ಸಮುದ್ರಮಿವ ಗಮ್ಭೀರಂ ಸಮುದ್ರಸಮನಿಃಸ್ವನಮ್। ಮಹಾತ್ಮನೋ ಮಹದ್ ವೇಶ್ಮ ಮಹಾರತ್ನಪರಿಚ್ಛದಮ್
ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಮಹಾ ಮನೆ ಸಮುದ್ರದಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿತ್ತು, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಅಪಾರ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಮಹಾರತ್ನಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ದದರ್ಶ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ। ವಿರಾಜಮಾನಂ ವಪುಷಾ ಗಜಾಶ್ವರಥಸಂಕುಲಮ್
ಆ ಮಹಾ ಕಪಿ ಆ ಮನೆಯನ್ನು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದುದಾಗಿ ನೋಡಿದನು. ಅದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ರಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಲಂಕಾಭರಣಮಿತ್ಯೇವ ಸೋಽಮನ್ಯತ ಮಹಾಕಪಿಃ। ಚಚಾರ ಹನುಮಾಂಸ್ತತ್ರ ರಾವಣಸ್ಯ ಸಮೀಪತಃ
ಈ ಮನೆ ಲಂಕೆಯ ಅಲಂಕಾರವೆಂದು ಆ ಮಹಾ ಕಪಿ ಭಾವಿಸಿದನು. ಹನುಮಂತನು ರಾವಣನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು.
ಗೃಹಾದ್ ಗೃಹಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಮುದ್ಯಾನಾನಿ ಚ ಸರ್ವಶಃ। ವೀಕ್ಷಮಾಣೋಽಪ್ಯಸಂತ್ರಸ್ತಃ ಪ್ರಾಸಾದಾಂಶ್ಚ ಚಚಾರ ಸಃ
ಅವನು ರಾಕ್ಷಸರ ಮನೆ ಮನೆಗೂ, ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಹೋದನು, ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಅವಪ್ಲುತ್ಯ ಮಹಾವೇಗಃ ಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯ ನಿವೇಶನಮ್। ತತೋಽನ್ಯತ್ ಪುಪ್ಲುವೇ ವೇಶ್ಮ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್
ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಹಾರಿ, ಅವನು ಪ್ರಹಸ್ತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನ ಮನೆಯತ್ತ ಹಾರಿ ಹೋದನು.
ಅಥ ಮೇಘಪ್ರತೀಕಾಶಂ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣನಿವೇಶನಮ್। ವಿಭೀಷಣಸ್ಯ ಚ ತಥಾ ಪುಪ್ಲುವೇ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ
ನಂತರ, ಮೇಘದಂತೆ ಕಾಣುವ ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರಿ ಹೋದನು, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಭೀಷಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೋದನು.
ಮಹೋದರಸ್ಯ ಚ ತಥಾ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ। ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಸ್ಯ ಭವನಂ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲೇಸ್ತಥೈವ ಚ
ಅದೇವಿಧವಾಗಿ, ಅವನು ಮಹೋದರ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವ, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿ ಎಂಬವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೋದನು.
ವಜ್ರದಂಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಚ ತಥಾ ಪುಪ್ಲುವೇ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ। ಶುಕಸ್ಯ ಚ ಮಹಾವೇಗಃ ಸಾರಣಸ್ಯ ಚ ಧೀಮತಃ
ಹಾಗೆಯೇ, ಮಹಾ ಕಪಿ ವಜ್ರದಂಷ್ಟ್ರನ ಮನೆಗೂ, ಶುಕನ ಮನೆಗೂ, ವೇಗಶಾಲಿಯಾದ ಸಾರಣನ ಮನೆಗೂ ಹೋದನು.
ತಥಾ ಚೇನ್ದ್ರಜಿತೋ ವೇಶ್ಮ ಜಗಾಮ ಹರಿಯೂಥಪಃ। ಜಮ್ಬುಮಾಲೇಃ ಸುಮಾಲೇಶ್ಚ ಜಗಾಮ ಹರಿಸತ್ತಮಃ
ಹಾಗೆಯೇ, ವಾನರ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಇಂದ್ರಜಿತನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೋದನು. ಜಂಬುಮಾಲಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾಲಿಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೋದನು.
ರಶ್ಮಿಕೇತೋಶ್ಚ ಭವನಂ ಸೂರ್ಯಶತ್ರೋಸ್ತಥೈವ ಚ। ವಜ್ರಕಾಯಸ್ಯ ಚ ತಥಾ ಪುಪ್ಲುವೇ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ
ಅವನು ರಶ್ಮಿಕೇತು, ಸೂರ್ಯಶತ್ರು ಮತ್ತು ವಜ್ರಕಾಯ ಎಂಬವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾರಿ ಹೋದನು.
ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷಸ್ಯಾಥ ಸಮ್ಪಾತೇರ್ಭವನಂ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ। ವಿದ್ಯುದ್ರೂಪಸ್ಯ ಭೀಮಸ್ಯ ಘನಸ್ಯ ವಿಘನಸ್ಯ ಚ
ಮತ್ತೆ, ವಾಯಿಪುತ್ರನು ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷ, ಸಂಪಾತಿ, ವಿದ್ಯುದ್ರೂಪ, ಭೀಮ, ಘನ ಮತ್ತು ವಿಘನ ಎಂಬವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೋದನು.
ಶುಕನಾಭಸ್ಯ ಚಕ್ರಸ್ಯ ಶಠಸ್ಯ ಕಪಟಸ್ಯ ಚ। ಹ್ರಸ್ವಕರ್ಣಸ್ಯ ದಂಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಲೋಮಶಸ್ಯ ಚ ರಕ್ಷಸಃ
ಅವನು ಶುಕನಾಭ, ಚಕ್ರ, ಶಠ, ಕಪಟ, ಹ್ರಸ್ವಕರ್ಣ, ದಂಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಲೋಮಶ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೋದನು.
ಯುದ್ಧೋನ್ಮತ್ತಸ್ಯ ಮತ್ತಸ್ಯ ಧ್ವಜಗ್ರೀವಸ್ಯ ಸಾದಿನಃ। ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವದ್ವಿಜಿಹ್ವಾನಾಂ ತಥಾ ಹಸ್ತಿಮುಖಸ್ಯ ಚ
ಯುದ್ಧೋನ್ಮತ್ತ, ಮತ್ತ, ಧ್ವಜಗ್ರೀವ ಎಂಬ ಅಶ್ವಾರೂಢ, ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವ, ವಿಜಿಹ್ವ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಿಮುಖ ಇವರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹನುಮಂತನು ಹೋದನು.
ಕರಾಲಸ್ಯ ಪಿಶಾಚಸ್ಯ ಶೋಣಿತಾಕ್ಷಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ। ಪ್ಲವಮಾನಃ ಕ್ರಮೇಣೈವ ಹನುಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ
ಮಾರುತಿಗೆ ಪುತ್ರನಾದ ಹನುಮಂತನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕರಾಳ, ಪಿಶಾಚ ಮತ್ತು ಶೋಣಿತಾಕ್ಷ ಇವರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಾರುತ್ತಾ ಹೋದನು.
ತೇಷು ತೇಷು ಮಹಾರ್ಹೇಷು ಭವನೇಷು ಮಹಾಯಶಾಃ। ತೇಷಾಮೃದ್ಧಿಮತಾಮೃದ್ಧಿಂ ದದರ್ಶ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ
ಆ ಮಹಾಕಪಿಯು, ಆ ಮಹಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧರುಳ್ಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಆ ಶ್ರೀಮಂತರ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಭವನಾನಿ ಸಮನ್ತತಃ। ಆಸಸಾದಾಥ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರನಿವೇಶನಮ್
ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ದಾಟಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಲಾಕ್ಷ್ಮೀಶಾಲಿಯಾದವನು ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನ ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿದನು.
ರಾವಣಸ್ಯೋಪಶಾಯಿನ್ಯೋ ದದರ್ಶ ಹರಿಸತ್ತಮಃ। ವಿಚರನ್ ಹರಿಶಾರ್ದೂಲೋ ರಾಕ್ಷಸೀರ್ವಿಕೃತೇಕ್ಷಣಾಃ
ಹನುಮಂತನು, ವಾನರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹನಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ, ರಾವಣನ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ರಾಕ್ಷಸಿಯರನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಶೂಲಮುದ್ಗರಹಸ್ತಾಂಶ್ಚ ಶಕ್ತಿತೋಮರಧಾರಿಣಃ। ದದರ್ಶ ವಿವಿಧಾನ್ಗುಲ್ಮಾಂಸ್ತಸ್ಯ ರಕ್ಷಃಪತೇರ್ಗೃಹೇ
ಅಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಹನುಮಂತನು ಶೂಲ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದವರನ್ನು, ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ತೋಮರಗಳನ್ನೂ ಹಿಡಿದ ವಿವಿಧ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ರಾಕ್ಷಸಾಂಶ್ಚ ಮಹಾಕಾಯಾನ್ ನಾನಾಪ್ರಹರಣೋದ್ಯತಾನ್। ರಕ್ತಾನ್ ಶ್ವೇತಾನ್ ಸಿತಾಂಶ್ಚಾಪಿ ಹರೀಂಶ್ಚಾಪಿ ಮಹಾಜವಾನ್
ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು, ಬೃಹತ್ ದೇಹದ, ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ, ಕೆಂಪು, ಬಿಳಿ, ಬೂದು ವರ್ಣದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ, ವೇಗಶಾಲಿಯಾದ ವಾನರರನ್ನೂ ನೋಡಿದನು.
ಕುಲೀನಾನ್ ರೂಪಸಮ್ಪನ್ನಾನ್ ಗಜಾನ್ ಪರಗಜಾರುಜಾನ್। ಶಿಕ್ಷಿತಾನ್ ಗಜಶಿಕ್ಷಾಯಾಮೈರಾವತಸಮಾನ್ ಯುಧಿ
ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು, ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಸುಂದರವಾದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ಗಜಗಳಿಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡುವ, ಐರಾವತನಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಆನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ನಿಹನ್ತೄನ್ ಪರಸೈನ್ಯಾನಾಂ ಗೃಹೇ ತಸ್ಮಿನ್ ದದರ್ಶ ಸಃ। ಕ್ಷರತಶ್ಚ ಯಥಾ ಮೇಘಾನ್ ಸ್ರವತಶ್ಚ ಯಥಾ ಗಿರೀನ್
ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಶತ್ರು ಸೇನೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವರನ್ನು, ಮೋಡಗಳಂತೆ ಹರಿದುಬರುವವರನ್ನೂ, ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಹರಿದುಹೋಗುವವರನ್ನೂ ನೋಡಿದನು.
ಮೇಘಸ್ತನಿತನಿರ್ಘೋಷಾನ್ ದುರ್ಧರ್ಷಾನ್ ಸಮರೇ ಪರೈಃ। ಸಹಸ್ರಂ ವಾಹಿನೀಸ್ತತ್ರ ಜಾಮ್ಬೂನದಪರಿಷ್ಕೃತಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು, ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಬಲವಂತಿಯಾದ, ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಲಾರದ, ಮೋಡಗಳ ಗುಡುಗಿನಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವ, ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರವಿರುವ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಹೇಮಜಾಲೈರವಿಚ್ಛಿನ್ನಾಸ್ತರುಣಾದಿತ್ಯಸಂನಿಭಾಃ। ದದರ್ಶ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ರಾವಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನೇ
ಅಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜ ರಾವಣನ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ, ಹನುಮಂತನು, ಹಿರಿದಾದ ಚಿನ್ನದ ಜಾಲಗಳಿಂದ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದ, ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವರನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಶಿಬಿಕಾ ವಿವಿಧಾಕಾರಾಃ ಸ ಕಪಿರ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ। ಲತಾಗೃಹಾಣಿ ಚಿತ್ರಾಣಿ ಚಿತ್ರಶಾಲಾಗೃಹಾಣಿ ಚ
ಆ ಮಾರುತಿಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನು, ವಿವಿಧ ಆಕಾರದ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳನ್ನು, ಸುಂದರವಾದ ಲತಾಮಂದಿರಗಳನ್ನು, ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸಭಾಂಗಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಕ್ರೀಡಾಗೃಹಾಣಿ ಚಾನ್ಯಾನಿ ದಾರುಪರ್ವತಕಾನಿ ಚ। ಕಾಮಸ್ಯ ಗೃಹಕಂ ರಮ್ಯಂ ದಿವಾಗೃಹಕಮೇವ ಚ
ಅವನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಆಟಮನೆಗಳು, ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪರ್ವತ ರೂಪಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ಕಾಮಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಗಲು ಸಭಾಂಗಣವೂ ಕಾಣಿಸಿದವು.
ದದರ್ಶ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ರಾವಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನೇ। ಸ ಮನ್ದರಸಮಪ್ರಖ್ಯಂ ಮಯೂರಸ್ಥಾನಸಂಕುಲಮ್
ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜ ರಾವಣನ ಅರಮಣದಲ್ಲಿ, ಹನುಮಂತನು ಮಂದರ ಪರ್ವತದಂತೆ ಎತ್ತರವಾದ, ನವಿಲಿನ ಆಸನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭವನವನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಧ್ವಜಯಷ್ಟಿಭಿರಾಕೀರ್ಣಂ ದದರ್ಶ ಭವನೋತ್ತಮಮ್। ಅನನ್ತರತ್ನನಿಚಯಂ ನಿಧಿಜಾಲಂ ಸಮನ್ತತಃ। ಧೀರನಿಷ್ಠಿತಕರ್ಮಾಙ್ಗಂ ಗೃಹಂ ಭೂತಪತೇರಿವ
ಅಲ್ಲಿ ಧ್ವಜದ ಕಂಬಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅನೇಕ ಮೌಲ್ಯಮಯ ರತ್ನಗಳ ರಾಶಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ದೃಢವಾದ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಭೂತಪತಿಯ ಮನೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಅದ್ಭುತ ಭವನವನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಅರ್ಚಿರ್ಭಿಶ್ಚಾಪಿ ರತ್ನಾನಾಂ ತೇಜಸಾ ರಾವಣಸ್ಯ ಚ। ವಿರರಾಜ ಚ ತದ್ ವೇಶ್ಮ ರಶ್ಮಿವಾನಿವ ರಶ್ಮಿಭಿಃ
ಆ ಭವನವು ರತ್ನಗಳ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಮತ್ತು ರಾವಣನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ, ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಜಾಮ್ಬೂನದಮಯಾನ್ಯೇವ ಶಯನಾನ್ಯಾಸನಾನಿ ಚ। ಭಾಜನಾನಿ ಚ ಶುಭ್ರಾಣಿ ದದರ್ಶ ಹರಿಯೂಥಪಃ
ಆ ವಾನರಸೇನಾಪತಿ ಹನುಮಂತನು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಾಸಿಗೆಗಳು, ಆಸನಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಳೆಯುವ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಮಧ್ವಾಸವಕೃತಕ್ಲೇದಂ ಮಣಿಭಾಜನಸಂಕುಲಮ್। ಮನೋರಮಮಸಮ್ಬಾಧಂ ಕುಬೇರಭವನಂ ಯಥಾ
ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು, ಮಧು ಮತ್ತು ಮದ್ಯದಿಂದ ತೇವಗೊಂಡ, ಮಣಿಪಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಯೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದ, ಕುಬೇರನ ಮನೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಭವನವನ್ನು ನೋಡಿದನು.