ಆರ್ತಾನಾಂ ರಾಕ್ಷಸೀನಾಂ ತು ಲಙ್ಕಾಯಾಂ ವೈ ಕುಲೇ ಕುಲೇ। ರಾವಣಃ ಕರುಣಂ ಶಬ್ದಂ ಶುಶ್ರಾವ ಪರಿದೇವಿತಮ್
ಲಂಕೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಃಖಿತ ರಾಕ್ಷಸಿಯರ ಆಕ್ರಂದನ ಮತ್ತು ಅಳಲು ರಾವಣನು ಕೇಳಿದನು.
ಸ ತು ದೀರ್ಘಂ ವಿನಿಃಶ್ವಸ್ಯ ಮುಹೂರ್ತಂ ಧ್ಯಾನಮಾಸ್ಥಿತಃ। ಬಭೂವ ಪರಮಕ್ರುದ್ಧೋ ರಾವಣೋ ಭೀಮದರ್ಶನಃ
ಅವನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆದನು, ಕ್ಷಣಕಾಲ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು, ಭಯಂಕರವಾದ ರೂಪದ ರಾವಣನು ತುಂಬಾ ಕೋಪಗೊಂಡನು.
ಸಂದಶ್ಯ ದಶನೈರೋಷ್ಠಂ ಕ್ರೋಧಸಂರಕ್ತಲೋಚನಃ। ರಾಕ್ಷಸೈರಪಿ ದುರ್ದರ್ಶಃ ಕಾಲಾಗ್ನಿರಿವ ಮೂರ್ತಿಮಾನ್
ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ತುಟಿಯನ್ನು ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿ, ರಾಕ್ಷಸರಿಗೂ ಭಯಂಕರನಾಗಿ, ಅವನು ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತಿದ್ದನು.
ಉವಾಚ ಚ ಸಮೀಪಸ್ಥಾನ್ ರಾಕ್ಷಸಾನ್ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ। ಕ್ರೋಧಾವ್ಯಕ್ತಕಥಸ್ತತ್ರ ನಿರ್ದಹನ್ನಿವ ಚಕ್ಷುಷಾ
ರಾಕ್ಷಸರಾಧಿಪತಿ ರಾವಣನು, ಕೋಪದಿಂದ ಮಾತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗದೆ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾ, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಮಹೋದರಂ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವಂ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಂ ಚ ರಾಕ್ಷಸಮ್। ಶೀಘ್ರಂ ವದತ ಸೈನ್ಯಾನಿ ನಿರ್ಯಾತೇತಿ ಮಮಾಜ್ಞಯಾ
ಮಹೋದರ, ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವ ಮತ್ತು ವಿರೂಪಾಕ್ಷನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ, "ನನ್ನ ಆದೇಶದಂತೆ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಹೊರಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ತಸ್ಯ ತದ್ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸಾಸ್ತೇ ಭಯಾರ್ದಿತಾಃ। ಚೋದಯಾಮಾಸುರವ್ಯಗ್ರಾನ್ ರಾಕ್ಷಸಾಂಸ್ತಾನ್ ನೃಪಾಜ್ಞಯಾ
ಅವನ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ಆ ರಾಕ್ಷಸರು ಭಯದಿಂದ ತಡವಿಲ್ಲದೆ, ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಮೇರೆಗೆ ಉಳಿದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಹೊರಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು.
ತೇ ತು ಸರ್ವೇ ತಥೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸಾ ಭೀಮದರ್ಶನಾಃ। ಕೃತಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಾಃ ಸರ್ವೇ ತೇ ರಣಾಭಿಮುಖಾ ಯಯುಃ
ಅಭಯಂಕರವಾದ ಆ ರಾಕ್ಷಸರು "ಹೌದು" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಯುದ್ಧದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು.
ಪ್ರತಿಪೂಜ್ಯ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ರಾವಣಂ ತೇ ಮಹಾರಥಾಃ। ತಸ್ಥುಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಯಃ ಸರ್ವೇ ಭರ್ತುರ್ವಿಜಯಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ
ಅವರು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ರಾವಣನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಒಡೆಯನ ವಿಜಯವನ್ನು ಹಾರೈಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತರು.
ತತೋವಾಚ ಪ್ರಹಸ್ಯೈತಾನ್ ರಾವಣಃ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಚ್ಛಿತಃ। ಮಹೋದರಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವೌ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಂ ಚ ರಾಕ್ಷಸಮ್
ಆ ಬಳಿಕ ರಾವಣನು ಕೋಪದಿಂದ ನಗುತ್ತಾ ಮಹೋದರ, ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವ ಮತ್ತು ವಿರೂಪಾಕ್ಷನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.
ಅದ್ಯ ಬಾಣೈರ್ಧನುರ್ಮುಕ್ತೈರ್ಯುಗಾನ್ತಾದಿತ್ಯಸಂನಿಭೈಃ। ರಾಘವಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಚೈವ ನೇಷ್ಯಾಮಿ ಯಮಸಾದನಮ್
"ಈ ದಿನ, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ."
ಖರಸ್ಯ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯ ಪ್ರಹಸ್ತೇನ್ದ್ರಜಿತೋಸ್ತಥಾ। ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರತೀಕಾರಮದ್ಯ ಶತ್ರುವಧಾದಹಮ್
"ಇಂದು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಖರ, ಕುಂಭಕರ್ಣ, ಪ್ರಹಸ್ತ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಅವರ ಸಾವಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ."
ನೈವಾನ್ತರಿಕ್ಷಂ ನ ದಿಶೋ ನ ಚ ದ್ಯೌರ್ನಾಪಿ ಸಾಗರಾಃ। ಪ್ರಕಾಶತ್ವಂ ಗಮಿಷ್ಯನ್ತಿ ಮದ್ಬಾಣಜಲದಾವೃತಾಃ
"ನನ್ನ ಬಾಣಗಳ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಆಕಾಶ, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಆಕಾಶಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳು ಕೂಡ ಕಾಣಿಸದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ."
ಅದ್ಯ ವಾನರಮುಖ್ಯಾನಾಂ ತಾನಿ ಯೂಥಾನಿ ಭಾಗಶಃ। ಧನುಷಾ ಶರಜಾಲೇನ ವಧಿಷ್ಯಾಮಿ ಪತತ್ತ್ರಿಣಾ
"ಈ ದಿನ, ಧನುಷ್ಯದಿಂದ ಸುರಿಯುವ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗಳಿಂದ, ವಾನರ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ."
ಅದ್ಯ ವಾನರಸೈನ್ಯಾನಿ ರಥೇನ ಪವನೌಜಸಾ। ಧನುಃಸಮುದ್ರಾದುದ್ಭೂತೈರ್ಮಥಿಷ್ಯಾಮಿ ಶರೋರ್ಮಿಭಿಃ
"ಇಂದು, ಗಾಳಿಯ ವೇಗದೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಧನುಷ್ಯದಿಂದ ಉಕ್ಕುವ ಬಾಣಗಳ ಅಲೆಗಳಿಂದ ವಾನರ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಕಲಕುತ್ತೇನೆ."
ವ್ಯಾಕೋಶಪದ್ಮವಕ್ತ್ರಾಣಿ ಪದ್ಮಕೇಸರವರ್ಚಸಾಮ್। ಅದ್ಯ ಯೂಥತಟಾಕಾನಿ ಗಜವತ್ ಪ್ರಮಥಾಮ್ಯಹಮ್
"ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಕಮಲದ ಮುಖಗಳಂತಿರುವ, ಕಮಲದ ರೇಷ್ಮೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಆ ವಾನರ ಸೇನೆಗಳನ್ನು, ನಾನು ಆನೆಗಳಂತೆ ತುಳಿದು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ."
ಸಶರೈರದ್ಯ ವದನೈಃ ಸಂಖ್ಯೇ ವಾನರಯೂಥಪಾಃ। ಮಣ್ಡಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ವಸುಧಾಂ ಸನಾಲೈರಿವ ಪಙ್ಕಜೈಃ
"ಇಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ವಾನರ ನಾಯಕರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮುಖಗಳಿಂದ, ನೆಲವನ್ನು ಕಮಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸುವಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ."
ಅದ್ಯ ಯೂಥಪ್ರಚಣ್ಡಾನಾಂ ಹರೀಣಾಂ ದ್ರುಮಯೋಧಿನಾಮ್। ಮುಕ್ತೇನೈಕೇಷುಣಾ ಯುದ್ಧೇ ಭೇತ್ಸ್ಯಾಮಿ ಚ ಶತಂ ಶತಮ್
"ಈ ದಿನ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಮರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಆ ಭಯಂಕರ ವಾನರ ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳನ್ನು, ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ನೂರಾರು ನೂರಾರು ಜನರನ್ನು ಚೂರುಮೂರಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ."
ಹತೋ ಭ್ರಾತಾ ಚ ಯೇಷಾಂ ವೈ ಯೇಷಾಂ ಚ ತನಯೋ ಹತಃ। ವಧೇನಾದ್ಯ ರಿಪೋಸ್ತೇಷಾಂ ಕರೋಮ್ಯಶ್ರುಪ್ರಮಾರ್ಜನಮ್
"ಯಾರೊಬ್ಬರ ತಮ್ಮ ಸತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಯಾರೊಬ್ಬರ ಮಗ ಸತ್ತಿದ್ದಾನೆ—ಇಂದು ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ಅವರ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರೆಸುತ್ತೇನೆ."
ಅದ್ಯ ಮದ್ಬಾಣನಿರ್ಭಿನ್ನೈಃ ಪ್ರಸ್ತೀರ್ಣೈರ್ಗತಚೇತನೈಃ। ಕರೋಮಿ ವಾನರೈರ್ಯುದ್ಧೇ ಯತ್ನಾವೇಕ್ಷ್ಯತಲಾಂ ಮಹೀಮ್
"ಇಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿತವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಹೀನರಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ವಾನರರಿಂದ, ನೆಲವೇ ಕಾಣದಂತೆ ಆವರಿಸುತ್ತೇನೆ."
ಅದ್ಯ ಕಾಕಾಶ್ಚ ಗೃಧ್ರಾಶ್ಚ ಯೇ ಚ ಮಾಂಸಾಶಿನೋಽಪರೇ। ಸರ್ವಾಂಸ್ತಾಂಸ್ತರ್ಪಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಶತ್ರುಮಾಂಸೈಃ ಶರಾಹತೈಃ
"ಈ ದಿನ, ಕಾಗೆಗಳು, ಗಿಡುಗಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕರನ್ನು, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದ ಶತ್ರುಗಳ ಮಾಂಸದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ."
ಕಲ್ಪ್ಯತಾಂ ಮೇ ರಥಃ ಶೀಘ್ರಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಮಾನೀಯತಾಂ ಧನುಃ। ಅನುಪ್ರಯಾನ್ತು ಮಾಂ ಯುದ್ಧೇ ಯೇಽತ್ರ ಶಿಷ್ಟಾ ನಿಶಾಚರಾಃ
"ನನ್ನ ರಥವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಧನುಷ್ಯವನ್ನು ಕೂಡಲೇ ತಂದುಕೊಡಿ; ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ನಿಶಾಚರರು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿರಿ."
ತಸ್ಯ ತದ್ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವೋಽಬ್ರವೀದ್ ವಚಃ। ಬಲಾಧ್ಯಕ್ಷಾನ್ ಸ್ಥಿತಾಂಸ್ತತ್ರ ಬಲಂ ಸಂತ್ವರ್ಯತಾಮಿತಿ
ಅವನ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನು, "ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಸೇನೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಿ," ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಬಲಾಧ್ಯಕ್ಷಾಸ್ತು ಸಂಯುಕ್ತಾ ರಾಕ್ಷಸಾಂಸ್ತಾನ್ ಗೃಹೇ ಗೃಹೇ। ಚೋದಯನ್ತಃ ಪರಿಯಯುರ್ಲಙ್ಕಾಂ ಲಘುಪರಾಕ್ರಮಾಃ
ಆಗ ವೇಗದ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು.
ತತೋ ಮುಹೂರ್ತಾನ್ನಿಷ್ಪೇತೂ ರಾಕ್ಷಸಾ ಭೀಮದರ್ಶನಾಃ। ನದನ್ತೋ ಭೀಮವದನಾ ನಾನಾಪ್ರಹರಣೈರ್ಭುಜೈಃ
ಅಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಭಯಾನಕ ಮುಖಗಳಿರುವ, ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸುವ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ರಾಕ್ಷಸರು ಹೊರಬಂದರು.
ಅಸಿಭಿಃ ಪಟ್ಟಿಶೈಃ ಶೂಲೈರ್ಗದಾಭಿರ್ಮುಸಲೈರ್ಹಲೈಃ। ಶಕ್ತಿಭಿಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರಾಭಿರ್ಮಹದ್ಭಿಃ ಕೂಟಮುದ್ಗರೈಃ
ಅವರು ತಲವಾರು, ಭಾಲಾ, ತ್ರಿಶೂಲ, ಗದೆ, ಮುಸಳ, ಹೊಲ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಡ್ಡಿ ಹammersಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬಂದರು.
ಯಷ್ಟಿಭಿರ್ವಿವಿಧೈಶ್ಚಕ್ರೈರ್ನಿಶಿತೈಶ್ಚ ಪರಶ್ವಧೈಃ। ಭಿನ್ದಿಪಾಲೈಃ ಶತಘ್ನೀಭಿರನ್ಯೈಶ್ಚಾಪಿ ವರಾಯುಧೈಃ
ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ದಂಡಗಳು, ಚಕ್ರಗಳು, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕುಡಿಗೆಯ ಕತ್ತಿಗಳು, ಬಂಡೆ ತೂರಲು ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಉತ್ತಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಅವರು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಅಥಾನಯನ್ ಬಲಾಧ್ಯಕ್ಷಾಶ್ಚತ್ವಾರೋ ರಾವಣಾಜ್ಞಯಾ। ರಥಾನಾಂ ನಿಯುತಂ ಸಾಗ್ರಂ ನಾಗಾನಾಂ ನಿಯುತತ್ರಯಮ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ರಥಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೂರು ಲಕ್ಷ ಹಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಅಶ್ವಾನಾಂ ಷಷ್ಟಿಕೋಟ್ಯಸ್ತು ಖರೋಷ್ಟ್ರಾಣಾಂ ತಥೈವ ಚ। ಪದಾತಯಸ್ತ್ವಸಂಖ್ಯಾತಾ ಜಗ್ಮುಸ್ತೇ ರಾಜಶಾಸನಾತ್
ಅಲ್ಲಿ ಅರುವತ್ತು ಕೋಟಿ ಕುದುರೆಗಳು, ಅದೇ ರೀತಿ ಖರಗಳು ಮತ್ತು ಓಂಟುಗಳು ಇದ್ದವು; ಕಾಲುಸೇನಿಕರು ಎಣಿಸಲು ಆಗದಷ್ಟು ಇದ್ದರು. ಎಲ್ಲರೂ ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆ ಕೇಳಿ ಹೊರಟರು.
ಬಲಾಧ್ಯಕ್ಷಾಶ್ಚ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ರಾಜ್ಞಃ ಸೇನಾಂ ಪುರಃಸ್ಥಿತಾಮ್। ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ಸೂತಃ ಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸ ತಂ ರಥಮ್
ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು ರಾಜನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾರಥಿಯು ರಥವನ್ನು ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು.
ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರವರಸಮ್ಪನ್ನಂ ನಾನಾಲಂಕಾರಭೂಷಿತಮ್। ನಾನಾಯುಧಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ಕಿಙ್ಕಿಣೀಜಾಲಸಂಯುತಮ್
ಆ ರಥವು ದೈವಿಕ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಹಲವಾರು ಆಯುಧಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ಗಂಟೆಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.