ಯಸ್ತು ಕರ್ಣೌ ವಿವೃಣುತೇ ಜೃಮ್ಭತೇ ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ। ನ ತು ಸಂವಿಜತೇ ಮೃತ್ಯೋರ್ನ ಚ ಸೇನಾಂ ಪ್ರಧಾವತಿ
ಯಾರು ತಮ್ಮ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಹರಡಿ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಜಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಮರಣದ ಭಯದಿಂದ ನಡುಕವನ್ನೂ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
ಪ್ರಕಮ್ಪತೇ ಚ ರೋಷೇಣ ತಿರ್ಯಕ್ ಚ ಪುನರೀಕ್ಷತೇ। ಪಶ್ಯ ಲಾಙ್ಗೂಲವಿಕ್ಷೇಪಂ ಕ್ಷ್ವೇಡತ್ಯೇಷ ಮಹಾಬಲಃ
ಅವನು ಕೋಪದಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತಾನೆ, ಬದಿಗೆ ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಈ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯು ವಾಲನ್ನು ಬಡಿದು, ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡು.
ಮಹಾಜವೋ ವೀತಭಯೋ ರಮ್ಯಂ ಸಾಲ್ವೇಯಪರ್ವತಮ್। ರಾಜನ್ ಸತತಮಧ್ಯಾಸ್ತೇ ಶರಭೋ ನಾಮ ಯೂಥಪಃ
ಮಹಾ ವೇಗದವನೂ, ಭಯವಿಲ್ಲದವನೂ ಆಗಿರುವ ಶರಭ ಎಂಬ ಯೂಥಪನು ಸದಾ ಸುಂದರವಾದ ಸಾಲ್ವೇಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ರಾಜನೇ.
ಏತಸ್ಯ ಬಲಿನಃ ಸರ್ವೇ ವಿಹಾರಾ ನಾಮ ಯೂಥಪಾಃ। ರಾಜನ್ ಶತಸಹಸ್ರಾಣಿ ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ತಥೈವ ಚ
ಈ ಬಲಶಾಲಿಯಾದವನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಎಲ್ಲ ವಿಹಾರ ಎಂಬ ಯೂಥಪರು ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ, ರಾಜನೇ.
ಯಸ್ತು ಮೇಘ ಇವಾಕಾಶಂ ಮಹಾನಾವೃತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ। ಮಧ್ಯೇ ವಾನರವೀರಾಣಾಂ ಸುರಾಣಾಮಿವ ವಾಸವಃ
ಮಹಾ ಮೋಡವು ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ, ವಾನರ ವೀರರ ಮಧ್ಯೆ ದೇವತೆಗಳೊಳಗಿನ ಇಂದ್ರನಂತೆ, ಒಬ್ಬನು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
ಭೇರೀಣಾಮಿವ ಸಂನಾದೋ ಯಸ್ಯೈಷ ಶ್ರೂಯತೇ ಮಹಾನ್। ಘೋಷಃ ಶಾಖಾಮೃಗೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಸಂಗ್ರಾಮಮಭಿಕಾಙ್ಕ್ಷತಾಮ್
ಅವನಿಂದ ಕೇಳಿಬರುವ ಮಹಾ ಧ್ವನಿ, ಬೇರಿಗಳ ನಾದದಂತೆ, ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ಸುಕರಾದ ಶಾಖಾಮೃಗ ರಾಜರ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ.
ಏಷ ಪರ್ವತಮಧ್ಯಾಸ್ತೇ ಪಾರಿಯಾತ್ರಮನುತ್ತಮಮ್। ಯುದ್ಧೇ ದುಷ್ಪ್ರಸಹೋ ನಿತ್ಯಂ ಪನಸೋ ನಾಮ ಯೂಥಪಃ
ಪರಿಯಾತ್ರ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿರುವ ಪನಸ ಎಂಬ ಯೂಥಪನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಏನಂ ಶತಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಶತಾರ್ಧಂ ಪರ್ಯುಪಾಸತೇ। ಯೂಥಪಾ ಯೂಥಪಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಯೇಷಾಂ ಯೂಥಾನಿ ಭಾಗಶಃ
ಅವನನ್ನು ಐವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೂಥಪರು ಸುತ್ತುವರಿದು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಯೂಥಪರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಅವರ ಯೂಥಗಳು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಯಸ್ತು ಭೀಮಾಂ ಪ್ರವಲ್ಗನ್ತೀಂ ಚಮೂಂ ತಿಷ್ಠತಿ ಶೋಭಯನ್। ಸ್ಥಿತಾಂ ತೀರೇ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ದ್ವಿತೀಯ ಇವ ಸಾಗರಃ
ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಅಲೆಗಟ್ಟುವ ಸೇನೆಗೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವಂತೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಒಬ್ಬನು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
ಏಷ ದರ್ದುರಸಂಕಾಶೋ ವಿನತೋ ನಾಮ ಯೂಥಪಃ। ಪಿಬಂಶ್ಚರತಿ ಯೋ ವೇಣಾಂ ನದೀನಾಮುತ್ತಮಾಂ ನದೀಮ್
ಕಪ್ಪೆಗೂ ಸಮಾನನಾದ ವಿನತ ಎಂಬ ಯೂಥಪನು, ವೇಣಾ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಷಷ್ಟಿಃ ಶತಸಹಸ್ರಾಣಿ ಬಲಮಸ್ಯ ಪ್ಲವಂಗಮಾಃ। ತ್ವಾಮಾಹ್ವಯತಿ ಯುದ್ಧಾಯ ಕ್ರೋಧನೋ ನಾಮ ವಾನರಃ
ಅವನ ಬಳಿ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವಾನರ ಸೇನೆ ಇದೆ; ಕ್ರೋಧನ ಎಂಬ ವಾನರನು ನಿನ್ನನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ.
ವಿಕ್ರಾನ್ತಾ ಬಲವನ್ತಶ್ಚ ಯಥಾ ಯೂಥಾನಿ ಭಾಗಶಃ। ಯಸ್ತು ಗೈರಿಕವರ್ಣಾಭಂ ವಪುಃ ಪುಷ್ಯತಿ ವಾನರಃ
ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳೂ, ಬಲಿಷ್ಠರೂ ಆಗಿರುವ ಅವರ ಯೂಥಗಳು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಗೈರಿಕದ ಬಣ್ಣದಂತೆ ದೇಹ ಹೊಳೆಯುವ ವಾನರನು ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ.
ಅವಮತ್ಯ ಸದಾ ಸರ್ವಾನ್ ವಾನರಾನ್ ಬಲದರ್ಪಿತಃ। ಗವಯೋ ನಾಮ ತೇಜಸ್ವೀ ತ್ವಾಂ ಕ್ರೋಧಾದಭಿವರ್ತತೇ
ಬಲದ ಗರ್ವದಿಂದ ಸದಾ ಎಲ್ಲ ವಾನರರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಗವಯ ಎಂಬವನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ನಿನ್ನತ್ತ ಬರುತ್ತಾನೆ.
ಏನಂ ಶತಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸಪ್ತತಿಃ ಪರ್ಯುಪಾಸತೇ। ಏಷೈವಾಶಂಸತೇ ಲಙ್ಕಾಂ ಸ್ವೇನಾನೀಕೇನ ಮರ್ದಿತುಮ್
ಅವನನ್ನು ಎಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಸುತ್ತುವರಿದು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯಿಂದಲೇ ಲಂಕೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಆಶಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಏತೇ ದುಷ್ಪ್ರಸಹಾ ವೀರಾ ಯೇಷಾಂ ಸಂಖ್ಯಾ ನ ವಿದ್ಯತೇ। ಯೂಥಪಾ ಯೂಥಪಶ್ರೇಷ್ಠಾಸ್ತೇಷಾಂ ಯೂಥಾನಿ ಭಾಗಶಃ
ಇವರು ಎಣಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅನೇಕರು, ಜಯಶಾಲಿಯಾದ ವೀರರು; ಇವರೇ ಯೂಥಪರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಅವರ ಯೂಥಗಳು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
thumb|ಸಪ್ತವಿಂಶಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತವಿಂಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೬-
ಇಪ್ಪತ್ತೇಳನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ತಾಂಸ್ತು ತೇ ಸಮ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣಸ್ಯ ಯೂಥಪಾನ್। ರಾಘವಾರ್ಥೇ ಪರಾಕ್ರಾನ್ತಾ ಯೇ ನ ರಕ್ಷನ್ತಿ ಜೀವಿತಮ್
ನೀನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ, ರಾಘವನಿಗಾಗಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದಿರುವ, ಜೀವವನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದ ಆ ಯೂಥಪರನ್ನು ಈಗ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ಯಸ್ಯ ಬಹುವ್ಯಾಮಾ ದೀರ್ಘಲಾಙ್ಗೂಲಮಾಶ್ರಿತಾಃ। ತಾಮ್ರಾಃ ಪೀತಾಃ ಸಿತಾಃ ಶ್ವೇತಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ಣಾ ಘೋರಕರ್ಮಣಃ
ಅವನ ಸುತ್ತಲೂ ಬಹುಬಲಿಷ್ಠರೂ, ದೀರ್ಘವಾದ ಹಲ್ಲುಗಳಿರುವ, ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ ವಾನರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಕಬ್ಬಿಣದಂತೆ ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದವರು, ಭಯಾನಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು.
ಪ್ರಗೃಹೀತಾಃ ಪ್ರಕಾಶನ್ತೇ ಸೂರ್ಯಸ್ಯೇವ ಮರೀಚಯಃ। ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಚಾನುಕೃಷ್ಯನ್ತೇ ಹರೋ ನಾಮೈಷ ವಾನರಃ
ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾರೆ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಹರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವಾನರನು.
ಯಂ ಪೃಷ್ಠತೋಽನುಗಚ್ಛನ್ತಿ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ। ವೃಕ್ಷಾನುದ್ಯಮ್ಯ ಸಹಸಾ ಲಙ್ಕಾರೋಹಣತತ್ಪರಾಃ
ಅವನ ಹಿಂದೆ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ, ಮರಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ವೇಗವಾಗಿ ಲಂಕೆಗೆ ಏರಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವಂತೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ.
ಯೂಥಪಾ ಹರಿರಾಜಸ್ಯ ಕಿಂಕರಾಃ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಾಃ। ನೀಲಾನಿವ ಮಹಾಮೇಘಾಂಸ್ತಿಷ್ಠತೋ ಯಾಂಸ್ತು ಪಶ್ಯಸಿ
ನೀನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಆ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳಂತೆ ಕಾಣುವವರು, ವಾನರರಾಜನ ಸೇವಕರೂ, ಯೂಥಪತಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅಸಿತಾಞ್ಜನಸಂಕಾಶಾನ್ ಯುದ್ಧೇ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಾನ್। ಅಸಂಖ್ಯೇಯಾನನಿರ್ದೇಶಾನ್ ಪರಂ ಪಾರಮಿವೋದಧೇಃ
ಅವರು ಕರಿಯ ಅಂಜನದಂತೆ ತೋರುತ್ತಾರೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೃಢರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಸಮುದ್ರದ ಅತ್ತ ಪಾರಿನಂತೆ ವರ್ಣಿಸಲಾಗದು.
ಪರ್ವತೇಷು ಚ ಯೇ ಕೇಚಿದ್ ವಿಷಯೇಷು ನದೀಷು ಚ। ಏತೇ ತ್ವಾಮಭಿವರ್ತನ್ತೇ ರಾಜನ್ನೃಕ್ಷಾಃ ಸುದಾರುಣಾಃ
ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ, ನಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಭಯಂಕರ ಕರಡಿಗಳು, ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಏಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಿತೋ ರಾಜನ್ ಭೀಮಾಕ್ಷೋ ಭೀಮದರ್ಶನಃ। ಪರ್ಜನ್ಯ ಇವ ಜೀಮೂತೈಃ ಸಮನ್ತಾತ್ ಪರಿವಾರಿತಃ
ಅವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೀಮಾಕ್ಷನು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ, ಅವನ ರೂಪ ಭಯಾನಕವಾಗಿದೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಳೆಯ ದೇವರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
ಋಕ್ಷವನ್ತಂ ಗಿರಿಶ್ರೇಷ್ಠಮಧ್ಯಾಸ್ತೇ ನರ್ಮದಾಂ ಪಿಬನ್। ಸರ್ವರ್ಕ್ಷಾಣಾಮಧಿಪತಿರ್ಧೂಮ್ರೋ ನಾಮೈಷ ಯೂಥಪಃ
ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ನರ್ಮದಾ ನದಿಯನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲ ಕರಡಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಧೂಮ್ರ ಎಂಬ ಯೂಥಪತಿಯು ಅವನು.
ಯವೀಯಾನಸ್ಯ ತು ಭ್ರಾತಾ ಪಶ್ಯೈನಂ ಪರ್ವತೋಪಮಮ್। ಭ್ರಾತ್ರಾ ಸಮಾನೋ ರೂಪೇಣ ವಿಶಿಷ್ಟಸ್ತು ಪರಾಕ್ರಮೇ
ಅವನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನನ್ನು ನೋಡು, ಅವನು ಪರ್ವತದಂತೆ ದೊಡ್ಡವನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಹೋದರನಂತೆ ಇದ್ದರೂ, ಶೌರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು.
ಸ ಏಷ ಜಾಮ್ಬವಾನ್ ನಾಮ ಮಹಾಯೂಥಪಯೂಥಪಃ। ಪ್ರಶಾನ್ತೋ ಗುರುವರ್ತೀ ಚ ಸಮ್ಪ್ರಹಾರೇಷ್ವಮರ್ಷಣಃ
ಅವನು ಜಾಂಬವಂತನು, ಮಹಾಯೂಥಪತಿಗಳ ನಾಯಕನು; ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದವನು, ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವವಿರುವವನು, ಆದರೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಹತನು.
ಏತೇನ ಸಾಹ್ಯಂ ತು ಮಹತ್ ಕೃತಂ ಶಕ್ರಸ್ಯ ಧೀಮತಾ। ದೈವಾಸುರೇ ಜಾಮ್ಬವತಾ ಲಬ್ಧಾಶ್ಚ ಬಹವೋ ವರಾಃ
ಅವನು ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಮಹಾ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದನು; ದೇವರುಗಳ ಮತ್ತು ಅಸುರರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಾಂಬವಂತನು ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅನೇಕ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಆರುಹ್ಯ ಪರ್ವತಾಗ್ರೇಭ್ಯೋ ಮಹಾಭ್ರವಿಪುಲಾಃ ಶಿಲಾಃ। ಮುಞ್ಚನ್ತಿ ವಿಪುಲಾಕಾರಾ ನ ಮೃತ್ಯೋರುದ್ವಿಜನ್ತಿ ಚ
ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿ, ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಭಾರೀ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮರಣವನ್ನು ಅವರು ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಚ ಸದೃಶಾಃ ಪಿಶಾಚಾನಾಂ ಚ ರೋಮಶಾಃ। ಏತಸ್ಯ ಸೈನ್ಯಾ ಬಹವೋ ವಿಚರನ್ತ್ಯಮಿತೌಜಸಃ
ಅವನ ಸೇನೆಯ ಅನೇಕ ಮಂದಿ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾಗಿ, ರಾಕ್ಷಸರ ಹಾಗೆಯೂ, ಕೂದಲು ತುಂಬಿದ ಪಿಶಾಚಿಗಳ ಹಾಗೆಯೂ ಕಾಣುತ್ತಾ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.