ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ತು ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ನಾಮ ವಿಶ್ರಾವ್ಯ ಚಾತ್ಮನಃ । ಹರ್ಷಾನ್ನಾದಂ ವಿಮುಞ್ಚನ್ವೈ ನಿಷ್ಕ್ರಾನ್ತೋ ವರುಣಾಲಯಾತ್ ।। ೭.೨೩.
ಆ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನು ಆ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ, ಆನಂದದಿಂದ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ವರुणನ ಮನೆತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದನು.
ಆಗತಸ್ತು ಪಥಾ ಯೇನ ತೇನೈವ ವಿನಿವೃತ್ಯ ಸಃ । ಲಙ್ಕಾಮಭಿಮುಖೋ ರಕ್ಷೋ ನಭಸ್ತಲಗತೋ ಯಯೌ ।। ೭.೨೩.
ಹೋಗಿದ್ದ ಹಾದಿಯನ್ನೇ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ಲಂಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ, ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಆಕಾಶದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ನಿವರ್ತಮಾನಃ ಸಂಹೃಷ್ಟೋ ರಾವಣಸ್ಸುದುರಾತ್ಮವಾನ್ । ಜಹ್ರೇ ಪಥಿ ನರೇನ್ದ್ರರ್ಷಿದೇವಗನ್ಧರ್ವಕನ್ಯಕಾಃ ।। ೭.೨೪.
ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾವಣನು, ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ರಾಜರು, ಋಷಿಗಳು, ದೇವರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ದರ್ಶನೀಯಾಂ ಹಿ ರಕ್ಷಃ ಸ ಕನ್ಯಾಂ ಸ್ತ್ರೀಂ ವಾಪಿ ಪಶ್ಯತಿ । ಹತ್ವಾ ಬನ್ಧುಜನಂ ತಸ್ಯಾ ವಿಮಾನೇ ತಾಂ ರುರೋಧ ಹ ।। ೭.೨೪.
ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಸುಂದರ ಯುವತಿಯನ್ನೋ ಹೆಂಗಸನ್ನೋ ನೋಡಿದಾಗ, ಅವಳ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ಆಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಏವಂ ಪನ್ನಗಕನ್ಯಾಶ್ಚ ರಾಕ್ಷಸಾಸುರಮಾನುಷೀಃ । ಯಕ್ಷದಾನವಕನ್ಯಾಶ್ಚ ವಿಮಾನೇ ಸೋ ಽಧ್ಯರೋಪಯತ್ ।। ೭.೨೪.
ಹೀಗೆ, ಅವನು ಹಾವುಗಳ ಪುತ್ರಿಯರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಅಸುರರು, ಮಾನವರು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಇವರ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿತು.
ತಾಶ್ಚ ಸರ್ವಾಃ ಸಮಂ ದುಃಖಾನ್ಮುಮುಚುರ್ಬಾಷ್ಪಜಂ ಜಲಮ್ । ತುಲ್ಯಮಗ್ನ್ಯರ್ಚಿಷಾಂ ತತ್ರ ಶೋಕಾಗ್ನಿಭಯಸಮ್ಭವಮ್ ।। ೭.೨೪.
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದುಃಖದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಣ್ಣೀರು ಬಿಡಿದರು; ಆ ಕಣ್ಣೀರು ದುಃಖ ಮತ್ತು ಭಯದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹರಿದುಬಂದಿತು.
ತಾಭಿಃ ಸರ್ವಾನವದ್ಯಾಭಿರ್ನದೀಭಿರಿವ ಸಾಗರಃ । ಆಪೂರಿತಂ ವಿಮಾನಂ ತದ್ಭಯಶೋಕಾಶಿವಾಶ್ರುಭಿಃ ।। ೭.೨೪.
ಅವ್ಯಾಜವಾದ ಆ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಯ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ಬಂದ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ, ಆ ವಿಮಾನವು ನದಿಗಳಿಂದ ತುಂಬುವ ಸಾಗರದಂತೆ ತುಂಬಿಹೋಯಿತು.
ನಾಗಗನ್ಧರ್ವಕನ್ಯಾಶ್ಚ ಮಹರ್ಷಿತನಯಾಶ್ಚ ಯಾಃ । ದೈತ್ಯದಾನವಕನ್ಯಾಶ್ಚ ವಿಮಾನೇ ಶತಶೋ ಽರುದನ್ ।। ೭.೨೪.
ಹಾವುಗಳ, ಗಂಧರ್ವರ, ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು ಇವರ ಪುತ್ರಿಯರು ನೂರಾರು ಜನರು ಆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ದೀರ್ಘಕೇಶ್ಯಃ ಸುಚಾರ್ವಙ್ಗ್ಯಃ ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರನಿಭಾನನಾಃ । ಪೀನಸ್ತನ್ಯಸ್ತಥಾ ವಜ್ರವೇದಿಮಧ್ಯಸಮಪ್ರಭಾಃ ।। ೭.೨೪.
ಅವರ ಕೂದಲು ದೀರ್ಘವಾಗಿತ್ತು, ಅಂಗಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದವು, ಮುಖಗಳು ಹತ್ತಿರದ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಗರ್ಭಗಳು ತುಂಬಿ, ನಡು ಭಾಗವು ವಜ್ರದ ವೇದಿಯಂತೆ ಸೊಪ್ಪುಸೊಪ್ಪಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ರಥಕೂಬರಸಙ್ಕಾಶೈಃ ಶ್ರೋಣಿದೇಶೈರ್ಮನೋಹರಾಃ । ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸುರಾಙ್ಗನಾಪ್ರಖ್ಯಾ ನಿಷ್ಟಪ್ತಕನಕಪ್ರಭಾಃ ।। ೭.೨೪.
ಅವರ ಹಿಪ್ಪುಗಳು ರಥದ ಕುಂಬಳಿಯಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ದೇವತೆಗಳ ಅಪ್ಸರೆಯರಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬೆಂದ ಬಂಗಾರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಶೋಕದುಃಖಭಯತ್ರಸ್ತಾ ವಿಹ್ವಲಾಶ್ಚ ಸುಮಧ್ಯಮಾಃ । ತಾಸಾಂ ನಿಶ್ವಾಸವಾತೇನ ಸರ್ವತಃ ಸಮ್ಪ್ರದೀಪಿತಮ್ ।। ೭.೨೪.
ದುಃಖ, ಭಯ ಮತ್ತು ಶೋಕದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಆ ಸುಂದರ ನಡು ಭಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ತುಂಬಾ ಗಾಬರಿಯಾಗಿದ್ದರು; ಅವರ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿನ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಾತಾವರಣವು ಕಂಪಿತವಾಗಿತ್ತು.
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಮಿವಾಭಾತಿ ಸನ್ನಿರುದ್ಧಾಗ್ನಿಪುಷ್ಪಕಮ್ । ದಶಗ್ರೀವವಶಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಸ್ತಾಸ್ತು ಶೋಕಾಕುಲಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ।। ೭.೨೪.
ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟ ಯಜ್ಞವೇದಿಯಂತೆ ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನವು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು; ದಶಮುಖನ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು.
ದೀನವಕ್ರೇಕ್ಷಣಾಃ ಶ್ಯಾಮಾ ಮೃಗ್ಯಃ ಸಿಂಹವಶಾ ಇವ । ಕಾಚಿಚ್ಚಿನ್ತಯತೀ ತತ್ರ ಕಿಂ ನು ಮಾಂ ಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯತಿ ।। ೭.೨೪.
ಅವರು ಕಣ್ಣು ಕೆಳಗೆ ಬಿಟ್ಟು, ಬಾಗಿದ ನೋಟದಿಂದ, ಕಪ್ಪು ಮೈಯಿಂದ, ಸಿಂಹದ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿರುವ ಜಿಂಕೆಗಳಂತೆ ಇದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು, 'ಈವನು ನನನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾನೋ?' ಎಂದು ಭಯದಿಂದ ಯೋಚಿಸಿದಳು.
ಕಾಚಿದ್ದಧ್ಯೌ ಸುದುಃಖಾರ್ತಾ ಅಪಿ ಮಾಂ ಮಾರಯೇದಯಮ್ । ಇತಿ ಮಾತೃಪಿತಽನ್ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಭರ್ತಽನ್ಭ್ರಾತಽಂಸ್ತಥೈವ ಚ । ದುಃಖಶೋಕಸಮಾವಿಷ್ಟಾ ವಿಲೇಪುಃ ಸಹಿತಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ।। ೭.೨೪.
ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ, 'ಈವನು ನನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೋ?' ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದಳು. ತಾಯಿಯನ್ನು, ತಂದೆಯನ್ನು, ಗಂಡನನ್ನು, ಅಣ್ಣನನ್ನು ನೆನೆದು, ಆ ಹೆಂಗಸರು ದುಃಖ ಮತ್ತು ಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಳಿದರು.
ಕಥಂ ನು ಖಲು ಮೇ ಪುತ್ರೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಮಯಾ ವಿನಾ । ಕಥಂ ಮಾತಾ ಕಥಂ ಭ್ರಾತಾ ನಿಮಗ್ನಾಃ ಶೋಕಸಾಗರೇ ।। ೭.೨೪.
ನಾನು ಇಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಮಗನು ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ? ನನ್ನ ತಾಯಿ, ನನ್ನ ಅಣ್ಣ, ಎಲ್ಲರೂ ಶೋಕಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾ ಕಥಂ ನು ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಭರ್ತುಸ್ತಸ್ಮಾದಹಂ ವಿನಾ । ಮೃತ್ಯೋ ಪ್ರಸಾದಯಾಮಿ ತ್ವಾಂ ನಯ ಮಾಂ ದುಃಖಭಾಗಿನೀಮ್ ।। ೭.೨೪.
ಅಯ್ಯೋ, ಗಂಡನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಯಮಧರ್ಮ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ, ನನ್ನ ಈ ದುಃಖವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳು.
ಕಿನ್ನು ತದ್ದುಷ್ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ಪುರಾ ದೇಹಾನ್ತರೇ ಕೃತಮ್ ।। ೭.೨೪.
ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಾವ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೆನೋ?
ಏವಂ ಸ್ಮ ದುಃಖಿತಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಪತಿತಾಃ ಶೋಕಸಾಗರೇ । ನ ಖಲ್ವಿದಾನೀಂ ಪಶ್ಯಾಮೋ ದುಃಖಸ್ಯಾಸ್ಯಾನ್ತಮಾತ್ಮನಃ ।। ೭.೨೪.
ಹೀಗೆ, ಎಲ್ಲರೂ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಶೋಕಸಾಗರಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇವೆ. ಈಗ ನಮ್ಮ ಈ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವೇ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಅಹೋ ಧಿಙ್ಮಾನುಷಂ ಲೋಕಂ ನಾಸ್ತಿ ಖಲ್ವಧಮಃ ಪರಃ । ಯದ್ದುರ್ಬಲಾ ಬಲವತಾ ಭರ್ತಾರೋ ರಾವಣೇನ ನಃ ।। ೭.೨೪.
ಅಯ್ಯೋ, ಮಾನವನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅಪಮಾನ! ನಮ್ಮ ಗಂಡಸರು ದುರ್ಬಲರಾಗಿದ್ದರೂ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾವಣನಿಂದ ಸೋಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟದು ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ.
ಸೂರ್ಯೇಣೋದಯತಾ ಕಾಲೇ ನಕ್ಷತ್ರಾಣೀವ ನಾಶಿತಾಃ । ಅಹೋ ಸುಬಲವದ್ರಕ್ಷೋ ವಧೋಪಾಯೇಷು ಯುಜ್ಯತೇ ।। ೭.೨೪.
ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮಾಯವಾದಂತೆ, ನಾವು ಕೂಡ ನಾಶವಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸನು ಕೊಲ್ಲುವ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ತಂತ್ರಜ್ಞನು.
ಅಹೋ ದುರ್ವೃತ್ತಮಾಸ್ಥಾಯ ನಾತ್ಮಾನಂ ವೈಜುಗುಪ್ಸತೇ । ಸರ್ವಥಾ ಸದೃಶಸ್ತಾವದ್ವಿಕ್ರಮೋ ಽಸ್ಯ ದುರಾತ್ಮನಃ ।। ೭.೨೪.
ಅಯ್ಯೋ, ಕೆಟ್ಟ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೆ ಲಜ್ಜೆಪಡಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ದುಷ್ಟನಿಗೆ ಇಂತಹ ಧೈರ್ಯ ಇದೆ.
ಇದಂ ತ್ವಸದೃಶಂ ಕರ್ಮ ಪರದಾರಾಭಿಮರ್ಶನಮ್ । ಯಸ್ಮಾದೇಷ ಪರಕ್ಯಾಸು ರಮತೇ ರಾಕ್ಷಸಾಧಮಃ ।। ೭.೨೪.
ಆದರೆ ಪರಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವ ಈ ಕೃತ್ಯ ಅವನಿಗೆ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಈ ಕೆಟ್ಟ ರಾಕ್ಷಸನು ಇತರರ ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ತಸ್ಮಾದ್ವೈ ಸ್ತ್ರೀಕೃತೇನೈವ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯತೇ ದುರ್ಮತಿರ್ವಧಮ್ । ಸತೀಭಿರ್ವರನಾರೀಭಿರೇವಂ ವಾಕ್ಯೇ ಽಭ್ಯುದೀರಿತೇ ।। ೭.೨೪.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವನು ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಅನ್ಯಾಯದಿಂದಲೇ ಈ ದುಷ್ಟನು ತನ್ನ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುವನು. ಹೀಗೆ ಆ ಸತಿಪತ್ನಿಯರು ಮಾತನಾಡಿದರು.
ನೇದುರ್ದುನ್ದುಭಯಃ ಖಸ್ಥಾಃ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಃ ಪಪಾತ ಚ । ಶಪ್ತಃ ಸ್ತ್ರೀಭಿಃ ಸ ತು ಸಮಂ ಹತೌಜಾ ಇವ ನಿಷ್ಪ್ರಭಃ ।। ೭.೨೪.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಡಂಡುಭಿಗಳು ಬಾರಲಿಲ್ಲ, ಹೂವಿನ ಮಳೆ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ. ಹೆಂಗಸರು ಶಪಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಕಿರಣವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡವನಾದನು.
ಪತಿವ್ರತಾಭಿಃ ಸಾಧ್ವೀಭಿರ್ಬಭೂವ ವಿಮನಾ ಇವ । ಏವಂ ವಿಲಪಿತಂ ತಾಸಾಂ ಶೃಣ್ವನ್ರಾಕ್ಷಸಪುಙ್ಗವಃ । ಪ್ರವಿವೇಶ ಪುರೀಂ ಲಙ್ಕಾಂ ಪೂಜ್ಯಮಾನೋ ನಿಶಾಚರೈಃ ।। ೭.೨೪.
ಆ ಸತಿಪತ್ನಿಯರು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದುಃಖಗೊಂಡನು. ಅವರ ಅಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಂದ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಲಂಕಾಪುರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ಘೋರಾ ರಾಕ್ಷಸೀ ಕಾಮರೂಪಿಣೀ । ಸಹಸಾ ಪತಿತಾ ಭೂಮೌ ಭಗಿನೀ ರಾವಣಸ್ಯ ಸಾ ।। ೭.೨೪.
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಭಯಾನಕವಾದ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪ ಬದಲಿಸಬಹುದಾದ ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸಿಯು ಹಠಾತ್ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಳು. ಆಕೆ ರಾವಣನ ಸಹೋದರಿ.
ತಾಂ ಸ್ವಸಾರಂ ಸಮುತ್ಥಾಪ್ಯ ರಾವಣಃ ಪರಿಸಾನ್ತ್ವಯನ್ । ಅಬ್ರವೀತ್ಕಿಮಿದಂ ಭದ್ರೇ ವಕ್ತುಕಾಮಾ ಽಸಿ ಮೇ ದ್ರುತಮ್ ।। ೭.೨೪.
ಆ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ರಾವಣನು ಅವಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, 'ಏನು ಇದಾಗಿದೆ, ಒಳ್ಳೆಯವಳೆ? ನೀನು ಹೇಳಬೇಕೆಂದಿರುವುದನ್ನು ಬೇಗನೆ ಹೇಳು,' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
ಸಾ ಬಾಷ್ಪಪರಿರುದ್ಧಾಕ್ಷೀ ರಕ್ತಾಕ್ಷೀ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ । ಕೃತಾ ಽಸ್ಮಿ ವಿಧವಾ ರಾಜಂಸ್ತ್ವಯಾ ಬಲವತಾ ಬಲಾತ್ ।। ೭.೨೪.
ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಳಿಕೆಯಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿ, ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು: 'ನಿನ್ನ ಬಲದಿಂದ, ರಾಜನೇ, ನಾನು ವಿಧವೆಯಾಗಿದ್ದೇನೆ.'
ಏತೇ ರಾಜಂಸ್ತ್ವಯಾ ವೀರಾ ದೈತ್ಯಾ ವಿನಿಹತಾ ರಣೇ । ಕಾಲಕೇಯಾ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಾಃ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಚತುರ್ದಶ ।। ೭.೨೪.
'ರಾಜನೇ, ನೀನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಂದ ಆ ವೀರ ದೈತ್ಯರು ಕಾಲಕೇಯರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ.'
ಪ್ರಾಣೇಭ್ಯೋ ಽಪಿ ಗರೀಯಾನ್ಮೇ ತತ್ರ ಭರ್ತಾ ಮಹಾಬಲಃ ।। ೭.೨೪.
ಅವರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಗಂಡನು ಬಹಳ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು, ಅವನು ನನಗೆ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ.