ದೇವತಾನಾಂ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸರ್ವಲೋಕಪಿತಾಮಹಃ । ಸಾನ್ತ್ವಯನ್ ಮಧುರೈರ್ವಾಕ್ಯೈಸ್ತ್ರಿದಶಾನಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥೧-೩೭-
ದೇವತೆಗಳ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ಪಿತಾಮಹನು, ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವಿನಾಶಿಗಳಾದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಶೈಲಪುತ್ರ್ಯಾ ಯದುಕ್ತಂ ತನ್ನ ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ವಾಸು ಪತ್ನಿಷು । ತಸ್ಯಾ ವಚನಮಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ಸತ್ಯಮೇವ ನ ಸಂಶಯಃ ॥೧-೩೭-
ಪರ್ವತದ ಮಗಳು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳು, ಪತ್ನಿಯುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ಅವಳ ಮಾತುಗಳು ಪವಿತ್ರವೂ ಸತ್ಯವೂ ಆಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಇಯಮಾಕಾಶಗಙ್ಗಾ ಚ ಯಸ್ಯಾಂ ಪುತ್ರಂ ಹುತಾಶನಃ । ಜನಯಿಷ್ಯತಿ ದೇವಾನಾಂ ಸೇನಾಪತಿಮರಿಂದಮಮ್ ॥೧-೩೭-
ಈ ಆಕಾಶಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿದೇವನು ದೇವತೆಗಳ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗುವ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಮಗನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವನು.
ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಶೈಲೇನ್ದ್ರದುಹಿತಾ ಮಾನಯಿಷ್ಯತಿ ತಂ ಸುತಮ್ । ಉಮಾಯಾಸ್ತದ್ಬಹುಮತಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ॥೧-೩೭-
ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ಆ ಮಗನನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಳು; ಅವನು ಉಮೆಗೆ ಬಹುಮಾನ್ಯನಾಗಿರುವನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚನಂ ತಸ್ಯ ಕೃತಾರ್ಥಾ ರಘುನನ್ದನ । ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಸುರಾಃ ಸರ್ವೇ ಪಿತಾಮಹಮಪೂಜಯನ್ ॥೧-೩೭-
ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಘುವಂಶದವನೇ, ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧವಾದಂತೆ ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದರು.
ತೇ ಗತ್ವಾ ಪರಮಂ ರಾಮ ಕೈಲಾಸಂ ಧಾತುಮಣ್ಡಿತಮ್ । ಅಗ್ನಿಂ ನಿಯೋಜಯಾಮಾಸುಃ ಪುತ್ರಾರ್ಥಂ ಸರ್ವದೇವತಾಃ ॥೧-೩೭-
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಪರಮವಾದ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ದೇವತೆಗಳು ಮಗನಿಗಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿದರು.
ದೇವಕಾರ್ಯಮಿದಂ ದೇವ ಸಮಾಧತ್ಸ್ವ ಹುತಾಶನ । ಶೈಲಪುತ್ರ್ಯಾಂ ಮಹಾತೇಜೋ ಗಙ್ಗಾಯಾಂ ತೇಜ ಉತ್ಸೃಜ ॥೧-೩೭-
ಹೇ ದೇವಾ, ದೇವತೆಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೀನು ನೆರವೇರಿಸು; ಪರ್ವತದ ಮಗಳಾದ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಬಿಡು.
ದೇವತಾನಾಂ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಯ ಗಙ್ಗಾಮಭ್ಯೇತ್ಯ ಪಾವಕಃ । ಗರ್ಭಂ ಧಾರಯ ವೈ ದೇವಿ ದೇವತಾನಾಮಿದಂ ಪ್ರಿಯಮ್ ॥೧-೩೭-
ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವಚನ ಕೊಟ್ಟು ಅಗ್ನಿದೇವನು ಗಂಗೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, 'ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸು; ಇದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾದುದು' ಎಂದನು.
ಇತ್ಯೇತದ್ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ದಿವ್ಯಂ ರೂಪಮಧಾರಯತ್ । ಸ ತಸ್ಯಾ ಮಹಿಮಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಮನ್ತಾದವಶೀರ್ಯತ ॥೧-೩೭-
ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳು ದಿವ್ಯವಾದ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದಳು. ಅವಳ ಮಹಿಮೆ ಕಂಡಾಗ ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತು.
ಸಮನ್ತತಸ್ತದಾ ದೇವೀಮಭ್ಯಷಿಞ್ಚತ ಪಾವಕಃ । ಸರ್ವಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಪೂರ್ಣಾನಿ ಗಙ್ಗಾಯಾ ರಘುನನ್ದನ ॥೧-೩೭-
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾವಕನು ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೀರಾಡಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದನು. ಆಗ ಗಂಗೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಹರಿವುಗಳು ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ, ರಘುನಂದನ.
ತಮುವಾಚ ತತೋ ಗಙ್ಗಾ ಸರ್ವದೇವಪುರೋಗಮಮ್ । ಅಶಕ್ತಾ ಧಾರಣೇ ದೇವ ತೇಜಸ್ತವ ಸಮುದ್ಧತಮ್ ॥೧-೩೭-
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯವರು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಮುಂದೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ದೇವರೆ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಈ ಜ್ವಲಂತ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನಾನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.'
ದಹ್ಯಮಾನಾಗ್ನಿನಾ ತೇನ ಸಮ್ಪ್ರವ್ಯಥಿತಚೇತನಾ । ಅಥಾಬ್ರವೀದಿದಂ ಗಙ್ಗಾಂ ಸರ್ವದೇವಹುತಾಶನಃ ॥೧-೩೭-
ಆ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟು ಮನಸ್ಸು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಲುಷಿತವಾದ ಗಂಗೆಯನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಹೋಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯು ಹೀಗೆದ್ದನು.
ಇಹ ಹೈಮವತೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಗರ್ಭೋಽಯಂ ಸಂನಿವೇಶ್ಯತಾಮ್ । ಶ್ರುತ್ವಾ ತ್ವಗ್ನಿವಚೋ ಗಙ್ಗಾ ತಂ ಗರ್ಭಮತಿಭಾಸ್ವರಮ್ ॥೧-೩೭-
'ಈ ಗರ್ಭವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಪರ್ವತದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು,' ಎಂದು ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು. ಅಗ್ನಿಯ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ಗಂಗೆಯವರು ಆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಗರ್ಭವನ್ನು ಬಿಡಿದರು.
ಉತ್ಸಸರ್ಜ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸ್ರೋತೋಭ್ಯೋ ಹಿ ತದಾನಘ । ಯದಸ್ಯಾ ನಿರ್ಗತಂ ತಸ್ಮಾತ್ ತಪ್ತಜಾಮ್ಬೂನದಪ್ರಭಮ್ ॥೧-೩೭-
ಅನಘನೆ, ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಗರ್ಭವು ಗಂಗೆಯ ಹರಿವಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದಿತು; ಅದರಿಂದ ಹೊರಬಂದದ್ದು ಕರಗಿದ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಕಾಞ್ಚನಂ ಧರಣೀಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಹಿರಣ್ಯಮತುಲಪ್ರಭಮ್ । ತಾಮ್ರಂ ಕಾರ್ಷ್ಣಾಯಸಂ ಚೈವ ತೈಕ್ಷ್ಣ್ಯಾದೇವಾಭಿಜಾಯತ ॥೧-೩೭-
ಆ ಚಿನ್ನವು ಭೂಮಿಗೆ ತಲುಪಿತು, ಅದೇ ರೀತಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳ ಬೆಳ್ಳಿ ಕೂಡಾ; ಅದರ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯಿಂದ ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಕಬ್ಬಿಣವೂ ಹುಟ್ಟಿದವು.
ಮಲಂ ತಸ್ಯಾಭವತ್ ತತ್ರ ತ್ರಪು ಸೀಸಕಮೇವ ಚ । ತದೇತದ್ಧರಣೀಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ನಾನಾಧಾತುರವರ್ಧತ ॥೧-೩೭-
ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಟಿನ್ನು ಮತ್ತು ಸೀಸವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಯಿತು; ಅವು ಭೂಮಿಗೆ ತಲುಗಿ ವಿವಿಧ ಲೋಹಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು.
ನಿಕ್ಷಿಪ್ತಮಾತ್ರೇ ಗರ್ಭೇ ತು ತೇಜೋಭಿರಭಿರಞ್ಜಿತಮ್ । ಸರ್ವಂ ಪರ್ವತಸಂನದ್ಧಂ ಸೌವರ್ಣಮಭವದ್ ವನಮ್ ॥೧-೩೭-
ಗರ್ಭವನ್ನು ಇಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅದು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಅರಣ್ಯವೆಲ್ಲವೂ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯಿತು.
ಜಾತರೂಪಮಿತಿ ಖ್ಯಾತಂ ತದಾಪ್ರಭೃತಿ ರಾಘವ । ಸುವರ್ಣಂ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಹುತಾಶನಸಮಪ್ರಭಮ್ । ತೃಣವೃಕ್ಷಲತಾಗುಲ್ಮಂ ಸರ್ವಂ ಭವತಿ ಕಾಞ್ಚನಮ್ ॥೧-೩೭-
ಆ ಸಮಯದಿಂದ, ರಾಘವ, ಅದನ್ನು 'ಜಾತರೂಪ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಚಿನ್ನ. ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹುಲ್ಲು, ಮರಗಳು, ಬೆಳೆಗಳು, ಗಿಡಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಚಿನ್ನವಾಗಿವೆ.
ತಂ ಕುಮಾರಂ ತತೋ ಜಾತಂ ಸೇನ್ದ್ರಾಃ ಸಹ ಮರುದ್ಗಣಾಃ । ಕ್ಷೀರಸಮ್ಭಾವನಾರ್ಥಾಯ ಕೃತ್ತಿಕಾಃ ಸಮಯೋಜಯನ್ ॥೧-೩೭-
ಆಮೇಲೆ, ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಯುಮಂಡಲದ ದೇವತೆಗಳು, ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಮಗುವಿಗೆ ಪಾಲನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ಕೃತ್ತಿಕೆಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿದರು.
ತಾಃ ಕ್ಷೀರಂ ಜಾತಮಾತ್ರಸ್ಯ ಕೃತ್ವಾ ಸಮಯಮುತ್ತಮಮ್ । ದದುಃ ಪುತ್ರೋಽಯಮಸ್ಮಾಕಂ ಸರ್ವಾಸಾಮಿತಿ ನಿಶ್ಚಿತಾಃ ॥೧-೩೭-
ಆ ಕೃತ್ತಿಕೆಯರು, ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗುವಿಗೆ ಪಾಲೊದಗಿಸುವುದಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, 'ಈವನು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮಗ' ಎಂದು ದೃಢವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.
ತತಸ್ತು ದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಇತಿ ಬ್ರುವನ್ । ಪುತ್ರಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಖ್ಯಾತೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ॥೧-೩೭-
ಅನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು, 'ಈತನಿಗೆ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇರಲಿ; ಅವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.
ತೇಷಾಂ ತದ್ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸ್ಕನ್ನಂ ಗರ್ಭಪರಿಸ್ರವೇ । ಸ್ನಾಪಯನ್ ಪರಯಾ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾ ದೀಪ್ಯಮಾನಂ ಯಥಾನಲಮ್ ॥೧-೩೭-
ಅವರ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಗರ್ಭದ ಹರಿವಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮಗುವನ್ನು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಮೆಗಳಿಂದ ಸ್ನಾನಮಾಡಿಸಿದರು, ಅವನು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಸ್ಕನ್ದ ಇತ್ಯಬ್ರುವನ್ ದೇವಾಃ ಸ್ಕನ್ನಂ ಗರ್ಭಪರಿಸ್ರವೇ । ಕಾರ್ತಿಕೇಯಂ ಮಹಾಬಾಹುಂ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಜ್ವಲನೋಪಮಮ್ ॥೧-೩೭-
ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಕಾರಣ ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು 'ಸ್ಕಂದ' ಎಂದು ಕರೆಯಿದರು; ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಕುಲದವನೇ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಂ ತತಃ ಕ್ಷೀರಂ ಕೃತ್ತಿಕಾನಾಮನುತ್ತಮಮ್ । ಷಣ್ಣಾಂ ಷಡಾನನೋ ಭೂತ್ವಾ ಜಗ್ರಾಹ ಸ್ತನಜಂ ಪಯಃ ॥೧-೩೭-
ಆಮೇಲೆ, ಆ ಕೃತ್ತಿಕೆಯರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾಲು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು; ಆರು ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಆ ಆರು ಜನರ ಸ್ತನಗಳಿಂದ ಪಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಗೃಹೀತ್ವಾ ಕ್ಷೀರಮೇಕಾಹ್ನಾ ಸುಕುಮಾರವಪುಸ್ತದಾ । ಅಜಯತ್ ಸ್ವೇನ ವೀರ್ಯೇಣ ದೈತ್ಯಸೈನ್ಯಗಣಾನ್ ವಿಭುಃ ॥೧-೩೭-
ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲೇ ಪಾಲನ್ನು ಕುಡಿದು, ನಾಜೂಕಾದ ದೇಹದಿಂದಲೇ, ಆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಬಲದಿಂದ ದೈತ್ಯ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದನು.
ಸುರಸೇನಾಗಣಪತಿಮಭ್ಯಷಿಞ್ಚನ್ಮಹಾದ್ಯುತಿಮ್ । ತತಸ್ತಮಮರಾಃ ಸರ್ವೇ ಸಮೇತ್ಯಾಗ್ನಿಪುರೋಗಮಾಃ ॥೧-೩೭-
ಅನಂತರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಅಮರರು ಸೇರಿ, ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯನ್ನು ದೇವಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದರು.
ಏಷ ತೇ ರಾಮ ಗಙ್ಗಾಯಾ ವಿಸ್ತರೋಽಭಿಹಿತೋ ಮಯಾ । ಕುಮಾರಸಮ್ಭವಶ್ಚೈವ ಧನ್ಯಃ ಪುಣ್ಯಸ್ತಥೈವ ಚ ॥೧-೩೭-
ರಾಮಾ, ಹೀಗೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಗಂಗೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಆ ಧನ್ಯವಾದ ಪುಣ್ಯವಾದ ಕುಮಾರನ ಜನನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಭಕ್ತಶ್ಚ ಯಃ ಕಾರ್ತಿಕೇಯೇ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಭುವಿ ಮಾನವಃ । ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಪುತ್ರಪೌತ್ರೈಶ್ಚ ಸ್ಕನ್ದಸಾಲೋಕ್ಯತಾಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥೧-೩೭-
ಕಾಕುತ್ಥ ವಂಶದವರೇ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕಾರ್ತಿಕೇಯನಿಗೆ ಭಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಯುಷ್ಯ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಅವರು ಸ್ಕಂದನ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೧-
ಈ ರೀತಿ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣದ ಬಾಲಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೇಳನೇ ಸರ್ಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
thumb|ಅಷ್ಟಾತ್ರಿಂಶಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಅಷ್ಟಾತ್ರಿಂಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೧-
ಈಗ ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣದ ಬಾಲಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟತ್ತಿಂಶ ಸರ್ಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.