ಬಾಢಮಿತ್ಯೇವ ತಾಂ ವಾಣೀಂ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾಮಹಂ ತತಃ। ಆಸ್ಯಪ್ರಮಾಣಾದಧಿಕಂ ತಸ್ಯಾಃ ಕಾಯಮಪೂರಯಮ್
ನಾನು 'ಸರಿ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿ, ಅವಳ ಬಾಯಿಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
ತಸ್ಯಾಶ್ಚಾಸ್ಯಂ ಮಹದ್ ಭೀಮಂ ವರ್ಧತೇ ಮಮ ಭಕ್ಷಣೇ। ನ ತು ಮಾಂ ಸಾ ನು ಬುಬುಧೇ ಮಮ ವಾ ವಿಕೃತಂ ಕೃತಮ್
ನಾನು ಅವಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವಳ ಭಯಾನಕ ದೊಡ್ಡ ಬಾಯಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ, ನಾನು ರೂಪ ಬದಲಿಸಿದುದನ್ನೂ ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ.
ತತೋಽಹಂ ವಿಪುಲಂ ರೂಪಂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ನಿಮಿಷಾನ್ತರಾತ್। ತಸ್ಯಾ ಹೃದಯಮಾದಾಯ ಪ್ರಪತಾಮಿ ನಭಃಸ್ಥಲಮ್
ನಂತರ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾನು ನನ್ನ ದೊಡ್ಡ ರೂಪವನ್ನು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅವಳ ಹೃದಯವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿದೆ.
ಸಾ ವಿಸೃಷ್ಟಭುಜಾ ಭೀಮಾ ಪಪಾತ ಲವಣಾಮ್ಭಸಿ। ಮಯಾ ಪರ್ವತಸಂಕಾಶಾ ನಿಕೃತ್ತಹೃದಯಾ ಸತೀ
ಆ ಭಯಾನಕಳು ಕೈಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಉಪ್ಪಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಳು. ಪರ್ವತದಂತೆ ಇದ್ದ ಅವಳ ಹೃದಯವನ್ನು ನಾನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದ್ದೆ.
ಶೃಣೋಮಿ ಖಗತಾನಾಂ ಚ ವಾಚಃ ಸೌಮ್ಯಾ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ರಾಕ್ಷಸೀ ಸಿಂಹಿಕಾ ಭೀಮಾ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಹನುಮತಾ ಹತಾ
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಮಹಾತ್ಮರು ಮೃದುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದೆ. ಭಯಂಕರವಾದ ರಾಕ್ಷಸೀ ಸಿಂಹಿಕೆಯನ್ನು ಹನುಮಂತನು ಶೀಘ್ರವೇ ಸಂಹರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ತಾಂ ಹತ್ವಾ ಪುನರೇವಾಹಂ ಕೃತ್ಯಮಾತ್ಯಯಿಕಂ ಸ್ಮರನ್। ಗತ್ವಾ ಚ ಮಹದಧ್ವಾನಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ನಗಮಣ್ಡಿತಮ್
ಆಕೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ನಂತರ ನನಗೆ ತುರ್ತು ಕೆಲಸ ನೆನಪಾಯಿತು. ನಾನು ದೀರ್ಘವಾದ ದೂರವನ್ನು ದಾಟಿ, ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಮಹಾ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣಂ ತೀರಮುದಧೇರ್ಲಙ್ಕಾ ಯತ್ರ ಗತಾ ಪುರೀ। ಅಸ್ತಂ ದಿನಕರೇ ಯಾತೇ ರಕ್ಷಸಾಂ ನಿಲಯಂ ಪುರೀಮ್
ಸಮುದ್ರದ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಾನು ರಾಕ್ಷಸರ ನಿವಾಸವಾದ ಲಂಕಾಪುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.
ಪ್ರವಿಷ್ಟೋಽಹಮವಿಜ್ಞಾತೋ ರಕ್ಷೋಭಿರ್ಭೀಮವಿಕ್ರಮೈಃ। ತತ್ರ ಪ್ರವಿಶತಶ್ಚಾಪಿ ಕಲ್ಪಾನ್ತಘನಸಪ್ರಭಾ
ಅಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದೆ ನಾನು ಒಳಹೊಕ್ಕೆ. ಆಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಕಪ್ಪು ಮೋಡದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾದ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಎದುರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.
ಅಟ್ಟಹಾಸಂ ವಿಮುಞ್ಚನ್ತೀ ನಾರೀ ಕಾಪ್ಯುತ್ಥಿತಾ ಪುರಃ। ಜಿಘಾಂಸನ್ತೀಂ ತತಸ್ತಾಂ ತು ಜ್ವಲದಗ್ನಿಶಿರೋರುಹಾಮ್
ಅವಳು ದೊಡ್ಡ ಹಾಸ್ಯದಿಂದ ನಗುತ್ತಾ ನನ್ನ ಎದುರು ಎದ್ದು ನಿಂತಳು. ಅವಳ ಕೂದಲು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿತ್ತು, ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಳು.
ಸವ್ಯಮುಷ್ಟಿಪ್ರಹಾರೇಣ ಪರಾಜಿತ್ಯ ಸುಭೈರವಾಮ್। ಪ್ರದೋಷಕಾಲೇ ಪ್ರವಿಶಂ ಭೀತಯಾಹಂ ತಯೋದಿತಃ
ನಾನು ಎಡಗೈ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆ ಭಯಂಕರಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಳಹೊಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭಯಪಟ್ಟು ಅವಳು ನನಗೆ ಮಾತಾಡಿದಳು.
ಅಹಂ ಲಙ್ಕಾಪುರೀ ವೀರ ನಿರ್ಜಿತಾ ವಿಕ್ರಮೇಣ ತೇ। ಯಸ್ಮಾತ್ ತಸ್ಮಾದ್ ವಿಜೇತಾಸಿ ಸರ್ವರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಶೇಷತಃ
'ವೀರನೇ, ನಿನ್ನ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಲಂಕಾಪುರಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಜಯಗೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋಲಿಸುವೆ.' ಎಂದು ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು.
ತತ್ರಾಹಂ ಸರ್ವರಾತ್ರಂ ತು ವಿಚರಞ್ಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್। ರಾವಣಾನ್ತಃಪುರಗತೋ ನ ಚಾಪಶ್ಯಂ ಸುಮಧ್ಯಮಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲಾ ಜನಕನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಸುತ್ತಾಡಿದೆ. ರಾವಣನ ಅಂತರಂಗ ಭವನಕ್ಕೂ ಹೋಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸೊಗಸಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ.
ತತಃ ಸೀತಾಮಪಶ್ಯಂಸ್ತು ರಾವಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನೇ। ಶೋಕಸಾಗರಮಾಸಾದ್ಯ ನ ಪಾರಮುಪಲಕ್ಷಯೇ
ನಂತರ ರಾವಣನ ಅರಮಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಾಣದೆ, ನಾನು ದುಃಖಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಅದರ ದಡವೇ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಶೋಚತಾ ಚ ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಂ ಪ್ರಾಕಾರೇಣಾಭಿಸಂವೃತಮ್। ಕಾಞ್ಚನೇನ ವಿಕೃಷ್ಟೇನ ಗೃಹೋಪವನಮುತ್ತಮಮ್
ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಾನು ಚಿನ್ನದ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೃಹೋದ್ಯಾನವನ್ನು ನೋಡಿದೆ.
ಸಪ್ರಾಕಾರಮವಪ್ಲುತ್ಯ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಬಹುಪಾದಪಮ್। ಅಶೋಕವನಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಶಿಂಶಪಾಪಾದಪೋ ಮಹಾನ್
ಆ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಹಾರಿ ದಾಟಿ, ಹಲವಾರು ಮರಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಶೋಕವನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಶಿಂಶಪಾ ಮರವನ್ನು ನೋಡಿದೆ.
ತಮಾರುಹ್ಯ ಚ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಕಾಞ್ಚನಂ ಕದಲೀವನಮ್। ಅದೂರಾಚ್ಛಿಂಶಪಾವೃಕ್ಷಾತ್ ಪಶ್ಯಾಮಿ ವರವರ್ಣಿನೀಮ್
ಆ ಮರವನ್ನು ಹತ್ತಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಚಿನ್ನದ ಬಾಳೆವನವನ್ನು ಕಂಡೆ. ಶಿಂಶಪಾ ಮರದಿಂದ ದೂರವಿಲ್ಲದೆ, ಸುಂದರ ವರ್ಣದ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ನೋಡಿದೆ.
ಶ್ಯಾಮಾಂ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷೀಮುಪವಾಸಕೃಶಾನನಾಮ್। ತದೇಕವಾಸಃಸಂವೀತಾಂ ರಜೋಧ್ವಸ್ತಶಿರೋರುಹಾಮ್
ಅವಳು ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದಳು, ಕಮಲದ ಹಾಳೆಯಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಉಪವಾಸದಿಂದ ಮುಖ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದೆ, ಒಂದು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು, ಕೂದಲು ಧೂಳಿನಿಂದ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಮಾಂಸಶೋಣಿತಭಕ್ಷ್ಯಾಭಿರ್ವ್ಯಾಘ್ರೀಭಿರ್ಹರಿಣೀಂ ಯಥಾ। ಸಾ ಮಯಾ ರಾಕ್ಷಸೀಮಧ್ಯೇ ತರ್ಜ್ಯಮಾನಾ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ
ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ತಿನ್ನುವ ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯರ ನಡುವೆ, ಹುಲಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಜಿಂಕೆಹುಡುಗಿಯಂತೆ, ಅವಳು ಅವುಗಳಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ಬೆದರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಏಕವೇಣೀಧರಾ ದೀನಾ ಭರ್ತೃಚಿನ್ತಾಪರಾಯಣಾ। ಭೂಮಿಶಯ್ಯಾ ವಿವರ್ಣಾಙ್ಗೀ ಪದ್ಮಿನೀವ ಹಿಮಾಗಮೇ
ಒಂದು ಜಡೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ದುಃಖಿತಳಾಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಪತಿಯಲ್ಲೇ ನೆಲಸಿದ್ದಳು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಅವಳ ಅಂಗಗಳು ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು, ಹಿಮ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಮಲದ ಹೂವಿನಂತೆ.
ರಾವಣಾದ್ ವಿನಿವೃತ್ತಾರ್ಥಾ ಮರ್ತವ್ಯೇ ಕೃತನಿಶ್ಚಯಾ। ಕಥಂಚಿನ್ಮೃಗಶಾವಾಕ್ಷೀ ತೂರ್ಣಮಾಸಾದಿತಾ ಮಯಾ
ರಾವಣನಿಂದ ಯಾವ ಆಶೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಮರಣಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದ ಆ ಮೃಗಶಾವಾಕ್ಷಿಯನ್ನಾದರೂ ನಾನು ಬೇಗನೆ ಕಂಡೆ.
ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾದೃಶೀಂ ನಾರೀಂ ರಾಮಪತ್ನೀಂ ಯಶಸ್ವಿನೀಮ್। ತತ್ರೈವ ಶಿಂಶಪಾವೃಕ್ಷೇ ಪಶ್ಯನ್ನಹಮವಸ್ಥಿತಃ
ಅಂತಹ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು, ರಾಮನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ, ನಾನು ಶಿಂಶಪಾ ಮರದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಅವಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೆ.
ತತೋ ಹಲಹಲಾಶಬ್ದಂ ಕಾಞ್ಚೀನೂಪುರಮಿಶ್ರಿತಮ್। ಶೃಣೋಮ್ಯಧಿಕಗಮ್ಭೀರಂ ರಾವಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನೇ
ನಂತರ ರಾವಣನ ಅರಮನೆಯೊಳಗಿಂದ, ಕಂಚಿನ ಹೊದಿಕೆ ಮತ್ತು ನೂಪುರಗಳ ಗಂಭೀರವಾದ ಶಬ್ದದೊಡನೆ, ದೊಡ್ಡ ಗದ್ದಲವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದೆ.
ತತೋಽಹಂ ಪರಮೋದ್ವಿಗ್ನಃ ಸ್ವರೂಪಂ ಪ್ರತ್ಯಸಂಹರಮ್। ಅಹಂ ಚ ಶಿಂಶಪಾವೃಕ್ಷೇ ಪಕ್ಷೀವ ಗಹನೇ ಸ್ಥಿತಃ
ಆಗ ನಾನು ತುಂಬಾ ಆತಂಕದಿಂದ ನನ್ನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಶಿಂಶಪಾ ಮರದ ದಟ್ಟ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ.
ತತೋ ರಾವಣದಾರಾಶ್ಚ ರಾವಣಶ್ಚ ಮಹಾಬಲಃ। ತಂ ದೇಶಮನುಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಯತ್ರ ಸೀತಾಭವತ್ ಸ್ಥಿತಾ
ಅವನಂತರ ರಾವಣನ ಪತ್ನಿಯರೂ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ರಾವಣನೂ, ಸೀತೆಯಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಥ ವರಾರೋಹಾ ಸೀತಾ ರಕ್ಷೋಗಣೇಶ್ವರಮ್। ಸಂಕುಚ್ಯೋರೂ ಸ್ತನೌ ಪೀನೌ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪರಿರಭ್ಯ ಚ
ರಾಕ್ಷಸರಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಕಂಡ ಕೂಡಲೇ ಸುಂದರ ರೂಪವಳಾದ ಸೀತೆ, ತನ್ನ ತೊಡೆಯನ್ನು ಒಳಕ್ಕೆ ಸೆಳೆದು, ಕೈಗಳಿಂದ ತನ್ನ ತುಂಬಿದ ಮೊಡೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಳು.
ವಿತ್ರಸ್ತಾಂ ಪರಮೋದ್ವಿಗ್ನಾಂ ವೀಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾಮಿತಸ್ತತಃ। ತ್ರಾಣಂ ಕಂಚಿದಪಶ್ಯನ್ತೀಂ ವೇಪಮಾನಾಂ ತಪಸ್ವಿನೀಮ್
ಅವಳು ಭಯಭೀತಳಾಗಿ, ತುಂಬಾ ಕಳವಳದಿಂದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೋಡುತ್ತಾ, ಯಾರೂ ರಕ್ಷಿಸುವವರಿಲ್ಲವೆಂದು ಕಂಡು, ಕಂಪಿಸುತ್ತಾ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಳು.
ತಾಮುವಾಚ ದಶಗ್ರೀವಃ ಸೀತಾಂ ಪರಮದುಃಖಿತಾಮ್। ಅವಾಕ್ಶಿರಾಃ ಪ್ರಪತಿತೋ ಬಹುಮನ್ಯಸ್ವ ಮಾಮಿತಿ
ಅಂತಹ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಸೀತೆಗೆ ದಶಮುಖ ರಾವಣನು ತಲೆಯನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ, 'ನನ್ನನ್ನು ದಯೆಯಿಂದ ನೋಡು' ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.
ಯದಿ ಚೇತ್ತ್ವಂ ತು ಮಾಂ ದರ್ಪಾನ್ನಾಭಿನನ್ದಸಿ ಗರ್ವಿತೇ। ದ್ವಿಮಾಸಾನನ್ತರಂ ಸೀತೇ ಪಾಸ್ಯಾಮಿ ರುಧಿರಂ ತವ
'ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದೆ ಹೋದರೆ, ಗರ್ವಿತೆಯೆ, ಇನ್ನೂ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ನಿನ್ನ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚಸ್ತಸ್ಯ ರಾವಣಸ್ಯ ದುರಾತ್ಮನಃ। ಉವಾಚ ಪರಮಕ್ರುದ್ಧಾ ಸೀತಾ ವಚನಮುತ್ತಮಮ್
ಆ ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನ ರಾವಣನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸೀತೆ ತುಂಬಾ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಈ ಉತ್ತಮವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
ರಾಕ್ಷಸಾಧಮ ರಾಮಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಮಮಿತತೇಜಸಃ। ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶನಾಥಸ್ಯ ಸ್ನುಷಾಂ ದಶರಥಸ್ಯ ಚ
'ಅಪವಿತ್ರ ರಾಕ್ಷಸನೆ! ನಾನು ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ರಾಮನ ಪತ್ನಿ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದ ರಾಜ ದಶರಥನ ಸೊಸೆ.'