ಯೋ ಹ್ಯಯಂ ಮಮ ಲಾಙ್ಗೂಲೇ ದೀಪ್ಯತೇ ಹವ್ಯವಾಹನಃ। ಅಸ್ಯ ಸಂತರ್ಪಣಂ ನ್ಯಾಯ್ಯಂ ಕರ್ತುಮೇಭಿರ್ಗೃಹೋತ್ತಮೈಃ
ನನ್ನ ಹಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಈ ಬೆಂಕಿ ಹಾವ್ಯವಾಹನನಂತೆ ಹೊತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈ ಲಂಕೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮನೆಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.
ತತಃ ಪ್ರದೀಪ್ತಲಾಙ್ಗೂಲಃ ಸವಿದ್ಯುದಿವ ತೋಯದಃ। ಭವನಾಗ್ರೇಷು ಲಙ್ಕಾಯಾ ವಿಚಚಾರ ಮಹಾಕಪಿಃ
ನಂತರ, ಹೊತ್ತಿರುವ ಹಲ್ಲಿನೊಂದಿಗೆ, ಮಿಂಚು ಹೊಡೆಯುವ ಮೋಡದಂತೆ ಮಹಾಕಪಿ ಲಂಕೆಯ ಮನೆಗಳ ಮುಂದೆ ಸಂಚರಿಸಿದನು.
ಗೃಹಾದ್ ಗೃಹಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಮುದ್ಯಾನಾನಿ ಚ ವಾನರಃ। ವೀಕ್ಷಮಾಣೋ ಹ್ಯಸಂತ್ರಸ್ತಃ ಪ್ರಾಸಾದಾಂಶ್ಚ ಚಚಾರ ಸಃ
ಆ ವಾನರನು ರಾಕ್ಷಸರ ಮನೆಗಳಿಂದ ಮನೆಗಳಿಗೆ, ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಿರುಗಾಡಿದನು.
ಅವಪ್ಲುತ್ಯ ಮಹಾವೇಗಃ ಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯ ನಿವೇಶನಮ್। ಅಗ್ನಿಂ ತತ್ರ ವಿನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಶ್ವಸನೇನ ಸಮೋ ಬಲೀ
ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಹಾರಿದ ವಾನರನು ಪ್ರಹಸ್ತನ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹಾಕಿ, ಗಾಳಿಯಂತೆ ಬಲದಿಂದ ಮುಂದುವರೆದನು.
ತತೋಽನ್ಯತ್ ಪುಪ್ಲುವೇ ವೇಶ್ಮ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್। ಮುಮೋಚ ಹನುಮಾನಗ್ನಿಂ ಕಾಲಾನಲಶಿಖೋಪಮಮ್
ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನ ಮನೆಯನ್ನು ಹನುಮಂತನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಾರಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕಾಲಾಗ್ನಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು.
ವಜ್ರದಂಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಚ ತಥಾ ಪುಪ್ಲುವೇ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ। ಶುಕಸ್ಯ ಚ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸಾರಣಸ್ಯ ಚ ಧೀಮತಃ
ಅದೇ ರೀತಿ ಮಹಾಕಪಿ ವಜ್ರದಂಷ್ಟ್ರ, ಶುಕ, ಹಾಗೂ ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿಯಾದ ಸಾರಣನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾರಿದನು.
ತಥಾ ಚೇನ್ದ್ರಜಿತೋ ವೇಶ್ಮ ದದಾಹ ಹರಿಯೂಥಪಃ। ಜಮ್ಬುಮಾಲೇಃ ಸುಮಾಲೇಶ್ಚ ದದಾಹ ಭವನಂ ತತಃ
ಹನುಮಂತನು ಇಂದ್ರಜಿತನ ಮನೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ನಂತರ ಜಂಬುಮಾಲಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾಲಿಯ ಮನೆಗಳನ್ನೂ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಹೊತ್ತಿಸಿದನು.
ರಶ್ಮಿಕೇತೋಶ್ಚ ಭವನಂ ಸೂರ್ಯಶತ್ರೋಸ್ತಥೈವ ಚ। ಹ್ರಸ್ವಕರ್ಣಸ್ಯ ದಂಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ರೋಮಶಸ್ಯ ಚ ರಕ್ಷಸಃ
ಅವನಿಂದ ರಶ್ಮಿಕೇತು, ಸೂರ್ಯಶತ್ರು, ಹ್ರಸ್ವಕರ್ಣ, ದಂಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ರೋಮಶನ ಮನೆಗಳೂ ಸುಟ್ಟುಹೋದವು.
ಯುದ್ಧೋನ್ಮತ್ತಸ್ಯ ಮತ್ತಸ್ಯ ಧ್ವಜಗ್ರೀವಸ್ಯ ರಕ್ಷಸಃ। ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಸ್ಯ ಘೋರಸ್ಯ ತಥಾ ಹಸ್ತಿಮುಖಸ್ಯ ಚ
ಯುದ್ಧೋನ್ಮತ್ತ, ಮತ್ತ, ಧ್ವಜಗ್ರೀವ, ಭಯಾನಕನಾದ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಿಮುಖ ಇವರ ಮನೆಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಹೊತ್ತಿಸಿದನು.
ಕರಾಲಸ್ಯ ವಿಶಾಲಸ್ಯ ಶೋಣಿತಾಕ್ಷಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ। ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯ ಭವನಂ ಮಕರಾಕ್ಷಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ
ಕರಾಳ, ವಿಶಾಲ, ಶೋಣಿತಾಕ್ಷ, ಕುಂಭಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಮಕರಾಕ್ಷ ಇವರ ಮನೆಗಳನ್ನೂ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು.
ನರಾನ್ತಕಸ್ಯ ಕುಮ್ಭಸ್ಯ ನಿಕುಮ್ಭಸ್ಯ ದುರಾತ್ಮನಃ। ಯಜ್ಞಶತ್ರೋಶ್ಚ ಭವನಂ ಬ್ರಹ್ಮಶತ್ರೋಸ್ತಥೈವ ಚ
ನರಾಂತಕ, ಕುಂಭ, ದುಷ್ಟನಾದ ನಿಕುಂಭ, ಯಜ್ಞಶತ್ರು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಶತ್ರು ಇವರ ಮನೆಗಳನ್ನೂ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಹೊತ್ತಿಸಿದನು.
ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಮಹಾತೇಜಾ ವಿಭೀಷಣಗೃಹಂ ಪ್ರತಿ। ಕ್ರಮಮಾಣಃ ಕ್ರಮೇಣೈವ ದದಾಹ ಹರಿಪುಙ್ಗವಃ
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಹನುಮಂತನು ವಿಭೀಷಣನ ಮನೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳನ್ನೂ ಸುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತಾ ಹೋದನು.
ತೇಷು ತೇಷು ಮಹಾರ್ಹೇಷು ಭವನೇಷು ಮಹಾಯಶಾಃ। ಗೃಹೇಷ್ವೃದ್ಧಿಮತಾಮೃದ್ಧಿಂ ದದಾಹ ಕಪಿಕುಞ್ಜರಃ
ಆ ಮಹಾಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ವಾನರನು ಆ ಶ್ರೀಮಂತರ ಭವ್ಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು.
ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್। ಆಸಸಾದಾಥ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ ರಾವಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನಮ್
ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಹನುಮಂತನು ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನಾದ ರಾವಣನ ಮಹಿಮೆ ತುಂಬಿದ ಮನೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಯಿತು.
ತತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಗೃಹೇ ಮುಖ್ಯೇ ನಾನಾರತ್ನವಿಭೂಷಿತೇ। ಮೇರುಮನ್ದರಸಂಕಾಶೇ ನಾನಾಮಙ್ಗಲಶೋಭಿತೇ
ಆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಮೆರು ಮತ್ತು ಮಂದರ ಪರ್ವತದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ಅನೇಕ ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದನು.
ಪ್ರದೀಪ್ತಮಗ್ನಿಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ಲಾಙ್ಗೂಲಾಗ್ರೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್। ನನಾದ ಹನುಮಾನ್ ವೀರೋ ಯುಗಾನ್ತಜಲದೋ ಯಥಾ
ಹನುಮಂತನು ತನ್ನ ಹಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಮೋಡದ ಘರ್ಜನೆಯಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
ಶ್ವಸನೇನ ಚ ಸಂಯೋಗಾದತಿವೇಗೋ ಮಹಾಬಲಃ। ಕಾಲಾಗ್ನಿರಿವ ಜಜ್ವಾಲ ಪ್ರಾವರ್ಧತ ಹುತಾಶನಃ
ಗಾಳಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಆ ಬೆಂಕಿ ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಭಾರಿಯಾಗಿ ಹೊತ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಪ್ರದೀಪ್ತಮಗ್ನಿಂ ಪವನಸ್ತೇಷು ವೇಶ್ಮಸು ಚಾರಯನ್। ತಾನಿ ಕಾಞ್ಚನಜಾಲಾನಿ ಮುಕ್ತಾಮಣಿಮಯಾನಿ ಚ
ಹನುಮಂತನು ಆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದಾಗ, ಆ ಚಿನ್ನದ ಜಾಲಗಳು, ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಜಾಲಗಳು ಸುಟ್ಟುಹೋದವು.
ಭವನಾನಿ ವ್ಯಶೀರ್ಯನ್ತ ರತ್ನವನ್ತಿ ಮಹಾನ್ತಿ ಚ। ತಾನಿ ಭಗ್ನವಿಮಾನಾನಿ ನಿಪೇತುರ್ವಸುಧಾತಲೇ
ಮಹಾ ಭವನೆಗಳು, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಅವು ಒಡೆದುಬಿದ್ದು, ಗೋಪುರಗಳು ಮುರಿದು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದವು.
ಭವನಾನೀವ ಸಿದ್ಧಾನಾಮಮ್ಬರಾತ್ ಪುಣ್ಯಸಂಕ್ಷಯೇ। ಸಂಜಜ್ಞೇ ತುಮುಲಃ ಶಬ್ದೋ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಪ್ರಧಾವತಾಮ್
ಸಿದ್ಧರು ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಆಕಾಶದಿಂದ ಬೀಳುವ ಭವನಗಳಂತೆ, ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಭಯಾನಕವಾದ ಗದ್ದಲವು ಎದ್ದಿತು.
ಸ್ವೇ ಸ್ವೇ ಗೃಹಪರಿತ್ರಾಣೇ ಭಗ್ನೋತ್ಸಾಹೋಜ್ಝಿತಶ್ರಿಯಾಮ್। ನೂನಮೇಷೋಽಗ್ನಿರಾಯಾತಃ ಕಪಿರೂಪೇಣ ಹಾ ಇತಿ
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ, ಧೈರ್ಯವನ್ನೂ ಭಾಗ್ಯವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, 'ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ಈ ಬೆಂಕಿ ವಾನರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ, ಅಯ್ಯೋ!' ಎಂದು ಅಳಿದರು.
ಕ್ರನ್ದನ್ತ್ಯಃ ಸಹಸಾ ಪೇತುಃ ಸ್ತನಂಧಯಧರಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ। ಕಾಶ್ಚಿದಗ್ನಿಪರೀತಾಙ್ಗ್ಯೋ ಹರ್ಮ್ಯೇಭ್ಯೋ ಮುಕ್ತಮೂರ್ಧಜಾಃ
ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಾಲು ಕುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಠಾತ್ ಬಿದ್ದುಹೋದರು; ಕೆಲವರು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಕೂದಲು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಭವನಗಳಿಂದ ಓಡಿದರು.
ಪತನ್ತ್ಯೋರೇಜಿರೇಽಭ್ರೇಭ್ಯಃ ಸೌದಾಮನ್ಯ ಇವಾಮ್ಬರಾತ್। ವಜ್ರವಿದ್ರುಮವೈದೂರ್ಯಮುಕ್ತಾರಜತಸಂಹತಾನ್
ಅವರು ಆ ಭವ್ಯ ಭವನಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದು ಓಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ವಜ್ರ, ಪಗಡು, ಪಚ್ಚೆ, ಮುತ್ತು, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಿ, ಮೇಘಗಳಿಂದ ಬೀಳುವ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.
ವಿಚಿತ್ರಾನ್ ಭವನಾದ್ಧಾತೂನ್ ಸ್ಯನ್ದಮಾನಾನ್ ದದರ್ಶ ಸಃ। ನಾಗ್ನಿಸ್ತೃಪ್ಯತಿ ಕಾಷ್ಠಾನಾಂ ತೃಣಾನಾಂ ಚ ಯಥಾ ತಥಾ
ಹನುಮಂತನು ಆ ಅದ್ಭುತ ಭವನಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬರುತ್ತಿದ್ದ ವಿವಿಧ ಲೋಹಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಬೆಂಕಿಗೆ ಮರ ಅಥವಾ ಹುಲ್ಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾಕಾಗದಂತೆ—
ಹನೂಮಾನ್ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ವಧೇ ಕಿಂಚಿನ್ನ ತೃಪ್ಯತಿ। ನ ಹನೂಮದ್ವಿಶಸ್ತಾನಾಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ವಸುನ್ಧರಾ
ಹನುಮಂತನು ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ; ಹನುಮಂತನಿಂದ ಬಲಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಭೂಮಿಯೂ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಹನೂಮತಾ ವೇಗವತಾ ವಾನರೇಣ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಲಙ್ಕಾಪುರಂ ಪ್ರದಗ್ಧಂ ತದ್ ರುದ್ರೇಣ ತ್ರಿಪುರಂ ಯಥಾ
ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ, ವೇಗಿಯಾದ ಹನುಮಂತನಿಂದ ಲಂಕಾಪುರವನ್ನು ಸುಡಲಾಯಿತು, ಹೇಗೋ ರುದ್ರನು ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ಸುಟ್ಟಂತೆ.
ತತಃ ಸ ಲಙ್ಕಾಪುರಪರ್ವತಾಗ್ರೇ ಸಮುತ್ಥಿತೋ ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮೋಽಗ್ನಿಃ। ಪ್ರಸಾರ್ಯ ಚೂಡಾವಲಯಂ ಪ್ರದೀಪ್ತೋ ಹನೂಮತಾ ವೇಗವತೋಪಸೃಷ್ಟಃ
ಆಗ, ಲಂಕಾಪುರದ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ, ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯ ಬೆಂಕಿ ಎದ್ದಿತು; ಹನುಮಂತನು ಹಚ್ಚಿದ ಆ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯು ಚೂಡಾವಳಿಯಂತೆ ಹರಡಿತು.
ಯುಗಾನ್ತಕಾಲಾನಲತುಲ್ಯರೂಪಃ ಸಮಾರುತೋಽಗ್ನಿರ್ವವೃಧೇ ದಿವಸ್ಪೃಕ್। ವಿಧೂಮರಶ್ಮಿರ್ಭವನೇಷು ಸಕ್ತೋ ರಕ್ಷಃಶರೀರಾಜ್ಯಸಮರ್ಪಿತಾರ್ಚಿಃ
ಯುಗಾಂತದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಬೆಂಕಿ ಬೆಳೆಯಿತು, ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪಿತು; ಧೂಮವಿಲ್ಲದ ಕಿರಣಗಳು ಭವನಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿಕೊಂಡು, ರಾಕ್ಷಸರ ದೇಹದ ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ ಜ್ವಾಲೆ ಉರಿಯಿತು.
ಆದಿತ್ಯಕೋಟೀಸದೃಶಃ ಸುತೇಜಾ ಲಙ್ಕಾಂ ಸಮಸ್ತಾಂ ಪರಿವಾರ್ಯ ತಿಷ್ಠನ್। ಶಬ್ದೈರನೇಕೈರಶನಿಪ್ರರೂಢೈ- ರ್ಭಿನ್ದನ್ನಿವಾಣ್ಡಂ ಪ್ರಬಭೌ ಮಹಾಗ್ನಿಃ
ಕೊಟ್ಯಂತರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮಹಾಬೆಂಕಿ, ಲಂಕೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಅನೇಕ ಗರ್ಜನೆಯ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಹೊಳೆಯಿತು.
ತತ್ರಾಮ್ಬರಾದಗ್ನಿರತಿಪ್ರವೃದ್ಧೋ ರೂಕ್ಷಪ್ರಭಃ ಕಿಂಶುಕಪುಷ್ಪಚೂಡಃ। ನಿರ್ವಾಣಧೂಮಾಕುಲರಾಜಯಶ್ಚ ನೀಲೋತ್ಪಲಾಭಾಃ ಪ್ರಚಕಾಶಿರೇಽಭ್ರಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಿಂದ ಭಾರೀ ಬೆಂಕಿ ಉರಿಯಿತು; ಅದು ಕಠಿಣ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ, ಕಿಂಶುಕ ಪುಷ್ಪಗಳ ಚೂಡೆಯಂತೆ, ನಾಶವಾದ ಧೂಮದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ನೀಲೋತ್ಪಲದಂತೆ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.