ತಸ್ಯಾಶ್ಚಾಪ್ಯನುರೂಪೇಯಮಶೋಕವನಿಕಾ ಶುಭಾ। ಶುಭಾಯಾಃ ಪಾರ್ಥಿವೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಪತ್ನೀ ರಾಮಸ್ಯ ಸಮ್ಮತಾ
ಈ ಸುಂದರ ಅಶೋಕವನವು ಆ ಸತಿಗೆ ತಕ್ಕದ್ದಾಗಿದೆ; ಅವಳು ರಾಜನ ಪತ್ನಿ, ರಾಮನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದಳು.
ಯದಿ ಜೀವತಿ ಸಾ ದೇವೀ ತಾರಾಧಿಪನಿಭಾನನಾ। ಆಗಮಿಷ್ಯತಿ ಸಾವಶ್ಯಮಿಮಾಂ ಶೀತಜಲಾಂ ನದೀಮ್
ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖವಿರುವ ಆ ದೇವಿಯು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಈ ತಂಪಾದ ನೀರಿನ ನದಿಗೆ ಬರುವಳು.
ಏವಂ ತು ಮತ್ವಾ ಹನುಮಾನ್ ಮಹಾತ್ಮಾ ಪ್ರತೀಕ್ಷಮಾಣೋ ಮನುಜೇನ್ದ್ರಪತ್ನೀಮ್। ಅವೇಕ್ಷಮಾಣಶ್ಚ ದದರ್ಶ ಸರ್ವಂ ಸುಪುಷ್ಪಿತೇ ಪರ್ಣಘನೇ ನಿಲೀನಃ
ಹನುಮಂತನು ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಮಹಾತ್ಮನು, ರಾಜನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸುತ್ತಾ, ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗಿಡಗಳ ನಡುವೆ ಮರೆತು ಕುಳಿತನು.
thumb|ಪಞ್ಚದಶಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚದಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೫-
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣದ ಸುಂದರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಈಗ ಕೇಳಿರಿ.
ಸ ವೀಕ್ಷಮಾಣಸ್ತತ್ರಸ್ಥೋ ಮಾರ್ಗಮಾಣಶ್ಚ ಮೈಥಿಲೀಮ್। ಅವೇಕ್ಷಮಾಣಶ್ಚ ಮಹೀಂ ಸರ್ವಾಂ ತಾಮನ್ವವೈಕ್ಷತ
ಅವನು ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತು, ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಸುತ್ತಲೂ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದನು.
ಸಂತಾನಕಲತಾಭಿಶ್ಚ ಪಾದಪೈರುಪಶೋಭಿತಾಮ್। ದಿವ್ಯಗನ್ಧರಸೋಪೇತಾಂ ಸರ್ವತಃ ಸಮಲಂಕೃತಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಬೆಳೆದ ಮರಗಳು, ಹೂವಿನ ಬೆಲ್ಲದ ಲತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ದಿವ್ಯವಾದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು.
ತಾಂ ಸ ನನ್ದನಸಂಕಾಶಾಂ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಭಿರಾವೃತಾಮ್। ಹರ್ಮ್ಯಪ್ರಾಸಾದಸಮ್ಬಾಧಾಂ ಕೋಕಿಲಾಕುಲನಿಃಸ್ವನಾಮ್
ಆ ಸ್ಥಳವು ನಂದನವನದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು, ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ಮಹಲ್ ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಕೂಗಿನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಗೋಜ್ಳಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಕಾಞ್ಚನೋತ್ಪಲಪದ್ಮಾಭಿರ್ವಾಪೀಭಿರುಪಶೋಭಿತಾಮ್। ಬಹ್ವಾಸನಕುಥೋಪೇತಾಂ ಬಹುಭೂಮಿಗೃಹಾಯುತಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಕಮಲ ಮತ್ತು ಲಿಲಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೆರೆಗಳು, ಹಲವಾರು ಆಸನಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಸಿಗೆಗಳಿದ್ದವು, ಬಹುಮಹಡಿ ಮನೆಗಳೂ ಇದ್ದವು.
ಸರ್ವರ್ತುಕುಸುಮೈ ರಮ್ಯೈಃ ಫಲವದ್ಭಿಶ್ಚ ಪಾದಪೈಃ। ಪುಷ್ಪಿತಾನಾಮಶೋಕಾನಾಂ ಶ್ರಿಯಾ ಸೂರ್ಯೋದಯಪ್ರಭಾಮ್
ಎಲ್ಲಾ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಸುಂದರ ಮರಗಳು, ಹೂವಿನ ಅಶೋಕ ಮರಗಳ ಹೊಳಪಿನಿಂದ, ಆ ಸ್ಥಳವು ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚುತ್ತಿತ್ತು.
ಪ್ರದೀಪ್ತಾಮಿವ ತತ್ರಸ್ಥೋ ಮಾರುತಿಃ ಸಮುದೈಕ್ಷತ। ನಿಷ್ಪತ್ರಶಾಖಾಂ ವಿಹಗೈಃ ಕ್ರಿಯಮಾಣಾಮಿವಾಸಕೃತ್
ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ಅದನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡನು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಎಡೆಬಿಡದೆ ಎತ್ತಿಹಾಕಿದಂತೆ, ಕೆಲವು ಕೊಂಬೆಗಳು ಎಲೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.
ವಿನಿಷ್ಪತದ್ಭಿಃ ಶತಶಶ್ಚಿತ್ರೈಃ ಪುಷ್ಪಾವತಂಸಕೈಃ। ಸಮೂಲಪುಷ್ಪರಚಿತೈರಶೋಕೈಃ ಶೋಕನಾಶನೈಃ
ನೂರಾರು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಹಾರುತ್ತಿದ್ದವು, ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಶೋಕ ಮರಗಳು ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ಪುಷ್ಪಭಾರಾತಿಭಾರೈಶ್ಚ ಸ್ಪೃಶದ್ಭಿರಿವ ಮೇದಿನೀಮ್। ಕರ್ಣಿಕಾರೈಃ ಕುಸುಮಿತೈಃ ಕಿಂಶುಕೈಶ್ಚ ಸುಪುಷ್ಪಿತೈಃ
ಹೂವಿನ ಭಾರದಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳು, ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕರ್ಣಿಕಾರ ಮತ್ತು ಕಿಂಶುಕ ಮರಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದವು.
ಸ ದೇಶಃ ಪ್ರಭಯಾ ತೇಷಾಂ ಪ್ರದೀಪ್ತ ಇವ ಸರ್ವತಃ। ಪುಂನಾಗಾಃ ಸಪ್ತಪರ್ಣಾಶ್ಚ ಚಮ್ಪಕೋದ್ದಾಲಕಾಸ್ತಥಾ
ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಆ ಮರಗಳ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು; ಪುನ್ನಾಗ, ಸಪ್ತಪರ್ಣ, ಚಂಪಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಧಾಲಕ ಮರಗಳೂ ಇದ್ದವು.
ವಿವೃದ್ಧಮೂಲಾ ಬಹವಃ ಶೋಭನ್ತೇ ಸ್ಮ ಸುಪುಷ್ಪಿತಾಃ। ಶಾತಕುಮ್ಭನಿಭಾಃ ಕೇಚಿತ್ ಕೇಚಿದಗ್ನಿಶಿಖಪ್ರಭಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಬೇರುಗಳು ಬೆಳೆದ ಹಲವಾರು ಮರಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು; ಕೆಲವು ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು, ಕೆಲವು ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ನೀಲಾಞ್ಜನನಿಭಾಃ ಕೇಚಿತ್ ತತ್ರಾಶೋಕಾಃ ಸಹಸ್ರಶಃ। ನನ್ದನಂ ವಿಬುಧೋದ್ಯಾನಂ ಚಿತ್ರಂ ಚೈತ್ರರಥಂ ಯಥಾ
ಅಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಅಶೋಕ ಮರಗಳು ನೀಲಾಂಜನದಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವು ದೇವತೆಗಳ ನಂದನ ಮತ್ತು ಚೈತ್ರರಥ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಂತೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದವು.
ಅತಿವೃತ್ತಮಿವಾಚಿನ್ತ್ಯಂ ದಿವ್ಯಂ ರಮ್ಯಶ್ರಿಯಾಯುತಮ್। ದ್ವಿತೀಯಮಿವ ಚಾಕಾಶಂ ಪುಷ್ಪಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಾಯುತಮ್
ಅದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ, ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅತೀತವಾದ ದೇವಸಮಾನವಾದ ಅದ್ಭುತ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಹೂವಿನ ದೀಪಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಆಕಾಶದಂತಿತ್ತು.
ಪುಷ್ಪರತ್ನಶತೈಶ್ಚಿತ್ರಂ ಪಞ್ಚಮಂ ಸಾಗರಂ ಯಥಾ। ಸರ್ವರ್ತುಪುಷ್ಪೈರ್ನಿಚಿತಂ ಪಾದಪೈರ್ಮಧುಗನ್ಧಿಭಿಃ
ಅದು ನೂರಾರು ಹೂವಿನ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಐದನೇ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಮಧುಗಂಧವುಳ್ಳ ಮರಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ನಾನಾನಿನಾದೈರುದ್ಯಾನಂ ರಮ್ಯಂ ಮೃಗಗಣದ್ವಿಜೈಃ। ಅನೇಕಗನ್ಧಪ್ರವಹಂ ಪುಣ್ಯಗನ್ಧಂ ಮನೋಹರಮ್
ಅದು ಹರಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳ ವಿವಿಧ ಧ್ವನಿಗಳಿಂದ ಗೂಡಿದ ಸುಂದರ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಸುಗಂಧಗಳು ಹರಡಿದ, ಶುಭಕರವಾದ ಮತ್ತು ಮನಮೋಹಕವಾದ ವಾಸನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಸ ದದರ್ಶಾವಿದೂರಸ್ಥಂ ಚೈತ್ಯಪ್ರಾಸಾದಮೂರ್ಜಿತಮ್। ಮಧ್ಯೇ ಸ್ತಮ್ಭಸಹಸ್ರೇಣ ಸ್ಥಿತಂ ಕೈಲಾಸಪಾಣ್ಡುರಮ್
ಅವನು ದೂರವಲ್ಲದ ಕಡೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಚೈತ್ಯಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅದು ನೂರುಸಾವಿರ ಕಂಬಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕೈಲಾಸದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿತ್ತು.
ಪ್ರವಾಲಕೃತಸೋಪಾನಂ ತಪ್ತಕಾಞ್ಚನವೇದಿಕಮ್। ಮುಷ್ಣನ್ತಮಿವ ಚಕ್ಷೂಂಷಿ ದ್ಯೋತಮಾನಮಿವ ಶ್ರಿಯಾ
ಅದು ಪವಳದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು, ಬಿಸಿಯಾದ ಚಿನ್ನದ ವೇದಿಕೆ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮಿಂಚಿಸುವಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ನಿರ್ಮಲಂ ಪ್ರಾಂಶುಭಾವತ್ವಾದುಲ್ಲಿಖನ್ತಮಿವಾಮ್ಬರಮ್। ತತೋ ಮಲಿನಸಂವೀತಾಂ ರಾಕ್ಷಸೀಭಿಃ ಸಮಾವೃತಾಮ್
ಅದು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿಯೂ ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಅವನು ಮಲಿನ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ, ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಉಪವಾಸಕೃಶಾಂ ದೀನಾಂ ನಿಃಶ್ವಸನ್ತೀಂ ಪುನಃ ಪುನಃ। ದದರ್ಶ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷಾದೌ ಚನ್ದ್ರರೇಖಾಮಿವಾಮಲಾಮ್
ಉಪವಾಸದಿಂದ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡ, ದುಃಖದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ, ಪುನಃ ಪುನಃ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು. ಅವಳು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಆರಂಭದ ಚಂದ್ರರೇಖೆಯಂತೆ ಶುದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು.
ಮನ್ದಪ್ರಖ್ಯಾಯಮಾನೇನ ರೂಪೇಣ ರುಚಿರಪ್ರಭಾಮ್। ಪಿನದ್ಧಾಂ ಧೂಮಜಾಲೇನ ಶಿಖಾಮಿವ ವಿಭಾವಸೋಃ
ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ರಕಾಶ ಮಂದವಾಗಿತ್ತು, ಧೂಮವಲಯದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಯಂತೆ ಅವಳ ಕಿರಣ ಮುಸುಕಾಗಿತ್ತು.
ಪೀತೇನೈಕೇನ ಸಂವೀತಾಂ ಕ್ಲಿಷ್ಟೇನೋತ್ತಮವಾಸಸಾ। ಸಪಙ್ಕಾಮನಲಂಕಾರಾಂ ವಿಪದ್ಮಾಮಿವ ಪದ್ಮಿನೀಮ್
ಅವಳು ಒಂದು ಹಳದಿ, ಮಸಿಯುಕ್ತ, ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದಳು. ಆಭರಣವಿಲ್ಲದೆ, ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಳಂಕಗೊಂಡು, ಹೂವಿಲ್ಲದ ತಾವರೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಪೀಡಿತಾಂ ದುಃಖಸಂತಪ್ತಾಂ ಪರಿಕ್ಷೀಣಾಂ ತಪಸ್ವಿನೀಮ್। ಗ್ರಹೇಣಾಂಗಾರಕೇಣೇವ ಪೀಡಿತಾಮಿವ ರೋಹಿಣೀಮ್
ಅವಳು ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕ್ಷೀಣಳಾಗಿ, ಸಂಕಟದಿಂದ ಸುಡಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಗ್ರಹಣವಾದಾಗ ರೋಹಿಣಿಯನ್ನು ಅಂಗಳ ಗ್ರಹ ಪೀಡಿಸಿದಂತೆ ಅವಳ ಸ್ಥಿತಿ ಆಗಿತ್ತು.
ಅಶ್ರುಪೂರ್ಣಮುಖೀಂ ದೀನಾಂ ಕೃಶಾಮನಶನೇನ ಚ। ಶೋಕಧ್ಯಾನಪರಾಂ ದೀನಾಂ ನಿತ್ಯಂ ದುಃಖಪರಾಯಣಾಮ್
ಅವಳ ಮುಖವು ಅಶ್ರುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ದುಃಖದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ್ದಳು, ಉಪವಾಸದಿಂದ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿತ್ತು. ಶೋಕ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಳು, ಸದಾ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಳು.
ಪ್ರಿಯಂ ಜನಮಪಶ್ಯನ್ತೀಂ ಪಶ್ಯನ್ತೀಂ ರಾಕ್ಷಸೀಗಣಮ್। ಸ್ವಗಣೇನ ಮೃಗೀಂ ಹೀನಾಂ ಶ್ವಗಣೇನಾವೃತಾಮಿವ
ತಾನಿಷ್ಟ ಜನರನ್ನು ಕಾಣದೆ, ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಳನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು. ತನ್ನ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ, ನಾಯಿಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಹರಣಿಯಂತೆ ಅವಳು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು.
ನೀಲನಾಗಾಭಯಾ ವೇಣ್ಯಾ ಜಘನಂ ಗತಯೈಕಯಾ। ನೀಲಯಾ ನೀರದಾಪಾಯೇ ವನರಾಜ್ಯಾ ಮಹೀಮಿವ
ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಜಡೆಯಿಂದ ಅವಳ ನಡು ಭಾಗ ಗುರುತುಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮೋಡಗಳು ಹೋದ ಮೇಲೆ ನದಿಯೊಂದು ಒಣಗಿದ ಅರಣ್ಯಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಾದುಹೋಗಿದಂತೆ ಅದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಸುಖಾರ್ಹಾಂ ದುಃಖಸಂತಪ್ತಾಂ ವ್ಯಸನಾನಾಮಕೋವಿದಾಮ್। ತಾಂ ವಿಲೋಕ್ಯ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀಮಧಿಕಂ ಮಲಿನಾಂ ಕೃಶಾಮ್
ಸುಖಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳಾದರೂ ದುಃಖದಿಂದ ಸುಡಲ್ಪಟ್ಟಳು, ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದಳು. ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದಳು, ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷೀಣಳಾಗಿ ಮಲಿನಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು.
ತರ್ಕಯಾಮಾಸ ಸೀತೇತಿ ಕಾರಣೈರುಪಪಾದಿಭಿಃ। ಹ್ರಿಯಮಾಣಾ ತದಾ ತೇನ ರಕ್ಷಸಾ ಕಾಮರೂಪಿಣಾ
ಅವನು 'ಇವಳು ಸೀತೆಯೇ' ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು, ಕಾರಣಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪರಿಗಣಿಸಿ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಮರೂಪಿಯಾದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಅವಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದನು.