ಆಸಸಾದ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರನಿವೇಶನಮ್। ಪ್ರಾಕಾರೇಣಾರ್ಕವರ್ಣೇನ ಭಾಸ್ವರೇಣಾಭಿಸಂವೃತಮ್
ಆ ಶ್ರೀಮಂತನು, ಸೂರ್ಯನ ಬಣ್ಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನ ನಿವಾಸದ ಬಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಯಿತು.
ರಕ್ಷಿತಂ ರಾಕ್ಷಸೈರ್ಭೀಮೈಃ ಸಿಂಹೈರಿವ ಮಹದ್ ವನಮ್। ಸಮೀಕ್ಷಮಾಣೋ ಭವನಂ ಚಕಾಶೇ ಕಪಿಕುಞ್ಜರಃ
ಭಯಾನಕ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸಿಂಹಗಳು ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಕಾಯುವಂತೆ, ಆ ವಾನರಗಜನು ಆ ಭವನವನ್ನು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ರೂಪ್ಯಕೋಪಹಿತೈಶ್ಚಿತ್ರೈಸ್ತೋರಣೈರ್ಹೇಮಭೂಷಣೈಃ। ವಿಚಿತ್ರಾಭಿಶ್ಚ ಕಕ್ಷ್ಯಾಭಿರ್ದ್ವಾರೈಶ್ಚ ರುಚಿರೈರ್ವೃತಮ್
ಬೆಳ್ಳಿಯ ತೋರಣಗಳಿಂದ, ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ವಿಭಿನ್ನ ಆವರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬಾಗಿಲುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮಹಲನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಗಜಾಸ್ಥಿತೈರ್ಮಹಾಮಾತ್ರೈಃ ಶೂರೈಶ್ಚ ವಿಗತಶ್ರಮೈಃ। ಉಪಸ್ಥಿತಮಸಂಹಾರ್ಯೈರ್ಹಯೈಃ ಸ್ಯನ್ದನಯಾಯಿಭಿಃ
ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಮಾಂತ್ರಿಕರು, ಶೂರರು, ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಯೋಧರು, ಅಜೇಯ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ರಥಚಾಲಕರೊಂದಿಗೆ, ಆ ಮಹಲಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು.
ಬಹುರತ್ನಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ಪರಾರ್ಘ್ಯಾಸನಭೂಷಿತಮ್। ಮಹಾರಥಸಮಾವಾಪಂ ಮಹಾರಥಮಹಾಸನಮ್
ಅದು ಅನೇಕ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯದ ಆಸನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಮಹಾ ರಥಿಕರು ಹಾಗೂ ಭವ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
ದೃಶ್ಯೈಶ್ಚ ಪರಮೋದಾರೈಸ್ತೈಸ್ತೈಶ್ಚ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಭಿಃ। ವಿವಿಧೈರ್ಬಹುಸಾಹಸ್ರೈಃ ಪರಿಪೂರ್ಣಂ ಸಮನ್ತತಃ
ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅದ್ಭುತವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳು, ನಾನಾ ವಿಧದ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ವಿನೀತೈರನ್ತಪಾಲೈಶ್ಚ ರಕ್ಷೋಭಿಶ್ಚ ಸುರಕ್ಷಿತಮ್। ಮುಖ್ಯಾಭಿಶ್ಚ ವರಸ್ತ್ರೀಭಿಃ ಪರಿಪೂರ್ಣಂ ಸಮನ್ತತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದಿರುವ ಒಳಗಣ ರಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಖ್ಯವಾದ ಸುಂದರಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
ಮುದಿತಪ್ರಮದಾರತ್ನಂ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರನಿವೇಶನಮ್। ವರಾಭರಣಸಂಹ್ರಾದೈಃ ಸಮುದ್ರಸ್ವನನಿಃಸ್ವನಮ್
ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನ ಮನೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಆಭರಣಗಳ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಧ್ವನಿ ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು.
ತದ್ ರಾಜಗುಣಸಮ್ಪನ್ನಂ ಮುಖ್ಯೈಶ್ಚ ವರಚನ್ದನೈಃ। ಮಹಾಜನಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ಸಿಂಹೈರಿವ ಮಹದ್ ವನಮ್
ಆ ಅರಮನೆ ರಾಜಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು, ಉತ್ತಮ ಚಂದನದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಮಹಾ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅದು, ಸಿಂಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು.
ಭೇರೀಮೃದಙ್ಗಾಭಿರುತಂ ಶಙ್ಖಘೋಷವಿನಾದಿತಮ್। ನಿತ್ಯಾರ್ಚಿತಂ ಪರ್ವಸುತಂ ಪೂಜಿತಂ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಸದಾ
ಅಲ್ಲಿ ಭೇರಿ, ಮೃದಂಗಗಳ ಧ್ವನಿಯೂ, ಶಂಖದ ಘೋಷವೂ ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಸದಾ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಸಮುದ್ರಮಿವ ಗಮ್ಭೀರಂ ಸಮುದ್ರಸಮನಿಃಸ್ವನಮ್। ಮಹಾತ್ಮನೋ ಮಹದ್ ವೇಶ್ಮ ಮಹಾರತ್ನಪರಿಚ್ಛದಮ್
ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಮಹಾ ಮನೆ ಸಮುದ್ರದಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿತ್ತು, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಅಪಾರ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಮಹಾರತ್ನಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ದದರ್ಶ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ। ವಿರಾಜಮಾನಂ ವಪುಷಾ ಗಜಾಶ್ವರಥಸಂಕುಲಮ್
ಆ ಮಹಾ ಕಪಿ ಆ ಮನೆಯನ್ನು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದುದಾಗಿ ನೋಡಿದನು. ಅದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ರಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಲಂಕಾಭರಣಮಿತ್ಯೇವ ಸೋಽಮನ್ಯತ ಮಹಾಕಪಿಃ। ಚಚಾರ ಹನುಮಾಂಸ್ತತ್ರ ರಾವಣಸ್ಯ ಸಮೀಪತಃ
ಈ ಮನೆ ಲಂಕೆಯ ಅಲಂಕಾರವೆಂದು ಆ ಮಹಾ ಕಪಿ ಭಾವಿಸಿದನು. ಹನುಮಂತನು ರಾವಣನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು.
ಗೃಹಾದ್ ಗೃಹಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಮುದ್ಯಾನಾನಿ ಚ ಸರ್ವಶಃ। ವೀಕ್ಷಮಾಣೋಽಪ್ಯಸಂತ್ರಸ್ತಃ ಪ್ರಾಸಾದಾಂಶ್ಚ ಚಚಾರ ಸಃ
ಅವನು ರಾಕ್ಷಸರ ಮನೆ ಮನೆಗೂ, ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಹೋದನು, ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಅವಪ್ಲುತ್ಯ ಮಹಾವೇಗಃ ಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯ ನಿವೇಶನಮ್। ತತೋಽನ್ಯತ್ ಪುಪ್ಲುವೇ ವೇಶ್ಮ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್
ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಹಾರಿ, ಅವನು ಪ್ರಹಸ್ತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನ ಮನೆಯತ್ತ ಹಾರಿ ಹೋದನು.
ಅಥ ಮೇಘಪ್ರತೀಕಾಶಂ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣನಿವೇಶನಮ್। ವಿಭೀಷಣಸ್ಯ ಚ ತಥಾ ಪುಪ್ಲುವೇ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ
ನಂತರ, ಮೇಘದಂತೆ ಕಾಣುವ ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರಿ ಹೋದನು, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಭೀಷಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೋದನು.
ಮಹೋದರಸ್ಯ ಚ ತಥಾ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ। ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಸ್ಯ ಭವನಂ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲೇಸ್ತಥೈವ ಚ
ಅದೇವಿಧವಾಗಿ, ಅವನು ಮಹೋದರ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವ, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿ ಎಂಬವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೋದನು.
ವಜ್ರದಂಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಚ ತಥಾ ಪುಪ್ಲುವೇ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ। ಶುಕಸ್ಯ ಚ ಮಹಾವೇಗಃ ಸಾರಣಸ್ಯ ಚ ಧೀಮತಃ
ಹಾಗೆಯೇ, ಮಹಾ ಕಪಿ ವಜ್ರದಂಷ್ಟ್ರನ ಮನೆಗೂ, ಶುಕನ ಮನೆಗೂ, ವೇಗಶಾಲಿಯಾದ ಸಾರಣನ ಮನೆಗೂ ಹೋದನು.
ತಥಾ ಚೇನ್ದ್ರಜಿತೋ ವೇಶ್ಮ ಜಗಾಮ ಹರಿಯೂಥಪಃ। ಜಮ್ಬುಮಾಲೇಃ ಸುಮಾಲೇಶ್ಚ ಜಗಾಮ ಹರಿಸತ್ತಮಃ
ಹಾಗೆಯೇ, ವಾನರ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಇಂದ್ರಜಿತನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೋದನು. ಜಂಬುಮಾಲಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾಲಿಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೋದನು.
ರಶ್ಮಿಕೇತೋಶ್ಚ ಭವನಂ ಸೂರ್ಯಶತ್ರೋಸ್ತಥೈವ ಚ। ವಜ್ರಕಾಯಸ್ಯ ಚ ತಥಾ ಪುಪ್ಲುವೇ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ
ಅವನು ರಶ್ಮಿಕೇತು, ಸೂರ್ಯಶತ್ರು ಮತ್ತು ವಜ್ರಕಾಯ ಎಂಬವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾರಿ ಹೋದನು.
ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷಸ್ಯಾಥ ಸಮ್ಪಾತೇರ್ಭವನಂ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ। ವಿದ್ಯುದ್ರೂಪಸ್ಯ ಭೀಮಸ್ಯ ಘನಸ್ಯ ವಿಘನಸ್ಯ ಚ
ಮತ್ತೆ, ವಾಯಿಪುತ್ರನು ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷ, ಸಂಪಾತಿ, ವಿದ್ಯುದ್ರೂಪ, ಭೀಮ, ಘನ ಮತ್ತು ವಿಘನ ಎಂಬವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೋದನು.
ಶುಕನಾಭಸ್ಯ ಚಕ್ರಸ್ಯ ಶಠಸ್ಯ ಕಪಟಸ್ಯ ಚ। ಹ್ರಸ್ವಕರ್ಣಸ್ಯ ದಂಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಲೋಮಶಸ್ಯ ಚ ರಕ್ಷಸಃ
ಅವನು ಶುಕನಾಭ, ಚಕ್ರ, ಶಠ, ಕಪಟ, ಹ್ರಸ್ವಕರ್ಣ, ದಂಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಲೋಮಶ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೋದನು.
ಯುದ್ಧೋನ್ಮತ್ತಸ್ಯ ಮತ್ತಸ್ಯ ಧ್ವಜಗ್ರೀವಸ್ಯ ಸಾದಿನಃ। ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವದ್ವಿಜಿಹ್ವಾನಾಂ ತಥಾ ಹಸ್ತಿಮುಖಸ್ಯ ಚ
ಯುದ್ಧೋನ್ಮತ್ತ, ಮತ್ತ, ಧ್ವಜಗ್ರೀವ ಎಂಬ ಅಶ್ವಾರೂಢ, ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವ, ವಿಜಿಹ್ವ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಿಮುಖ ಇವರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹನುಮಂತನು ಹೋದನು.
ಕರಾಲಸ್ಯ ಪಿಶಾಚಸ್ಯ ಶೋಣಿತಾಕ್ಷಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ। ಪ್ಲವಮಾನಃ ಕ್ರಮೇಣೈವ ಹನುಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ
ಮಾರುತಿಗೆ ಪುತ್ರನಾದ ಹನುಮಂತನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕರಾಳ, ಪಿಶಾಚ ಮತ್ತು ಶೋಣಿತಾಕ್ಷ ಇವರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಾರುತ್ತಾ ಹೋದನು.
ತೇಷು ತೇಷು ಮಹಾರ್ಹೇಷು ಭವನೇಷು ಮಹಾಯಶಾಃ। ತೇಷಾಮೃದ್ಧಿಮತಾಮೃದ್ಧಿಂ ದದರ್ಶ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ
ಆ ಮಹಾಕಪಿಯು, ಆ ಮಹಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧರುಳ್ಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಆ ಶ್ರೀಮಂತರ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಭವನಾನಿ ಸಮನ್ತತಃ। ಆಸಸಾದಾಥ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರನಿವೇಶನಮ್
ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ದಾಟಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಲಾಕ್ಷ್ಮೀಶಾಲಿಯಾದವನು ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನ ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿದನು.
ರಾವಣಸ್ಯೋಪಶಾಯಿನ್ಯೋ ದದರ್ಶ ಹರಿಸತ್ತಮಃ। ವಿಚರನ್ ಹರಿಶಾರ್ದೂಲೋ ರಾಕ್ಷಸೀರ್ವಿಕೃತೇಕ್ಷಣಾಃ
ಹನುಮಂತನು, ವಾನರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹನಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ, ರಾವಣನ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ರಾಕ್ಷಸಿಯರನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಶೂಲಮುದ್ಗರಹಸ್ತಾಂಶ್ಚ ಶಕ್ತಿತೋಮರಧಾರಿಣಃ। ದದರ್ಶ ವಿವಿಧಾನ್ಗುಲ್ಮಾಂಸ್ತಸ್ಯ ರಕ್ಷಃಪತೇರ್ಗೃಹೇ
ಅಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಹನುಮಂತನು ಶೂಲ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದವರನ್ನು, ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ತೋಮರಗಳನ್ನೂ ಹಿಡಿದ ವಿವಿಧ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ರಾಕ್ಷಸಾಂಶ್ಚ ಮಹಾಕಾಯಾನ್ ನಾನಾಪ್ರಹರಣೋದ್ಯತಾನ್। ರಕ್ತಾನ್ ಶ್ವೇತಾನ್ ಸಿತಾಂಶ್ಚಾಪಿ ಹರೀಂಶ್ಚಾಪಿ ಮಹಾಜವಾನ್
ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು, ಬೃಹತ್ ದೇಹದ, ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ, ಕೆಂಪು, ಬಿಳಿ, ಬೂದು ವರ್ಣದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ, ವೇಗಶಾಲಿಯಾದ ವಾನರರನ್ನೂ ನೋಡಿದನು.
ಕುಲೀನಾನ್ ರೂಪಸಮ್ಪನ್ನಾನ್ ಗಜಾನ್ ಪರಗಜಾರುಜಾನ್। ಶಿಕ್ಷಿತಾನ್ ಗಜಶಿಕ್ಷಾಯಾಮೈರಾವತಸಮಾನ್ ಯುಧಿ
ಅಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು, ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಸುಂದರವಾದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ಗಜಗಳಿಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡುವ, ಐರಾವತನಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಆನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.