ವಾಲ್ಮೀಕಿರಾಮಾಯಣಮ್

ಅಗ್ನೇಃ ಸ್ವಾಹಾ ಯಥಾ ದೇವೀ ಶಚೀ ವೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಶೋಭನೇ। ಕಿಂ ತೇ ರಾಮೇಣ ವೈದೇಹಿ ಕೃಪಣೇನ ಗತಾಯುಷಾ

ಹೆಂಗೋ ಅಗ್ನಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಶಚಿ ಇದ್ದಾಳೋ, ಅದೆ ರೀತಿಯಾಗಿ, ವೈದೇಹಿ, ನಿನಗೆ ಆ ದುರ್ಬಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಹೀನನಾದ ರಾಮನಲ್ಲಿ ಏನು ಉಪಯೋಗ?

ಏತದುಕ್ತಂ ಚ ಮೇ ವಾಕ್ಯಂ ಯದಿ ತ್ವಂ ನ ಕರಿಷ್ಯಸಿ। ಅಸ್ಮಿನ್ ಮುಹೂರ್ತೇ ಸರ್ವಾಸ್ತ್ವಾಂ ಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಹೇ ವಯಮ್

ನಾನು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ನೀನು ಕೇಳದೆ ಹೋದರೆ, ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ತಿಂದುಬಿಡುತ್ತೇವೆ.

ಅನ್ಯಾ ತು ವಿಕಟಾ ನಾಮ ಲಮ್ಬಮಾನಪಯೋಧರಾ। ಅಬ್ರವೀತ್ ಕುಪಿತಾ ಸೀತಾಂ ಮುಷ್ಟಿಮುದ್ಯಮ್ಯ ತರ್ಜತೀ

ಮತ್ತೊಂದು, ವಿಕಟಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ಬಿದ್ದಿದ ಹಸಿವಿನ ರಾಕ್ಷಸಿಯು, ಸೀತೆಯನ್ನು ಕೋಪದಿಂದ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಬೆದರಿಸುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿತು.

ಬಹೂನ್ಯಪ್ರತಿರೂಪಾಣಿ ವಚನಾನಿ ಸುದುರ್ಮತೇ। ಅನುಕ್ರೋಶಾನ್ಮೃದುತ್ವಾಚ್ಚ ಸೋಢಾನಿ ತವ ಮೈಥಿಲಿ

ಮೈಥಿಲಿ, ನೀನು ಕೆಟ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅನೇಕ ತಪ್ಪು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದರೂ, ನನ್ನ ದಯೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅವನ್ನು ನಾನು ಸಹಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ನ ಚ ನಃ ಕುರುಷೇ ವಾಕ್ಯಂ ಹಿತಂ ಕಾಲಪುರಸ್ಕೃತಮ್। ಆನೀತಾಸಿ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಪಾರಮನ್ಯೈರ್ದುರಾಸದಮ್

ನಾವು ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿಯೂ ಹಿತಕರವಾಗಿಯೂ ನೀಡಿದ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀನು ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇತರರಿಗೆ ದಾಟಲಾಗದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿಸಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.

ರಾವಣಾನ್ತಃಪುರೇ ಘೋರೇ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಚಾಸಿ ಮೈಥಿಲಿ। ರಾವಣಸ್ಯ ಗೃಹೇ ರುದ್ಧಾ ಅಸ್ಮಾಭಿಸ್ತ್ವಭಿರಕ್ಷಿತಾ

ಮೈಥಿಲಿ, ನೀನು ರಾವಣನ ಭಯಾನಕ ಒಳಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ಈಗ ನೀನು ರಾವಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಂದ ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ.

ನ ತ್ವಾಂ ಶಕ್ತಃ ಪರಿತ್ರಾತುಮಪಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪುರಂದರಃ। ಕುರುಷ್ವ ಹಿತವಾದಿನ್ಯಾ ವಚನಂ ಮಮ ಮೈಥಿಲಿ

ಮೈಥಿಲಿ, ಪುರಂದರನಂತೂ ಕೂಡ ನಿನ್ನನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ನಾನು ಹೇಳುವ ಹಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.

ಅಲಮಶ್ರುನಿಪಾತೇನ ತ್ಯಜ ಶೋಕಮನರ್ಥಕಮ್। ಭಜ ಪ್ರೀತಿಂ ಪ್ರಹರ್ಷಂ ಚ ತ್ಯಜನ್ತೀ ನಿತ್ಯದೈನ್ಯತಾಮ್

ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಳುವನ್ನು ಬಿಡು, ಈ ವ್ಯರ್ಥವಾದ ದುಃಖವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು; ಸದಾ ದುಃಖದಲ್ಲಿರದೆ ಸಂತೋಷವನ್ನೂ ಆನಂದವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸು.

ಸೀತೇ ರಾಕ್ಷಸರಾಜೇನ ಪರಿಕ್ರೀಡ ಯಥಾಸುಖಮ್। ಜಾನೀಮಹೇ ಯಥಾ ಭೀರು ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಯೌವನಮಧ್ರುವಮ್

ಸೀತೆ, ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಜೊತೆ ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಹರಿಸು; ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಯೌವನವು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ.

ಯಾವನ್ನ ತೇ ವ್ಯತಿಕ್ರಾಮೇತ್ ತಾವತ್ ಸುಖಮವಾಪ್ನುಹಿ। ಉದ್ಯಾನಾನಿ ಚ ರಮ್ಯಾಣಿ ಪರ್ವತೋಪವನಾನಿ ಚ

ನಿನ್ನ ಸಮಯ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸು; ಸುಂದರವಾದ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತವನಗಳು ನಿನ್ನದು.

ಸಹ ರಾಕ್ಷಸರಾಜೇನ ಚರ ತ್ವಂ ಮದಿರೇಕ್ಷಣೇ। ಸ್ತ್ರೀಸಹಸ್ರಾಣಿ ತೇ ದೇವಿ ವಶೇ ಸ್ಥಾಸ್ಯನ್ತಿ ಸುನ್ದರಿ

ಮದಮತ್ತ ಕಣ್ಗಳವಳೇ, ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಜೊತೆ ವಿಹರಿಸು; ಸುಂದರಿಯೇ, ಸಾವಿರಾರು ಹೆಂಗಸರು ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಾರೆ.

ರಾವಣಂ ಭಜ ಭರ್ತಾರಂ ಭರ್ತಾರಂ ಸರ್ವರಕ್ಷಸಾಮ್। ಉತ್ಪಾಟ್ಯ ವಾ ತೇ ಹೃದಯಂ ಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಮೈಥಿಲಿ

ಮೈಥಿಲಿ, ರಾವಣನನ್ನು ರಾಕ್ಷಸರ ಎಲ್ಲರ ಭರ್ತನಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೋ; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಿನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಕಿತ್ತು ತಿನ್ನುತ್ತೇನೆ.

ಯದಿ ಮೇ ವ್ಯಾಹೃತಂ ವಾಕ್ಯಂ ನ ಯಥಾವತ್ ಕರಿಷ್ಯಸಿ। ತತಶ್ಚಣ್ಡೋದರೀ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ಕ್ರೂರದರ್ಶನಾ

ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ ನೀನು ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಚಂಡೋದರಿ ಎಂಬ ಭಯಾನಕ ಮುಖದ ರಾಕ್ಷಸಿ—

ಭ್ರಾಮಯನ್ತೀ ಮಹಚ್ಛೂಲಮಿದಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್। ಇಮಾಂ ಹರಿಣಶಾವಾಕ್ಷೀಂ ತ್ರಾಸೋತ್ಕಮ್ಪಪಯೋಧರಾಮ್

ದೊಡ್ಡ ಭಾಲನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾ ಅವಳು ಹೀಗೆಂದಳು: 'ಈ ಜಿಂಕೆ ಕಣ್ಣುಗಳವಳಾದ ಸೀತೆಯು ಭಯದಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿರುವನು—'

ರಾವಣೇನ ಹೃತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದೌರ್ಹೃದೋ ಮೇ ಮಹಾನಯಮ್। ಯಕೃತ್ಪ್ಲೀಹಂ ಮಹತ್ ಕ್ರೋಡಂ ಹೃದಯಂ ಚ ಸಬನ್ಧನಮ್

ರಾವಣನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನೊಳಗೆ ಭಾರೀ ಕೋಪ ಹುಟ್ಟಿದೆ; ಅವಳ ಯಕೃತ್, ಪ್ಲಿಹಾ, ದೊಡ್ಡ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಒಳ ಅಂಗಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

ಗಾತ್ರಾಣ್ಯಪಿ ತಥಾ ಶೀರ್ಷಂ ಖಾದೇಯಮಿತಿ ಮೇ ಮತಿಃ। ತತಸ್ತು ಪ್ರಘಸಾ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್

ಅದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವಳ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನೂ ತಲೆಗೂ ತಿನ್ನಬೇಕೆಂದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಾಗಿದೆ; ಆಗ ಪ್ರಘಸಾ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿ ಹೀಗೆಂದಳು.

ಕಣ್ಠಮಸ್ಯಾ ನೃಶಂಸಾಯಾಃ ಪೀಡಯಾಮಃ ಕಿಮಾಸ್ಯತೇ। ನಿವೇದ್ಯತಾಂ ತತೋ ರಾಜ್ಞೇ ಮಾನುಷೀ ಸಾ ಮೃತೇತಿ ಹ

ಈ ಕ್ರೂರ ಹೆಂಗಸಿನ ಕಂಠವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಕೊಲ್ಲೋಣ, ಇನ್ನೇಕೆ ತಡ? ನಂತರ ರಾಜನಿಗೆ ಈ ಮಾನವ ಹೆಂಗಸು ಸತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳೋಣ.

ನಾತ್ರ ಕಶ್ಚನ ಸಂದೇಹಃ ಖಾದತೇತಿ ಸ ವಕ್ಷ್ಯತಿ। ತತಸ್ತ್ವಜಾಮುಖೀ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್

ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಅವನು 'ಅವಳನ್ನು ತಿನ್ನಿ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಅಜಾಮುಖಿ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿ ಹೀಗೆಂದಳು.

ವಿಶಸ್ಯೇಮಾಂ ತತಃ ಸರ್ವಾನ್ ಸಮಾನ್ ಕುರುತ ಪಿಣ್ಡಕಾನ್। ವಿಭಜಾಮ ತತಃ ಸರ್ವಾ ವಿವಾದೋ ಮೇ ನ ರೋಚತೇ

ಅವಳನ್ನು ತುಂಡುಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚೋಣ; ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳೋಣ, ಏಕೆಂದರೆ ಜಗಳ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ.

ಪೇಯಮಾನೀಯತಾಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಮಾಲ್ಯಂ ಚ ವಿವಿಧಂ ಬಹು। ತತಃ ಶೂರ್ಪಣಖಾ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್

ಬೇಗನೆ ಪಾನೀಯವನ್ನೂ, ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಹೂಮಾಲೆಗಳನ್ನೂ ತಂದುಕೊಡು; ಆಗ ಶೂರ್ಪಣಖೆ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿ ಹೀಗೆಂದಳು.

ಅಜಾಮುಖ್ಯಾ ಯದುಕ್ತಂ ವೈ ತದೇವ ಮಮ ರೋಚತೇ। ಸುರಾ ಚಾನೀಯತಾಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಸರ್ವಶೋಕವಿನಾಶಿನೀ

ಅಜಾಮುಖಿಯು ಹೇಳಿದ ಮಾತೇ ನನಗೂ ಇಷ್ಟವಾಗಿದೆ; ಬೇಗನೆ ಎಲ್ಲ ದುಃಖವನ್ನು ಕಳೆಯುವ ಮದ್ಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಡು.

ಮಾನುಷಂ ಮಾಂಸಮಾಸ್ವಾದ್ಯ ನೃತ್ಯಾಮೋಽಥ ನಿಕುಮ್ಭಿಲಾಮ್। ಏವಂ ನಿರ್ಭರ್ತ್ಸ್ಯಮಾನಾ ಸಾ ಸೀತಾ ಸುರಸುತೋಪಮಾ। ರಾಕ್ಷಸೀಭಿರ್ವಿರೂಪಾಭಿರ್ಧೈರ್ಯಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ರೋದಿತಿ

ಮನುಷ್ಯ ಮಾಂಸವನ್ನು ರುಚಿಸಿ, ನಿಕುಂಭಿಲೆಯ ಬಳಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡೋಣ ಎಂದು ಆ ಭಯಾನಕ ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯರು ಸೀತೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ದೇವಕುಮಾರಿಯಂತೆ ಇದ್ದ ಸೀತೆ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.

thumb|ಪಞ್ಚವಿಂಶಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚವಿಂಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೫-

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣದ ಸುಂದರಕಾಂಡದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ಅಥ ತಾಸಾಂ ವದನ್ತೀನಾಂ ಪರುಷಂ ದಾರುಣಂ ಬಹು। ರಾಕ್ಷಸೀನಾಮಸೌಮ್ಯಾನಾಂ ರುರೋದ ಜನಕಾತ್ಮಜಾ

ಆ ಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಭಯಂಕರವಾದ ಅನೇಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆ ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಜನಕನ ಮಗಳು ಸೀತೆ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.

ಏವಮುಕ್ತಾ ತು ವೈದೇಹೀ ರಾಕ್ಷಸೀಭಿರ್ಮನಸ್ವಿನೀ। ಉವಾಚ ಪರಮತ್ರಸ್ತಾ ಬಾಷ್ಪಗದ‍್ಗದಯಾ ಗಿರಾ

ಆ ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದ ವೈದೇಹಿ ಭಯದಿಂದ ಕಂಠವು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದಂತೆ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಗದರಿದ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು.

ನ ಮಾನುಷೀ ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಭವಿತುಮರ್ಹತಿ। ಕಾಮಂ ಖಾದತ ಮಾಂ ಸರ್ವಾ ನ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ವೋ ವಚಃ

ಮನುಷ್ಯ ಮಹಿಳೆ ರಾಕ್ಷಸನ ಪತ್ನಿಯಾಗುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಬೇಕಾದರೆ ನನ್ನನ್ನು ತಿನ್ನಬಹುದು, ಆದರೆ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಾ ರಾಕ್ಷಸೀಮಧ್ಯಗತಾ ಸೀತಾ ಸುರಸುತೋಪಮಾ। ನ ಶರ್ಮ ಲೇಭೇ ಶೋಕಾರ್ತಾ ರಾವಣೇನೇವ ಭರ್ತ್ಸಿತಾ

ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದ ದೇವಕುಮಾರಿಯಂತೆ ಇದ್ದ ಸೀತೆ, ರಾವಣನ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಯಾವುದೇ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

ವೇಪತೇ ಸ್ಮಾಧಿಕಂ ಸೀತಾ ವಿಶನ್ತೀವಾಂಗಮಾತ್ಮನಃ। ವನೇ ಯೂಥಪರಿಭ್ರಷ್ಟಾ ಮೃಗೀ ಕೋಕೈರಿವಾರ್ದಿತಾ

ಸೀತೆಯು ತುಂಬಾ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದಳು, ತನ್ನ ದೇಹವೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಡಿನಿಂದ ದೂರವಾದ ಮೃಗಿಯಂತೆ ಕಾಗೆಗಳಿಂದ ಕಾಡಲ್ಪಟ್ಟಳು.

ಸಾ ತ್ವಶೋಕಸ್ಯ ವಿಪುಲಾಂ ಶಾಖಾಮಾಲಮ್ಬ್ಯ ಪುಷ್ಪಿತಾಮ್। ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಶೋಕೇನ ಭರ್ತಾರಂ ಭಗ್ನಮಾನಸಾ

ಆಗ, ಆ ದುಃಖಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನ ಸೀತೆ, ಹೂವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ದೊಡ್ಡ ಅಶೋಕ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ನೆನೆಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಳು.