ಚುಕೋಪ ಪರಮಾಮರ್ಷೀ ಮತ್ತೋ ರಾಕ್ಷಸಪುಙ್ಗವಃ। ಜಗ್ರಾಹಾರ್ಚಿಷ್ಮತೀಂ ಚಾಪಿ ಗದಾಂ ಸರ್ವಾಯಸೀಂ ತದಾ
ಅತಿಯಾದ ಕೋಪದಿಂದ ತಾಳಲಾಗದ ರಾಕ್ಷಸರ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಹೊತ್ತಿರುವ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
ಹೇಮಪಟ್ಟಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಾಂ ಮಾಂಸಶೋಣಿತಫೇನಿಲಾಮ್। ವಿರಾಜಮಾನಾಂ ವಿಪುಲಾಂ ಶತ್ರುಶೋಣಿತತರ್ಪಿತಾಮ್
ಆ ಗದೆಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದವು, ಮಾಂಸ, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ನುರೆಯು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದವು, ಅದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು, ದೊಡ್ಡದು, ಶತ್ರುಗಳ ರಕ್ತದಿಂದ ತೃಪ್ತವಾಗಿತ್ತು.
ತೇಜಸಾ ಸಮ್ಪ್ರದೀಪ್ತಾಗ್ರಾಂ ರಕ್ತಮಾಲ್ಯವಿಭೂಷಿತಾಮ್। ಐರಾವತಮಹಾಪದ್ಮಸಾರ್ವಭೌಮಭಯಾವಹಾಮ್
ಆ ಗದೆಯ ತುದಿ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿತ್ತು, ಕೆಂಪು ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಗಜರಾಜರು ಮತ್ತು ಮಹಾಪದ್ಮರಿಗೂ, ಎಲ್ಲ ರಾಜರಿಗೂ ಭಯ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಗದಾಮಾದಾಯ ಸಂಕ್ರುದ್ಧೋ ಮತ್ತೋ ರಾಕ್ಷಸಪುಙ್ಗವಃ। ಹರೀನ್ ಸಮಭಿದುದ್ರಾವ ಯುಗಾನ್ತಾಗ್ನಿರಿವ ಜ್ವಲನ್
ಆಗ ಆ ರಾಕ್ಷಸರ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕೋಪದಿಂದ ಮತ್ತು ಮದದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಯುಗಾಂತದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸಿ, ವಾನರರ ಕಡೆಗೆ ದೌಡಾಯಿಸಿದನು.
ಅಥರ್ಷಭಃ ಸಮುತ್ಪತ್ಯ ವಾನರೋ ರಾವಣಾನುಜಮ್। ಮತ್ತಾನೀಕಮುಪಾಗಮ್ಯ ತಸ್ಥೌ ತಸ್ಯಾಗ್ರತೋ ಬಲೀ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾನರರ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ರಾವಣನ ತಮ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹಾರಿ, ಆ ಮದದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಯೋಧನ ಎದುರು ನಿಂತನು.
ತಂ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸ್ಥಿತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಾನರಂ ಪರ್ವತೋಪಮಮ್। ಆಜಘಾನೋರಸಿ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಗದಯಾ ವಜ್ರಕಲ್ಪಯಾ
ಆಗ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು, ಪರ್ವತದಂತೆ ಎದುರು ನಿಂತ ವಾನರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೋಪದಿಂದ ವಜ್ರದಂತೆ ಗದೆಯಿಂದ ಅವನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದನು.
ಸ ತಯಾಭಿಹತಸ್ತೇನ ಗದಯಾ ವಾನರರ್ಷಭಃ। ಭಿನ್ನವಕ್ಷಾಃ ಸಮಾಧೂತಃ ಸುಸ್ರಾವ ರುಧಿರಂ ಬಹು
ಆ ಗದೆ ಹೊಡೆತದಿಂದ ವಾನರರ ಶ್ರೇಷ್ಠನ ಎದೆ ಚಿದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಅವನು ನಡುಗಿದನು, ಬಹಳ ರಕ್ತ ಹರಿಯಿತು.
ಸ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಚಿರಾತ್ ಸಂಜ್ಞಾಮೃಷಭೋ ವಾನರೇಶ್ವರಃ। ಕ್ರುದ್ಧೋ ವಿಸ್ಫುರಮಾಣೌಷ್ಠೋ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವಮುದೈಕ್ಷತ
ಅವನು ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಪಡೆಯಿತು, ವಾನರರ ರಾಜನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಟಿಗಳು ನಡುಗುತ್ತಾ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನತ್ತ ನೋಡಿದನು.
ಸ ವೇಗವಾನ್ ವೇಗವದಭ್ಯುಪೇತ್ಯ ತಂ ರಾಕ್ಷಸಂ ವಾನರವೀರಮುಖ್ಯಃ। ಸಂವರ್ತ್ಯ ಮುಷ್ಟಿಂ ಸಹಸಾ ಜಘಾನ ಬಾಹ್ವನ್ತರೇ ಶೈಲನಿಕಾಶರೂಪಃ
ಆಗ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ವಾನರವೀರರ ನಾಯಕನು ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು; ತನ್ನ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು, ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾ, ಅವನ ಬಾಹುಗಳ ನಡುವೆ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.
ಸ ಕೃತ್ತಮೂಲಃ ಸಹಸೇವ ವೃಕ್ಷಃ ಕ್ಷಿತೌ ಪಪಾತ ಕ್ಷತಜೋಕ್ಷಿತಾಙ್ಗಃ। ತಾಂ ಚಾಸ್ಯ ಘೋರಾಂ ಯಮದಣ್ಡಕಲ್ಪಾಂ ಗದಾಂ ಪ್ರಗೃಹ್ಯಾಶು ತದಾ ನನಾದ
ಮೂಲ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮರದಂತೆ, ಅವನು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ನೆನೆದು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು; ನಂತರ, ಯಮಧಂಡದಂತೆ ಭಯಂಕರವಾದ ಆ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಜೋರಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
ಮುಹೂರ್ತಮಾಸೀತ್ ಸ ಗತಾಸುಕಲ್ಪಃ ಪ್ರತ್ಯಾಗತಾತ್ಮಾ ಸಹಸಾ ಸುರಾರಿಃ। ಉತ್ಪತ್ಯ ಸಂಧ್ಯಾಭ್ರಸಮಾನವರ್ಣ- ಸ್ತಂ ವಾರಿರಾಜಾತ್ಮಜಮಾಜಘಾನ
ಅವನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಪ್ರಾಣಹೀನನಂತೆ ಇದ್ದನು; ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಪಡೆದ ದೇವರ ಶತ್ರು, ಸಂಧ್ಯಾಮೇಘದಂತೆ ಬಣ್ಣದಿಂದ, ಹಾರಿ ಸಾಗರರಾಜನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
ಸ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತೋ ಭೂಮಿತಲೇ ಪಪಾತ ಮುಹೂರ್ತಮುತ್ಪತ್ಯ ಪುನಃ ಸಸಂಜ್ಞಃ। ತಾಮೇವ ತಸ್ಯಾದ್ರಿವರಾದ್ರಿಕಲ್ಪಾಂ ಗದಾಂ ಸಮಾವಿಧ್ಯ ಜಘಾನ ಸಂಖ್ಯೇ
ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ಬಿದ್ದನು; ಕ್ಷಣಕಾಲದ ನಂತರ ಎದ್ದು, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಪಡೆದನು; ಆ ಪರ್ವತದಂತೆ ಭಾರವಾದ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದನು.
ಸಾ ತಸ್ಯ ರೌದ್ರಾ ಸಮುಪೇತ್ಯ ದೇಹಂ ರೌದ್ರಸ್ಯ ದೇವಾಧ್ವರವಿಪ್ರಶತ್ರೋಃ। ಬಿಭೇದ ವಕ್ಷಃ ಕ್ಷತಜಂ ಚ ಭೂರಿ ಸುಸ್ರಾವ ಧಾತ್ವಮ್ಭ ಇವಾದ್ರಿರಾಜಃ
ಆ ಕ್ರೂರವಾದ ಗದೆಯು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕರ್ಮದ್ವಾರಿಗಳ ಶತ್ರುವಿನ ದೇಹದ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಅವನ ಹೃದಯವನ್ನು ಒಡೆದು ಹಾಕಿತು. ಅಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ರಕ್ತ ಹರಿದುಬಂದಿತು, ಅದು ಪರ್ವತದಿಂದ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನಂತೆ ಕಂಡಿತು.
ಅಭಿದುದ್ರಾವ ವೇಗೇನ ಗದಾಂ ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ತಾಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಗದಾಂ ಭೀಮಾಮಾವಿಧ್ಯ ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ
ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಗದೆಯ ಕಡೆಗೆ ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿ ಹೋದನು. ಆ ಭಯಾನಕವಾದ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ತೋರಿಸಿದನು.
ಮತ್ತಾನೀಕಂ ಮಹಾತ್ಮಾ ಸ ಜಘಾನ ರಣಮೂರ್ಧನಿ। ಸ ಸ್ವಯಾ ಗದಯಾ ಭಗ್ನೋ ವಿಶೀರ್ಣದಶನೇಕ್ಷಣಃ
ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಯುದ್ಧದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಮತ್ತನಾದ ಅನಿಕನನ್ನು ತನ್ನ ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು. ಅವನ ಹತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳು ಒಡೆದುಹೋಯಿತು, ಅವನು ತನ್ನದೇ ಗದೆಯಿಂದ ನಾಶವಾಯಿತು.
ನಿಪಪಾತ ತದಾ ಮತ್ತೋ ವಜ್ರಾಹತ ಇವಾಚಲಃ। ವಿಶೀರ್ಣನಯನೇ ಭೂಮೌ ಗತಸತ್ತ್ವೇ ಗತಾಯುಷಿ। ಪತಿತೇ ರಾಕ್ಷಸೇ ತಸ್ಮಿನ್ ವಿದ್ರುತಂ ರಾಕ್ಷಸಂ ಬಲಮ್
ಆಗ ಆ ಮತ್ತನಾದ ರಾಕ್ಷಸನು ವಜ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪರ್ವತದಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು. ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಒಡೆದುಹೋಯಿತು, ಪ್ರಾಣವೂ, ಚೇತನವೂ ಹೋದವು. ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಬಿದ್ದಾಗ, ಉಳಿದ ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆ ಭಯದಿಂದ ಓಡಿ ಹೋದರು.
ತಸ್ಮಿನ್ ಹತೇ ಭ್ರಾತರಿ ರಾವಣಸ್ಯ ತನ್ನೈರ್ಋತಾನಾಂ ಬಲಮರ್ಣವಾಭಮ್। ತ್ಯಕ್ತಾಯುಧಂ ಕೇವಲಜೀವಿತಾರ್ಥಂ ದುದ್ರಾವ ಭಿನ್ನಾರ್ಣವಸಂನಿಕಾಶಮ್
ರಾವಣನ ಆ ಸಹೋದರನು ಹತರಾದಾಗ, ಅಲೆಗಳಂತೆ ಹರಡಿದ್ದ ಆ ನೈರೃತ ಸೇನೆ, ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾತ್ರ ಯತ್ನಿಸಿ, ಒಡೆದ ಸಾಗರದಂತೆ ಓಡಿಹೋದರು.
thumb|ಏಕಸಪ್ತತಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಏಕಸಪ್ತತಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ ॥೬-
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣದ ಯುದ್ಧಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯ ಸರ್ಗವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ಸ್ವಬಲಂ ವ್ಯಥಿತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತುಮುಲಂ ಲೋಮಹರ್ಷಣಮ್। ಭ್ರಾತೄಂಶ್ಚ ನಿಹತಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶಕ್ರತುಲ್ಯಪರಾಕ್ರಮಾನ್
ತನ್ನ ಸೇನೆ ಭಯದಿಂದ ತಲ್ಲಣಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಭಯಾನಕ ಗದ್ದಲದಿಂದ ಕೂಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರು ಹತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.
ಪಿತೃವ್ಯೌ ಚಾಪಿ ಸಂದೃಶ್ಯ ಸಮರೇ ಸಂನಿಪಾತಿತೌ। ಯುದ್ಧೋನ್ಮತ್ತಂ ಚ ಮತ್ತಂ ಚ ಭ್ರಾತರೌ ರಾಕ್ಷಸೋತ್ತಮೌ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಾವಂದಿರನ್ನು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು, ಯುದ್ಧದ ಮದದಿಂದ ಮತ್ತನಾದ ಇಬ್ಬರು ರಾಕ್ಷಸ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಹೋದರರನ್ನು ಕಂಡನು.
ಚುಕೋಪ ಚ ಮಹಾತೇಜಾ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತವರೋ ಯುಧಿ। ಅತಿಕಾಯೋಽದ್ರಿಸಂಕಾಶೋ ದೇವದಾನವದರ್ಪಹಾ
ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ವರಪ್ರಾಪ್ತನಾದ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವವರ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಅತಿಕಾಯನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಉರಿದು ಹೋದನು.
ಸ ಭಾಸ್ಕರಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಸಂಘಾತಮಿವ ಭಾಸ್ವರಮ್। ರಥಮಾರುಹ್ಯ ಶಕ್ರಾರಿರಭಿದುದ್ರಾವ ವಾನರಾನ್
ಅವನ ದೇಹವು ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರ ಹೊಳಪಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಇಂದ್ರನ ಶತ್ರುವಾಗಿ ವಾನರರ ಕಡೆಗೆ ದೌಡಾಯಿಸಿದನು.
ಸ ವಿಸ್ಫಾರ್ಯ ತದಾ ಚಾಪಂ ಕಿರೀಟೀ ಮೃಷ್ಟಕುಣ್ಡಲಃ। ನಾಮ ಸಂಶ್ರಾವಯಾಮಾಸ ನನಾದ ಚ ಮಹಾಸ್ವನಮ್
ಆಗ ಅವನು ಕಿರೀಟ ಮತ್ತು ಹೊಳೆಯುವ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಎಳೆದು, ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ, ಭಾರವಾದ ನಾದದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
ತೇನ ಸಿಂಹಪ್ರಣಾದೇನ ನಾಮವಿಶ್ರಾವಣೇನ ಚ। ಜ್ಯಾಶಬ್ದೇನ ಚ ಭೀಮೇನ ತ್ರಾಸಯಾಮಾಸ ವಾನರಾನ್
ಅವನ ಸಿಂಹದಂತೆ ಗರ್ಜನೆ, ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ಧನುಸ್ಸಿನ ಶಬ್ದದಿಂದ ವಾನರರು ಭಯಭೀತರಾದರು.
ತೇ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದೇಹಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋಽಯಮುತ್ಥಿತಃ। ಭಯಾರ್ತಾ ವಾನರಾಃ ಸರ್ವೇ ಸಂಶ್ರಯನ್ತೇ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಅವನ ದೇಹದ ಮಹಿಮೆ ನೋಡಿ—ಇದು ಕುಂಭಕರ್ಣನೇ ಎದ್ದು ಬಂದನು ಎಂದು—all ವಾನರರು ಭಯದಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.
ತೇ ತಸ್ಯ ರೂಪಮಾಲೋಕ್ಯ ಯಥಾ ವಿಷ್ಣೋಸ್ತ್ರಿವಿಕ್ರಮೇ। ಭಯಾದ್ ವಾನರಯೋಧಾಸ್ತೇ ವಿದ್ರವನ್ತಿ ತತಸ್ತತಃ
ಅವನ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಷ್ಣುವು ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಹೇಗಿತ್ತೋ ಹಾಗೆ, ಆ ವಾನರ ಯೋಧರು ಭಯದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಓಡಿಹೋದರು.
ತೇಽತಿಕಾಯಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ವಾನರಾ ಮೂಢಚೇತಸಃ। ಶರಣ್ಯಂ ಶರಣಂ ಜಗ್ಮುರ್ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಗ್ರಜಮಾಹವೇ
ಅತಿಕಾಯನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ವಾನರರು, ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಅಣ್ಣನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹಾರಿದರು.
ತತೋಽತಿಕಾಯಂ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥೋ ರಥಸ್ಥಂ ಪರ್ವತೋಪಮಮ್। ದದರ್ಶ ಧನ್ವಿನಂ ದೂರಾದ್ ಗರ್ಜನ್ತಂ ಕಾಲಮೇಘವತ್
ಆಗ ಕಾಕುತ್ಥಸಂತಾನಿಯಾದ ರಾಮನು, ದೂರದಿಂದಲೇ ರಥದ ಮೇಲೆ ಪರ್ವತದಂತೆ ನಿಂತು, ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದು, ಕಾಳಮೇಘದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅತಿಕಾಯನನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಸ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹಾಕಾಯಂ ರಾಘವಸ್ತು ಸುವಿಸ್ಮಿತಃ। ವಾನರಾನ್ ಸಾನ್ತ್ವಯಿತ್ವಾ ಚ ವಿಭೀಷಣಮುವಾಚ ಹ
ಆ ಮಹಾಕಾಯನನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಮನು ತುಂಬಾ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟನು. ವಾನರರನ್ನು ಧೈರ್ಯಪಡಿಸಿ, ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು.
ಕೋಽಸೌ ಪರ್ವತಸಂಕಾಶೋ ಧನುಷ್ಮಾನ್ ಹರಿಲೋಚನಃ। ಯುಕ್ತೇ ಹಯಸಹಸ್ರೇಣ ವಿಶಾಲೇ ಸ್ಯನ್ದನೇ ಸ್ಥಿತಃ
ಈ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುವ, ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದ, ಸಿಂಹದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ಸಾವಿರ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ ವಿಶಾಲವಾದ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವವನು ಯಾರು?