ತಸ್ಮಾನ್ಮುಹೂರ್ತಂ ಕಾಂಕ್ಷಿಷ್ಯೇ ವಿಕ್ರಮಂ ಮೋಕ್ಷಿತಸ್ಯ ತು। ಭಿನ್ನಂ ಚ ವಾನರಾನೀಕಂ ತಾವದಾಶ್ವಾಸಯಾಮ್ಯಹಮ್
ಆದುದರಿಂದ, ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕ್ಷಣ ಸುಗ್ರೀವನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಲು ಕಾಯುತ್ತೇನೆ. ಈ ನಡುವೆ, ಚದುರಿಹೋಗಿರುವ ವಾನರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಧೈರ್ಯಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಇತ್ಯೇವಂ ಚಿನ್ತಯಿತ್ವಾಥ ಹನೂಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ। ಭೂಯಃ ಸಂಸ್ತಮ್ಭಯಾಮಾಸ ವಾನರಾಣಾಂ ಮಹಾಚಮೂಮ್
ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ವಾಯುಪುತ್ರನಾದ ಹನುಮಂತನು ಮತ್ತೆ ವಾನರರ ಮಹಾಸೇನೆಯನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದನು.
ಸ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋಽಥ ವಿವೇಶ ಲಙ್ಕಾಂ ಸ್ಫುರನ್ತಮಾದಾಯ ಮಹಾಹರಿಂ ತಮ್। ವಿಮಾನಚರ್ಯಾಗೃಹಗೋಪುರಸ್ಥೈಃ ಪುಷ್ಪಾಗ್ರ್ಯವರ್ಷೈರಭಿಪೂಜ್ಯಮಾನಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಂಭಕರ್ಣನು, ತಾನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಮಹಾವಾನರನನ್ನು ತೊಡೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಲಂಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅರಮನೆ, ಗೋಪುರ ಮತ್ತು ಮನೆಗಳ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರು ಅವನ ಮೇಲೆ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಸುರಿದು ಗೌರವಿಸಿದರು.
ಲಾಜಗನ್ಧೋದವರ್ಷೈಸ್ತು ಸೇಚ್ಯಮಾನಃ ಶನೈಃ ಶನೈಃ। ರಾಜವೀಥ್ಯಾಸ್ತು ಶೀತತ್ವಾತ್ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಪ್ರಾಪ ಮಹಾಬಲಃ
ಅವನ ಮೇಲೆ ಹುರಿದ ಅಕ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧದ ಪುಡಿಯ ಮಳೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸುರಿದರು. ರಾಜಮಾರ್ಗದ ತಂಪಿನಿಂದ ಆ ಮಹಾಬಲಿಯು ಚೇತನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು.
ತತಃ ಸ ಸಂಜ್ಞಾಮುಪಲಭ್ಯ ಕೃಚ್ಛ್ರಾದ್ ಬಲೀಯಸಸ್ತಸ್ಯ ಭುಜಾನ್ತರಸ್ಥಃ। ಅವೇಕ್ಷಮಾಣಃ ಪುರರಾಜಮಾರ್ಗಂ ವಿಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಮುಹುರ್ಮಹಾತ್ಮಾ
ಆಮೇಲೆ, ಆ ಬಲಶಾಲಿಯ ಭುಜಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಸುಗ್ರೀವನು ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಚೇತನವನ್ನು ಪಡೆದು, ನಗರದ ರಾಜಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಏವಂ ಗೃಹೀತೇನ ಕಥಂ ನು ನಾಮ ಶಕ್ಯಂ ಮಯಾ ಸಮ್ಪ್ರತಿಕರ್ತುಮದ್ಯ। ತಥಾ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾ ಹರೀಣಾಂ ಭವಿಷ್ಯತೀಷ್ಟಂ ಚ ಹಿತಂ ಚ ಕಾರ್ಯಮ್
ಈ ರೀತಿ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ನನ್ನಿಂದ ಈಗ ಹೇಗೆ ಏನಾದರೂ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯ? ಆದರೂ, ವಾನರರಿಗೆ ಬೇಕಾದದು ಮತ್ತು ಹಿತವಾಗಿರುವದು ನಡೆಯುವಂತೆ ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ.
ತತಃ ಕರಾಗ್ರೈಃ ಸಹಸಾ ಸಮೇತ್ಯ ರಾಜಾ ಹರೀಣಾಮಮರೇನ್ದ್ರಶತ್ರೋಃ। ಖರೈಶ್ಚ ಕರ್ಣೌ ದಶನೈಶ್ಚ ನಾಸಾಂ ದದಂಶ ಪಾದೈರ್ವಿದದಾರ ಪಾರ್ಶ್ವೌ
ಆಗ, ವಾನರರ ರಾಜನು, ದೇವೇಂದ್ರನ ಶತ್ರುವಾದವನು, ತಕ್ಷಣ ಕೈಗಳಿಂದ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಚ್ಚಿದನು, ಮೂಗನ್ನು ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕಚ್ಚಿದನು, ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳನ್ನು ಹರಿದನು.
ಸ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋ ಹೃತಕರ್ಣನಾಸೋ ವಿದಾರಿತಸ್ತೇನ ರದೈರ್ನಖೈಶ್ಚ। ರೋಷಾಭಿಭೂತಃ ಕ್ಷತಜಾರ್ದ್ರಗಾತ್ರಃ ಸುಗ್ರೀವಮಾವಿಧ್ಯ ಪಿಪೇಷ ಭೂಮೌ
ಹೀಗೆ, ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಮೂಗು ಹರಿದುಹೋದವು, ಹಲ್ಲು ಮತ್ತು ನಖಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡನು. ಅವನು ಕೋಪದಿಂದ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ನೆನೆದು, ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿಹಾಕಿದನು.
ಸ ಭೂತಲೇ ಭೀಮಬಲಾಭಿಪಿಷ್ಟಃ ಸುರಾರಿಭಿಸ್ತೈರಭಿಹನ್ಯಮಾನಃ। ಜಗಾಮ ಖಂ ಕನ್ದುಕವಜ್ಜವೇನ ಪುನಶ್ಚ ರಾಮೇಣ ಸಮಾಜಗಾಮ
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಶಕ್ತಿಯ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಒತ್ತಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಸುಗ್ರೀವನು, ಚೆಂಡಿನಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿದನು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.
ಕರ್ಣನಾಸಾವಿಹೀನಸ್ತು ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋ ಮಹಾಬಲಃ। ರರಾಜ ಶೋಣಿತೋತ್ಸಿಕ್ತೋ ಗಿರಿಃ ಪ್ರಸ್ರವಣೈರಿವ
ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಮೂಗು ಇಲ್ಲದ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಕುಂಭಕರ್ಣನು, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ನೆನೆದು, ಹರಿಯುವ ಜಲಧಾರೆಗಳಿರುವ ಬೆಟ್ಟದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
ಶೋಣಿತಾರ್ದ್ರೋ ಮಹಾಕಾಯೋ ರಾಕ್ಷಸೋ ಭೀಮದರ್ಶನಃ। ಯುದ್ಧಾಯಾಭಿಮುಖೋ ಭೂಯೋ ಮನಶ್ಚಕ್ರೇ ನಿಶಾಚರಃ
ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ತೊಯ್ದ ದೇಹ, ಭಯಾನಕವಾದ ರೂಪದ ಮಹಾಕಾಯ ರಾಕ್ಷಸನು, ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿದನು.
ಅಮರ್ಷಾಚ್ಛೋಣಿತೋದ್ಗಾರೀ ಶುಶುಭೇ ರಾವಣಾನುಜಃ। ನೀಲಾಞ್ಜನಚಯಪ್ರಖ್ಯಃ ಸಸಂಧ್ಯ ಇವ ತೋಯದಃ
ಕೋಪದಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ರಾವಣನ ತಮ್ಮನು, ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದ ನೆರಳಿನಂತೆ ಕಪ್ಪುಮೋಡಗಳ ಗುಚ್ಚದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಗತೇ ಚ ತಸ್ಮಿನ್ ಸುರರಾಜಶತ್ರುಃ ಕ್ರೋಧಾತ್ ಪ್ರದುದ್ರಾವ ರಣಾಯ ಭೂಯಃ। ಅನಾಯುಧೋಽಸ್ಮೀತಿ ವಿಚಿನ್ತ್ಯ ರೌದ್ರೋ ಘೋರಂ ತದಾ ಮುದ್ಗರಮಾಸಸಾದ
ಅವನು ಹೋದ ನಂತರ, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುವಾದ ರಾವಣನು ಕೋಪದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಓಡಿಬಂದನು. 'ನನಗೆ ಆಯುಧವಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಆ ಭಯಂಕರನು ಭಾರೀ ಮೊಗರೆತ್ತಿಕೊಂಡನು.
ತತಃ ಸ ಪುರ್ಯಾಃ ಸಹಸಾ ಮಹೌಜಾ ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ತದ್ ವಾನರಸೈನ್ಯಮುಗ್ರಮ್। ಬಭಕ್ಷ ರಕ್ಷೋ ಯುಧಿ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಃ ಪ್ರಜಾ ಯುಗಾನ್ತಾಗ್ನಿರಿವ ಪ್ರವೃದ್ಧಃ
ಆಗ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ನಗರದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಹೊರಬಂದು, ಆ ಭಯಾನಕವಾದ ವಾನರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನುಂಗತೊಡಗಿದನು. ಅವನು ಯುಗಾಂತದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ದಹಿಸುವಂತೆ ವಾನರರನ್ನು ತಿನ್ನತೊಡಗಿದನು.
ಬುಭುಕ್ಷಿತಃ ಶೋಣಿತಮಾಂಸಗೃಧ್ನುಃ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ತದ್ ವಾನರಸೈನ್ಯಮುಗ್ರಮ್। ಚಖಾದ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಹರೀನ್ ಪಿಶಾಚಾ- ನ್ನೃಕ್ಷಾಂಶ್ಚ ಮೋಹಾದ್ ಯುಧಿ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಃ। ಯಥೈವ ಮೃತ್ಯುರ್ಹರತೇ ಯುಗಾನ್ತೇ ಸ ಭಕ್ಷಯಾಮಾಸ ಹರೀಂಶ್ಚ ಮುಖ್ಯಾನ್
ಅತಿಯಾದ ಹಸಿವಿನಿಂದ, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದ ಆಸೆಯಿಂದ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಆ ಭಯಂಕರ ವಾನರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೋಹಗೊಂಡು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ, ವಾನರರನ್ನೂ, ಪಿಶಾಚರನ್ನೂ, ಕರಡಿಗಳನ್ನೂ ತಿನ್ನತೊಡಗಿದನು. ಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿ ಮರಣವು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಅವನು ಪ್ರಮುಖ ವಾನರರನ್ನೂ ತಿಂದನು.
ಏಕಂ ದ್ವೌ ತ್ರೀನ್ ಬಹೂನ್ ಕ್ರುದ್ಧೋ ವಾನರಾನ್ ಸಹ ರಾಕ್ಷಸೈಃ। ಸಮಾದಾಯೈಕಹಸ್ತೇನ ಪ್ರಚಿಕ್ಷೇಪ ತ್ವರನ್ ಮುಖೇ
ಕೋಪದಿಂದ ಅವನು ಒಬ್ಬ, ಇಬ್ಬರು, ಮೂವರು ಅಥವಾ ಅನೇಕ ವಾನರರನ್ನು ರಾಕ್ಷಸರೊಡನೆ ಒಂದೇ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಬೇಗನೆ ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದನು.
ಸಮ್ಪ್ರಸ್ರವಂಸ್ತದಾ ಮೇದಃ ಶೋಣಿತಂ ಚ ಮಹಾಬಲಃ। ವಧ್ಯಮಾನೋ ನಗೇನ್ದ್ರಾಗ್ರೈರ್ಭಕ್ಷಯಾಮಾಸ ವಾನರಾನ್
ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಸುತ್ತಾ, ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಮೇದು, ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೂ ಆ ಬಲಶಾಲಿಯು ವಾನರರನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು.
ತೇ ಭಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾ ಹರಯೋ ರಾಮಂ ಜಗ್ಮುಸ್ತದಾ ಗತಿಮ್। ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋ ಭೃಶಂ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಕಪೀನ್ ಖಾದನ್ ಪ್ರಧಾವತಿ
ತಿನ್ನಲ್ಪಡುವ ಆ ವಾನರರು ಆಗ ರಾಮನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು. ಆದರೆ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಭಾರೀ ಕೋಪದಿಂದ ವಾನರರನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಶತಾನಿ ಸಪ್ತ ಚಾಷ್ಟೌ ಚ ವಿಂಶತ್ ತ್ರಿಂಶತ್ ತಥೈವ ಚ। ಸಮ್ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಖಾದನ್ ವಿಪರಿಧಾವತಿ
ಅವನು ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಏಳು ನೂರು, ಎಂಟು ನೂರು, ಇಪ್ಪತ್ತು, ಮೂವತ್ತು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾನರರನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಓಡಾಡುತ್ತಾ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದನು.
ಮೇದೋವಸಾಶೋಣಿತದಿಗ್ಧಗಾತ್ರಃ ಕರ್ಣಾವಸಕ್ತಗ್ರಥಿತಾನ್ತ್ರಮಾಲಃ। ವವರ್ಷ ಶೂಲಾನಿ ಸುತೀಕ್ಷ್ಣದಂಷ್ಟ್ರಃ ಕಾಲೋ ಯುಗಾನ್ತಸ್ಥ ಇವ ಪ್ರವೃದ್ಧಃ
ಅವನ ದೇಹವು ಕೊಬ್ಬು, ಮೇದು ಮತ್ತು ರಕ್ತದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿತ್ತು; ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಅಂತರಗಳು ಹಾರವಾಗಿ ನೇತಾಡುತ್ತಿದ್ದವು; ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಅವನು ಭಯಂಕರವಾದ ಶೂಲಗಳನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಯುಗಾಂತದ ಕಾಲನಂತೆ ಅವನು ಭಯಂಕರನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
ತಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇ ಸುಮಿತ್ರಾಯಾಃ ಪುತ್ರಃ ಪರಬಲಾರ್ದನಃ। ಚಕಾರ ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಯುದ್ಧಂ ಪರಪುರಂಜಯಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಿತ್ರೆಯ ಮಗನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು, ಶತ್ರು ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಕೋಪದಿಂದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಸ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯ ಶರಾನ್ ಶರೀರೇ ಸಪ್ತ ವೀರ್ಯವಾನ್। ನಿಚಖಾನಾದದೇ ಚಾನ್ಯಾನ್ ವಿಸಸರ್ಜ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ
ಆ ಶೂರನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಏಳು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಕುಂಭಕರ್ಣನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಾಯಿಸಿ, ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಬಾಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಪೀಡ್ಯಮಾನಸ್ತದಸ್ತ್ರಂ ತು ವಿಶೇಷಂ ತತ್ ಸ ರಾಕ್ಷಸಃ। ತತಶ್ಚುಕೋಪ ಬಲವಾನ್ ಸುಮಿತ್ರಾನನ್ದವರ್ಧನಃ
ಆ ವಿಶೇಷ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಆಗ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಸುಮಿತ್ರೆಯ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಕೂಡ ಕೋಪಗೊಂಡನು.
ಅಥಾಸ್ಯ ಕವಚಂ ಶುಭ್ರಂ ಜಾಮ್ಬೂನದಮಯಂ ಶುಭಮ್। ಪ್ರಚ್ಛಾದಯಾಮಾಸ ಶರೈಃ ಸಂಧ್ಯಾಭ್ರಮಿವ ಮಾರುತಃ
ಆಗ, ಅವನ ಹೊಳೆಯುವ ಬಂಗಾರದ ಕವಚವನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದನು. ಅದು ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಯು ಮುಚ್ಚುವಂತಾಯಿತು.
ನೀಲಾಞ್ಜನಚಯಪ್ರಖ್ಯಃ ಶರೈಃ ಕಾಞ್ಚನಭೂಷಣೈಃ। ಆಪೀಡ್ಯಮಾನಃ ಶುಶುಭೇ ಮೇಘೈಃ ಸೂರ್ಯ ಇವಾಂಶುಮಾನ್
ನೀಲ ಕಜ್ಜಳದ ಗುಡ್ಡಗಳಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದ ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಆಕೃತಿಯುಳ್ಳ ಅವನು, ಮೋಡಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ತತಃ ಸ ರಾಕ್ಷಸೋ ಭೀಮಃ ಸುಮಿತ್ರಾನನ್ದವರ್ಧನಮ್। ಸಾವಜ್ಞಮೇವ ಪ್ರೋವಾಚ ವಾಕ್ಯಂ ಮೇಘೌಘನಿಃಸ್ವನಃ
ಆಗ ಆ ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸನು, ಸುಮಿತ್ರೆಯ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವನಿಗೆ, ಮೇಘಗಳ ಗುಂಪಿನ ಗರ್ಜನೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ಅವಮಾನದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು.
ಅನ್ತಕಸ್ಯಾಪ್ಯಕಷ್ಟೇನ ಯುಧಿ ಜೇತಾರಮಾಹವೇ। ಯುಧ್ಯತಾ ಮಾಮಭೀತೇನ ಖ್ಯಾಪಿತಾ ವೀರತಾ ತ್ವಯಾ
ಮರಣ ದೇವತೆಯೂ ಕೂಡ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದುದರಿಂದ ನಿನ್ನ ವೀರತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದೀಯೆ.
ಪ್ರಗೃಹೀತಾಯುಧಸ್ಯೇಹ ಮೃತ್ಯೋರಿವ ಮಹಾಮೃಧೇ। ತಿಷ್ಠನ್ನಪ್ಯಗ್ರತಃ ಪೂಜ್ಯಃ ಕಿಮು ಯುದ್ಧಪ್ರದಾಯಕಃ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಯುಧ ಹಿಡಿದು ನಿಂತವನು, ಮಹಾ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಮರಣದೇವತೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತರೂ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು. ಯುದ್ಧ ನೀಡುವವನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನು.
ಐರಾವತಂ ಸಮಾರೂಢೋ ವೃತಃ ಸರ್ವಾಮರೈಃ ಪ್ರಭುಃ। ನೈವ ಶಕ್ರೋಽಪಿ ಸಮರೇ ಸ್ಥಿತಪೂರ್ವಃ ಕದಾಚನ
ಐರಾವತ ಎಂಬ ಹಸ್ತಿಯನ್ನು ಏರಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವ ಇಂದ್ರನು ಕೂಡ ನನ್ನ ಎದುರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ನಿಂತಿಲ್ಲ.
ಅದ್ಯ ತ್ವಯಾಹಂ ಸೌಮಿತ್ರೇ ಬಾಲೇನಾಪಿ ಪರಾಕ್ರಮೈಃ। ತೋಷಿತೋ ಗನ್ತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತ್ವಾಮನುಜ್ಞಾಪ್ಯ ರಾಘವಮ್
ಇಂದು, ಸುಮಿತ್ರೆಯ ಮಗನೆ, ನೀನು ಚಿಕ್ಕವನೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ನಿನ್ನ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ನಾನು ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲಿಗೆ ರಾಘವನಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ.