ಕಿಂ ನಾಮ ತೇ ತಾತ ಕನಿಷ್ಠ ವಾಕ್ಯ- ಮನರ್ಥಕಂ ವೈ ಬಹುಭೀತವಚ್ಚ। ಅಸ್ಮಿನ್ ಕುಲೇ ಯೋಽಪಿ ಭವೇನ್ನ ಜಾತಃ ಸೋಽಪೀದೃಶಂ ನೈವ ವದೇನ್ನ ಕುರ್ಯಾತ್
ತಮ್ಮ, ನೀನು ನನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ತಮ್ಮನಾದರೂ, ಯಾಕೆ ಈ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ, ಭಯಭೀತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೀಯ? ನಮ್ಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಯಾರೂ, ಇನ್ನೂ ಬೆಳೆದಿರದವರಾದರೂ, ಹೀಗೆ ಮಾತಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
ಸತ್ತ್ವೇನ ವೀರ್ಯೇಣ ಪರಾಕ್ರಮೇಣ ಧೈರ್ಯೇಣ ಶೌರ್ಯೇಣ ಚ ತೇಜಸಾ ಚ। ಏಕಃ ಕುಲೇಽಸ್ಮಿನ್ ಪುರುಷೋ ವಿಮುಕ್ತೋ ವಿಭೀಷಣಸ್ತಾತ ಕನಿಷ್ಠ ಏಷಃ
ಧೈರ್ಯ, ಶೌರ್ಯ, ಪರಾಕ್ರಮ, ಬಲ, ತೇಜಸ್ಸು — ಇವೆಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದಾನೆ, ಅವನು ನೀನು, ನನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ತಮ್ಮ ವಿಭೀಷಣ.
ಕಿಂ ನಾಮ ತೌ ಮಾನುಷರಾಜಪುತ್ರಾ- ವಸ್ಮಾಕಮೇಕೇನ ಹಿ ರಾಕ್ಷಸೇನ। ಸುಪ್ರಾಕೃತೇನಾಪಿ ನಿಹನ್ತುಮೇತೌ ಶಕ್ಯೌ ಕುತೋ ಭೀಷಯಸೇ ಸ್ಮ ಭೀರೋ
ಆ ಮಾನವ ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಕ್ಷಸನೂ ಕೊಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿ ಯಾಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಭಯಪಡಿಸುತ್ತೀಯ?
ತ್ರಿಲೋಕನಾಥೋ ನನು ದೇವರಾಜಃ ಶಕ್ರೋ ಮಯಾ ಭೂಮಿತಲೇ ನಿವಿಷ್ಟಃ। ಭಯಾರ್ಪಿತಾಶ್ಚಾಪಿ ದಿಶಃ ಪ್ರಪನ್ನಾಃ ಸರ್ವೇ ತದಾ ದೇವಗಣಾಃ ಸಮಗ್ರಾಃ
ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ದೇವೇಂದ್ರನನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದೆನು. ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಭಯದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿಹೋದರು.
ಐರಾವತೋ ನಿಃಸ್ವನಮುನ್ನದನ್ ಸ ನಿಪಾತಿತೋ ಭೂಮಿತಲೇ ಮಯಾ ತು। ವಿಕೃಷ್ಯ ದನ್ತೌ ತು ಮಯಾ ಪ್ರಸಹ್ಯ ವಿತ್ರಾಸಿತಾ ದೇವಗಣಾಃ ಸಮಗ್ರಾಃ
ನಾನು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಐರಾವತನೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿದೆನು; ಅವನ ದಂತಗಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆದಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಭಯದಿಂದ ತಡಕಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆನು.
ಸೋಽಹಂ ಸುರಾಣಾಮಪಿ ದರ್ಪಹನ್ತಾ ದೈತ್ಯೋತ್ತಮಾನಾಮಪಿ ಶೋಕಕರ್ತಾ। ಕಥಂ ನರೇನ್ದ್ರಾತ್ಮಜಯೋರ್ನ ಶಕ್ತೋ ಮನುಷ್ಯಯೋಃ ಪ್ರಾಕೃತಯೋಃ ಸುವೀರ್ಯಃ
ನಾನು ದೇವತೆಗಳ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವವನೂ, ಮಹಾದೈತ್ಯರಿಗೆ ದುಃಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ನಾನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ?
ಅಥೇನ್ದ್ರಕಲ್ಪಸ್ಯ ದುರಾಸದಸ್ಯ ಮಹೌಜಸಸ್ತದ್ ವಚನಂ ನಿಶಮ್ಯ। ತತೋ ಮಹಾರ್ಥಂ ವಚನಂ ಬಭಾಷೇ ವಿಭೀಷಣಃ ಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂ ವರಿಷ್ಠಃ
ಇಂದ್ರನಂತೆ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ಸಮೀಪಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಇಂದ್ರಜಿತನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿಭೀಷಣನು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ನ ತಾತ ಮನ್ತ್ರೇ ತವ ನಿಶ್ಚಯೋಽಸ್ತಿ ಬಾಲಸ್ತ್ವಮದ್ಯಾಪ್ಯವಿಪಕ್ವಬುದ್ಧಿಃ। ತಸ್ಮಾತ್ ತ್ವಯಾಪ್ಯಾತ್ಮವಿನಾಶನಾಯ ವಚೋಽರ್ಥಹೀನಂ ಬಹು ವಿಪ್ರಲಪ್ತಮ್
ಮಗನೇ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಯೋಚನೆಗೆ ದೃಢತೆ ಇಲ್ಲ; ನೀನು ಇನ್ನೂ ಬಾಲಕ, ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿಲ್ಲ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಅನೇಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಿನ್ನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದ್ದೀಯೆ.
ಪುತ್ರಪ್ರವಾದೇನ ತು ರಾವಣಸ್ಯ ತ್ವಮಿನ್ದ್ರಜಿನ್ಮಿತ್ರಮುಖೋಽಸಿ ಶತ್ರುಃ। ಯಸ್ಯೇದೃಶಂ ರಾಘವತೋ ವಿನಾಶಂ ನಿಶಮ್ಯ ಮೋಹಾದನುಮನ್ಯಸೇ ತ್ವಮ್
ರಾವಣನ ಮಗನೆಂದು ಮಾತನಾಡುವುದರಿಂದ, ನೀನು ಇಂದ್ರಜಿತ್, ಗೆಳೆಯನ ಮುಖವಿಟ್ಟು ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದೀಯೆ; ರಾಘವನ ನಾಶವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮೋಹದಿಂದ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವೆ.
ತ್ವಮೇವ ವಧ್ಯಶ್ಚ ಸುದುರ್ಮತಿಶ್ಚ ಸ ಚಾಪಿ ವಧ್ಯೋ ಯ ಇಹಾನಯತ್ ತ್ವಾಮ್। ಬಾಲಂ ದೃಢಂ ಸಾಹಸಿಕಂ ಚ ಯೋಽದ್ಯ ಪ್ರಾವೇಶಯನ್ಮನ್ತ್ರಕೃತಾಂ ಸಮೀಪಮ್
ನೀನು ಮಾತ್ರವೇ ಕೊಲ್ಲಬೇಕಾದವನೂ, ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನವನೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ; ಮತ್ತು ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತರಿಸಿದವನು ಕೂಡ ಕೊಲ್ಲಬೇಕಾದವನು. ಈ ಬಾಲಕನು, ಹಠ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದಿಂದ, ಸಲಹೆಗಾರರ ಮಧ್ಯೆ ನಿನ್ನನ್ನು ತಂದನು.
ಮೂಢೋಽಪ್ರಗಲ್ಭೋಽವಿನಯೋಪಪನ್ನ- ಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಸ್ವಭಾವೋಽಲ್ಪಮತಿರ್ದುರಾತ್ಮಾ। ಮೂರ್ಖಸ್ತ್ವಮತ್ಯನ್ತಸುದುರ್ಮತಿಶ್ಚ ತ್ವಮಿನ್ದ್ರಜಿದ್ ಬಾಲತಯಾ ಬ್ರವೀಷಿ
ನೀನು ಮೂಢ, ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲದ, ವಿನಯವಿಲ್ಲದ, ಕಠಿಣ ಸ್ವಭಾವದ, ಕಡಿಮೆ ಬುದ್ಧಿಯ, ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನವನಾಗಿದ್ದೀಯೆ; ನೀನು ಮೂರ್ಖ, ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಟನು, ಬಾಲತನದಿಂದ ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ, ಇಂದ್ರಜಿತ್.
ಕೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಪ್ರತಿಮಪ್ರಕಾಶಾ- ನರ್ಚಿಷ್ಮತಃ ಕಾಲನಿಕಾಶರೂಪಾನ್। ಸಹೇತ ಬಾಣಾನ್ ಯಮದಣ್ಡಕಲ್ಪಾನ್ ಸಮಕ್ಷಮುಕ್ತಾನ್ ಯುಧಿ ರಾಘವೇಣ
ಬ್ರಹ್ಮನ ದಂಡದಂತೆ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ, ಜ್ವಲಿಸುವ, ಕಾಲನಂತೆ ಭಯಾನಕವಾದ, ಯಮಧರ್ಮರ ದಂಡದಂತೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಘವನು ಬಿಡುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಯಾರು ಎದುರಿಸಬಹುದು?
ಧನಾನಿ ರತ್ನಾನಿ ಸುಭೂಷಣಾನಿ ವಾಸಾಂಸಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ಮಣೀಂಶ್ಚ ಚಿತ್ರಾನ್। ಸೀತಾಂ ಚ ರಾಮಾಯ ನಿವೇದ್ಯ ದೇವೀಂ ವಸೇಮ ರಾಜನ್ನಿಹ ವೀತಶೋಕಾಃ
ನಾವು ನಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತು, ರತ್ನಗಳು, ಸುಂದರ ಆಭರಣಗಳು, ದಿವ್ಯವಸ್ತ್ರಗಳು, ವಿವಿಧ ಮೌಲ್ಯಮಯ ಮಣಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಿಯಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸೋಣ; ಆಗ ರಾಜನೇ, ನಾವು ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಬದುಕಬಹುದು.
thumb|ಷೋಡಶಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಷೋಡಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೬-
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕಾಂಡದ ಹದಿನಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ಸುನಿವಿಷ್ಟಂ ಹಿತಂ ವಾಕ್ಯಮುಕ್ತವನ್ತಂ ವಿಭೀಷಣಮ್। ಅಬ್ರವೀತ್ ಪರುಷಂ ವಾಕ್ಯಂ ರಾವಣಃ ಕಾಲಚೋದಿತಃ
ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ ಹಿತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ, ವಿಧಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ರಾವಣನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ವಸೇತ್ ಸಹ ಸಪತ್ನೇನ ಕ್ರುದ್ಧೇನಾಶೀವಿಷೇಣ ಚ। ನ ತು ಮಿತ್ರಪ್ರವಾದೇನ ಸಂವಸೇಚ್ಛತ್ರುಸೇವಿನಾ
ಒಬ್ಬನು ಸಹಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಅಥವಾ ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಾವಿನೊಡನೆ ಕೂಡ ವಾಸಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಶತ್ರುವು ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ವರ್ತಿಸುವವನೊಡನೆ ಎಂದಿಗೂ ವಾಸಿಸಬಾರದು.
ಜಾನಾಮಿ ಶೀಲಂ ಜ್ಞಾತೀನಾಂ ಸರ್ವಲೋಕೇಷು ರಾಕ್ಷಸ। ಹೃಷ್ಯನ್ತಿ ವ್ಯಸನೇಷ್ವೇತೇ ಜ್ಞಾತೀನಾಂ ಜ್ಞಾತಯಃ ಸದಾ
ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಬಂಧುಗಳ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ, ರಾಕ್ಷಸನೇ; ಅಪಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂಧುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ತಮ್ಮವರ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಧಾನಂ ಸಾಧಕಂ ವೈದ್ಯಂ ಧರ್ಮಶೀಲಂ ಚ ರಾಕ್ಷಸ। ಜ್ಞಾತಯೋಽಪ್ಯವಮನ್ಯನ್ತೇ ಶೂರಂ ಪರಿಭವನ್ತಿ ಚ
ಯಾರಾದರೂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿರಲಿ, ಪಂಡಿತನಾಗಿರಲಿ, ವೈದ್ಯನಾಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿರಲಿ, ಬಂಧುಗಳು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯನ್ನೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಿತ್ಯಮನ್ಯೋನ್ಯಸಂಹೃಷ್ಟಾ ವ್ಯಸನೇಷ್ವಾತತಾಯಿನಃ। ಪ್ರಚ್ಛನ್ನಹೃದಯಾ ಘೋರಾ ಜ್ಞಾತಯಸ್ತು ಭಯಾವಹಾಃ
ಬಂಧುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಪರಸ್ಪರ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡುವವರು, ಶತ್ರುತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದವರು, ಗುಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನವರು, ಭಯಾನಕವಾದವರು; ಬಂಧುಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವವರು.
ಶ್ರೂಯನ್ತೇ ಹಸ್ತಿಭಿರ್ಗೀತಾಃ ಶ್ಲೋಕಾಃ ಪದ್ಮವನೇ ಪುರಾ। ಪಾಶಹಸ್ತಾನ್ ನರಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶೃಣುಷ್ವ ಗದತೋ ಮಮ
ಪದ್ಮವನದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಹಾಡಿದ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಹಿಂದೆ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಪಾಶದಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾನವರನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಹೇಳುವ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳು.
ನಾಗ್ನಿರ್ನಾನ್ಯಾನಿ ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ನ ನಃ ಪಾಶಾ ಭಯಾವಹಾಃ। ಘೋರಾಃ ಸ್ವಾರ್ಥಪ್ರಯುಕ್ತಾಸ್ತು ಜ್ಞಾತಯೋ ನೋ ಭಯಾವಹಾಃ
ನಮಗೆ ಬೆಂಕಿಯೂ ಬೇರೆ ಆಯುಧಗಳೂ, ಪಾಶವೂ ಭಯಂಕರವಲ್ಲ; ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದ ನಡೆಯುವ ನಮ್ಮದೇ ಬಂಧುಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಭಯಾನಕರರು.
ಉಪಾಯಮೇತೇ ವಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ಗ್ರಹಣೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ। ಕೃತ್ಸ್ನಾದ್ ಭಯಾಜ್ಜ್ಞಾತಿಭಯಂ ಕುಕಷ್ಟಂ ವಿಹಿತಂ ಚ ನಃ
ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಯಾವ ಉಪಾಯವನ್ನಾದರೂ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ; ಅವರ ಭಯದಿಂದ ನಾವು ಈ ಕಠಿಣ ನಿಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇವೆ.
ವಿದ್ಯತೇ ಗೋಷು ಸಮ್ಪನ್ನಂ ವಿದ್ಯತೇ ಜ್ಞಾತಿತೋ ಭಯಮ್। ವಿದ್ಯತೇ ಸ್ತ್ರೀಷು ಚಾಪಲ್ಯಂ ವಿದ್ಯತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ತಪಃ
ಹಸುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತು ಇದೆ, ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಭಯ ಇದೆ, ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ಚಂಚಲತೆ ಇದೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಇದೆ.
ತತೋ ನೇಷ್ಟಮಿದಂ ಸೌಮ್ಯ ಯದಹಂ ಲೋಕಸತ್ಕೃತಃ। ಐಶ್ವರ್ಯಮಭಿಜಾತಶ್ಚ ರಿಪೂಣಾಂ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಚ ಸ್ಥಿತಃ
ಆದರಿಂದ, ಪ್ರಿಯವನೇ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ—ನಾನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆದವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಐಶ್ವರ್ಯವಂತನಾಗಿದ್ದರೂ, ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದರೂ ಸಹ.
ಯಥಾ ಪುಷ್ಕರಪತ್ರೇಷು ಪತಿತಾಸ್ತೋಯಬಿನ್ದವಃ। ನ ಶ್ಲೇಷಮಭಿಗಚ್ಛನ್ತಿ ತಥಾನಾರ್ಯೇಷು ಸೌಹೃದಮ್
ಹೆಬ್ಬೆಳೆಗೆ ಬಿದ್ದ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ಸೇರದಂತೆ, ಕೆಟ್ಟವರ ಜೊತೆ ಸ್ನೇಹವೂ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದು.
ಯಥಾ ಶರದಿ ಮೇಘಾನಾಂ ಸಿಞ್ಚತಾಮಪಿ ಗರ್ಜತಾಮ್। ನ ಭವತ್ಯಮ್ಬುಸಂಕ್ಲೇದಸ್ತಥಾನಾರ್ಯೇಷು ಸೌಹೃದಮ್
ಹೆಮ್ಮರಳಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ಮಳೆಯನ್ನೂ, ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ನೀರು ಹಣ್ಣಾಗಿ ಹತ್ತಿರ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಟ್ಟವರ ಜೊತೆ ಸ್ನೇಹವೂ ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಥಾ ಮಧುಕರಸ್ತರ್ಷಾದ್ ರಸಂ ವಿನ್ದನ್ನ ತಿಷ್ಠತಿ। ತಥಾ ತ್ವಮಪಿ ತತ್ರೈವ ತಥಾನಾರ್ಯೇಷು ಸೌಹೃದಮ್
ಹುಳವು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಹೂವಿನ ರಸ ಹುಡುಕಿದರೂ, ಸಿಹಿ ಸಿಗದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಟ್ಟವರ ಜೊತೆ ಸ್ನೇಹವೂ ಇರದು.
ಯಥಾ ಮಧುಕರಸ್ತರ್ಷಾತ್ ಕಾಶಪುಷ್ಪಂ ಪಿಬನ್ನಪಿ। ರಸಮತ್ರ ನ ವಿನ್ದೇತ ತಥಾನಾರ್ಯೇಷು ಸೌಹೃದಮ್
ಹುಳವು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕಾಶ ಹೂವಿನ ರಸ ಕುಡಿದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಸಿಹಿತನ ಸಿಗದು; ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಟ್ಟವರ ಜೊತೆ ಸ್ನೇಹವೂ ಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಥಾ ಪೂರ್ವಂ ಗಜಃ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಗೃಹ್ಯ ಹಸ್ತೇನ ವೈ ರಜಃ। ದೂಷಯತ್ಯಾತ್ಮನೋ ದೇಹಂ ತಥಾನಾರ್ಯೇಷು ಸೌಹೃದಮ್
ಯಾವಂತೆ ಆನೆ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ತನ್ನ ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದ ಮಣ್ಣು ಎತ್ತಿ ತಾನು ತಾನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಟ್ಟವರ ಜೊತೆ ಸ್ನೇಹವೂ ಹಾನಿಕರ.
ಇತ್ಯುಕ್ತಃ ಪರುಷಂ ವಾಕ್ಯಂ ನ್ಯಾಯವಾದೀ ವಿಭೀಷಣಃ। ಉತ್ಪಪಾತ ಗದಾಪಾಣಿಶ್ಚತುರ್ಭಿಃ ಸಹ ರಾಕ್ಷಸೈಃ
ಈ ರೀತಿ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ, ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ ವಿಭೀಷಣನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಾಲ್ಕು ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಎದ್ದು ನಿಂತನು.