ವಿಸೃಜನ್ತೋ ಮಹಾಕಾಯಾ ಮಾರುತಿಂ ಪರ್ಯವಾರಯನ್। ತೇ ಗದಾಭಿರ್ವಿಚಿತ್ರಾಭಿಃ ಪರಿಘೈಃ ಕಾಞ್ಚನಾಙ್ಗದೈಃ
ಆ ಮಹಾಕಾಯಿಗಳಾದ ರಾಕ್ಷಸರು, ವಾಯುವಿನ ಮಗನಾದ ಮಾರುತಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರವಿರುವ ಗದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಗದೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅವನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದುಹಾಕಿದರು.
ಆಜಗ್ಮುರ್ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಬಾಣೈಶ್ಚಾದಿತ್ಯಸಂನಿಭೈಃ। ಆವರ್ತ ಇವ ಗಙ್ಗಾಯಾಸ್ತೋಯಸ್ಯ ವಿಪುಲೋ ಮಹಾನ್
ಅವರು, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಬಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಾನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನ ಕಡೆಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಅದು ಗಂಗೆಯ ದೊಡ್ಡ ಜಲಚಕ್ರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಪರಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಸ ಬಭೌ ರಕ್ಷಸಾಂ ಗಣಃ। ತತೋ ವಾತಾತ್ಮಜಃ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಭೀಮರೂಪಂ ಸಮಾಸ್ಥಿತಃ
ಹರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದ ರಾಕ್ಷಸರ ಗುಂಪು ಬಹಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ವಾಯುವಿನ ಮಗನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಭಯಾನಕವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.
ಪ್ರಾಸಾದಸ್ಯ ಮಹಾಂಸ್ತಸ್ಯ ಸ್ತಮ್ಭಂ ಹೇಮಪರಿಷ್ಕೃತಮ್। ಉತ್ಪಾಟಯಿತ್ವಾ ವೇಗೇನ ಹನೂಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ
ಮಾರುತಾತ್ಮಜ ಹನುಮಂತನು ಆ ಭವನದ ದೊಡ್ಡದಾದ ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರವಿದ್ದ ಕಂಬವನ್ನು ವೇಗದಿಂದ ಎಳೆದು ಹಿಸುಕಿದನು.
ತತಸ್ತಂ ಭ್ರಾಮಯಾಮಾಸ ಶತಧಾರಂ ಮಹಾಬಲಃ। ತತ್ರ ಚಾಗ್ನಿಃ ಸಮಭವತ್ ಪ್ರಾಸಾದಶ್ಚಾಪ್ಯದಹ್ಯತ
ಆ ಮಹಾಬಲಿಯು ಆ ಕಂಬವನ್ನು ಸುತ್ತ ಸುತ್ತಿಸಿ ತಿರುಗಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲೆ ಬೆಂಕಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಭವನವೂ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿತು.
ದಹ್ಯಮಾನಂ ತತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಾಸಾದಂ ಹರಿಯೂಥಪಃ। ಸ ರಾಕ್ಷಸಶತಂ ಹತ್ವಾ ವಜ್ರೇಣೇನ್ದ್ರ ಇವಾಸುರಾನ್
ಆ ಭವನ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಾನರ ಸೇನೆಯ ನಾಯಕನು, ಇಂದ್ರನು ವಜ್ರದಿಂದ ಅಸುರರನ್ನು ಹೊಡೆದಂತೆ, ನೂರು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
ಅನ್ತರಿಕ್ಷಸ್ಥಿತಃ ಶ್ರೀಮಾನಿದಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್। ಮಾದೃಶಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ವಿಸೃಷ್ಟಾನಿ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್
ಆಗ ಆ ಮಹೋನ್ನತನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, 'ನನ್ನಂಥವರ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಮಹಾತ್ಮರು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾರೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ಬಲಿನಾಂ ವಾನರೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಸುಗ್ರೀವವಶವರ್ತಿನಾಮ್। ಅಟನ್ತಿ ವಸುಧಾಂ ಕೃತ್ಸ್ನಾಂ ವಯಮನ್ಯೇ ಚ ವಾನರಾಃ
'ನಾವು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವಾನರರು, ಸುಗ್ರೀವನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾದ ವಾನರ ನಾಯಕರು, ಇಡೀ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.'
ದಶನಾಗಬಲಾಃ ಕೇಚಿತ್ ಕೇಚಿದ್ ದಶಗುಣೋತ್ತರಾಃ। ಕೇಚಿನ್ನಾಗಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಬಭೂವುಸ್ತುಲ್ಯವಿಕ್ರಮಾಃ
'ಕೆಲವರು ಹತ್ತು ಆನೆಗಳಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಕೆಲವರು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಸಮಾನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.'
ಸನ್ತಿ ಚೌಘಬಲಾಃ ಕೇಚಿತ್ ಸನ್ತಿ ವಾಯುಬಲೋಪಮಾಃ। ಅಪ್ರಮೇಯಬಲಾಃ ಕೇಚಿತ್ ತತ್ರಾಸನ್ ಹರಿಯೂಥಪಾಃ
'ಕೆಲವರು ಪ್ರವಾಹದಷ್ಟು ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಕೆಲವರು ಗಾಳಿಯಂತೆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅಳೆಯಲಾಗದ ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಾನರ ನಾಯಕರು.'
ಈದೃಗ್ವಿಧೈಸ್ತು ಹರಿಭಿರ್ವೃತೋ ದನ್ತನಖಾಯುಧೈಃ। ಶತೈಃ ಶತಸಹಸ್ರೈಶ್ಚ ಕೋಟಿಭಿಶ್ಚಾಯುತೈರಪಿ
'ಇಂತಹ ಹಲ್ಲು ಮತ್ತು ನಖಗಳೇ ಆಯುಧವಾಗಿರುವ ಸಾವಿರಾರು, ಲಕ್ಷಾಂತರ, ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ವಾನರರು ನನ್ನ ಸುತ್ತ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.'
ಆಗಮಿಷ್ಯತಿ ಸುಗ್ರೀವಃ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವೋ ನಿಷೂದನಃ। ನೇಯಮಸ್ತಿ ಪುರೀ ಲಙ್ಕಾ ನ ಯೂಯಂ ನ ಚ ರಾವಣಃ। ಯಸ್ಯ ತ್ವಿಕ್ಷ್ವಾಕುವೀರೇಣ ಬದ್ಧಂ ವೈರಂ ಮಹಾತ್ಮನಾ
'ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸಂಹಾರಕನಾದ ಸುಗ್ರೀವನು ಬರುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನು ನಿಮಗೆ, ಈ ಲಂಕಾಪುರಿಗೆ, ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ, ರಾವಣನಿಗೂ ಉಳಿವಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದ ಮಹಾವೀರನೊಂದಿಗೆ ಶತ್ರುತ್ವ ಉಂಟಾಗಿದೆ.'
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರಿಚತ್ವಾರಿಂಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥ ೫.
ಇಂತಾಗಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಮಹಾರ್ಷಿಯವರ ಶ್ರೀರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಸುಂದರಕಾಂಡದ ನಲವತ್ತಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
thumb|ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೫-
ಈಗ ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಸುಂದರಕಾಂಡದ ನಲವತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ಸಂದಿಷ್ಟೋ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರೇಣ ಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯ ಸುತೋ ಬಲೀ । ಜಮ್ಬುಮಾಲೀ ಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರೋ ನಿರ್ಜಗಾಮ ಧನುರ್ಧರಃ
ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಆದೇಶದಿಂದ ಪ್ರಹಸ್ತನ ಮಗನಾದ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಜಂಬುಮಾಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಹಲ್ಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದು ಹೊರಬಂದನು.
ರಕ್ತಮಾಲ್ಯಾಮ್ಬರಧರಃ ಸ್ರಗ್ವೀ ರುಚಿರಕುಣ್ಡಲಃ । ಮಹಾನ್ ವಿವೃತ್ತನಯನಶ್ಚಣ್ಡಃ ಸಮರದುರ್ಜಯಃ
ಅವನಿಗೆ ಕೆಂಪು ಹೂಮಾಲೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ಹಾರ ಮತ್ತು ಹೊಳೆಯುವ ಕುಂಡಲಗಳು ಇದ್ದವು. ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ದೊಡ್ಡದು, ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ.
ಧನುಃ ಶಕ್ರಧನುಃಪ್ರಖ್ಯಂ ಮಹದ್ರುಚಿರಸಾಯಕಮ್ । ವಿಸ್ಫಾರಯಾನೋ ವೇಗೇನ ವಜ್ರಾಶನಿಸಮಸ್ವನಮ್
ಅವನ ಧನುಸ್ಸು ಇಂದ್ರನ ಧನುಸ್ಸಿನಂತೆ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬಾಣವನ್ನು ಹಾಕಿದಾಗ, ಅದು ಗರ್ಜಿಸುವ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿತು.
ತಸ್ಯ ವಿಸ್ಫಾರಘೋಷೇಣ ಧನುಷೋ ಮಹತಾ ದಿಶಃ । ಪ್ರದಿಶಶ್ಚ ನಭಶ್ಚೆವ ಸಹಸಾ ಸಮಪೂರ್ಯತ
ಅವನ ಧನುಸ್ಸಿನ ಭಾರೀ ಶಬ್ದದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಮಧ್ಯದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಆಕಾಶವೂ ಕೂಡಾ ತಕ್ಷಣವೇ ಶಬ್ದದಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಯಿತು.
ರಥೇನ ಖರಯುಕ್ತೇನ ತಮಾಗತಮುದೀಕ್ಷ್ಯ ಸಃ । ಹನುಮಾನ್ ವೇಗಸಂಪನ್ನೋ ಜಹರ್ಷ ಚ ನನಾದ ಚ
ಖರಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ ರಥದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವೇಗಶಾಲಿಯಾದ ಹನುಮಂತನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದನು.
ತಂ ತೋರಣವಿಟಙ್ಕಸ್ಥಂ ಹನುಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಪಿಮ್ । ಜಮ್ಬುಮಾಲೀ ಮಹಾಬಾಹುರ್ವಿವ್ಯಾಧ ನಿಶಿತೈಃ ಶರೈಃ
ತೋರಣದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಮಹಾಕಪಿಯಾದ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಜಂಬೂಮಾಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
ಅರ್ಧಚನ್ದ್ರೇಣ ವದನೇ ಶಿರಸ್ಯೇಕೇನ ಕರ್ಣಿನಾ । ಬಾಹ್ವೋರ್ವಿವ್ಯಾಧ ನಾರಾಚೈರ್ದಶಭಿಸ್ತಂ ಕಪೀಶ್ವರಮ್
ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಒಂದು ಬಾಣದಿಂದ ಮುಖವನ್ನು, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡ್ಡಾಯ ಬಾಣದಿಂದ ತಲೆಯನ್ನು, ಹತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೈಗಳನ್ನು ಜಂಬೂಮಾಲಿ ಹೊಡೆದನು.
ತಸ್ಯ ತಚ್ಛುಶುಭೇ ತಾಮ್ರಂ ಶರೇಣಾಭಿಹತಂ ಮುಖಮ್ । ಶರದೀವಾಮ್ಬುಜಮ್ಫುಲ್ಲಂ ವಿದ್ಧಂ ಭಾಸ್ಕರರಶ್ಮಿನಾ
ಅವನ ಮುಖವನ್ನು ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ಬಾಣ ಹೊಡೆದಾಗ, ಅದು ಶರತ್ಕಾಲದ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ತೊಡಗಿದ ಹೂವಿನ ಹಸಿರು ಕಮಲದಂತೆ ಹೊಳೆಯಿತು.
ತತ್ತಸ್ಯ ರಕ್ತಂ ರಕ್ತೇನ ರಞ್ಜಿತಂ ಶುಶುಭೇ ಮುಖಮ್ । ಯಥಾಕಾಶೇ ಮಹಾಪದ್ಮಂ ಸಿಕ್ತಂ ಚನ್ದನಬಿನ್ದುಭಿಃ
ಅವನ ರಕ್ತದಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದ ಮುಖವು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಂದನದ ಹನಿಗಳಿಂದ ಸಿಂಚಿತವಾದ ದೊಡ್ಡ ಕಮಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.
ಚುಕೋಪ ಬಾಣಾಭಿಹತೋ ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಮಹಾಕಪಿಃ । ತತಃ ಪಾರ್ಶ್ವೇತಿವಿಪುಲಾಂ ದದರ್ಶ ಮಹತೀಂ ಶಿಲಾಮ್
ರಾಕ್ಷಸನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದ ಮಹಾಕಪಿಗೆ ಕೋಪ ಬಂತು; ತಕ್ಷಣ ಅವನು ತನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಯನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ತರಸಾ ತಾಂ ಸಮುತ್ಪಾಟ್ಯ ಚಿಕ್ಷೇಪ ಬಲವದ್ಬಲೀ । ತಾಂ ಶರೈರ್ದಶಭಿಃ ಕ್ರುದ್ಧಸ್ತಾಡಯಾಮಾಸ ರಾಕ್ಷಸಃ
ಬಲದಿಂದ ಆ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಸೆದನು; ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಕ್ಷಸನು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
ವಿಪನ್ನಂ ಕರ್ಮ ತದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹನುಮಾಂಶ್ಚಣ್ಡವಿಕ್ರಮಃ । ಸಾಲಂ ವಿಪುಲಮುತ್ಪಾಟ್ಯ ಭ್ರಾಮಯಾಮಾಸ ವೀರ್ಯವಾನ್
ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಹನುಮಂತನು ದೊಡ್ಡ ಸಾಲ ಮರವನ್ನು ಎಳೆದು ಹಿಡಿದು ತಿರುಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಭ್ರಾಮಯನ್ತಂ ಕಪಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಾಲವೃಕ್ಷಂ ಮಹಾಬಲಮ್ । ಚಿಕ್ಷೇಪ ಸುಬಹೂನ್ ಬಾಣಾನ್ ಜಮ್ಬುಮಾಲೀ ಮಹಾಬಲಃ
ಸಾಲ ಮರವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಆ ವಾನರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಜಂಬೂಮಾಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಹಾರಿಸಿದನು.
ಸಾಲಂ ಚತುರ್ಭಿಶ್ಚಿಚ್ಛೇದ ವಾನರಂ ಪಞ್ಚಭಿರ್ಭುಜೇ । ಶಿರಸ್ಯೇಕೇನ ಬಾಣೇನ ದಶಭಿಸ್ತು ಸ್ತನಾನ್ತರೇ
ನಾಲ್ಕು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸಾಲ ಮರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು, ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಾನರನ ಕೈಗಳನ್ನು, ಒಂದು ಬಾಣದಿಂದ ತಲೆಯನ್ನು, ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಎದೆಯನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
ಸ ಶರೈಃ ಪೂರಿತತನುಃ ಕ್ರೋಧೇನ ಮಹತಾ ವೃತಃ । ತಮೇವ ಪರಿಘಂ ಗೃಹ್ಯ ಭ್ರಾಮಯಾಮಾಸ ವೇಗತಃ
ಬಾಣಗಳಿಂದ ದೇಹ ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಭಾರೀ ಕೋಪದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಹನುಮಂತನು ಅದೇ ಲೋಹದ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಿದನು.
ಅತಿವೇಗೋತಿವೇಗೇನ ಭ್ರಾಮಯಿತ್ವಾ ಬಲೋತ್ಕಟಃ । ಪರಿಘಂ ಪಾತಯಾಮಾಸ ಜಮ್ಬುಮಾಲೇರ್ಮಹೋರಸಿ
ಅತಿವೇಗ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹನುಮಂತನು ಆ ಗದೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಜಂಬೂಮಾಲಿಯ ಬಲವಾದ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.