ಸಾಗರಸ್ಯೇವ ಮೇ ವೇಗೋ ಮಾರುತಸ್ಯೇವ ಮೇ ಗತಿಃ। ನೈತದ್ ದಾಶರಥಿರ್ವೇದ ಹ್ಯಾಸಾದಯತಿ ತೇನ ಮಾಮ್
ನನ್ನ ವೇಗವು ಸಾಗರದಂತಿದೆ, ನನ್ನ ಚುರುಕು ಗಾಳಿಯಂತಿದೆ; ದಶರಥನ ಮಗನಿಗೆ ಇದನ್ನು ಅರಿವಿಲ್ಲ, ಅವನು ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಕೋ ಹಿ ಸಿಂಹಮಿವಾಸೀನಂ ಸುಪ್ತಂ ಗಿರಿಗುಹಾಶಯೇ। ಕ್ರುದ್ಧಂ ಮೃತ್ಯುಮಿವಾಸೀನಂ ಪ್ರಬೋಧಯಿತುಮಿಚ್ಛತಿ
ಪರ್ವತ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವ ಸಿಂಹವನ್ನು, ಅಥವಾ ಕೋಪಗೊಂಡ ಮರಣವನ್ನು ಯಾರು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವರು?
ನ ಮತ್ತೋ ನಿರ್ಗತಾನ್ ಬಾಣಾನ್ ದ್ವಿಜಿಹ್ವಾನ್ ಪನ್ನಗಾನಿವ। ರಾಮಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ತೇನ ಮಾಮಭಿಗಚ್ಛತಿ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹಾರಿಸಿದ ಬಾಣಗಳು ಎರಡು ನಾಲಿಗೆಗಳಿರುವ ವಿಷಪಾಮುಗಳಂತೆ; ಅವನ್ನು ರಾಮನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ನನ್ನ ಕಡೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ವಜ್ರಸಮೈರ್ಬಾಣೈಃ ಶತಧಾ ಕಾರ್ಮುಕಚ್ಯುತೈಃ। ರಾಮಮಾದೀಪಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಉಲ್ಕಾಭಿರಿವ ಕುಞ್ಜರಮ್
ಬೇಗನೆ, ಮಿಂಚಿನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಹಾರಿಸಿ, ನಾನು ರಾಮನನ್ನು ಉರಿಯುತ್ತೇನೆ, ಹಿಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಆನೆಗೆ ಉಲ್ಕೆಗಳು ಬಿದ್ದಂತೆ.
ತಚ್ಚಾಸ್ಯ ಬಲಮಾದಾಸ್ಯೇ ಬಲೇನ ಮಹತಾ ವೃತಃ। ಉದಿತಃ ಸವಿತಾ ಕಾಲೇ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಂ ಪ್ರಭಾಮಿವ
ನಾನು ನನ್ನ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನ ಬಲವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ, ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉದಯವಾದ ಸೂರ್ಯನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ.
ನ ವಾಸವೇನಾಪಿ ಸಹಸ್ರಚಕ್ಷುಷಾ ಯುಧಾಸ್ಮಿ ಶಕ್ಯೋ ವರುಣೇನ ವಾ ಪುನಃ। ಮಯಾ ತ್ವಿಯಂ ಬಾಹುಬಲೇನ ನಿರ್ಜಿತಾ ಪುರಾ ಪುರೀ ವೈಶ್ರವಣೇನ ಪಾಲಿತಾ
ಸಹಸ್ರ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಇಂದ್ರನಿಗೂ, ಅಥವಾ ವರुणನಿಗೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಈ ನಗರವನ್ನು ವೈಶ್ರವಣನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಾನು ನನ್ನ ಬಲದಿಂದ ಅದನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದೆನು.
thumb|ಚತುರ್ದಶಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಚತುರ್ದಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೬-
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣದ ಯುದ್ಧಕಾಂಡದ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಸರ್ಗವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ನಿಶಾಚರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ನಿಶಮ್ಯ ವಾಕ್ಯಂ ಸ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯ ಚ ಗರ್ಜಿತಾನಿ। ವಿಭೀಷಣೋ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಮುಖ್ಯ- ಮುವಾಚ ವಾಕ್ಯಂ ಹಿತಮರ್ಥಯುಕ್ತಮ್
ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಾಡುವವರ ರಾಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಗರ್ಜನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಿಭೀಷಣನು, ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾಗಿ, ಹಿತವಾದ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ವೃತೋ ಹಿ ಬಾಹ್ವನ್ತರಭೋಗರಾಶಿ- ಶ್ಚಿನ್ತಾವಿಷಃ ಸುಸ್ಮಿತತೀಕ್ಷ್ಣದಂಷ್ಟ್ರಃ। ಪಞ್ಚಾಙ್ಗುಲೀಪಞ್ಚಶಿರೋಽತಿಕಾಯಃ ಸೀತಾಮಹಾಹಿಸ್ತವ ಕೇನ ರಾಜನ್
ಬಾಹುಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಹಾವುಗಳಂತೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಚಿಂತೆ ಎಂಬ ವಿಷದಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಸೌಮ್ಯವಾದ ನಗುವಿನಲ್ಲಿಯೇ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತ, ಐದು ಬೆರಳುಗಳೂ ಐದು ತಲೆಯೂಳ್ಳ, ದೊಡ್ಡ ದೇಹದ ಈ ಮಹಾಹಾವು ಸೀತೆಯನ್ನು ಯಾರು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ ರಾಜನೇ?
ಯಾವನ್ನ ಲಙ್ಕಾಂ ಸಮಭಿದ್ರವನ್ತಿ ಬಲೀಮುಖಾಃ ಪರ್ವತಕೂಟಮಾತ್ರಾಃ। ದಂಷ್ಟ್ರಾಯುಧಾಶ್ಚೈವ ನಖಾಯುಧಾಶ್ಚ ಪ್ರದೀಯತಾಂ ದಾಶರಥಾಯ ಮೈಥಿಲೀ
ಪರ್ವತದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ, ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ನಖಗಳು ಆಯುಧವಾದ ಯೋಧರು ಲಂಕೆಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವ ಮೊದಲು, ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ದಶರಥನ ಮಗನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿರಿ.
ಯಾವನ್ನ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಶಿರಾಂಸಿ ಬಾಣಾ ರಾಮೇರಿತಾ ರಾಕ್ಷಸಪುಂಗವಾನಾಮ್। ವಜ್ರೋಪಮಾ ವಾಯುಸಮಾನವೇಗಾಃ ಪ್ರದೀಯತಾಂ ದಾಶರಥಾಯ ಮೈಥಿಲೀ
ರಾಮನು ಹಾರಿಸುವ, ಗಾಳಿಯಷ್ಟು ವೇಗವಾದ, ಮಿಂಚಿನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬಾಣಗಳು ರಾಕ್ಷಸರ ಶಿರಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕುವ ಮೊದಲು, ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ದಶರಥನ ಮಗನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿರಿ.
ನ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೇನ್ದ್ರಜಿತೌ ಚ ರಾಜಂ- ಸ್ತಥಾ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವಮಹೋದರೌ ವಾ। ನಿಕುಮ್ಭಕುಮ್ಭೌ ಚ ತಥಾತಿಕಾಯಃ ಸ್ಥಾತುಂ ಸಮರ್ಥಾ ಯುಧಿ ರಾಘವಸ್ಯ
ಕುಂಭಕರ್ಣನಿಗೂ ಇಂದ್ರಜಿತ್ತಿಗೂ, ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನಿಗೂ ಮಹೋದರನಿಗೂ, ನಿಕುಂಭನಿಗೂ ಕುಂಭನಿಗೂ ಅಥಿಕಾಯನಿಗೂ ಕೂಡ, ರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಘವನ ಎದುರು ನಿಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಜೀವಂಸ್ತು ರಾಮಸ್ಯ ನ ಮೋಕ್ಷ್ಯಸೇ ತ್ವಂ ಗುಪ್ತಃ ಸವಿತ್ರಾಪ್ಯಥವಾ ಮರುದ್ಭಿಃ। ನ ವಾಸವಸ್ಯಾಙ್ಕಗತೋ ನ ಮೃತ್ಯೋ- ರ್ನಭೋ ನ ಪಾತಾಲಮನುಪ್ರವಿಷ್ಟಃ
ನೀನು ಬದುಕಿದ್ದರೂ ರಾಮನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಸವಿತ್ರನು ಅಥವಾ ಮರುತ್ತುಗಳು ಕಾಪಾಡಿದರೂ, ಇಂದ್ರನ ಬಳಿ ಹೋದರೂ, ಮರಣನ ಬಳಿಯಿದ್ದರೂ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೋದರೂ ಕೂಡ.
ನಿಶಮ್ಯ ವಾಕ್ಯಂ ತು ವಿಭೀಷಣಸ್ಯ ತತಃ ಪ್ರಹಸ್ತೋ ವಚನಂ ಬಭಾಷೇ। ನ ನೋ ಭಯಂ ವಿದ್ಮ ನ ದೈವತೇಭ್ಯೋ ನ ದಾನವೇಭ್ಯೋಽಪ್ಯಥವಾ ಕದಾಚಿತ್
ವಿಭೀಷಣನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಪ್ರಹಸ್ತನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವತೆಗಳಿಂದಲೂ ಅಥವಾ ದಾನವರಿಂದಲೂ ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ಭಯಪಡಿಲ್ಲ.
ನ ಯಕ್ಷಗನ್ಧರ್ವಮಹೋರಗೇಭ್ಯೋ ಭಯಂ ನ ಸಂಖ್ಯೇ ಪತಗೋರಗೇಭ್ಯಃ। ಕಥಂ ನು ರಾಮಾದ್ ಭವಿತಾ ಭಯಂ ನೋ ನರೇನ್ದ್ರಪುತ್ರಾತ್ ಸಮರೇ ಕದಾಚಿತ್
ಯಕ್ಷರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಮಹಾ ನಾಗರು, ಗರುಡರು ಅಥವಾ ಹಾವುಗಳಿಂದಲೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ರಾಮನಿಂದ, ನರೇಂದ್ರನ ಮಗನಿಂದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾವು ಹೇಗೆ ಭಯಪಡಬೇಕು?
ಪ್ರಹಸ್ತವಾಕ್ಯಂ ತ್ವಹಿತಂ ನಿಶಮ್ಯ ವಿಭೀಷಣೋ ರಾಜಹಿತಾನುಕಾಙ್ಕ್ಷೀ। ತತೋ ಮಹಾರ್ಥಂ ವಚನಂ ಬಭಾಷೇ ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮೇಷು ನಿವಿಷ್ಟಬುದ್ಧಿಃ
ಪ್ರಹಸ್ತನ ಹಿತವಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಜನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿದ ವಿಭೀಷಣನು, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಪ್ರಹಸ್ತ ರಾಜಾ ಚ ಮಹೋದರಶ್ಚ ತ್ವಂ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಶ್ಚ ಯಥಾರ್ಥಜಾತಮ್। ಬ್ರವೀತ ರಾಮಂ ಪ್ರತಿ ತನ್ನ ಶಕ್ಯಂ ಯಥಾ ಗತಿಃ ಸ್ವರ್ಗಮಧರ್ಮಬುದ್ಧೇಃ
ಪ್ರಹಸ್ತ, ಮಹೋದರ, ನೀನು ಮತ್ತು ಕುಂಭಕರ್ಣನು — ನೀವು ರಾಮನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮದಿಂದ ದೂರವಾದವನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವನ ಭಾಗ್ಯ.
ವಧಸ್ತು ರಾಮಸ್ಯ ಮಯಾ ತ್ವಯಾ ಚ ಪ್ರಹಸ್ತ ಸರ್ವೈರಪಿ ರಾಕ್ಷಸೈರ್ವಾ। ಕಥಂ ಭವೇದರ್ಥವಿಶಾರದಸ್ಯ ಮಹಾರ್ಣವಂ ತರ್ತುಮಿವಾಪ್ಲವಸ್ಯ
ನೀನು, ನಾನು, ಪ್ರಹಸ್ತ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ರಾಕ್ಷಸರೂ ಸೇರಿಕೊಂಡರೂ ರಾಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಅದು ದೊಡ್ಡ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಈಜಿಕೊಂಡು ದಾಟುವವರಂತೆ ಅಸಾಧ್ಯ.
ಧರ್ಮಪ್ರಧಾನಸ್ಯ ಮಹಾರಥಸ್ಯ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶಪ್ರಭವಸ್ಯ ರಾಜ್ಞಃ। ಪುರೋಽಸ್ಯ ದೇವಾಶ್ಚ ತಥಾವಿಧಸ್ಯ ಕೃತ್ಯೇಷು ಶಕ್ತಸ್ಯ ಭವನ್ತಿ ಮೂಢಾಃ
ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಮಹಾರಥಿಯಾದ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದ ರಾಜನ ಮುಂದೆ ದೇವತೆಗಳೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅವನಂತಹ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋಗುವವರು ಮೂರ್ಖರು.
ತೀಕ್ಷ್ಣಾ ನ ತಾವತ್ ತವ ಕಙ್ಕಪತ್ರಾ ದುರಾಸದಾ ರಾಘವವಿಪ್ರಮುಕ್ತಾಃ। ಭಿತ್ತ್ವಾ ಶರೀರಂ ಪ್ರವಿಶನ್ತಿ ಬಾಣಾಃ ಪ್ರಹಸ್ತ ತೇನೈವ ವಿಕತ್ಥಸೇ ತ್ವಮ್
ನಿನ್ನ ಗರುಡಪಕ್ಷಿಯ ರೋಮಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳು ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಅಷ್ಟು ಭಯಂಕರವಲ್ಲ. ಅವು ದೇಹವನ್ನು ಹಾರಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ನೀನು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವೆ.
ನ ರಾವಣೋ ನಾತಿಬಲಸ್ತ್ರಿಶೀರ್ಷೋ ನ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯ ಸುತೋ ನಿಕುಮ್ಭಃ। ನ ಚೇನ್ದ್ರಜಿದ್ ದಾಶರಥಿಂ ಪ್ರವೋಢುಂ ತ್ವಂ ವಾ ರಣೇ ಶಕ್ರಸಮಂ ಸಮರ್ಥಃ
ರಾವಣ, ಅಪಾರ ಬಲವಂತನಾದ ತ್ರಿಶಿರ, ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಮಗನಾದ ನಿಕುಂಭ, ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಅಥವಾ ನೀನು — ಯಾರೂ ದಶರಥನ ಮಗನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಇಂದ್ರನಷ್ಟೆ ಬಲವಂತನಾದರೂ ಕೂಡ.
ದೇವಾನ್ತಕೋ ವಾಪಿ ನರಾನ್ತಕೋ ವಾ ತಥಾತಿಕಾಯೋಽತಿರಥೋ ಮಹಾತ್ಮಾ। ಅಕಮ್ಪನಶ್ಚಾದ್ರಿಸಮಾನಸಾರಃ ಸ್ಥಾತುಂ ನ ಶಕ್ತಾ ಯುಧಿ ರಾಘವಸ್ಯ
ದೇವಾಂತಕ, ನರಾಂತಕ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಅತಿಕಾಯ, ಪರ್ವತದಂತೆ ಬಲವಂತನಾದ ಅಕಂಪನ — ಇವರೂ ರಾಮನ ಎದುರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅಯಂ ಚ ರಾಜಾ ವ್ಯಸನಾಭಿಭೂತೋ ಮಿತ್ರೈರಮಿತ್ರಪ್ರತಿಮೈರ್ಭವದ್ಭಿಃ। ಅನ್ವಾಸ್ಯತೇ ರಾಕ್ಷಸನಾಶನಾರ್ಥೇ ತೀಕ್ಷ್ಣಃ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಹ್ಯಸಮೀಕ್ಷಕಾರೀ
ಈ ರಾಜನು ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ಶತ್ರುಗಳಂತಿರುವ ನಿಮ್ಮಂತಹ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ರಾಕ್ಷಸರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಕಠಿಣ, ಯೋಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯಮಾಡುವವನು.
ಅನನ್ತಭೋಗೇನ ಸಹಸ್ರಮೂರ್ಧ್ನಾ ನಾಗೇನ ಭೀಮೇನ ಮಹಾಬಲೇನ। ಬಲಾತ್ ಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಮಿಮಂ ಭವನ್ತೋ ರಾಜಾನಮುತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯ ವಿಮೋಚಯನ್ತು
ಅನಂತವಾದ ಹಾವು ತನ್ನ ಸಾವಿರ ತಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ರಾಜನನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಬಲದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆ ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಬೇಕು.
ಯಾವದ್ಧಿ ಕೇಶಗ್ರಹಣಾತ್ ಸುಹೃದ್ಭಿಃ ಸಮೇತ್ಯ ಸರ್ವೈಃ ಪರಿಪೂರ್ಣಕಾಮೈಃ। ನಿಗೃಹ್ಯ ರಾಜಾ ಪರಿರಕ್ಷಿತವ್ಯೋ ಭೂತೈರ್ಯಥಾ ಭೀಮಬಲೈರ್ಗೃಹೀತಃ
ಎಲ್ಲ ಸ್ನೇಹಿತರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಂಡು, ಅವನ ಕೂದಲನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಸೇರಿ ರಾಜನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಭಯಂಕರ ಬಲವಂತರು ಬಂಧಿತನನ್ನು ಕಾಯುವಂತೆ ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
ಸುವಾರಿಣಾ ರಾಘವಸಾಗರೇಣ ಪ್ರಚ್ಛಾದ್ಯಮಾನಸ್ತರಸಾ ಭವದ್ಭಿಃ। ಯುಕ್ತಸ್ತ್ವಯಂ ತಾರಯಿತುಂ ಸಮೇತ್ಯ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಪಾತಾಲಮುಖೇ ಪತನ್ ಸಃ
ರಾಮನ ಸೇನೆಯ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜನು ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಅವನು ಕಾಕುತ್ಥಸಂತಾನದ ಪಾತಾಳದ ಬಾಯಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವನು.
ಇದಂ ಪುರಸ್ಯಾಸ್ಯ ಸರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ರಾಜ್ಞಶ್ಚ ಪಥ್ಯಂ ಸಸುಹೃಜ್ಜನಸ್ಯ। ಸಮ್ಯಗ್ಘಿ ವಾಕ್ಯಂ ಸ್ವಮತಂ ಬ್ರವೀಮಿ ನರೇನ್ದ್ರಪುತ್ರಾಯ ದದಾತು ಮೈಥಿಲೀಮ್
ಈ ರಾಕ್ಷಸರ ನಗರಕ್ಕೂ, ರಾಜನಿಗೂ, ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೂ ಇದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ನಾನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆನು — ರಾಜಕುಮಾರನಿಗೆ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕು.
ಪರಸ್ಯ ವೀರ್ಯಂ ಸ್ವಬಲಂ ಚ ಬುದ್ಧ್ವಾ ಸ್ಥಾನಂ ಕ್ಷಯಂ ಚೈವ ತಥೈವ ವೃದ್ಧಿಮ್। ತಥಾ ಸ್ವಪಕ್ಷೇಽಪ್ಯನುಮೃಶ್ಯ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ವದೇತ್ ಕ್ಷಮಂ ಸ್ವಾಮಿಹಿತಂ ಸ ಮನ್ತ್ರೀ
ವೈರಿ ಬಲ, ಸ್ವಬಲ, ಸ್ಥಾನ, ಕ್ಷಯ, ವೃದ್ಧಿ — ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ತನ್ನ ಪಕ್ಷದಲ್ಲೂ ಯೋಚಿಸಿ, ಯೋಗ್ಯವಾದದು ಮತ್ತು ಒಡೆಯನಿಗೆ ಹಿತವಾದುದನ್ನು ಮಂತ್ರಿಯು ಹೇಳಬೇಕು.
thumb|ಪಞ್ಚದಶಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚದಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೬-
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣದ ಯುದ್ಧಕಾಂಡದ ಹದಿನೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ಬೃಹಸ್ಪತೇಸ್ತುಲ್ಯಮತೇರ್ವಚಸ್ತ- ನ್ನಿಶಮ್ಯ ಯತ್ನೇನ ವಿಭೀಷಣಸ್ಯ। ತತೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ವಚನಂ ಬಭಾಷೇ ತತ್ರೇನ್ದ್ರಜಿನ್ನೈರ್ಋತಯೂಥಮುಖ್ಯಃ
ಬೃಹಸ್ಪತಿಯಂತೆ ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿಯಾದ ವಿಭೀಷಣನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಇಂದ್ರಜಿತ್, ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯನು, ಅಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.