ಸ ತದಾ ವಾಲಿನಂ ಹತ್ವಾ ಸುಗ್ರೀವಮಭಿಷಿಚ್ಯ ಚ। ವಸನ್ ಮಾಲ್ಯವತಃ ಪೃಷ್ಠೇ ರಾಮೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಮಬ್ರವೀತ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಲಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಮಾಲ್ಯವಂತ ಪರ್ವತದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಅಯಂ ಸ ಕಾಲಃ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಸಮಯೋಽದ್ಯ ಜಲಾಗಮಃ। ಸಮ್ಪಶ್ಯ ತ್ವಂ ನಭೋ ಮೇಘೈಃ ಸಂವೃತಂ ಗಿರಿಸಂನಿಭೈಃ
ಈಗ ಆ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ, ಇಂದು ಮಳೆಯ ಕಾಲ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ; ನೋಡು, ಆಕಾಶವು ಪರ್ವತದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದೆ.
ನವಮಾಸಧೃತಂ ಗರ್ಭಂ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ಗಭಸ್ತಿಭಿಃ। ಪೀತ್ವಾ ರಸಂ ಸಮುದ್ರಾಣಾಂ ದ್ಯೌಃ ಪ್ರಸೂತೇ ರಸಾಯನಮ್
ನವಮಾಸಗಳ ಕಾಲ ಭಾಸ್ಕರನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಆಕಾಶವು, ಸಮುದ್ರಗಳ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿದು, ಈಗ ಮಳೆಯ ಅಮೃತವನ್ನು ಜನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಶಕ್ಯಮಮ್ಬರಮಾರುಹ್ಯ ಮೇಘಸೋಪಾನಪಂಕ್ತಿಭಿಃ। ಕುಟಜಾರ್ಜುನಮಾಲಾಭಿರಲಂಕರ್ತುಂ ದಿವಾಕರಃ
ಮೋಡಗಳ ಹಂತಗಳ ಮೂಲಕ ಆಕಾಶವನ್ನು ಏರಿ, ಕುಟಜ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ ಹೂಗಳ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸೂರ್ಯನು ಹೊಳೆಯಬಹುದು.
ಸಂಧ್ಯಾರಾಗೋತ್ಥಿತೈಸ್ತಾಮ್ರೈರನ್ತೇಷ್ವಪಿ ಚ ಪಾಣ್ಡುಭಿಃ। ಸ್ನಿಗ್ಧೈರಭ್ರಪಟಚ್ಛೇದೈರ್ಬದ್ಧವ್ರಣಮಿವಾಮ್ಬರಮ್
ಸಂಜೆಯ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಕಿರಣಗಳಿಂದ, ಮೃದುವಾದ ಮೋಡಗಳ ಚೀರಿಕೆಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವು ಗಾಯವಾದ ಮೇಲೆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಮನ್ದಮಾರುತಿನಿಃಶ್ವಾಸಂ ಸಂಧ್ಯಾಚನ್ದನರಞ್ಜಿತಮ್। ಆಪಾಣ್ಡುಜಲದಂ ಭಾತಿ ಕಾಮಾತುರಮಿವಾಮ್ಬರಮ್
ಮಂದವಾದ ಗಾಳಿ ಉಸಿರಾಟದಿಂದ, ಸಂಜೆಯ ಚಂದನದ ವರ್ಣದಿಂದ, ಬಿಳಿಯಾದ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವು ಪ್ರೇಮವ್ಯಾಕುಲಳಾದವನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಏಷಾ ಘರ್ಮಪರಿಕ್ಲಿಷ್ಟಾ ನವವಾರಿಪರಿಪ್ಲುತಾ। ಸೀತೇವ ಶೋಕಸಂತಪ್ತಾ ಮಹೀ ಬಾಷ್ಪಂ ವಿಮುಞ್ಚತಿ
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಡಿದ, ಈಗ ಹೊಸ ನೀರಿನಿಂದ ತೇವಗೊಂಡ ಈ ಭೂಮಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುವ ಹೆಂಗಸಿನಂತೆ ಅಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಮೇಘೋದರವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಾಃ ಕರ್ಪೂರದಲಶೀತಲಾಃ। ಶಕ್ಯಮಞ್ಜಲಿಭಿಃ ಪಾತುಂ ವಾತಾಃ ಕೇತಕಗನ್ಧಿನಃ
ಮೋಡಗಳ ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ, ಕರ್ಪೂರದ ಎಲೆಗಳಂತೆ ತಂಪಾದ, ಕೇತಕಿಯ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕುಡಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಏಷ ಫುಲ್ಲಾರ್ಜುನಃ ಶೈಲಃ ಕೇತಕೈರಭಿವಾಸಿತಃ। ಸುಗ್ರೀವ ಇವ ಶಾನ್ತಾರಿರ್ಧಾರಾಭಿರಭಿಷಿಚ್ಯತೇ
ಈ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ನೋಡು, ಅರಜುನ ಮರಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ಕೇತಕಿಯ ಸುವಾಸನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಹರಿವ ನೀರಿನ ಹರಿಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕವಾಗುತ್ತಿರುವSugrīvaನಂತೆ ಶಾಂತವಾಗಿಯೂ, ರಾಜಾಭಿಷೇಕಗೊಂಡವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ಮೇಘಕೃಷ್ಣಾಜಿನಧರಾ ಧಾರಾಯಜ್ಞೋಪವೀತಿನಃ। ಮಾರುತಾಪೂರಿತಗುಹಾಃ ಪ್ರಾಧೀತಾ ಇವ ಪರ್ವತಾಃ
ಮೆಘಗಳ ಕಪ್ಪು ಚರ್ಮವನ್ನು ಹೊದ್ದ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಹರಿವ ನೀರಿನ ಹರಿಗಳು ಯಜ್ಞೋಪವೀತದಂತೆ ಹೊದಿಕೊಂಡಿವೆ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಗುಹೆಗಳು ತುಂಬಿವೆ, ವೇದ ಪಠಣ ಮಾಡುವ ಪುಜಾರಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.
ಕಶಾಭಿರಿವ ಹೈಮೀಭಿರ್ವಿದ್ಯುದ್ಭಿರಭಿತಾಡಿತಮ್। ಅನ್ತಃಸ್ತನಿತನಿರ್ಘೋಷಂ ಸವೇದನಮಿವಾಮ್ಬರಮ್
ಸುವರ್ಣದ ಮಿಂಚುಗಳು ಚಾಟಿಯಂತೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಒಳಗಿಂದ ಗುಡುಗು ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ, ಆಕಾಶವೇ ನೋವಿನಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ನೀಲಮೇಘಾಶ್ರಿತಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಫುರನ್ತೀ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ। ಸ್ಫುರನ್ತೀ ರಾವಣಸ್ಯಾಙ್ಕೇ ವೈದೇಹೀವ ತಪಸ್ವಿನೀ
ನೀಲಿ ಮೋಡಗಳ ಮೇಲೆ ಮಿಂಚು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು, ರಾವಣನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿರುವ ಸೀತೆಯಂತೆ ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಇಮಾಸ್ತಾ ಮನ್ಮಥವತಾಂ ಹಿತಾಃ ಪ್ರತಿಹತಾ ದಿಶಃ। ಅನುಲಿಪ್ತಾ ಇವ ಘನೈರ್ನಷ್ಟಗ್ರಹನಿಶಾಕರಾಃ
ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ಈ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಈಗ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕಾಣದೆ ಹೋದಂತೆ ಕತ್ತಲಾಗಿ ಹೋಗಿವೆ.
ಕ್ವಚಿದ್ ಬಾಷ್ಪಾಭಿಸಂರುದ್ಧಾನ್ ವರ್ಷಾಗಮಸಮುತ್ಸುಕಾನ್। ಕುಟಜಾನ್ ಪಶ್ಯ ಸೌಮಿತ್ರೇ ಪುಷ್ಪಿತಾನ್ ಗಿರಿಸಾನುಷು। ಮಮ ಶೋಕಾಭಿಭೂತಸ್ಯ ಕಾಮಸಂದೀಪನಾನ್ ಸ್ಥಿತಾನ್
ಸೌಮಿತ್ರಿ, ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಕುಟಜ ಮರಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ಕೆಲವು ಮರಗಳು ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ನನ್ನ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಆಸೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೆರಳಿಸುತ್ತವೆ.
ರಜಃ ಪ್ರಶಾನ್ತಂ ಸಹಿಮೋಽದ್ಯ ವಾಯು- ರ್ನಿದಾಘದೋಷಪ್ರಸರಾಃ ಪ್ರಶಾನ್ತಾಃ। ಸ್ಥಿತಾ ಹಿ ಯಾತ್ರಾ ವಸುಧಾಧಿಪಾನಾಂ ಪ್ರವಾಸಿನೋ ಯಾನ್ತಿ ನರಾಃ ಸ್ವದೇಶಾನ್
ಇಂದು ಧೂಳು ಶಾಂತವಾಗಿದೆ, ಗಾಳಿ ಮೃದುವಾಗಿದೆ, ಬೇಸಿಗೆಯ ತಾಪವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ; ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರು ತಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಮ್ಪ್ರಸ್ಥಿತಾ ಮಾನಸವಾಸಲುಬ್ಧಾಃ ಪ್ರಿಯಾನ್ವಿತಾಃ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ಚಕ್ರವಾಕಾಃ। ಅಭೀಕ್ಷ್ಣವರ್ಷೋದಕವಿಕ್ಷತೇಷು ಯಾನಾನಿ ಮಾರ್ಗೇಷು ನ ಸಮ್ಪತನ್ತಿ
ಈಗ ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸರೋವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟಿವೆ; ನಿರಂತರ ಮಳೆಯಿಂದ ದಾರಿಗಳು ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿ, ರಥಗಳು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಕ್ವಚಿತ್ ಪ್ರಕಾಶಂ ಕ್ವಚಿದಪ್ರಕಾಶಂ ನಭಃ ಪ್ರಕೀರ್ಣಾಮ್ಬುಧರಂ ವಿಭಾತಿ। ಕ್ವಚಿತ್ ಕ್ವಚಿತ್ ಪರ್ವತಸಂನಿರುದ್ಧಂ ರೂಪಂ ಯಥಾ ಶಾನ್ತಮಹಾರ್ಣವಸ್ಯ
ಮೋಡಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವು ಕೆಲವಡೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವಡೆ ಕತ್ತಲಾಗಿದೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಆಕಾಶ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ದೊಡ್ಡ ಸಮುದ್ರದ ಶಾಂತ ತಲೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಮಿಶ್ರಿತಂ ಸರ್ಜಕದಮ್ಬಪುಷ್ಪೈ- ರ್ನವಂ ಜಲಂ ಪರ್ವತಧಾತುತಾಮ್ರಮ್। ಮಯೂರಕೇಕಾಭಿರನುಪ್ರಯಾತಂ ಶೈಲಾಪಗಾಃ ಶೀಘ್ರತರಂ ವಹನ್ತಿ
ಸರ್ಜ ಮತ್ತು ಕಡಂಬ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿ, ಬೆಟ್ಟದ ಖನಿಜಗಳಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿರುವ ನೀರು, ನವಿಲುಗಳ ಕೂಗಾಟದೊಂದಿಗೆ ಬೆಟ್ಟದ ನದಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ.
ರಸಾಕುಲಂ ಷಟ್ಪದಸಂನಿಕಾಶಂ ಪ್ರಭುಜ್ಯತೇ ಜಮ್ಬುಫಲಂ ಪ್ರಕಾಮಮ್। ಅನೇಕವರ್ಣಂ ಪವನಾವಧೂತಂ ಭೂಮೌ ಪತತ್ಯಾಮ್ರಫಲಂ ವಿಪಕ್ವಮ್
ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಷಟ್ಪದಗಳು ಸುತ್ತಿರುವ ಜಾಂಬು ಹಣ್ಣುಗಳು ಆಸೆಯಿಂದ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತಿವೆ; ಗಾಳಿಯಿಂದ ಜಜ್ಜಿ, ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣ್ಣಾದ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಿವೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ಪತಾಕಾಃ ಸಬಲಾಕಮಾಲಾಃ ಶೈಲೇನ್ದ್ರಕೂಟಾಕೃತಿಸಂನಿಕಾಶಾಃ। ಗರ್ಜನ್ತಿ ಮೇಘಾಃ ಸಮುದೀರ್ಣನಾದಾ ಮತ್ತಾ ಗಜೇನ್ದ್ರಾ ಇವ ಸಂಯುಗಸ್ಥಾಃ
ಮಿಂಚಿನ ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಬಲಾಕಾ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಖರಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಮೋಡಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಗಜಗಳು ಸಮರಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವಂತೆ ಭಾರೀ ಗುಡುಗಿನಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿವೆ.
ವರ್ಷೋದಕಾಪ್ಯಾಯಿತಶಾದ್ವಲಾನಿ ಪ್ರವೃತ್ತನೃತ್ತೋತ್ಸವಬರ್ಹಿಣಾನಿ। ವನಾನಿ ನಿರ್ವೃಷ್ಟಬಲಾಹಕಾನಿ ಪಶ್ಯಾಪರಾಹ್ಣೇಷ್ವಧಿಕಂ ವಿಭಾನ್ತಿ
ಮಳೆಯ ನೀರಿನಿಂದ ಹಸಿರಾದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು, ನೃತ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿರುವ ನವಿಲುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಾಡುಗಳು, ಮಳೆಯ ಮೋಡಗಳು ಹೋದ ನಂತರ ಅಪರಾಹ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಸಮುದ್ವಹನ್ತಃ ಸಲಿಲಾತಿಭಾರಂ ಬಲಾಕಿನೋ ವಾರಿಧರಾ ನದನ್ತಃ। ಮಹತ್ಸು ಶೃಙ್ಗೇಷು ಮಹೀಧರಾಣಾಂ ವಿಶ್ರಮ್ಯ ವಿಶ್ರಮ್ಯ ಪುನಃ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ
ಭಾರಿ ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತ ಮೋಡಗಳು, ಬಲಾಕಾ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗಾಟದೊಂದಿಗೆ, ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಮೇಘಾಭಿಕಾಮಾ ಪರಿಸಮ್ಪತನ್ತೀ ಸಮ್ಮೋದಿತಾ ಭಾತಿ ಬಲಾಕಪಂಕ್ತಿಃ। ವಾತಾವಧೂತಾ ವರಪೌಣ್ಡರೀಕೀ ಲಮ್ಬೇವ ಮಾಲಾ ರುಚಿರಾಮ್ಬರಸ್ಯ
ಮೋಡಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಹಾರುತ್ತಿರುವ, ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಬಲಾಕಾ ಹಾರವು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಜಜ್ಜಿ ಹೊಳೆಯುವ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಪೌಂಡರಿಕ ಹೂವಿನ ಹಾರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಬಾಲೇನ್ದ್ರಗೋಪಾನ್ತರಚಿತ್ರಿತೇನ ವಿಭಾತಿ ಭೂಮಿರ್ನವಶಾದ್ವಲೇನ। ಗಾತ್ರಾನುಪೃಕ್ತೇನ ಶುಕಪ್ರಭೇಣ ನಾರೀವ ಲಾಕ್ಷೋಕ್ಷಿತಕಮ್ಬಲೇನ
ಹೊಸ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ, ಬಾಲೇಂದ್ರಗೋಪ ಕೀಟಗಳ ಕೆಂಪಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಭೂಮಿ, ಗಾತ್ರವನ್ನು ತಟ್ಟಿದ ಶುಕಪಕ್ಷಿಯ ಬಣ್ಣದಿಂದ, ಲಾಕಿನಿಂದ ರಂಜಿಸಿದ ಉಡುಪು ಹೊತ್ತ ಮಹಿಳೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.
ನಿದ್ರಾ ಶನೈಃ ಕೇಶವಮಭ್ಯುಪೈತಿ ದ್ರುತಂ ನದೀ ಸಾಗರಮಭ್ಯುಪೈತಿ। ಹೃಷ್ಟಾ ಬಲಾಕಾ ಘನಮಭ್ಯುಪೈತಿ ಕಾನ್ತಾ ಸಕಾಮಾ ಪ್ರಿಯಮಭ್ಯುಪೈತಿ
ನಿದ್ರೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೇಶವನ ಮೇಲೆ ಬರುವುದು, ನದಿ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗರವನ್ನು ಸೇರುವದು, ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಬಲಾಕಾ ಮೋಡವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು, ಪ್ರೇಮಭರಿತ ಕನ್ಯೆ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನ ಬಳಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೋಗುವುದು.
ಜಾತಾ ವನಾನ್ತಾಃ ಶಿಖಿಸುಪ್ರನೃತ್ತಾ ಜಾತಾಃ ಕದಮ್ಬಾಃ ಸಕದಮ್ಬಶಾಖಾಃ। ಜಾತಾ ವೃಷಾ ಗೋಷು ಸಮಾನಕಾಮಾ ಜಾತಾ ಮಹೀ ಸಸ್ಯವನಾಭಿರಾಮಾ
ಕಾಡಿನ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ; ಕಡಂಬ ಮರಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿವೆ; ಎಮ್ಮೆಗಳಂತೆ ಹಸುಗಳು, ಎತ್ತುಗಳು ಕೂಡ ಸಂತೋಷದಿಂದಿವೆ; ಭೂಮಿ ಸುಂದರವಾದ ಬೆಳೆಯ ಹೊಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಹನ್ತಿ ವರ್ಷನ್ತಿ ನದನ್ತಿ ಭಾನ್ತಿ ಧ್ಯಾಯನ್ತಿ ನೃತ್ಯನ್ತಿ ಸಮಾಶ್ವಸನ್ತಿ। ನದ್ಯೋ ಘನಾ ಮತ್ತಗಜಾ ವನಾನ್ತಾಃ ಪ್ರಿಯಾವಿಹೀನಾಃ ಶಿಖಿನಃ ಪ್ಲವಂಗಮಾಃ
ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ, ಮೋಡಗಳು ಸುರಿಯುತ್ತಿವೆ, ಗಜಗಳು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿವೆ, ಕಾಡಿನ ಅಂಚುಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ; ಅವುಗಳು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿವೆ, ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿವೆ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಿಯರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನವಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕೋತಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಹಾಳಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ.
ಧಾರಾನಿಪಾತೈರಭಿಹನ್ಯಮಾನಾಃ ಕದಮ್ಬಶಾಖಾಸು ವಿಲಮ್ಬಮಾನಾಃ। ಕ್ಷಣಾರ್ಜಿತಂ ಪುಷ್ಪರಸಾವಗಾಢಂ ಶನೈರ್ಮದಂ ಷಟ್ಚರಣಾಸ್ತ್ಯಜನ್ತಿ
ಮಳೆಬಿಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದಾಡಲ್ಪಟ್ಟು, ಕದಂಬ ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಆರು ಕಾಲುಗಳ ಜೀವಿಗಳು, ಹೊಸ ಹೂವಿನ ಗಾಢ ರಸವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸೇದಿಕೊಂಡು, ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತವೆ.
ಅಙ್ಗಾರಚೂರ್ಣೋತ್ಕರಸಂನಿಕಾಶೈಃ ಫಲೈಃ ಸುಪರ್ಯಾಪ್ತರಸೈಃ ಸಮೃದ್ಧೈಃ। ಜಮ್ಬೂದ್ರುಮಾಣಾಂ ಪ್ರವಿಭಾನ್ತಿ ಶಾಖಾ ನಿಪೀಯಮಾನಾ ಇವ ಷಟ್ಪದೌಘೈಃ
ಜಾಂಬೂ ಮರಗಳ ಕೊಂಬೆಗಳು, ಕೆಂಪು ಪುಡಿ ರಾಶಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ, ರಸ ತುಂಬಿದ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಆರು ಕಾಲುಗಳ ಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಹೀರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿವೆ.
ತಡಿತ್ಪತಾಕಾಭಿರಲಂಕೃತಾನಾ- ಮುದೀರ್ಣಗಮ್ಭೀರಮಹಾರವಾಣಾಮ್। ವಿಭಾನ್ತಿ ರೂಪಾಣಿ ಬಲಾಹಕಾನಾಂ ರಣೋತ್ಸುಕಾನಾಮಿವ ವಾರಣಾನಾಮ್
ಮಿಂಚಿನ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಭಾರೀ ಗರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೋಡಗಳ ರೂಪಗಳು, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಗಜಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.