ತಥಾಽಽಮ್ರವಣಸಮ್ಪನ್ನಾಁಲ್ಲತಾಶತಸಮನ್ವಿತಾನ್। ಜ್ಯಾಮುಕ್ತ ಇವ ನಾರಾಚಃ ಪುಪ್ಲುವೇ ವೃಕ್ಷವಾಟಿಕಾಮ್
ಹೀಗಾಗಿ ಮಾವಿನ ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಬೆಲ್ಲದೊಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ವನವನ್ನು, ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣದಂತೆ, ಅವನು ಹಾರಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಸ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ವಿಚಿತ್ರಾಂ ತಾಂ ವಿಹಗೈರಭಿನಾದಿತಾಮ್। ರಾಜತೈಃ ಕಾಞ್ಚನೈಶ್ಚೈವ ಪಾದಪೈಃ ಸರ್ವತೋ ವೃತಾಮ್
ಅವನು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗಿನ ಶಬ್ದದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಬೆಳ್ಳಿಯೂ ಬಂಗಾರದ ಮರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಆ ಅದ್ಭುತವಾದ ತೋಟವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ವಿಹಗೈರ್ಮೃಗಸಙ್ಘೈಶ್ಚ ವಿಚಿತ್ರಾಂ ಚಿತ್ರಕಾನನಾಮ್। ಉದಿತಾದಿತ್ಯಸಂಕಾಶಾಂ ದದರ್ಶ ಹನುಮಾನ್ ಬಲೀ
ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಹನುಮಂತನು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಮೃಗಗಳ ಹಿಂಡುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಉದಯಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಕಾನನವನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ವೃತಾಂ ನಾನಾವಿಧೈರ್ವೃಕ್ಷೈಃ ಪುಷ್ಪೋಪಗಫಲೋಪಗೈಃ। ಕೋಕಿಲೈರ್ಭೃಙ್ಗರಾಜೈಶ್ಚ ಮತ್ತೈರ್ನಿತ್ಯನಿಷೇವಿತಾಮ್
ಅದು ಹೂವು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ色色 ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ಕೋಗಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮದಮತ್ತಾದ ಕಪ್ಪು ಜೇನುಹುಳಗಳು ಸದಾ ಆ ತೋಟವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ಪ್ರಹೃಷ್ಟಮನುಜಾಂ ಕಾಲೇ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಮದಾಕುಲಾಮ್। ಮತ್ತಬರ್ಹಿಣಸಂಘುಷ್ಟಾಂ ನಾನಾದ್ವಿಜಗಣಾಯುತಾಮ್
ಸರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ತೋಟವು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಜನರಿಂದ, ಮೃಗಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗಿನ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ, ಮದಮತ್ತಾದ ನವಿಲುಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ಮತ್ತು色色 ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಮಾರ್ಗಮಾಣೋ ವರಾರೋಹಾಂ ರಾಜಪುತ್ರೀಮನಿನ್ದಿತಾಮ್। ಸುಖಪ್ರಸುಪ್ತಾನ್ ವಿಹಗಾನ್ ಬೋಧಯಾಮಾಸ ವಾನರಃ
ಆ ಮಹಾರೂಪದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಆ ವಾನರನು ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದನು.
ಉತ್ಪತದ್ಭಿರ್ದ್ವಿಜಗಣೈಃ ಪಕ್ಷೈರ್ವಾತೈಃ ಸಮಾಹತಾಃ। ಅನೇಕವರ್ಣಾ ವಿವಿಧಾ ಮುಮುಚುಃ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಯಃ
ಹರಡು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಹಾರಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಬಣ್ಣದ, ವಿಭಿನ್ನ ಹೂವಿನ ಮಳೆಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದವು.
ಪುಷ್ಪಾವಕೀರ್ಣಃ ಶುಶುಭೇ ಹನೂಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ। ಅಶೋಕವನಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಯಥಾ ಪುಷ್ಪಮಯೋ ಗಿರಿಃ
ಹೂವಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾರುತದ ಮಗ ಹನುಮಂತನು ಅಶೋಕವನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪರ್ವತವಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ದಿಶಃ ಸರ್ವಾಭಿಧಾವನ್ತಂ ವೃಕ್ಷಖಣ್ಡಗತಂ ಕಪಿಮ್। ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ವಸನ್ತ ಇತಿ ಮೇನಿರೇ
ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮರಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವ ಆ ಕಪಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ವಸಂತ ಋತು ಬಂದಂತೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿತು.
ವೃಕ್ಷೇಭ್ಯಃ ಪತಿತೈಃ ಪುಷ್ಪೈರವಕೀರ್ಣಾಃ ಪೃಥಗ್ವಿಧೈಃ। ರರಾಜ ವಸುಧಾ ತತ್ರ ಪ್ರಮದೇವ ವಿಭೂಷಿತಾ
ಮರಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದ ವಿಭಿನ್ನ ಹೂವಿನಿಂದ ಆ ಭೂಮಿ ಅಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಅಲಂಕಾರ ಧರಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ನಿರ್ಧೂತಪತ್ರಶಿಖರಾಃ ಶೀರ್ಣಪುಷ್ಪಫಲದ್ರುಮಾಃ। ನಿಕ್ಷಿಪ್ತವಸ್ತ್ರಾಭರಣಾ ಧೂರ್ತಾ ಇವ ಪರಾಜಿತಾಃ
ಎಲೆಗಳು ಉರುಳಿದ, ಹೂವು-ಹಣ್ಣುಗಳು ಬಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳು, ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳನ್ನು ಬಿಸುಟಿದ ಸೋತ ವೇಶ್ಯೆಯರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.
ಹನೂಮತಾ ವೇಗವತಾ ಕಮ್ಪಿತಾಸ್ತೇ ನಗೋತ್ತಮಾಃ। ಪುಷ್ಪಪತ್ರಫಲಾನ್ಯಾಶು ಮುಮುಚುಃ ಫಲಶಾಲಿನಃ
ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿದ ಹನುಮಂತನಿಂದ ಆ ಉತ್ತಮ ಮರಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಲುಕಲ್ಪಟ್ಟು, ಹೂವು, ಎಲೆ, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟವು.
ವಿಹಂಗಸಙ್ಘೈರ್ಹೀನಾಸ್ತೇ ಸ್ಕನ್ಧಮಾತ್ರಾಶ್ರಯಾ ದ್ರುಮಾಃ। ಬಭೂವುರಗಮಾಃ ಸರ್ವೇ ಮಾರುತೇನ ವಿನಿರ್ಧುತಾಃ
ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಇಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಕೊಂಬೆ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದ ಮರಗಳು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಲುಕಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದ್ದವು.
ವಿಧೂತಕೇಶೀ ಯುವತಿರ್ಯಥಾ ಮೃದಿತವರ್ಣಕಾ। ನಿಪೀತಶುಭದನ್ತೋಷ್ಠೀ ನಖೈರ್ದನ್ತೈಶ್ಚ ವಿಕ್ಷತಾ
ಅಲಂಕಾರ ಹಾಳಾದ, ಕೂದಲು ಚದುರಿದ, ಸುಂದರ ಹಲ್ಲು-ಬಾಯಿಗೆ ಹಲ್ಲು ಮತ್ತು ನಖಗಳಿಂದ ಗಾಯವಾದ ಯುವತಿಯಂತೆ ಅವು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.
ತಥಾ ಲಾಂಗೂಲಹಸ್ತೈಸ್ತು ಚರಣಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಮರ್ದಿತಾ। ತಥೈವಾಶೋಕವನಿಕಾ ಪ್ರಭಗ್ನವನಪಾದಪಾ
ಹನುಮಂತನ ಲಾಂಗು, ಕೈ, ಕಾಲಿನಿಂದ ಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಆ ಅಶೋಕವನವು, ಮುರಿದ ಮರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಮಹಾಲತಾನಾಂ ದಾಮಾನಿ ವ್ಯಧಮತ್ ತರಸಾ ಕಪಿಃ। ಯಥಾ ಪ್ರಾವೃಷಿ ವೇಗೇನ ಮೇಘಜಾಲಾನಿ ಮಾರುತಃ
ಹನುಮಂತನು ಬಲದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಬಳ್ಳಿಗಳ ಹಾರಗಳನ್ನು ಹರಿದು ಹಾಕಿದನು, ಹೇಗೆಂದರೆ ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಹರಡುವಂತೆ.
ಸ ತತ್ರ ಮಣಿಭೂಮೀಶ್ಚ ರಾಜತೀಶ್ಚ ಮನೋರಮಾಃ। ತಥಾ ಕಾಞ್ಚನಭೂಮೀಶ್ಚ ವಿಚರನ್ ದದೃಶೇ ಕಪಿಃ
ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ಸುಂದರವಾದ ರತ್ನದ ನೆಲ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ನೆಲ, ಹೀಗೆಯೇ ಬಂಗಾರದ ನೆಲಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾ ನೋಡಿದನು.
ವಾಪೀಶ್ಚ ವಿವಿಧಾಕಾರಾಃ ಪೂರ್ಣಾಃ ಪರಮವಾರಿಣಾ। ಮಹಾರ್ಹೈರ್ಮಣಿಸೋಪಾನೈರುಪಪನ್ನಾಸ್ತತಸ್ತತಃ
ಅಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಕಾರದ, ಉತ್ತಮ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹೊಂಡಗಳು, ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.
ಮುಕ್ತಾಪ್ರವಾಲಸಿಕತಾಃ ಸ್ಫಾಟಿಕಾನ್ತರಕುಟ್ಟಿಮಾಃ। ಕಾಞ್ಚನೈಸ್ತರುಭಿಶ್ಚಿತ್ರೈಸ್ತೀರಜೈರುಪಶೋಭಿತಾಃ
ಅವುಗಳ ಮಣ್ಣು ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ಪಾಗದರಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಒಳಗಡೆ ಸ್ಫಟಿಕದ ನೆಲ, ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಬಂಗಾರದ ಮರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.
ಬುದ್ಧಪದ್ಮೋತ್ಪಲವನಾಶ್ಚಕ್ರವಾಕೋಪಶೋಭಿತಾಃ। ನತ್ಯೂಹರುತಸಂಘುಷ್ಟಾ ಹಂಸಸಾರಸನಾದಿತಾಃ
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಮಲ ಮತ್ತು ನೀಲೋತ್ಪಲ ಹೂಗಳು ಅರಳಿದ್ದವು, ಚಕ್ರವಾಕ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದ್ದವು, ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗು, ಹಂಸ ಮತ್ತು ಸರಸ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು.
ದೀರ್ಘಾಭಿರ್ದ್ರುಮಯುಕ್ತಾಭಿಃ ಸರಿದ್ಭಿಶ್ಚ ಸಮನ್ತತಃ। ಅಮೃತೋಪಮತೋಯಾಭಿಃ ಶಿವಾಭಿರುಪಸಂಸ್ಕೃತಾಃ
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಉದ್ದವಾದ ಮರಗಳಿರುವ ನದಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ನೀರು ಅಮೃತದಂತೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.
ಲತಾಶತೈರವತತಾಃ ಸಂತಾನಕುಸುಮಾವೃತಾಃ। ನಾನಾಗುಲ್ಮಾವೃತವನಾಃ ಕರವೀರಕೃತಾನ್ತರಾಃ
ನೂರಾರು ಬಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಹೂಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ, ವಿವಿಧ ಜಂಗಲ್ ಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ಕರವೀರ ಮರಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.
ತತೋಽಮ್ಬುಧರಸಂಕಾಶಂ ಪ್ರವೃದ್ಧಶಿಖರಂ ಗಿರಿಮ್। ವಿಚಿತ್ರಕೂಟಂ ಕೂಟೈಶ್ಚ ಸರ್ವತಃ ಪರಿವಾರಿತಮ್
ಅನಂತರ ಹನುಮಂತನು ಮೇಘದಂತೆ ದೊಡ್ಡ, ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳಿರುವ, ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರ್ವತವನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಶಿಲಾಗೃಹೈರವತತಂ ನಾನಾವೃಕ್ಷಸಮಾವೃತಮ್। ದದರ್ಶ ಕಪಿಶಾರ್ದೂಲೋ ರಮ್ಯಂ ಜಗತಿ ಪರ್ವತಮ್
ಅದು ಕಲ್ಲಿನ ಮನೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಮರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಕಪಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಸುಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಂಡನು.
ದದರ್ಶ ಚ ನಗಾತ್ ತಸ್ಮಾನ್ನದೀಂ ನಿಪತಿತಾಂ ಕಪಿಃ। ಅಂಕಾದಿವ ಸಮುತ್ಪತ್ಯ ಪ್ರಿಯಸ್ಯ ಪತಿತಾಂ ಪ್ರಿಯಾಮ್
ಆ ಕಪಿಯು ಆ ಪರ್ವತದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ನದಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅದು ಪ್ರಿಯನ ಮಡಿಲಿನಿಂದ ಎದ್ದು ಬಿದ್ದ ಪ್ರಿಯೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಜಲೇ ನಿಪತಿತಾಗ್ರೈಶ್ಚ ಪಾದಪೈರುಪಶೋಭಿತಾಮ್। ವಾರ್ಯಮಾಣಾಮಿವ ಕ್ರುದ್ಧಾಂ ಪ್ರಮದಾಂ ಪ್ರಿಯಬನ್ಧುಭಿಃ
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಮರಗಳ ತುದಿಗಳಿಂದ ಆ ನದಿ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಕೋಪಗೊಂಡ ಯುವತಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಪುನರಾವೃತ್ತತೋಯಾಂ ಚ ದದರ್ಶ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ। ಪ್ರಸನ್ನಾಮಿವ ಕಾನ್ತಸ್ಯ ಕಾನ್ತಾಂ ಪುನರುಪಸ್ಥಿತಾಮ್
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಂಡ ಆ ನದಿಯನ್ನು ಮಹಾಕಪಿಯು ನೋಡಿದನು. ಅದು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನ ಬಳಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಮರಳಿದ ಪ್ರಿಯೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ತಸ್ಯಾದೂರಾತ್ ಸ ಪದ್ಮಿನ್ಯೋ ನಾನಾದ್ವಿಜಗಣಾಯುತಾಃ। ದದರ್ಶ ಕಪಿಶಾರ್ದೂಲೋ ಹನೂಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ
ಅದರಿಂದ ದೂರವಿಲ್ಲದ ಕಡೆ ಹನುಮಂತನು, ವಾಯುಪುತ್ರನು, ಹಲವಾರು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಮಲದ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಕೃತ್ರಿಮಾಂ ದೀರ್ಘಿಕಾಂ ಚಾಪಿ ಪೂರ್ಣಾಂ ಶೀತೇನ ವಾರಿಣಾ। ಮಣಿಪ್ರವರಸೋಪಾನಾಂ ಮುಕ್ತಾಸಿಕತಶೋಭಿತಾಮ್
ಅವನು ತಂಪಾದ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿರುವ, ಮುತ್ತಿನ ಮರಳುಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಒಂದು ಕೃತಕ ದೀರ್ಘಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ನೋಡಿದನು.
ವಿವಿಧೈರ್ಮೃಗಸಙ್ಘೈಶ್ಚ ವಿಚಿತ್ರಾಂ ಚಿತ್ರಕಾನನಾಮ್। ಪ್ರಾಸಾದೈಃ ಸುಮಹದ್ಭಿಶ್ಚ ನಿರ್ಮಿತೈರ್ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ
ಅಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ, ವೈಚಿತ್ರ್ಯಮಯವಾದ ಅರಣ್ಯದಿಂದ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಭವ್ಯವಾದ ಮಹಲ್ಗಳಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.