ದುರ್ದರ್ಶಮಿವ ಘೋರಂ ಚ ದುರ್ವಿಗಾಹ್ಯಂ ಚ ಸರ್ವಶಃ। ತತಃ ಪರ್ವತಕೂಟಾಭೋ ಹನೂಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ
ಅದು ಭಯಾನಕವಾಗಿ, ನೋಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವಂತೆ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುವ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನು—
ಅಬ್ರವೀದ್ ವಾನರಾನ್ ಘೋರಾನ್ ಕಾನ್ತಾರವನಕೋವಿದಃ। ಗಿರಿಜಾಲಾವೃತಾನ್ ದೇಶಾನ್ ಮಾರ್ಗಿತ್ವಾ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದಿಶಮ್
ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾದ ಅವನು ಭಯಾನಕ ವಾನರರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: 'ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಾವು ಹುಡುಕಿದೆವು—'
ವಯಂ ಸರ್ವೇ ಪರಿಶ್ರಾನ್ತಾ ನ ಚ ಪಶ್ಯಾಮ ಮೈಥಿಲೀಮ್। ಅಸ್ಮಾಚ್ಚಾಪಿ ಬಿಲಾದ್ಧಂಸಾಃ ಕ್ರೌಞ್ಚಾಶ್ಚ ಸಹ ಸಾರಸೈಃ
'ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ತುಂಬಾ ದಣಿದಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಗುಹೆಯಿಂದ ಹಂಸ, ಕ್ರೌಂಚ ಮತ್ತು ಸಾರಸ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೊರ ಬರುತ್ತಿವೆ.'
ಜಲಾರ್ದ್ರಾಶ್ಚಕ್ರವಾಕಾಶ್ಚ ನಿಷ್ಪತನ್ತಿ ಸ್ಮ ಸರ್ವಶಃ। ನೂನಂ ಸಲಿಲವಾನತ್ರ ಕೂಪೋ ವಾ ಯದಿ ವಾ ಹ್ರದಃ
'ನೀರಿನಿಂದ ತೊಯ್ದ ಚಕ್ರವಾಕಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಾರುತ್ತಿವೆ; ಇಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನೀರು ಇದೆ, ಬಹುಶಃ ಬಾವಿ ಅಥವಾ ಕೆರೆ ಇರಬಹುದು.'
ತಥಾ ಚೇಮೇ ಬಿಲದ್ವಾರೇ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಪಾದಪಾಃ। ಇತ್ಯುಕ್ತಾಸ್ತದ್ ಬಿಲಂ ಸರ್ವೇ ವಿವಿಶುಸ್ತಿಮಿರಾವೃತಮ್
'ಇಲ್ಲಿಗೆ, ಈ ಗುಹೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಮರಗಳು ನಿಂತಿವೆ.' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗುಹೆಗೆ ಒಳಗೆ ಹೋದರು.
ಅಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಂ ಹರಯೋ ದದೃಶೂ ರೋಮಹರ್ಷಣಮ್। ನಿಶಾಮ್ಯ ತಸ್ಮಾತ್ ಸಿಂಹಾಂಶ್ಚ ತಾಂಸ್ತಾಂಶ್ಚ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ
ಅವರು ಚಂದ್ರನೂ ಸೂರ್ಯನೂ ಇಲ್ಲದ, ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟುಮಾಡುವಂತಹ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡಿದರು; ಅಲ್ಲಿಂದ ಸಿಂಹಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಮೃಗ, ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು.
ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಹರಿಶಾರ್ದೂಲಾ ಬಿಲಂ ತಿಮಿರಸಂವೃತಮ್। ನ ತೇಷಾಂ ಸಜ್ಜತೇ ದೃಷ್ಟಿರ್ನ ತೇಜೋ ನ ಪರಾಕ್ರಮಃ
ಹುಲಿ ಸಮಾನವಾದ ಆ ವಾನರರು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಗುಹೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ, ಪ್ರಕಾಶ, ಶಕ್ತಿ ಯಾವುದು ಸಹ ಕೆಲಸಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
ವಾಯೋರಿವ ಗತಿಸ್ತೇಷಾಂ ದೃಷ್ಟಿಸ್ತಮಸಿ ವರ್ತತೇ। ತೇ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾಸ್ತು ವೇಗೇನ ತದ್ ಬಿಲಂ ಕಪಿಕುಞ್ಜರಾಃ
ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ ಗಾಳಿಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಆ ವಾನರ ಮಹಾಬಲಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಆ ಗುಹೆಗೆ ಒಳಗೆ ಹೋದರು.
ಪ್ರಕಾಶಂ ಚಾಭಿರಾಮಂ ಚ ದದೃಶುರ್ದೇಶಮುತ್ತಮಮ್। ತತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಬಿಲೇ ಭೀಮೇ ನಾನಾಪಾದಪಸಂಕುಲೇ
ಅವರು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿಯೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡಿದರು; ನಂತರ ಆ ಭಯಾನಕ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ, ವಿವಿಧ ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಲ್ಲಿಗೆ—
ಅನ್ಯೋನ್ಯಂ ಸಮ್ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಜಗ್ಮುರ್ಯೋಜನಮನ್ತರಮ್। ತೇ ನಷ್ಟಸಂಜ್ಞಾಸ್ತೃಷಿತಾಃ ಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತಾಃ ಸಲಿಲಾರ್ಥಿನಃ
ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಅಪ್ಪುಕಿ, ಒಂದು ಯೋಜನ ದೂರ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಹೋದರು; ಅವರು ಜ್ಞಾನಹೀನರಾಗಿದ್ದು, ದಾಹದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ಗಾಬರಿಯಿಂದ ನೀರಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪರಿಪೇತುರ್ಬಿಲೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಕಂಚಿತ್ ಕಾಲಮತನ್ದ್ರಿತಾಃ। ತೇ ಕೃಶಾ ದೀನವದನಾಃ ಪರಿಶ್ರಾನ್ತಾಃ ಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ
ಆ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಕೆಲ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದ ಆ ವಾನರರು, ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದಿಂದ ದುರ್ಬಲರಾಗಿದ್ದು, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆಯಾಸ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.
ಆಲೋಕಂ ದದೃಶುರ್ವೀರಾ ನಿರಾಶಾ ಜೀವಿತೇ ಯದಾ। ತತಸ್ತಂ ದೇಶಮಾಗಮ್ಯ ಸೌಮ್ಯಾ ವಿತಿಮಿರಂ ವನಮ್
ಬಾಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಆಶೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದ ಆ ವೀರರು, ಬೆಳಕು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅಂಧಕಾರವಿಲ್ಲದ, ಸುಂದರವಾದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ದದೃಶುಃ ಕಾಞ್ಚನಾನ್ ವೃಕ್ಷಾನ್ ದೀಪ್ತವೈಶ್ವಾನರಪ್ರಭಾನ್। ಸಾಲಾಂಸ್ತಾಲಾಂಸ್ತಮಾಲಾಂಶ್ಚ ಪುಂನಾಗಾನ್ ವಞ್ಜುಲಾನ್ ಧವಾನ್
ಅವರು ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹೊಳೆಯುವ ಬಂಗಾರದ ಮರಗಳನ್ನು, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದ ಸಾಲ, ತಾಳೆ, ತಮಾಲ, ಪುನ್ನಾಗ, ವಂಜುಳ ಮತ್ತು ಧವ ಮರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಚಮ್ಪಕಾನ್ ನಾಗವೃಕ್ಷಾಂಶ್ಚ ಕರ್ಣಿಕಾರಾಂಶ್ಚ ಪುಷ್ಪಿತಾನ್। ಸ್ತಬಕೈಃ ಕಾಞ್ಚನೈಶ್ಚಿತ್ರೈ ರಕ್ತೈಃ ಕಿಸಲಯೈಸ್ತಥಾ
ಚಂಪಕ, ನಾಗಮರ, ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕರ್ಣಿಕಾರ ಮರಗಳು, ಬಂಗಾರದ ಹೂಗುಚ್ಛಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದವು.
ಆಪೀಡೈಶ್ಚ ಲತಾಭಿಶ್ಚ ಹೇಮಾಭರಣಭೂಷಿತಾನ್। ತರುಣಾದಿತ್ಯಸಂಕಾಶಾನ್ ವೈದೂರ್ಯಮಯವೇದಿಕಾನ್
ಬಂಗಾರದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಲತೆಗಳ ಮುತ್ತುಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮರಗಳು, ಕಿರಿಯ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು; ವೈದುರ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ವೇದಿಕೆಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದವು.
ಬಿಭ್ರಾಜಮಾನಾನ್ ವಪುಷಾ ಪಾದಪಾಂಶ್ಚ ಹಿರಣ್ಮಯಾನ್। ನೀಲವೈದೂರ್ಯವರ್ಣಾಶ್ಚ ಪದ್ಮಿನೀಃ ಪತಗೈರ್ವೃತಾಃ
ಆ ಮರಗಳು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದವು, ಬಂಗಾರದ ಮರಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದವು; ನೀಲಿ ವೈದುರ್ಯವರ್ಣದ ಕಮಲಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು.
ಮಹದ್ಭಿಃ ಕಾಞ್ಚನೈರ್ವೃಕ್ಷೈರ್ವೃತಾ ಬಾಲಾರ್ಕಸಂನಿಭೈಃ। ಜಾತರೂಪಮಯೈರ್ಮತ್ಸ್ಯೈರ್ಮಹದ್ಭಿಶ್ಚಾಥ ಪಙ್ಕಜೈಃ
ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಬಂಗಾರದ ಮರಗಳು, ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು; ಶುದ್ಧ ಬಂಗಾರದ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಮಲಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದವು.
ನಲಿನೀಸ್ತತ್ರ ದದೃಶುಃ ಪ್ರಸನ್ನಸಲಿಲಾಯುತಾಃ। ಕಾಞ್ಚನಾನಿ ವಿಮಾನಾನಿ ರಾಜತಾನಿ ತಥೈವ ಚ
ಅವರು ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಸ್ವಚ್ಛ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಮಲದ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು; ಬಂಗಾರದ ಮಹಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಮಹಲುಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದವು.
ತಪನೀಯಗವಾಕ್ಷಾಣಿ ಮುಕ್ತಾಜಾಲಾವೃತಾನಿ ಚ। ಹೈಮರಾಜತಭೌಮಾನಿ ವೈದೂರ್ಯಮಣಿಮನ್ತಿ ಚ
ಬಂಗಾರದ ಕಿಟಕಿಗಳು, ಮುತ್ತಿನ ಜಾಲಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದವು; ಹಿಮ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ನೆಲಗಳು, ವೈದುರ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.
ದದೃಶುಸ್ತತ್ರ ಹರಯೋ ಗೃಹಮುಖ್ಯಾನಿ ಸರ್ವಶಃ। ಪುಷ್ಪಿತಾನ್ ಫಲಿನೋ ವೃಕ್ಷಾನ್ ಪ್ರವಾಲಮಣಿಸಂನಿಭಾನ್
ಅಲ್ಲಿ ವಾನರರು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಸುಂದರವಾದ ಮನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು; ಹೂವು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮರಗಳು, ಪ್ರವಾಳ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕಾಞ್ಚನಭ್ರಮರಾಂಶ್ಚೈವ ಮಧೂನಿ ಚ ಸಮನ್ತತಃ। ಮಣಿಕಾಞ್ಚನಚಿತ್ರಾಣಿ ಶಯನಾನ್ಯಾಸನಾನಿ ಚ
ಬಂಗಾರದ ಹುಳಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ವತ್ರ ಮಧು; ರತ್ನ ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸನಗಳು ಇದ್ದವು.
ವಿವಿಧಾನಿ ವಿಶಾಲಾನಿ ದದೃಶುಸ್ತೇ ಸಮನ್ತತಃ। ಹೈಮರಾಜತಕಾಂಸ್ಯಾನಾಂ ಭಾಜನಾನಾಂ ಚ ರಾಶಯಃ
ಅವರು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ವಿಭಿನ್ನ ಹಾಗೂ ವಿಶಾಲವಾದ ಬಂಗಾರ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕಂಚಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಅಗುರೂಣಾಂ ಚ ದಿವ್ಯಾನಾಂ ಚನ್ದನಾನಾಂ ಚ ಸಂಚಯಾನ್। ಶುಚೀನ್ಯಭ್ಯವಹಾರಾಣಿ ಮೂಲಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಅಗರು ಮತ್ತು ಚಂದನದ ಸಂಗ್ರಹ, ಶುದ್ಧವಾದ ಆಹಾರಗಳು, ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳೂ ಇದ್ದವು.
ಮಹಾರ್ಹಾಣಿ ಚ ಯಾನಾನಿ ಮಧೂನಿ ರಸವನ್ತಿ ಚ। ದಿವ್ಯಾನಾಮಮ್ಬರಾಣಾಂ ಚ ಮಹಾರ್ಹಾಣಾಂ ಚ ಸಂಚಯಾನ್
ಅವರು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ವಾಹನಗಳು, ರುಚಿಕರವಾದ ಮಧು, ದಿವ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಕಮ್ಬಲಾನಾಂ ಚ ಚಿತ್ರಾಣಾಮಜಿನಾನಾಂ ಚ ಸಂಚಯಾನ್। ತತ್ರ ತತ್ರ ಚ ವಿನ್ಯಸ್ತಾನ್ ದೀಪ್ತಾನ್ ವೈಶ್ವಾನರಪ್ರಭಾನ್
ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಕಂಬಳುಗಳು ಮತ್ತು ಮೃಗಚರ್ಮಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳು, ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದ್ದವು; ಅವುಗಳು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ದದೃಶುರ್ವಾನರಾಃ ಶುಭ್ರಾಞ್ಜಾತರೂಪಸ್ಯ ಸಂಚಯಾನ್। ತತ್ರ ತತ್ರ ವಿಚಿನ್ವನ್ತೋ ಬಿಲೇ ತತ್ರ ಮಹಾಪ್ರಭಾಃ
ಅಲ್ಲಿಯ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ವಾನರರು ವಿವಿಧ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಶುದ್ಧ ಬಂಗಾರದ ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ದದೃಶುರ್ವಾನರಾಃ ಶೂರಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಕಾಂಚಿದದೂರತಃ। ತಾಂ ಚ ತೇ ದದೃಶುಸ್ತತ್ರ ಚೀರಕೃಷ್ಣಾಜಿನಾಮ್ಬರಾಮ್
ಶೂರ ವಾನರರು ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸನ್ನು ನೋಡಿದರು; ಆಕೆ ಚೀರ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಕೃಶ್ಣಮೃಗ ಚರ್ಮ ಧರಿಸಿದ್ದಳು.
ತಾಪಸೀಂ ನಿಯತಾಹಾರಾಂ ಜ್ವಲನ್ತೀಮಿವ ತೇಜಸಾ। ವಿಸ್ಮಿತಾ ಹರಯಸ್ತತ್ರ ವ್ಯವತಿಷ್ಠನ್ತ ಸರ್ವಶಃ। ಪಪ್ರಚ್ಛ ಹನುಮಾಂಸ್ತತ್ರ ಕಾಸಿ ತ್ವಂ ಕಸ್ಯ ವಾ ಬಿಲಮ್
ಆಕೆ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ ನಿಯಮಿತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಪಸ್ವಿನಿಯಾಗಿದ್ದಳು; ಆಕೆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ವಾನರರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ನಿಂತರು. ಆಗ ಹನುಮಂತನು ಕೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಯಾರು? ಈ ಗುಹೆ ಯಾರದು?'
ತತೋ ಹನೂಮಾನ್ ಗಿರಿಸಂನಿಕಾಶಃ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಸ್ತಾಮಭಿವಾದ್ಯ ವೃದ್ಧಾಮ್। ಪಪ್ರಚ್ಛ ಕಾ ತ್ವಂ ಭವನಂ ಬಿಲಂ ಚ ರತ್ನಾನಿ ಚೇಮಾನಿ ವದಸ್ವ ಕಸ್ಯ
ಆಗ ಹನುಮಂತನು, ಪರ್ವತದಂತೆ ಭಾಸಿಸುವವನು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಆ ವಯಸ್ಸಾದ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಕೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಯಾರು? ಈ ಮನೆ ಮತ್ತು ಗುಹೆ ಯಾರದು? ಈ ರತ್ನಗಳು ಯಾರಿಗೆ ಸೇರಿವೆ? ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳು.'
thumb|ಏಕಪಞ್ಚಾಶಃ ಸರ್ಗಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್|center ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿಯರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ಏಕಪಞ್ಚಾಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥೪-
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾ ಭಾಗದ ಐವತ್ತೊಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.