಯೂ ಅದ್ಭುತವಾಗಿವೆ. ಅವನು ನಿನಗೆ ಸಮಾನನೋ ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಮೇಲಾಗಿರಬಹುದು.
ಜಿತಂ ಹಿ ಭವತಾ ಸರ್ವಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸ್ವೇನ ತೇಜಸಾ । ಕೃತಾ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಸಫಲಾ ಪ್ರೀತೋ ಽಸ್ಮಿ ಸ್ವಸುತೇನ ವೈ ।। ೭.೩೦.
ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಜಯಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಫಲವತ್ತಾಗಿದೆ. ನಿನ್ನ ಮಗನಿಂದ ನಾನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.
ಅಯಂ ಚ ಪುತ್ರೋ ಽತಿಬಲಸ್ತವ ರಾವಣ ವೀರ್ಯವಾನ್ । ಜಗತೀನ್ದ್ರಜಿದಿತ್ಯೇವ ಪರಿಖ್ಯಾತೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೭.೩೦.
ರಾವಣ, ನಿನ್ನ ಈ ಮಗ ಅತಿಬಲನು ಬಹುಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯು. ಅವನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವನು.
ಬಲವಾನ್ದುರ್ಜಯಶ್ಚೈವ ಭವಿಷ್ಯತ್ಯೇವ ರಾಕ್ಷಸಃ । ಯಂ ಸಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ತೇ ರಾಜನ್ಸ್ಥಾಪಿತಾಸ್ತ್ರಿದಶಾ ವಶೇ ।। ೭.೩೦.
ಈ ರಾಕ್ಷಸನು ಬಲಶಾಲಿಯೂ, ಯಾರೂ ಜಯಿಸಲು ಆಗದವನೂ ಆಗುವನು. ಅವನನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ನೀನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಿನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದೀಯೆ, ರಾಜನೇ.
ತನ್ಮುಚ್ಯತಾಂ ಮಹಾಬಾಹೋ ಮಹೇನ್ದ್ರಃ ಪಾಕಶಾಸನಃ । ಕಿಞ್ಚಾಸ್ಯ ಮೋಕ್ಷಣಾರ್ಥಾಯ ಪ್ರಯಚ್ಛನ್ತು ದಿವೌಕಸಃ ।। ೭.೩೦.
ಆದುದರಿಂದ, ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ನೀನು ಪಾಕಶಾಸನನಾದ ಮಹೇಂದ್ರನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡು. ಅವನ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ಏನಾದರೂ ಕೊಡುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ.
ಅಥಾಬ್ರವೀನ್ಮಹಾತೇಜಾ ಇನ್ದ್ರಜಿತ್ಸಮಿತಿಞ್ಜಯಃ । ಅಮರತ್ವಮಹಂ ದೇವ ವೃಣೇ ಯದ್ಯೇಷ ಮುಚ್ಯತೇ ।। ೭.೩೦.
ಅನಂತರ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಯುದ್ಧವಿಜೇತ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಹೇಳಿದನು: 'ದೇವತೆಗಳೇ, ಅವನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದರೆ ನನಗೆ ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಕೊಡಿರಿ.'
ಚತುಷ್ಪದಾಂ ಖೇಚರಾಣಾಮನ್ಯೇಷಾಂ ವಾ ಮಹೌಜಸಾಮ್ । ವೃಕ್ಷಗುಲ್ಮಕ್ಷುಪಲತಾತೃಣೋಪಲಮಹೀಭೃತಾಮ್ ।। ೭.೩೦.
ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುವವರಲ್ಲಿಯೂ, ಮತ್ತಿತರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಮರಗಳು, ಗಿಡಗಳು, ಬೆಲ್ಲಗಳು, ಹುಲ್ಲು, ಕಲ್ಲು, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿಯೂ—
ಸರ್ವೇ ಽಪಿ ಜನ್ತವೋ ಽನ್ಯೋನ್ಯಂ ಭೇತವ್ಯೇ ಸತಿ ಬಿಭ್ಯತಿ । ಅತೋ ಽತ್ರ ಲೋಕೇ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸರ್ವಸ್ಮಾಚ್ಚ ಭವೇದ್ಭಯಮ್ ।। ೭.೩೦.
ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಭಯಪಡಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದರೆ ಭಯಪಡುವರು. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಭಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ತತೋ ಽಬ್ರವೀನ್ಮಹಾತೇಜಾ ಮೇಘನಾದಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ನಾಸ್ತಿ ಸರ್ವಾಮರತ್ವಂ ಹಿ ಕಸ್ಯಚಿತ್ಪ್ರಾಣಿನೋ ಭುವಿ । ಚತುಷ್ಪದಃ ಪಕ್ಷಿಣಶ್ಚ ಭೂತಾನಾಂ ವಾ ಮಹೌಜಸಾಮ್ ।। ೭.೩೦.
ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಮೇಘನಾದನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಮರತ್ವವಿಲ್ಲ—ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಿಗೂ.'
ಶ್ರುತ್ವಾ ಪಿತಾಮಹೇನೋಕ್ತಮಿನ್ದ್ರಜಿತ್ಪ್ರಭುಣಾವ್ಯಯಮ್ ।। ೭.೩೦.
ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಕೇಳಿದನು.
್ವಂ ಹಿ ಕಸ್ಯಚಿತ್ಪ್ರಾಣಿನೋ ಭುವಿ । ಅಥಾಬ್ರವೀತ್ಸ ತತ್ರಸ್ಥಂ ಮೇಘನಾದೋ ಮಹಾಬಲಃ । ಶ್ರೂಯತಾಂ ವಾ ಭವೇತ್ಸಿದ್ಧಿಃ ಶತಕ್ರತುವಿಮೋಕ್ಷಣೇ ।। ೭.೩೦.
ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಅಮರತ್ವವಿಲ್ಲ—ಅಂದು ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಮೇಘನಾದನು ಹೇಳಿದನು: 'ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಾವ ವರದಿಂದ ನನಗೆ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.'
ಮಮೇಷ್ಟಂ ನಿತ್ಯಶೋ ಹರ್ವ್ಯೈರ್ಮನ್ತ್ರೈಃ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ಪಾವಕಮ್ । ಸಙ್ಗ್ರಾಮಮವತರ್ತ್ತುಂ ಚ ಶತ್ರುನಿರ್ಜಯಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ ।। ೭.೩೦.
ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುವಂತೆ ಸದಾ ಹವನದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಂತಾಗಲಿ. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನಾನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲಿ.
ಅಶ್ವಯುಕ್ತೋ ರಥೋ ಮಹ್ಯಮುತ್ತಿಷ್ಠೇತ್ತು ವಿಭಾವಸೋಃ । ತತ್ಸ್ಥಸ್ಯಾಮರತಾ ಸ್ಯಾನ್ಮೇ ಏಷ ಮೇ ನಿಶ್ಚಯೋ ವರಃ ।। ೭.೩೦.
ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ ರಥವು ಉದಯಿಸಲಿ. ಆ ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನಾನು ಅಮರನಾಗಿರಲಿ—ಈ ವರವೇ ನನಗೆ ಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ತಸ್ಮಿನ್ಯದ್ಯಸಮಾಪ್ತೇ ಚ ಜಪ್ಯಹೋಮೇ ವಿಭಾವಸೌ । ಯುಧ್ಯೇಯಂ ದೇವ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ತದಾ ಮೇ ಸ್ಯಾದ್ವಿನಾಶನಮ್ ।। ೭.೩೦.
ಅಗ್ನಿಗೆ ಜಪ ಮತ್ತು ಹೋಮ ಪೂರ್ಣವಾಗದೆ ಇದ್ದಾಗ ನಾನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿದರೆ, ದೇವತೆಗಳೇ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನಾಶವಾಗಲಿ.
ಸರ್ವೋ ಹಿ ತಪಸಾ ದೇವ ವೃಣೋತ್ಯಮರತಾಂ ಪುಮಾನ್ । ವಿಕ್ರಮೇಣ ಮಯಾ ತ್ವೇತದಮರತ್ವಂ ಪ್ರವರ್ತಿತಮ್ ।। ೭.೩೦.
ದೇವತೆಗಳೇ, ಎಲ್ಲರೂ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಾನು ನನ್ನ ಶೌರ್ಯದಿಂದಲೇ ಈ ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಏವಮಸ್ತ್ವಿತಿ ತಂ ಚಾಹ ವಾಕ್ಯಂ ದೇವಃ ಪಿತಾಮಹಃ । ಮುಕ್ತಶ್ಚೇನ್ದ್ರಜಿತಾ ಶಕ್ರೋ ಗತಾಶ್ಚ ತ್ರಿದಿವಂ ಸುರಾಃ ।। ೭.೩೦.
'ಹೌದು, ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ದೇವತೆಗಳ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು. ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದನು. ದೇವತೆಗಳು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ರಾಮ ದೀನೋ ಭ್ರಷ್ಟಾಮ್ಬರದ್ಯುತಿಃ । ಇನ್ದ್ರಶ್ಚಿನ್ತಾಪರೀತಾತ್ಮಾ ಧ್ಯಾನತತ್ಪರತಾಂ ಗತಃ ।। ೭.೩೦.
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರಾಮಾ, ಇಂದ್ರನು ದುಃಖದಿಂದ ತನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು.
ತಂ ತು ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಥಾಭೂತಂ ಪ್ರಾಹ ದೇವಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಶತಕ್ರತೋ ಕಿಮು ಪುರಾ ಕರೋತಿ ಸ್ಮ ಸುದುಷ್ಕೃತಮ್ ।। ೭.೩೦.
ಅವನನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ, ದೇವತೆಗಳ ಪಿತಾಮಹ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಕೇಳಿದನು: 'ಶತಕ್ರತುನೇ, ನೀನು ಹಿಂದೆ ಯಾವ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದೆ?'
ಅಮರೇನ್ದ್ರ ಮಯಾ ಬಹ್ವ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟಾಸ್ತಥಾ ಪ್ರಭೋ । ಏಕವರ್ಣಾಃ ಸಮಾಭಾಷಾ ಏಕರೂಪಾಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ ।। ೭.೩೦.
ದೇವರಾಧಿಪತಿಯಾದ ಸ್ವಾಮೀನೇ, ನಾನು ಅನೇಕ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆನು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ವರ್ಣದವರು, ಒಂದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವವರು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯವರು.
ತಾಸಾಂ ನಾಸ್ತಿ ವಿಶೇಷೋ ಹಿ ದರ್ಶನೇ ಲಕ್ಷಣೇ ಽಪಿ ವಾ । ತತೋ ಽಹಮೇಕಾಗ್ರಮನಾಸ್ತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಪರಿಚಿನ್ತಯಮ್ ।। ೭.೩೦.
ಅವರಲ್ಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ಭೇದವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಪ್ರಜೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದೆನು.