ಸೋತ್ತರೀಯಮಿವಾಮ್ಭೋದೈಃ ಶೃಙ್ಗಾನ್ತರವಿಲಮ್ಬಿಭಿಃ। ಬೋಧ್ಯಮಾನಮಿವ ಪ್ರೀತ್ಯಾ ದಿವಾಕರಕರೈಃ ಶುಭೈಃ
ಆ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರಗಳ ನಡುವೆ ಮেঘಗಳು ಉಡುಪುಗಳಂತೆ ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದವು; ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಿರಣಗಳು ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಉನ್ಮಿಷನ್ತಮಿವೋದ್ಧೂತೈರ್ಲೋಚನೈರಿವ ಧಾತುಭಿಃ। ತೋಯೌಘನಿಃಸ್ವನೈರ್ಮನ್ದ್ರೈಃ ಪ್ರಾಧೀತಮಿವ ಪರ್ವತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಧಾತುಗಳು ಕಣ್ಣುಗಳು ತೆರೆದಂತೆ, ಜಲಧಾರೆಯ ಮೃದುವಾದ ಶಬ್ದಗಳು ಪರ್ವತವು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಇದ್ದವು.
ಪ್ರಗೀತಮಿವ ವಿಸ್ಪಷ್ಟಂ ನಾನಾಪ್ರಸ್ರವಣಸ್ವನೈಃ। ದೇವದಾರುಭಿರುದ್ಧೂತೈರೂರ್ಧ್ವಬಾಹುಮಿವ ಸ್ಥಿತಮ್
ಅನೇಕ ಹರಿವಿನೀರಿನ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಪರ್ವತವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹಾಡುಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ತೂಗಾಡುವ ದೇವದಾರು ಮರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೈಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿಂತವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಪ್ರಪಾತಜಲನಿರ್ಘೋಷೈಃ ಪ್ರಾಕ್ರುಷ್ಟಮಿವ ಸರ್ವತಃ। ವೇಪಮಾನಮಿವ ಶ್ಯಾಮೈಃ ಕಮ್ಪಮಾನೈಃ ಶರದ್ವನೈಃ
ಜಲಪಾತಗಳ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಗದ್ದಲದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವಂತೆ, ಶ್ಯಾಮವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಶರದ್ಕಾಲದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗಾಡುತ್ತಾ ಪರ್ವತವು ನಡುಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡಿತು.
ವೇಣುಭಿರ್ಮಾರುತೋದ್ಧೂತೈಃ ಕೂಜನ್ತಮಿವ ಕೀಚಕೈಃ। ನಿಃಶ್ವಸನ್ತಮಿವಾಮರ್ಷಾದ್ ಘೋರೈರಾಶೀವಿಷೋತ್ತಮೈಃ
ಮಾರುತದಿಂದ ತೂಗಾಡುವ ಬಾಂಬುಗಳ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತವು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕೂಗುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಭಯಾನಕವಾದ ವಿಷಪಾಮುಗಳು ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಿಸುಕುತ್ತಿರುವಂತೆ ಪರ್ವತವು ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡಿತು.
ನೀಹಾರಕೃತಗಮ್ಭೀರೈರ್ಧ್ಯಾಯನ್ತಮಿವ ಗಹ್ವರೈಃ। ಮೇಘಪಾದನಿಭೈಃ ಪಾದೈಃ ಪ್ರಕ್ರಾನ್ತಮಿವ ಸರ್ವತಃ
ಮಂಜಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಆಳವಾದ ಗುಹೆಗಳು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಪರ್ವತದ ಪಾದಗಳು ಮೋಡಗಳ ಕೆಳಭಾಗದಂತಿದ್ದು, ಎಲ್ಲೆಡೆಗೆ ಹರಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡವು.
ಜೃಮ್ಭಮಾಣಮಿವಾಕಾಶೇ ಶಿಖರೈರಭ್ರಮಾಲಿಭಿಃ। ಕೂಟೈಶ್ಚ ಬಹುಧಾ ಕೀರ್ಣಂ ಶೋಭಿತಂ ಬಹುಕನ್ದರೈಃ
ಮೇಲೆ ಮೋಡಗಳ ಮುತ್ತು ಹೊತ್ತ ಶಿಖರಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಜಂಬಿಸುವಂತೆ, ಅನೇಕ ಗುಡ್ಡಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಗುಹೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರ್ವತವು ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಸಾಲತಾಲೈಶ್ಚ ಕರ್ಣೈಶ್ಚ ವಂಶೈಶ್ಚ ಬಹುಭಿರ್ವೃತಮ್। ಲತಾವಿತಾನೈರ್ವಿತತೈಃ ಪುಷ್ಪವದ್ಭಿರಲಂಕೃತಮ್
ಸಾಲ, ತಾಳ, ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬಾಂಬು ಮರಗಳಿಂದ ಆ ಪರ್ವತವು ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹಬ್ಬಿದ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ನಾನಾಮೃಗಗಣೈಃ ಕೀರ್ಣಂ ಧಾತುನಿಷ್ಯನ್ದಭೂಷಿತಮ್। ಬಹುಪ್ರಸ್ರವಣೋಪೇತಂ ಶಿಲಾಸಂಚಯಸಂಕಟಮ್
ಅಲ್ಲಿ色色ದ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು ತುಂಬಿದ್ದವು, ಧಾತುಗಳ ಹರಿವಿನಿಂದ ಆಭರಣದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು; ಅನೇಕ ಹರಿವುಗಳಿದ್ದವು, ಶಿಲೆಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಮಹರ್ಷಿಯಕ್ಷಗನ್ಧರ್ವಕಿಂನರೋರಗಸೇವಿತಮ್। ಲತಾಪಾದಪಸಮ್ಬಾಧಂ ಸಿಂಹಾಧಿಷ್ಠಿತಕನ್ದರಮ್
ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಕಿನ್ನರರು ಮತ್ತು ನಾಗರು ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ಸಿಂಹಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಗುಹೆಗಳಿದ್ದವು.
ವ್ಯಾಘ್ರಾದಿಭಿಃ ಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ಸ್ವಾದುಮೂಲಫಲದ್ರುಮಮ್। ಆರುರೋಹಾನಿಲಸುತಃ ಪರ್ವತಂ ಪ್ಲವಗೋತ್ತಮಃ
ಹುಲಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ರುಚಿಯಾದ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಮರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡವು. ಆ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪವನಪುತ್ರನು ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹತ್ತಿದನು.
ರಾಮದರ್ಶನಶೀಘ್ರೇಣ ಪ್ರಹರ್ಷೇಣಾಭಿಚೋದಿತಃ। ತೇನ ಪಾದತಲಕ್ರಾನ್ತಾ ರಮ್ಯೇಷು ಗಿರಿಸಾನುಷು
ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅವನು, ಆ ಸುಂದರ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಇಟ್ಟನು.
ಸಘೋಷಾಃ ಸಮಶೀರ್ಯನ್ತ ಶಿಲಾಶ್ಚೂರ್ಣೀಕೃತಾಸ್ತತಃ। ಸ ತಮಾರುಹ್ಯ ಶೈಲೇನ್ದ್ರಂ ವ್ಯವರ್ಧತ ಮಹಾಕಪಿಃ
ಆಗ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಶಿಲೆಗಳು ಒಡೆದು ಪುಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿದ ಮಹಾಕಪಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡನು.
ದಕ್ಷಿಣಾದುತ್ತರಂ ಪಾರಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯಁಲ್ಲವಣಾಮ್ಭಸಃ। ಅಧಿರುಹ್ಯ ತತೋ ವೀರಃ ಪರ್ವತಂ ಪವನಾತ್ಮಜಃ
ಉಪ್ಪಿನ ಸಾಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ದಂಡೆಯಿಂದ ಉತ್ತರ ದಂಡೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಆ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಪವನಪುತ್ರನು ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹತ್ತಿದನು.
ದದರ್ಶ ಸಾಗರಂ ಭೀಮಂ ಭೀಮೋರಗನಿಷೇವಿತಮ್। ಸ ಮಾರುತ ಇವಾಕಾಶಂ ಮಾರುತಸ್ಯಾತ್ಮಸಮ್ಭವಃ
ಅವನು ಭಯಾನಕ ನಾಗಗಳು ಇರುವ ಭಯಂಕರ ಸಾಗರವನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಆ ಪವನನಂದನನು ಪವನನಂತೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಪ್ರಪೇದೇ ಹರಿಶಾರ್ದೂಲೋ ದಕ್ಷಿಣಾದುತ್ತರಾಂ ದಿಶಮ್। ಸ ತದಾ ಪೀಡಿತಸ್ತೇನ ಕಪಿನಾ ಪರ್ವತೋತ್ತಮಃ
ಆ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಆಗ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ದಾಟಿದನು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾಪರ್ವತವು ಆ ವಾನರನಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ರರಾಸ ವಿವಿಧೈರ್ಭೂತೈಃ ಪ್ರಾವಿಶದ್ ವಸುಧಾತಲಮ್। ಕಮ್ಪಮಾನೈಶ್ಚ ಶಿಖರೈಃ ಪತದ್ಭಿರಪಿ ಚ ದ್ರುಮೈಃ
ಅದು ಅನೇಕ ವಿಧದ ಜೀವಿಗಳ ಕೂಗಾಟದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿತು, ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು, ಅದರ ಶಿಖರಗಳು ನಡುಗುತ್ತಾ, ಮರಗಳು ಬಿದ್ದವು.
ತಸ್ಯೋರುವೇಗೋನ್ಮಥಿತಾಃ ಪಾದಪಾಃ ಪುಷ್ಪಶಾಲಿನಃ। ನಿಪೇತುರ್ಭೂತಲೇ ಭಗ್ನಾಃ ಶಕ್ರಾಯುಧಹತಾ ಇವ
ಅವನ ಭಾರೀ ಬಲದಿಂದ ಹೂವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮರಗಳು ಒಡೆದು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವು, ಇಂದ್ರನ ಆಯುಧದಿಂದ ಹೊಡೆದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು.
ಕನ್ದರೋದರಸಂಸ್ಥಾನಾಂ ಪೀಡಿತಾನಾಂ ಮಹೌಜಸಾಮ್। ಸಿಂಹಾನಾಂ ನಿನದೋ ಭೀಮೋ ನಭೋ ಭಿನ್ದನ್ ಹಿ ಶುಶ್ರುವೇ
ಗುಹೆಗಳೊಳಗೆ ವಾಸಿಸುವ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯ ಸಿಂಹಗಳ ಭಯಾನಕ ಗರ್ಜನೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಚೀರಿದಂತೆ ಕೇಳಿಬಂತು.
ತ್ರಸ್ತವ್ಯಾವಿದ್ಧವಸನಾ ವ್ಯಾಕುಲೀಕೃತಭೂಷಣಾಃ। ವಿದ್ಯಾಧರ್ಯಃ ಸಮುತ್ಪೇತುಃ ಸಹಸಾ ಧರಣೀಧರಾತ್
ಭಯದಿಂದ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿ, ಆಭರಣಗಳು ಚದುರಿ ಹೋದ ವಿದ್ಯಾಧರಿಯರು ಆ ಪರ್ವತದಿಂದ ಏಕಾಏಕಿ ಹಾರಿಹೋದರು.
ಅತಿಪ್ರಮಾಣಾ ಬಲಿನೋ ದೀಪ್ತಜಿಹ್ವಾ ಮಹಾವಿಷಾಃ। ನಿಪೀಡಿತಶಿರೋಗ್ರೀವಾ ವ್ಯವೇಷ್ಟನ್ತ ಮಹಾಹಯಃ
ಅತಿಯಾದ ದೊಡ್ಡದು, ಬಲಿಷ್ಠ, ಹೊತ್ತಿರುವ ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾ ಹಾವುಗಳು ತಲೆಯೂ ಕತ್ತಿನೂ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಿರುಗಾಡಿದವು.
ಕಿಂನರೋರಗಗನ್ಧರ್ವಯಕ್ಷವಿದ್ಯಾಧರಾಸ್ತಥಾ। ಪೀಡಿತಂ ತಂ ನಗವರಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಗಗನಮಾಸ್ಥಿತಾಃ
ಕಿನ್ನರರು, ನಾಗರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಧರರು ಕೂಡ ಆ ಒತ್ತಡದ ಪರ್ವತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಗಗನಕ್ಕೆ ಹಾರಿದರು.
ಸ ಚ ಭೂಮಿಧರಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಬಲಿನಾ ತೇನ ಪೀಡಿತಃ। ಸವೃಕ್ಷಶಿಖರೋದಗ್ರಃ ಪ್ರವಿವೇಶ ರಸಾತಲಮ್
ಆ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಪರ್ವತವು, ಅವನ ಬಲದಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು, ಎತ್ತರದ ಮರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು.
ದಶಯೋಜನವಿಸ್ತಾರಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ಯೋಜನಮುಚ್ಛ್ರಿತಃ। ಧರಣ್ಯಾಂ ಸಮತಾಂ ಯಾತಃ ಸ ಬಭೂವ ಧರಾಧರಃ
ಹತ್ತು ಯೋಜನೆ ಅಗಲ, ಮೂವತ್ತು ಯೋಜನೆ ಎತ್ತರ ಇದ್ದ ಆ ಪರ್ವತವು ಭೂಮಿಯ ಸಮಾನವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.
ಸ ಲಿಲಙ್ಘಯಿಷುರ್ಭೀಮಂ ಸಲೀಲಂ ಲವಣಾರ್ಣವಮ್। ಕಲ್ಲೋಲಾಸ್ಫಾಲವೇಲಾನ್ತಮುತ್ಪಪಾತ ನಭೋ ಹರಿಃ
ಭಯಾನಕವಾದ ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ದಾಟಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಆ ವಾನರನು ಅಲೆಗಳ ಅಂಚನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿದನು.
thumb|ಸಪ್ತಪಞ್ಚಾಶಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತಪಞ್ಚಾಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೫-
ಈಗ ಐವತ್ತೇಳನೆಯ ಸರ್ಗವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ಆಪ್ಲುತ್ಯ ಚ ಮಹಾವೇಗಃ ಪಕ್ಷವಾನಿವ ಪರ್ವತಃ। ಭುಜಙ್ಗಯಕ್ಷಗನ್ಧರ್ವಪ್ರಬುದ್ಧಕಮಲೋತ್ಪಲಮ್
ಹಾರಿಕೊಂಡು, ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿದ್ದಂತೆ ವೇಗದಿಂದ, ಹಾವುಗಳು, ಯಕ್ಷರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅರಳಿದ ಕಮಲ, ನೀಲೋತ್ಪಲಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾದು ಹೋದನು.
ಸ ಚನ್ದ್ರಕುಮುದಂ ರಮ್ಯಂ ಸಾರ್ಕಕಾರಣ್ಡವಂ ಶುಭಮ್। ತಿಷ್ಯಶ್ರವಣಕಾದಮ್ಬಮಭ್ರಶೈವಲಶಾದ್ವಲಮ್
ಅವನು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಸುಂದರವಾದ ಕುಮುದ ಹೂವಂತೆ, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾದಂಬ ಹೂವಂತೆ, ಮೋಡಗಳನ್ನು ಆಕಾಶದ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಂತೆ ನೋಡಿದನು.
ಪುನರ್ವಸುಮಹಾಮೀನಂ ಲೋಹಿತಾಙ್ಗಮಹಾಗ್ರಹಮ್। ಐರಾವತಮಹಾದ್ವೀಪಂ ಸ್ವಾತೀಹಂಸವಿಲಾಸಿತಮ್
ಪುನರ್ವಸು ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಮೀನುಗಳಂತೆ, ಕುಜನನ್ನು ಭಯಾನಕ ಮೊಸಳೆಗಳಂತೆ, ಐರಾವತವನ್ನು ವಿಶಾಲ ದ್ವೀಪದಂತೆ, ಸ್ವಾತಿ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಹಂಸವಿನ ಆಟದಂತೆ ಕಂಡನು.
ವಾತಸಂಘಾತಜಾಲೋರ್ಮಿಚನ್ದ್ರಾಂಶುಶಿಶಿರಾಮ್ಬುಮತ್। ಹನೂಮಾನಪರಿಶ್ರಾನ್ತಃ ಪುಪ್ಲುವೇ ಗಗನಾರ್ಣವಮ್
ಗಾಳಿಯ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅಲೆಗಳು, ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳಿಂದ ತಂಪಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಕಾಶ ಸಾಗರವನ್ನು ಹನುಮಂತನು ಶ್ರಮದಿಂದ ದಾಟುತ್ತಿದ್ದನು.