ಮತ್ತಪ್ರಮತ್ತಾನಿ ಸಮಾಕುಲಾನಿ ರಥಾಶ್ವಭದ್ರಾಸನಸಂಕುಲಾನಿ। ವೀರಶ್ರಿಯಾ ಚಾಪಿ ಸಮಾಕುಲಾನಿ ದದರ್ಶ ಧೀಮಾನ್ ಸ ಕಪಿಃ ಕುಲಾನಿ
ಆ ಧೀಮಂತ ವಾನರನು, ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಮತ್ತವಾಗಿ ಗೊಂದಲಗೊಂಡ, ರಥ, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಆಸನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ವೀರಶ್ರಿಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕುಲಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಪರಸ್ಪರಂ ಚಾಧಿಕಮಾಕ್ಷಿಪನ್ತಿ ಭುಜಾಂಶ್ಚ ಪೀನಾನಧಿವಿಕ್ಷಿಪನ್ತಿ। ಮತ್ತಪ್ರಲಾಪಾನಧಿವಿಕ್ಷಿಪನ್ತಿ ಮತ್ತಾನಿ ಚಾನ್ಯೋನ್ಯಮಧಿಕ್ಷಿಪನ್ತಿ
ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ನಿಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಕೈಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತಾಗಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ರಕ್ಷಾಂಸಿ ವಕ್ಷಾಂಸಿ ಚ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ತಿ ಗಾತ್ರಾಣಿ ಕಾನ್ತಾಸು ಚ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ತಿ। ರೂಪಾಣಿ ಚಿತ್ರಾಣಿ ಚ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ತಿ ದೃಢಾನಿ ಚಾಪಾನಿ ಚ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ತಿ
ಆ ರಾಕ್ಷಸರು ತಮ್ಮ ಎದೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯೆಯರ ಮೇಲೆ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದರು, ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಬಲವಾದ ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ದದರ್ಶ ಕಾನ್ತಾಶ್ಚ ಸಮಾಲಭನ್ತ್ಯ- ಸ್ತಥಾಪರಾಸ್ತತ್ರ ಪುನಃ ಸ್ವಪನ್ತ್ಯಃ। ಸುರೂಪವಕ್ತ್ರಾಶ್ಚ ತಥಾ ಹಸನ್ತ್ಯಃ ಕ್ರುದ್ಧಾಃ ಪರಾಶ್ಚಾಪಿ ವಿನಿಃಶ್ವಸನ್ತ್ಯಃ
ಅವನು ಪ್ರಿಯೆಯರನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವವರನ್ನು, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲೇ ಮಲಗಿರುವವರನ್ನು, ಸುಂದರ ಮುಖವಿರುವವರು ನಗುತ್ತಿರುವವರನ್ನು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಕೋಪಗೊಂಡು ಆಳವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಮಹಾಗಜೈಶ್ಚಾಪಿ ತಥಾ ನದದ್ಭಿಃ ಸುಪೂಜಿತೈಶ್ಚಾಪಿ ತಥಾ ಸುಸದ್ಭಿಃ। ರರಾಜ ವೀರೈಶ್ಚ ವಿನಿಃಶ್ವಸದ್ಭಿ- ರ್ಹ್ರದಾ ಭುಜಂಗೈರಿವ ನಿಃಶ್ವಸದ್ಭಿಃ
ಮಹಾ ಆನೆಗಳು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಗೌರವದಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದವು, ವೀರರು ಆಳವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಆ ನಗರವು ಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಾವುಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಬುದ್ಧಿಪ್ರಧಾನಾನ್ ರುಚಿರಾಭಿಧಾನಾನ್ ಸಂಶ್ರದ್ದಧಾನಾಞ್ಜಗತಃ ಪ್ರಧಾನಾನ್। ನಾನಾವಿಧಾನಾನ್ ರುಚಿರಾಭಿಧಾನಾನ್ ದದರ್ಶ ತಸ್ಯಾಂ ಪುರಿ ಯಾತುಧಾನಾನ್
ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದ, ಸುಂದರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನಿಟ್ಟ, ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳ, ಜಗತ್ತಿನ ನಾಯಕರಾದ, ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪದ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಹೆಸರುಗಳ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು.
ನನನ್ದ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ ಚ ತಾನ್ ಸುರೂಪಾನ್ ನಾನಾಗುಣಾನಾತ್ಮಗುಣಾನುರೂಪಾನ್। ವಿದ್ಯೋತಮಾನಾನ್ ಸ ಚ ತಾನ್ ಸುರೂಪಾನ್ ದದರ್ಶ ಕಾಂಶ್ಚಿಚ್ಚ ಪುನರ್ವಿರೂಪಾನ್
ಆ ಸುಂದರ ರೂಪದವರನ್ನು, ಅವರ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಲವು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು; ಅಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವರು ವಿಕಾರವಾದವರನ್ನೂ ಅವನು ನೋಡಿದನು.
ತತೋ ವರಾರ್ಹಾಃ ಸುವಿಶುದ್ಧಭಾವಾ- ಸ್ತೇಷಾಂ ಸ್ತ್ರಿಯಸ್ತತ್ರ ಮಹಾನುಭಾವಾಃ। ಪ್ರಿಯೇಷು ಪಾನೇಷು ಚ ಸಕ್ತಭಾವಾ ದದರ್ಶ ತಾರಾ ಇವ ಸುಸ್ವಭಾವಾಃ
ಆಮೇಲೆ, ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾದ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನ, ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಸ್ವಭಾವದ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಕರರಿಗೂ ಮದ್ಯಪಾನಕ್ಕೂ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು.
ಸ್ತ್ರಿಯೋ ಜ್ವಲನ್ತೀಸ್ತ್ರಪಯೋಪಗೂಢಾ ನಿಶೀಥಕಾಲೇ ರಮಣೋಪಗೂಢಾಃ। ದದರ್ಶ ಕಾಶ್ಚಿತ್ ಪ್ರಮದೋಪಗೂಢಾ ಯಥಾ ವಿಹಂಗಾ ವಿಹಗೋಪಗೂಢಾಃ
ಅವನು ಕೆಲ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು, ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಕರರ ಅಪ್ಪುಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಮತ್ತವರನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತರ ಅಪ್ಪುಗೆಯಲ್ಲಿ, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಕ್ಕಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿದನು.
ಅನ್ಯಾಃ ಪುನರ್ಹರ್ಮ್ಯತಲೋಪವಿಷ್ಟಾ- ಸ್ತತ್ರ ಪ್ರಿಯಾಙ್ಕೇಷು ಸುಖೋಪವಿಷ್ಟಾಃ। ಭರ್ತುಃ ಪರಾ ಧರ್ಮಪರಾ ನಿವಿಷ್ಟಾ ದದರ್ಶ ಧೀಮಾನ್ ಮದನೋಪವಿಷ್ಟಾಃ
ಮತ್ತೆ, ಕೆಲವರು ಮಹಲಿನ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಿಯಕರರ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಗಂಡನಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವರಾಗಿ, ಧರ್ಮಪರರಾಗಿಯೂ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕಾಮಭಾವನೆಗೆ ಒಳಗಾದವರಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ನೋಡಿದನು.
ಅಪ್ರಾವೃತಾಃ ಕಾಞ್ಚನರಾಜಿವರ್ಣಾಃ ಕಾಶ್ಚಿತ್ಪರಾರ್ಘ್ಯಾಸ್ತಪನೀಯವರ್ಣಾಃ। ಪುನಶ್ಚ ಕಾಶ್ಚಿಚ್ಛಶಲಕ್ಷ್ಮವರ್ಣಾಃ ಕಾನ್ತಪ್ರಹೀಣಾ ರುಚಿರಾಙ್ಗವರ್ಣಾಃ
ಕೆಲವರು ಬಟ್ಟೆ ಮುಚ್ಚದೆ, ಬಂಗಾರದ ಕಮಲದ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯಯುತರು ಶುದ್ಧ ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಚಂದ್ರಕಾಂತಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಿಯಕರರಿಂದ ದೂರವಾದರೂ ಅವರ ಅಂಗಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದವು.
ತತಃ ಪ್ರಿಯಾನ್ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮನೋಽಭಿರಾಮಾನ್ ಸುಪ್ರೀತಿಯುಕ್ತಾಃ ಸುಮನೋಽಭಿರಾಮಾಃ। ಗೃಹೇಷು ಹೃಷ್ಟಾಃ ಪರಮಾಭಿರಾಮಾ ಹರಿಪ್ರವೀರಃ ಸ ದದರ್ಶ ರಾಮಾಃ
ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಕರರನ್ನು ಪಡೆದು, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವವರಾಗಿ, ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಆ ವೀರವಾದ ವಾನರನು ನೋಡಿದನು.
ಚನ್ದ್ರಪ್ರಕಾಶಾಶ್ಚ ಹಿ ವಕ್ತ್ರಮಾಲಾ ವಕ್ರಾಃ ಸುಪಕ್ಷ್ಮಾಶ್ಚ ಸುನೇತ್ರಮಾಲಾಃ। ವಿಭೂಷಣಾನಾಂ ಚ ದದರ್ಶ ಮಾಲಾಃ ಶತಹ್ರದಾನಾಮಿವ ಚಾರುಮಾಲಾಃ
ಅವನು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮುಖಗಳನ್ನು, ಸುಂದರವಾದ ವಕ್ರ ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಗಳನ್ನು, ಸುಂದರ ಕಣ್ಣುಗಳ ಸಾಲನ್ನು, ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಹೂವಿನ ಸರಗಳಂತೆ ಆಭರಣಗಳ ಸರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ನ ತ್ವೇವ ಸೀತಾಂ ಪರಮಾಭಿಜಾತಾಂ ಪಥಿ ಸ್ಥಿತೇ ರಾಜಕುಲೇ ಪ್ರಜಾತಾಮ್। ಲತಾಂ ಪ್ರಫುಲ್ಲಾಮಿವ ಸಾಧುಜಾತಾಂ ದದರ್ಶ ತನ್ವೀಂ ಮನಸಾಭಿಜಾತಾಮ್
ಆದರೆ, ರಾಜವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ, ಸುಂದರವಾದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಉದಾತ್ತವಾದ, ಹೂವಿನ ಬೆಳೆಯಂತೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅವನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ.
ಸನಾತನೇ ವರ್ತ್ಮನಿ ಸಂನಿವಿಷ್ಟಾಂ ರಾಮೇಕ್ಷಣೀಂ ತಾಂ ಮದನಾಭಿವಿಷ್ಟಾಮ್। ಭರ್ತುರ್ಮನಃ ಶ್ರೀಮದನುಪ್ರವಿಷ್ಟಾಂ ಸ್ತ್ರೀಭ್ಯಃ ಪರಾಭ್ಯಶ್ಚ ಸದಾ ವಿಶಿಷ್ಟಾಮ್
ಅವನು ಆ ಸೀತೆಯನ್ನು, ಪುರಾತನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿ, ಜಿಂಕೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳಂತೆ, ಪ್ರೇಮಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿದಳಾಗಿ, ಗಂಡನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದಳಾಗಿ, ಯಾವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿ ನೋಡಿದನು.
ಉಷ್ಣಾರ್ದಿತಾಂ ಸಾನುಸೃತಾಸ್ರಕಣ್ಠೀಂ ಪುರಾ ವರಾರ್ಹೋತ್ತಮನಿಷ್ಕಕಣ್ಠೀಮ್। ಸುಜಾತಪಕ್ಷ್ಮಾಮಭಿರಕ್ತಕಣ್ಠೀಂ ವನೇ ಪ್ರನೃತ್ತಾಮಿವ ನೀಲಕಣ್ಠೀಮ್
ಬೆಚ್ಚಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಗಂಟಲು ತೊಯ್ದುಹೋಗಿದ್ದ, ಹಿಂದೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸುಂದರ ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಗಳಿದ್ದ, ಆಳವಾದ ಗಂಟಲು ಬಣ್ಣದ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುವ ನೀಲಕಂಠ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಅವ್ಯಕ್ತರೇಖಾಮಿವ ಚನ್ದ್ರಲೇಖಾಂ ಪಾಂಸುಪ್ರದಿಗ್ಧಾಮಿವ ಹೇಮರೇಖಾಮ್। ಕ್ಷತಪ್ರರೂಢಾಮಿವ ವರ್ಣರೇಖಾಂ ವಾಯುಪ್ರಭುಗ್ನಾಮಿವ ಮೇಘರೇಖಾಮ್
ಅವಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಲ್ಲದ ಚಂದ್ರರೇಖೆಯಂತೆ, ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಬಂಗಾರದ ರೇಖೆಯಂತೆ, ಗಾಯದಿಂದ ಗುಣವಾದ ಗುರುತುಹಾಕಿದಂತೆ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ವಂಕರಾದ ಮೋಡರೇಖೆಯಂತೆ ಕಂಡಳು.
ಸೀತಾಮಪಶ್ಯನ್ಮನುಜೇಶ್ವರಸ್ಯ ರಾಮಸ್ಯ ಪತ್ನೀಂ ವದತಾಂ ವರಸ್ಯ। ಬಭೂವ ದುಃಖೋಪಹತಶ್ಚಿರಸ್ಯ ಪ್ಲವಂಗಮೋ ಮನ್ದ ಇವಾಚಿರಸ್ಯ
ರಾಮನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಆ ವಾನರನು ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲಿದನು, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದವನಂತೆ.
thumb|ಷಷ್ಠಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ಷಷ್ಠಃ ಸರ್ಗಃ ॥೫-
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣದ ಸುಂದರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ಸ ನಿಕಾಮಂ ವಿಮಾನೇಷು ವಿಚರನ್ ಕಾಮರೂಪಧೃಕ್। ವಿಚಚಾರ ಕಪಿರ್ಲಙ್ಕಾಂ ಲಾಘವೇನ ಸಮನ್ವಿತಃ
ಯಾವ ರೂಪ ಬೇಕಾದರೂ ತಾಳಿಕೊಂಡು, ಆ ವಾನರನು ಲಘುವಾಗಿ ಲಂಕೆಯ ಮಹಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಆಸಸಾದ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರನಿವೇಶನಮ್। ಪ್ರಾಕಾರೇಣಾರ್ಕವರ್ಣೇನ ಭಾಸ್ವರೇಣಾಭಿಸಂವೃತಮ್
ಆ ಶ್ರೀಮಂತನು, ಸೂರ್ಯನ ಬಣ್ಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನ ನಿವಾಸದ ಬಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಯಿತು.
ರಕ್ಷಿತಂ ರಾಕ್ಷಸೈರ್ಭೀಮೈಃ ಸಿಂಹೈರಿವ ಮಹದ್ ವನಮ್। ಸಮೀಕ್ಷಮಾಣೋ ಭವನಂ ಚಕಾಶೇ ಕಪಿಕುಞ್ಜರಃ
ಭಯಾನಕ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸಿಂಹಗಳು ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಕಾಯುವಂತೆ, ಆ ವಾನರಗಜನು ಆ ಭವನವನ್ನು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ರೂಪ್ಯಕೋಪಹಿತೈಶ್ಚಿತ್ರೈಸ್ತೋರಣೈರ್ಹೇಮಭೂಷಣೈಃ। ವಿಚಿತ್ರಾಭಿಶ್ಚ ಕಕ್ಷ್ಯಾಭಿರ್ದ್ವಾರೈಶ್ಚ ರುಚಿರೈರ್ವೃತಮ್
ಬೆಳ್ಳಿಯ ತೋರಣಗಳಿಂದ, ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ವಿಭಿನ್ನ ಆವರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬಾಗಿಲುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮಹಲನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಗಜಾಸ್ಥಿತೈರ್ಮಹಾಮಾತ್ರೈಃ ಶೂರೈಶ್ಚ ವಿಗತಶ್ರಮೈಃ। ಉಪಸ್ಥಿತಮಸಂಹಾರ್ಯೈರ್ಹಯೈಃ ಸ್ಯನ್ದನಯಾಯಿಭಿಃ
ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಮಾಂತ್ರಿಕರು, ಶೂರರು, ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಯೋಧರು, ಅಜೇಯ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ರಥಚಾಲಕರೊಂದಿಗೆ, ಆ ಮಹಲಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು.
ಬಹುರತ್ನಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ಪರಾರ್ಘ್ಯಾಸನಭೂಷಿತಮ್। ಮಹಾರಥಸಮಾವಾಪಂ ಮಹಾರಥಮಹಾಸನಮ್
ಅದು ಅನೇಕ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯದ ಆಸನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಮಹಾ ರಥಿಕರು ಹಾಗೂ ಭವ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
ದೃಶ್ಯೈಶ್ಚ ಪರಮೋದಾರೈಸ್ತೈಸ್ತೈಶ್ಚ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಭಿಃ। ವಿವಿಧೈರ್ಬಹುಸಾಹಸ್ರೈಃ ಪರಿಪೂರ್ಣಂ ಸಮನ್ತತಃ
ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅದ್ಭುತವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳು, ನಾನಾ ವಿಧದ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ವಿನೀತೈರನ್ತಪಾಲೈಶ್ಚ ರಕ್ಷೋಭಿಶ್ಚ ಸುರಕ್ಷಿತಮ್। ಮುಖ್ಯಾಭಿಶ್ಚ ವರಸ್ತ್ರೀಭಿಃ ಪರಿಪೂರ್ಣಂ ಸಮನ್ತತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದಿರುವ ಒಳಗಣ ರಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಖ್ಯವಾದ ಸುಂದರಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
ಮುದಿತಪ್ರಮದಾರತ್ನಂ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರನಿವೇಶನಮ್। ವರಾಭರಣಸಂಹ್ರಾದೈಃ ಸಮುದ್ರಸ್ವನನಿಃಸ್ವನಮ್
ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನ ಮನೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಆಭರಣಗಳ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಧ್ವನಿ ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು.
ತದ್ ರಾಜಗುಣಸಮ್ಪನ್ನಂ ಮುಖ್ಯೈಶ್ಚ ವರಚನ್ದನೈಃ। ಮಹಾಜನಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ಸಿಂಹೈರಿವ ಮಹದ್ ವನಮ್
ಆ ಅರಮನೆ ರಾಜಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು, ಉತ್ತಮ ಚಂದನದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಮಹಾ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅದು, ಸಿಂಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು.
ಭೇರೀಮೃದಙ್ಗಾಭಿರುತಂ ಶಙ್ಖಘೋಷವಿನಾದಿತಮ್। ನಿತ್ಯಾರ್ಚಿತಂ ಪರ್ವಸುತಂ ಪೂಜಿತಂ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಸದಾ
ಅಲ್ಲಿ ಭೇರಿ, ಮೃದಂಗಗಳ ಧ್ವನಿಯೂ, ಶಂಖದ ಘೋಷವೂ ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಸದಾ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.