ದರ್ಶಯೇಕ್ಷ್ವಾಕುಶಾರ್ದೂಲ ವೀರ್ಯಂ ಗಾತ್ರೇಷು ಮೇಽನಘ। ತತಸ್ತ್ವಾಂ ಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಿ ದೃಷ್ಟಪೌರುಷವಿಕ್ರಮಮ್
ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದ ಸಿಂಹನೇ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನೇ, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನನ್ನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ತೋರಿಸು. ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ, ನಂತರ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ತಿಂದುಬಿಡುತ್ತೇನೆ.
ಸ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯ ವಚೋ ನಿಶಮ್ಯ ರಾಮಃ ಸುಪುಙ್ಖಾನ್ ವಿಸಸರ್ಜ ಬಾಣಾನ್। ತೈರಾಹತೋ ವಜ್ರಸಮಪ್ರವೇಗೈ- ರ್ನ ಚುಕ್ಷುಭೇ ನ ವ್ಯಥತೇ ಸುರಾರಿಃ
ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ರಾಮನು ಸುಂದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿದನು. ಅವು ವಜ್ರದ ವೇಗದಂತೆ ಬಡಿದರೂ, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುವಾದ ಅವನು ನಡುಗಲಿಲ್ಲ, ಚಲಿಸಲೂ ಇಲ್ಲ.
ಯೈಃ ಸಾಯಕೈಃ ಸಾಲವರಾ ನಿಕೃತ್ತಾ ವಾಲೀ ಹತೋ ವಾನರಪುಙ್ಗವಶ್ಚ। ತೇ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯ ತದಾ ಶರೀರಂ ವಜ್ರೋಪಮಾ ನ ವ್ಯಥಯಾಮ್ಪ್ರಚಕ್ರುಃ
ಅದೇ ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಾನರರಲ್ಲಿಯ ವಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಂದನು, ಬಲಿಷ್ಠ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದನು. ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಈಗ ಕುಂಭಕರ್ಣನ ದೇಹವನ್ನು ತಲುಪಿದರೂ, ಅವನು ವಜ್ರದಂತೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಏನೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ.
ಸ ವಾರಿಧಾರಾ ಇವ ಸಾಯಕಾಂಸ್ತಾನ್ ಪಿಬನ್ ಶರೀರೇಣ ಮಹೇನ್ದ್ರಶತ್ರುಃ। ಜಘಾನ ರಾಮಸ್ಯ ಶರಪ್ರವೇಗಂ ವ್ಯಾವಿಧ್ಯ ತಂ ಮುದ್ಗರಮುಗ್ರವೇಗಮ್
ಇಂದ್ರನ ಶತ್ರುವಾದ ಅವನು, ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ತನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನಂತೆ ಕುಡಿದಂತೆ ತಾಳಿದನು. ನಂತರ ಭಯಾನಕ ವೇಗದ ಗದೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ರಾಮನ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗೆ ಪ್ರತಿಕಾರ ಮಾಡಿದನು.
ತತಸ್ತು ರಕ್ಷಃ ಕ್ಷತಜಾನುಲಿಪ್ತಂ ವಿತ್ರಾಸನಂ ದೇವಮಹಾಚಮೂನಾಮ್। ವ್ಯಾವಿಧ್ಯ ತಂ ಮುದ್ಗರಮುಗ್ರವೇಗಂ ವಿದ್ರಾವಯಾಮಾಸ ಚಮೂಂ ಹರೀಣಾಮ್
ಆ ರಾಕ್ಷಸನು, ರಕ್ತದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾದ ಮೊಣಕಾಲುಗಳಿಂದ, ದೇವತೆಗಳ ಮಹಾ ಸೇನೆಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ತನ್ನ ಭಯಾನಕ ಗದೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ವಾನರರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಓಡಿಸಿದನು.
ವಾಯವ್ಯಮಾದಾಯ ತತೋಽಪರಾಸ್ತ್ರಂ ರಾಮಃ ಪ್ರಚಿಕ್ಷೇಪ ನಿಶಾಚರಾಯ। ಸಮುದ್ಗರಂ ತೇನ ಜಹಾರ ಬಾಹುಂ ಸ ಕೃತ್ತಬಾಹುಸ್ತುಮುಲಂ ನನಾದ
ಆಮೇಲೆ ರಾಮನು ವಾಯುವಿನ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮತ್ತೊಂದು ಆಯುಧವನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು. ಅದರಿಂದ ಅವನ ಕೈಯೂ ಗದೆಯೂ ಒಂದುಗೂಡಿ ಕಡಿದುಹೋದವು; ಒಂದು ಕೈಯಾದ ಅವನು ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
ಸ ತಸ್ಯ ಬಾಹುರ್ಗಿರಿಶೃಙ್ಗಕಲ್ಪಃ ಸಮುದ್ಗರೋ ರಾಘವಬಾಣಕೃತ್ತಃ। ಪಪಾತ ತಸ್ಮಿನ್ ಹರಿರಾಜಸೈನ್ಯೇ ಜಘಾನ ತಾಂ ವಾನರವಾಹಿನೀಂ ಚ
ಅವನ ಆ ಕೈ, ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಂತೆ, ಗದೆಯೊಡನೆ ರಾಮನ ಬಾಣದಿಂದ ಕಡಿದು ಬಿದ್ದಿತು. ಅದು ವಾನರರ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೊಡೆದಿತು.
ತೇ ವಾನರಾ ಭಗ್ನಹತಾವಶೇಷಾಃ ಪರ್ಯನ್ತಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ತದಾ ವಿಷಣ್ಣಾಃ। ಪ್ರಪೀಡಿತಾಙ್ಗಾ ದದೃಶುಃ ಸುಘೋರಂ ನರೇನ್ದ್ರರಕ್ಷೋಽಧಿಪಸಂನಿಪಾತಮ್
ಅವಶೇಷವಾಗಿದ್ದ ವಾನರರು, ಭಂಗಗೊಂಡು ಗಾಯಗೊಂಡು, ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರು. ಅವರ ದೇಹಗಳು ನೊಂದಿದ್ದವು; ಅವರು ಭಯಾನಕವಾದ ನರೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರಾಧಿಪತಿಯ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಸ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋಽಸ್ತ್ರನಿಕೃತ್ತಬಾಹು- ರ್ಮಹಾಸಿಕೃತ್ತಾಗ್ರ ಇವಾಚಲೇನ್ದ್ರಃ। ಉತ್ಪಾಟಯಾಮಾಸ ಕರೇಣ ವೃಕ್ಷಂ ತತೋಽಭಿದುದ್ರಾವ ರಣೇ ನರೇನ್ದ್ರಮ್
ಕುಂಭಕರ್ಣನು, ದೇವಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಕೈ ಕಡಿದುಹೋಗಿದ್ದವನು, ಮಹಾ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರ ಕಡಿದುಹೋದಂತೆ, ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರವನ್ನು ಎಳೆದನು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದನು.
ತಂ ತಸ್ಯ ಬಾಹುಂ ಸಹತಾಲವೃಕ್ಷಂ ಸಮುದ್ಯತಂ ಪನ್ನಗಭೋಗಕಲ್ಪಮ್। ಐನ್ದ್ರಾಸ್ತ್ರಯುಕ್ತೇನ ಜಘಾನ ರಾಮೋ ಬಾಣೇನ ಜಾಮ್ಬೂನದಚಿತ್ರಿತೇನ
ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ್ದ ತಾಳಮರವು, ಸರ್ಪದ ಪಿಂಡದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದದು. ರಾಮನು ಇಂದ್ರಾಸ್ತ್ರದ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಬಾಣದಿಂದ ಆ ಕೈಯನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
ಸ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯ ಭುಜೋ ನಿಕೃತ್ತಃ ಪಪಾತ ಭೂಮೌ ಗಿರಿಸಂನಿಕಾಶಃ। ವಿಚೇಷ್ಟಮಾನೋ ನಿಜಘಾನ ವೃಕ್ಷಾನ್ ಶೈಲಾನ್ ಶಿಲಾವಾನರರಾಕ್ಷಸಾಂಶ್ಚ
ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಆ ಕೈ, ಪರ್ವತದಂತೆ, ಕಡಿದು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಅದು ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ ಮರಗಳನ್ನು, ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು, ವಾನರರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ ಹೊಡೆದುಹಾಕಿತು.
ತಂ ಛಿನ್ನಬಾಹುಂ ಸಮವೇಕ್ಷ್ಯ ರಾಮಃ ಸಮಾಪತನ್ತಂ ಸಹಸಾ ನದನ್ತಮ್। ದ್ವಾವರ್ಧಚನ್ದ್ರೌ ನಿಶಿತೌ ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ಚಿಚ್ಛೇದ ಪಾದೌ ಯುಧಿ ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ
ಅವನ ಕೈ ಕಡಿದುಹೋಗಿದ್ದರೂ, ಅವನು اچಾನಕ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಓಡಿಬಂದಾಗ, ರಾಮನು ಎರಡು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಡಿದನು.
ತೌ ತಸ್ಯ ಪಾದೌ ಪ್ರದಿಶೋ ದಿಶಶ್ಚ ಗಿರೇರ್ಗುಹಾಶ್ಚೈವ ಮಹಾರ್ಣವಂ ಚ। ಲಙ್ಕಾಂ ಚ ಸೇನಾಂ ಕಪಿರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ವಿನಾದಯನ್ತೌ ವಿನಿಪೇತತುಶ್ಚ
ಅವನ ಆ ಎರಡು ಕಾಲುಗಳು ಭಯಾನಕ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಾ, ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ, ಪರ್ವತಗಳ ಗುಹೆಗಳಿಗೆ, ಮಹಾಸಾಗರಕ್ಕೆ, ಲಂಕೆಗೆ, ವಾನರ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದುಹೋದವು.
ನಿಕೃತ್ತಬಾಹುರ್ವಿನಿಕೃತ್ತಪಾದೋ ವಿದಾರ್ಯ ವಕ್ತ್ರಂ ವಡವಾಮುಖಾಭಮ್। ದುದ್ರಾವ ರಾಮಂ ಸಹಸಾಭಿಗರ್ಜನ್ ರಾಹುರ್ಯಥಾ ಚನ್ದ್ರಮಿವಾನ್ತರಿಕ್ಷೇ
ಕೈಯೂ ಕಾಲೂ ಕಡಿದುಹೋದ ಅವನು, ಅಗ್ನಿಗರ್ಭದಂತೆ ಬಾಯನ್ನು ತೆರೆದು اچಾನಕ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ರಾಮನ ಕಡೆಗೆ ದೌಡಾಯಿಸಿದನು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ರಾಹು ಚಂದ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಓಡುವಂತೆ.
ಅಪೂರಯತ್ ತಸ್ಯ ಮುಖಂ ಶಿತಾಗ್ರೈ ರಾಮಃ ಶರೈರ್ಹೇಮಪಿನದ್ಧಪುಙ್ಖೈಃ। ಸಮ್ಪೂರ್ಣವಕ್ತ್ರೋ ನ ಶಶಾಕ ವಕ್ತುಂ ಚುಕೂಜ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಮುಮೂರ್ಚ್ಛ ಚಾಪಿ
ರಾಮನು ಹೊಳೆಯುವ ಬಂಗಾರದ ಅಂಚುಗಳಿರುವ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಅವನ ಬಾಯಿಗೆ ತುಂಬಿದನು. ಬಾಯಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತುಂಬಿಹೋದ ಕಾರಣ ಅವನು ಮಾತಾಡಲಾಗದೆ, ಕಷ್ಟದಿಂದ ನರಳಿದನು ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು.
ಅಥಾದದೇ ಸೂರ್ಯಮರೀಚಿಕಲ್ಪಂ ಸ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಾನ್ತಕಕಾಲಕಲ್ಪಮ್। ಅರಿಷ್ಟಮೈನ್ದ್ರಂ ನಿಶಿತಂ ಸುಪುಙ್ಖಂ ರಾಮಃ ಶರಂ ಮಾರುತತುಲ್ಯವೇಗಮ್
ಆಮೇಲೆ ರಾಮನು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಬ್ರಹ್ಮದಂಡ, ಯಮದಂಡ, ಕಾಲದಂಡದಂತೆ ಭಯಂಕರವಾದ, ಇಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ವೇಗವಿರುವ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ಬಾಣವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದನು.
ತಂ ವಜ್ರಜಾಮ್ಬೂನದಚಾರುಪುಙ್ಖಂ ಪ್ರದೀಪ್ತಸೂರ್ಯಜ್ವಲನಪ್ರಕಾಶಮ್। ಮಹೇನ್ದ್ರವಜ್ರಾಶನಿತುಲ್ಯವೇಗಂ ರಾಮಃ ಪ್ರಚಿಕ್ಷೇಪ ನಿಶಾಚರಾಯ
ಆ ಬಾಣವು ವಜ್ರದಂತೆ ಬಂಗಾರದ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಮಿಂಚುತ್ತಿತ್ತು, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದ ವೇಗವಿತ್ತು. ರಾಮನು ಆ ಬಾಣವನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ರಾಕ್ಷಸನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು.
ಸ ಸಾಯಕೋ ರಾಘವಬಾಹುಚೋದಿತೋ ದಿಶಃಸ್ವಭಾಸಾ ದಶ ಸಮ್ಪ್ರಕಾಶಯನ್। ವಿಧೂಮವೈಶ್ವಾನರಭೀಮದರ್ಶನೋ ಜಗಾಮ ಶಕ್ರಾಶನಿಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ
ರಾಘವನ ಭುಜದಿಂದ ಹೊರಟ ಆ ಬಾಣವು ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿತು. ಅದು ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾ, ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದ ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿತು.
ಸ ತನ್ಮಹಾಪರ್ವತಕೂಟಸಂನಿಭಂ ಸುವೃತ್ತದಂಷ್ಟ್ರಂ ಚಲಚಾರುಕುಣ್ಡಲಮ್। ಚಕರ್ತ ರಕ್ಷೋಽಧಿಪತೇಃ ಶಿರಸ್ತದಾ ಯಥೈವ ವೃತ್ರಸ್ಯ ಪುರಾ ಪುರಂದರಃ
ಆ ಬಾಣವು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಂತೆ ದೊಡ್ಡದು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ದವಳಗಳು, ಕಂಪಿಸುವ ಸುಂದರ ಕುಂಡಲಗಳಿರುವ ರಾಕ್ಷಸರಾಧಿಪತಿಯ ತಲೆಯನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿತು. ಅದು ಪುರಂದರನು ವೃತ್ರನನ್ನು ಹೊಡೆದಂತೆ ಆಗಿತು.
ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಶಿರೋ ಭಾತಿ ಕುಣ್ಡಲಾಲಂಕೃತಂ ಮಹತ್। ಆದಿತ್ಯೇಽಭ್ಯುದಿತೇ ರಾತ್ರೌ ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಇವ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ
ಕುಂಭಕರ್ಣನ ತಲೆ, ದೊಡ್ಡದು, ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸೂರ್ಯನ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ತದ್ ರಾಮಬಾಣಾಭಿಹತಂ ಪಪಾತ ರಕ್ಷಃಶಿರಃ ಪರ್ವತಸಂನಿಕಾಶಮ್। ಬಭಞ್ಜ ಚರ್ಯಾಗೃಹಗೋಪುರಾಣಿ ಪ್ರಾಕಾರಮುಚ್ಚಂ ತಮಪಾತಯಚ್ಚ
ರಾಮನ ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆದ ಆ ಪರ್ವತದಂತೆ ಭಾರವಾದ ರಾಕ್ಷಸನ ತಲೆ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು, ಆಶ್ರಮಗಳು, ಗೋಪುರಗಳು ಮುರಿದು, ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಯನ್ನೂ ಕೆಡವಿತು.
ತಚ್ಚಾತಿಕಾಯಂ ಹಿಮವತ್ ಪ್ರಕಾಶಂ ರಕ್ಷಸ್ತದಾ ತೋಯನಿಧೌ ಪಪಾತ। ಗ್ರಾಹಾನ್ ಪರಾನ್ ಮೀನವರಾನ್ ಭುಜಂಗಮಾನ್ ಮಮರ್ದ ಭೂಮಿಂ ಚ ತಥಾ ವಿವೇಶ
ಆ ಹಿಮವಂತದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ದೊಡ್ಡ ತಲೆ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತು; ಅದು ಮೊಸಳೆಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಮೀನುಗಳು, ಹಾವುಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿ ನುಗ್ಗಿತು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯೊಳಗೂ ಸೇರಿತು.
ತಸ್ಮಿನ್ ಹತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣದೇವಶತ್ರೌ ಮಹಾಬಲೇ ಸಂಯತಿ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೇ। ಚಚಾಲ ಭೂರ್ಭೂಮಿಧರಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಹರ್ಷಾಚ್ಚ ದೇವಾಸ್ತುಮುಲಂ ಪ್ರಣೇದುಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುವಾದ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತಾಗ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳು ನಡುಗಿದವು, ದೇವತೆಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ಪ್ರಭಂಜನದಂತೆ ಸ್ತುತಿ ಹಾಡಿದವು.
ತತಸ್ತು ದೇವರ್ಷಿಮಹರ್ಷಿಪನ್ನಗಾಃ ಸುರಾಶ್ಚ ಭೂತಾನಿ ಸುಪರ್ಣಗುಹ್ಯಕಾಃ। ಸಯಕ್ಷಗನ್ಧರ್ವಗಣಾ ನಭೋಗತಾಃ ಪ್ರಹರ್ಷಿತಾ ರಾಮಪರಾಕ್ರಮೇಣ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ನಾಗಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ಸುಪರ್ಣರು, ಗುಹ್ಯರು ಮತ್ತು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲರೂ ರಾಮನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು.
ತತಸ್ತು ತೇ ತಸ್ಯ ವಧೇನ ಭೂರಿಣಾ ಮನಸ್ವಿನೋ ನೈರ್ಋತರಾಜಬಾನ್ಧವಾಃ। ವಿನೇದುರುಚ್ಚೈರ್ವ್ಯಥಿತಾ ರಘೂತ್ತಮಂ ಹರಿಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯೈವ ಯಥಾ ಮತಂಗಜಾಃ
ಆ ಮಹತ್ತರವಾದ ಮರಣದ ಕಾರಣದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಬಾಂಧವರು, ಬುದ್ಧಿವಂತರಾದವರು, ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಘಾತದಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಳಿದರು. ಅವರು ಹೆಬ್ಬಲೆಯ ಹಿಂಡುಗಳು ದುಃಖಪಡಿದಂತೆ ಅಳಿದರು.
ಸ ದೇವಲೋಕಸ್ಯ ತಮೋ ನಿಹತ್ಯ ಸೂರ್ಯೋ ಯಥಾ ರಾಹುಮುಖಾದ್ ವಿಮುಕ್ತಃ। ತಥಾ ವ್ಯಭಾಸೀದ್ಧರಿಸೈನ್ಯಮಧ್ಯೇ ನಿಹತ್ಯ ರಾಮೋ ಯುಧಿ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಮ್
ರಾಹುವಿನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಸೂರ್ಯನು ದೇವತೆಗಳ ಲೋಕದ ತಮಸ್ಸನ್ನು ಹೇಗೆ ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ಕೊಂದ ರಾಮನು ವಾನರಸೈನ್ಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.
ಪ್ರಹರ್ಷಮೀಯುರ್ಬಹವಶ್ಚ ವಾನರಾಃ ಪ್ರಬುದ್ಧಪದ್ಮಪ್ರತಿಮೈರಿವಾನನೈಃ। ಅಪೂಜಯನ್ ರಾಘವಮಿಷ್ಟಭಾಗಿನಂ ಹತೇ ರಿಪೌ ಭೀಮಬಲೇ ನೃಪಾತ್ಮಜಮ್
ಅನೇಕ ವಾನರರು, ಹೂವಿನಂತೆ ಅರಳಿದ ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದರು; ಭಯಂಕರವಾದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಶತ್ರುವಾದ ರಾಜಕುಮಾರನು ಸತ್ತ ನಂತರ, ಅವರು ಇಷ್ಟದ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವ ರಾಮನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು.
ಸ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಂ ಸುರಸೈನ್ಯಮರ್ದನಂ ಮಹತ್ಸು ಯುದ್ಧೇಷು ಕದಾಚನಾಜಿತಮ್। ನನನ್ದ ಹತ್ವಾ ಭರತಾಗ್ರಜೋ ರಣೇ ಮಹಾಸುರಂ ವೃತ್ರಮಿವಾಮರಾಧಿಪಃ
ಭರತನ ಹಿರಿಯನಾದ ರಾಮನು, ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ, ಮಹಾಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸೋಲಿಸಲಾಗದ ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಂದು, ಅಮರಾಧಿಪತಿ ವೃತ್ರನನ್ನು ಕೊಂದಂತೆ ಆನಂದಿಸಿದನು.
thumb|ಅಷ್ಟಷಷ್ಟಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಅಷ್ಟಷಷ್ಟಿತಮಃ ಸರ್ಗಃ ॥೬-
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣದ ಯುದ್ಧಕಾಂಡದ ಅರವತ್ತೆಂಟನೇ ಸರ್ಗವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಂ ಹತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಘವೇಣ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ರಾಕ್ಷಸಾ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಾಯ ರಾವಣಾಯ ನ್ಯವೇದಯನ್
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಘವನು ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ಕೊಂದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಕ್ಷಸರು ಅದನ್ನು ರಾಕ್ಷಸರಾಜನಾದ ರಾವಣನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.