ಸ ವಾಚ್ಯಃ ಸಂತ್ವರಸ್ವೇತಿ ಯಾವದೇವ ನ ಪೂರ್ಯತೇ। ಅಯಂ ಸಂವತ್ಸರಃ ಕಾಲಸ್ತಾವದ್ಧಿ ಮಮ ಜೀವಿತಮ್
ಈ ವರ್ಷ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲು ಅವನಿಗೆ 'ಬೆಗನೆ ಬಾ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣ ಈವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ವರ್ತತೇ ದಶಮೋ ಮಾಸೋ ದ್ವೌ ತು ಶೇಷೌ ಪ್ಲವಙ್ಗಮ। ರಾವಣೇನ ನೃಶಂಸೇನ ಸಮಯೋ ಯಃ ಕೃತೋ ಮಮ
ಹನುಮಂತ, ಹತ್ತನೇ ತಿಂಗಳು ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ, ಇನ್ನೂ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ. ಕ್ರೂರ ರಾವಣನು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕಾಲಾವಧಿ ಇದೇ.
ವಿಭೀಷಣೇನ ಚ ಭ್ರಾತ್ರಾ ಮಮ ನಿರ್ಯಾತನಂ ಪ್ರತಿ। ಅನುನೀತಃ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ನ ಚ ತತ್ ಕುರುತೇ ಮತಿಮ್
ವಿಭೀಷಣನು ನನ್ನ ಬಂಧನವನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟು ರಾವಣನಿಗೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅವನು ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಮಮ ಪ್ರತಿಪ್ರದಾನಂ ಹಿ ರಾವಣಸ್ಯ ನ ರೋಚತೇ। ರಾವಣಂ ಮಾರ್ಗತೇ ಸಂಖ್ಯೇ ಮೃತ್ಯುಃ ಕಾಲವಶಂಗತಮ್
ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವುದು ರಾವಣನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಾಲಚಕ್ರದ ವಶನಾಗಿ ಮರಣವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಕನ್ಯಾ ಕಲಾ ನಾಮ ವಿಭೀಷಣಸುತಾ ಕಪೇ। ತಯಾ ಮಮೈತದಾಖ್ಯಾತಂ ಮಾತ್ರಾ ಪ್ರಹಿತಯಾ ಸ್ವಯಮ್
ಅಂಜನೇಯ, ವಿಭೀಷಣನ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ಕಲಾ ಎಂಬಳು, ತಾಯಿಯ ಸೂಚನೆ ಮೇರೆಗೆ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
ಅವಿನ್ಧ್ಯೋ ನಾಮ ಮೇಧಾವೀ ವಿದ್ವಾನ್ ರಾಕ್ಷಸಪುಙ್ಗವಃ। ಧೃತಿಮಾಞ್ಛೀಲವಾನ್ ವೃದ್ಧೋ ರಾವಣಸ್ಯ ಸುಸಮ್ಮತಃ
ಅವಿಂಧ್ಯ ಎಂಬ ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಜ್ಞಾನಿ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ನೀತಿವಂತ, ವಯಸ್ಸಾದ ರಾಕ್ಷಸನು ರಾವಣನಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ರಾಮಾತ್ ಕ್ಷಯಮನುಪ್ರಾಪ್ತಂ ರಕ್ಷಸಾಂ ಪ್ರತ್ಯಚೋದಯತ್। ನ ಚ ತಸ್ಯ ಸ ದುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ಶೃಣೋತಿ ವಚನಂ ಹಿತಮ್
ಅವನು ರಾಮನಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ನಾಶವು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಆ ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನ ರಾವಣನು ಅವನ ಹಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ.
ಆಶಂಸೇಯಂ ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಮಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯತೇ ಪತಿಃ। ಅನ್ತರಾತ್ಮಾ ಹಿ ಮೇ ಶುದ್ಧಸ್ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಬಹವೋ ಗುಣಾಃ
ಹನುಮಂತ, ನಾನು ಭರವಸೆಯಿಂದಿರುವೆನು—ನನ್ನ ಪತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವನು. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಅವನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಿವೆ.
ಉತ್ಸಾಹಃ ಪೌರುಷಂ ಸತ್ತ್ವಮಾನೃಶಂಸ್ಯಂ ಕೃತಜ್ಞತಾ। ವಿಕ್ರಮಶ್ಚ ಪ್ರಭಾವಶ್ಚ ಸನ್ತಿ ವಾನರ ರಾಘವೇ
ಉತ್ಸಾಹ, ಧೈರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ, ದಯೆ, ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ—ಈ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳು ರಾಮನಲ್ಲಿ ಇವೆ, ವಾನರ.
ಚತುರ್ದಶ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಜಘಾನ ಯಃ। ಜನಸ್ಥಾನೇ ವಿನಾ ಭ್ರಾತ್ರಾ ಶತ್ರುಃ ಕಸ್ತಸ್ಯ ನೋದ್ವಿಜೇತ್
ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನಿಲ್ಲದೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನನ್ನು ಯಾವ ಶತ್ರುವು ಭಯಪಡುವದಿಲ್ಲ?
ನ ಸ ಶಕ್ಯಸ್ತುಲಯಿತುಂ ವ್ಯಸನೈಃ ಪುರುಷರ್ಷಭಃ। ಅಹಂ ತಸ್ಯಾನುಭಾವಜ್ಞಾ ಶಕ್ರಸ್ಯೇವ ಪುಲೋಮಜಾ
ಅವನಂತಹ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಯಾವುದೇ ವಿಪತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗದು. ನಾನು ಅವನ ಮಹಿಮೆ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ, ಹೇಗೆ ಪೌಲೋಮಿಯು ಇಂದ್ರನನ್ನು ತಿಳಿದಳೋ ಹಾಗೆ.
ಶರಜಾಲಾಂಶುಮಾನ್ ಶೂರಃ ಕಪೇ ರಾಮದಿವಾಕರಃ। ಶತ್ರುರಕ್ಷೋಮಯಂ ತೋಯಮುಪಶೋಷಂ ನಯಿಷ್ಯತಿ
ಅಂಜನೇಯ, ರಾಮನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದು, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯೂ ಹೌದು. ಅವನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರ ಶತ್ರುಗಳ ಸಾಗರವನ್ನು ಒಣಗಿಸುವನು.
ಇತಿ ಸಂಜಲ್ಪಮಾನಾಂ ತಾಂ ರಾಮಾರ್ಥೇ ಶೋಕಕರ್ಶಿತಾಮ್। ಅಶ್ರುಸಮ್ಪೂರ್ಣವದನಾಮುವಾಚ ಹನುಮಾನ್ ಕಪಿಃ
ರಾಮನಿಗಾಗಿ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮುಖದಿಂದ ಅವಳು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹನುಮಂತನು ಅವಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.
ಶ್ರುತ್ವೈವ ಚ ವಚೋ ಮಹ್ಯಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಮೇಷ್ಯತಿ ರಾಘವಃ। ಚಮೂಂ ಪ್ರಕರ್ಷನ್ ಮಹತೀಂ ಹರ್ಯೃಕ್ಷಗಣಸಂಕುಲಾಮ್
ನಾನು ಹೇಳುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ ರಾಮನು ದೊಡ್ಡ ವಾನರ ಮತ್ತು ಕರಡಿ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವನು.
ಅಥವಾ ಮೋಚಯಿಷ್ಯಾಮಿ ತ್ವಾಮದ್ಯೈವ ಸರಾಕ್ಷಸಾತ್। ಅಸ್ಮಾದ್ ದುಃಖಾದುಪಾರೋಹ ಮಮ ಪೃಷ್ಠಮನಿನ್ದಿತೇ
ಅಥವಾ, ಇಂದುನೇ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಈ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವೆನು. ದುಃಖವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ನಿರ್ದೋಷೆಯೆ.
ತ್ವಾಂ ತು ಪೃಷ್ಠಗತಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಂತರಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಾಗರಮ್। ಶಕ್ತಿರಸ್ತಿ ಹಿ ಮೇ ವೋಢುಂ ಲಙ್ಕಾಮಪಿ ಸರಾವಣಾಮ್
ನಿನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ, ನಾನು ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟುತ್ತೇನೆ. ನನಗೆ ರಾವಣನೊಡನೆ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ.
ಅಹಂ ಪ್ರಸ್ರವಣಸ್ಥಾಯ ರಾಘವಾಯಾದ್ಯ ಮೈಥಿಲಿ। ಪ್ರಾಪಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಶಕ್ರಾಯ ಹವ್ಯಂ ಹುತಮಿವಾನಲಃ
ಮೈಥಿಲಿ, ಇಂದು ನಾನು ಪ್ರಸ್ರವಣ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನಿನ್ನನ್ನು ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವೆನು, ಹೇಗೆ ಅಗ್ನಿಯು ಹವನವನ್ನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿತೋ ಹಾಗೆ.
ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸ್ಯದ್ಯೈವ ವೈದೇಹಿ ರಾಘವಂ ಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್। ವ್ಯವಸಾಯಸಮಾಯುಕ್ತಂ ವಿಷ್ಣುಂ ದೈತ್ಯವಧೇ ಯಥಾ
ವೈದೇಹಿ, ಇಂದುನೇ ನೀನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಡನೆ ಇರುವ ರಾಮನನ್ನು ಕಾಣುವೆ. ಅವನು ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ, ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆ ಕಾಣುವನು.
ತ್ವದ್ದರ್ಶನಕೃತೋತ್ಸಾಹಮಾಶ್ರಮಸ್ಥಂ ಮಹಾಬಲಮ್। ಪುರಂದರಮಿವಾಸೀನಂ ನಗರಾಜಸ್ಯ ಮೂರ್ಧನಿ
ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಮಹಾಬಲಿಯು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ 모습을 ನೀನು ನೋಡುವೆ, ಅವನು ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಇಂದ್ರನಂತೆ ಕಾಣುವನು.
ಪೃಷ್ಠಮಾರೋಹ ಮೇ ದೇವಿ ಮಾ ವಿಕಾಙ್ಕ್ಷಸ್ವ ಶೋಭನೇ। ಯೋಗಮನ್ವಿಚ್ಛ ರಾಮೇಣ ಶಶಾಙ್ಕೇನೇವ ರೋಹಿಣೀ
ದೇವಿಯೆ, ನನ್ನ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಸುಂದರಿಯೆ, ಸಂಶಯಿಸಬೇಡ. ಚಂದ್ರನೊಡನೆ ರೋಹಿಣಿಯು ಸೇರುವಂತೆ, ನೀನು ರಾಮನೊಡನೆ ಸೇರುವದನ್ನು ಹಾರೈಸು.
ಕಥಯನ್ತೀವ ಶಶಿನಾ ಸಂಗಮಿಷ್ಯಸಿ ರೋಹಿಣೀ। ಮತ್ಪೃಷ್ಠಮಧಿರೋಹ ತ್ವಂ ತರಾಕಾಶಂ ಮಹಾರ್ಣವಮ್
ಚಂದ್ರನ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ರೋಹಿಣಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವಳು; ನೀನು ನನ್ನ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮಹಾ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟು.
ನಹಿ ಮೇ ಸಮ್ಪ್ರಯಾತಸ್ಯ ತ್ವಾಮಿತೋ ನಯತೋಽಙ್ಗನೇ। ಅನುಗನ್ತುಂ ಗತಿಂ ಶಕ್ತಾಃ ಸರ್ವೇ ಲಙ್ಕಾನಿವಾಸಿನಃ
ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ನನ್ನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾರೂ ಅನುಸರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಒಡಲಾಳೆ.
ಯಥೈವಾಹಮಿಹ ಪ್ರಾಪ್ತಸ್ತಥೈವಾಹಮಸಂಶಯಮ್। ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಪಶ್ಯ ವೈದೇಹಿ ತ್ವಾಮುದ್ಯಮ್ಯ ವಿಹಾಯಸಮ್
ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ, ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಮರಳಿ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ವಿದೇಹಿ, ನೋಡು, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆನು.
ಮೈಥಿಲೀ ತು ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠಾಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚನಮದ್ಭುತಮ್। ಹರ್ಷವಿಸ್ಮಿತಸರ್ವಾಙ್ಗೀ ಹನೂಮನ್ತಮಥಾಬ್ರವೀತ್
ಮೈಥಿಲಿ ಆ ವಿಸ್ಮಯಕರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹನುಮಂತನಿಂದ ಕೇಳಿ, ಆಕೆಯ ದೇಹವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ಆಶ್ಚರ್ಯ ತುಂಬಿ, ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಹನೂಮನ್ ದೂರಮಧ್ವಾನಂ ಕಥಂ ಮಾಂ ನೇತುಮಿಚ್ಛಸಿ। ತದೇವ ಖಲು ತೇ ಮನ್ಯೇ ಕಪಿತ್ವಂ ಹರಿಯೂಥಪ
ಹನುಮಂತ, ನೀನು ನನನ್ನು ಇಷ್ಟು ದೂರ ಹೇಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯ? ಇದು ನಿನ್ನ ಕಪಿವೃತ್ತಿಯೇ ಅನಿಸುತ್ತದೆ, ವಾನರರ ನಾಯಕ.
ಕಥಂ ಚಾಲ್ಪಶರೀರಸ್ತ್ವಂ ಮಾಮಿತೋ ನೇತುಮಿಚ್ಛಸಿ। ಸಕಾಶಂ ಮಾನವೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಭರ್ತುರ್ಮೇ ಪ್ಲವಗರ್ಷಭ
ನಿನ್ನ ದೇಹ ಇಷ್ಟು ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವಾಗ, ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ ನನ್ನ ಭರ್ತೃ, ಮಾನವರ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯ, ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ?
ಸೀತಾಯಾಸ್ತು ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಹನೂಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ। ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ ನವಂ ಪರಿಭವಂ ಕೃತಮ್
ಸೀತೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನು, ಹೊಸ ಅವಮಾನವೊಂದು ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದನು.
ನ ಮೇ ಜಾನಾತಿ ಸತ್ತ್ವಂ ವಾ ಪ್ರಭಾವಂ ವಾಸಿತೇಕ್ಷಣಾ। ತಸ್ಮಾತ್ ಪಶ್ಯತು ವೈದೇಹೀ ಯದ್ ರೂಪಂ ಮಮ ಕಾಮತಃ
ಅವಳು ನನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದೇಹಿಗೆ ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಲಿ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.
ಇತಿ ಸಂಚಿನ್ತ್ಯ ಹನುಮಾಂಸ್ತದಾ ಪ್ಲವಗಸತ್ತಮಃ। ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ಸೀತಾಯಾಃ ಸ್ವರೂಪಮರಿಮರ್ದನಃ
ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಹನುಮಂತನು ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸೀತೆಗೆ ತೋರಿಸಿದನು.
ಸ ತಸ್ಮಾತ್ ಪಾದಪಾದ್ ಧೀಮಾನಾಪ್ಲುತ್ಯ ಪ್ಲವಗರ್ಷಭಃ। ತತೋ ವರ್ಧಿತುಮಾರೇಭೇ ಸೀತಾಪ್ರತ್ಯಯಕಾರಣಾತ್
ಆ ಮರದಿಂದ ಹಾರಿ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಸೀತೆಗೆ ಧೈರ್ಯ ಕೊಡಲು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.