ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ, ನೀನು ನೋಡು, ಈ ಪಂಪಾ ಸರೋವರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸುಗಂಧಿತ ಕಮಲಗಳನ್ನು! ಅವು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿವೆ. ಪಂಪಾ ಸರೋವರವು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಕಮಲ ಮತ್ತು ನೀಲಾಂಬುಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಹंसಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತುಂಬಿವೆ, ಸುಗಂಧಿತ ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ. ಪಂಪಾ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ; ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಮಲಗಳ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಜೇನುಗೂಸುಗಳು ತಟ್ಟಿದಾಗ, ಅವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಯುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿವೆ. chakravaka ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸದಾ ಈ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿವೆ; ವನ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗುಡ್ಡಗಳು ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ನೀರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಂಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಲೆಗಳು ಕಮಲಗಳನ್ನು ತಟ್ಟಿದಾಗ, ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ. ಆದರೆ, ವೈದೇಹಿಯನ್ನೇ ಕಾಣದೆ—ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಮಲದ ದಳಗಳಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿವೆ, ಅವಳು ನನಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಮಲದಂತೆ—ನಾನು ಜೀವಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲ. ಅಯ್ಯೋ, ಈ ಕಾಮನೆ ಎಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ! ಅವಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಅವಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದೆ; ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಈ ಕಾಮನೆ ನನಗೆ ಬರುವುದನ್ನು ನಾನು ಸಹಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ವಸಂತ ಋತು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ದುಃಖದಿಂದ ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವಳೊಂದಿಗೆ ನನಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡಿದ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳು ಈಗ ಅವಳಿಲ್ಲದೆ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕಮಲದ ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ, ಅವು ಸೀತೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳಂತೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ. ಕಮಲದ ರೇಖೆಗಳ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಗಾಳಿ ಮರಗಳ ನಡುವೆ ಹರಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಸೀತೆಯ ನಿಡುಸುವಂತೆ, ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಯೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸುಮಿತ್ರೆಯ ಮಗನೇ, ಪಂಪಾ ಗುಡ್ಡಗಳ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವನ್ನು ನೋಡು—ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಿಕಾರ ಮರಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿವೆ. ಈ ಪರ್ವತ ರಾಜನು, ವಿವಿಧ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ, ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅದ್ಭುತ ಧೂಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗುಡ್ಡದ ಶೈಲಿಗಳು, ಸುಮಿತ್ರೆಯ ಮಗನೇ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಎಲೆ ಇಲ್ಲದ, ಸುಂದರ ಕಿಂಶುಕ ಮರಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಪಂಪಾ ದಡದಲ್ಲಿ, ಮರಗಳು ಜೇನು ಸುಗಂಧದಿಂದ ತೊಡಗಿವೆ: ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಮಲ್ಲಿಕಾ, ಕಮಲ, ಕರವೀರ—all blooming. ಕೇತಕಿ ಮತ್ತು ಸಿಂದುವರ ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಮರಗಳು, ಮಧವಿ ಲತೆಗಳು, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಗಿಡಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚಿರಿಬಿಲ್ವ, ಮಧುಕ, ವಂಜುಲ, ಬಕುಲ, ಚಂಪಕ, ತಿಲಕ ಮತ್ತು ನಾಗ ಮರಗಳು—all blooming. ಪದ್ಮಕ ಮರಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿವೆ; ನೀಲಿ ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಅಶೋಕ ಮರಗಳು, ಲೋಧ್ರ ಮರಗಳು ಸಿಂಹದ ಗರಿಯಂತೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಗುಡ್ಡದ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅಂಕೋಲ, ಕುರಂಟ, ಚೂರ್ಣಕ, ಪಾರಿಭದ್ರ, ಮಾವು, ಪಾಟಲ, ಕೋವಿದಾರ—all flowering trees. ಮುಚುಕಂದ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ ಮರಗಳು ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ; ಕೇತಕಿ, ಉದಾಲ, ಶಿರಿಷ, ಶಿಂಶಪಾ, ಧವಾ ಮರಗಳು ಕೂಡ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಶಾಲ್ಮಲಿ ಮತ್ತು ಕಿಂಶುಕ ಮರಗಳು, ಕೆಂಪು ಕುರಬಕ, ತಿನಿಶ, ನಕ್ತಮಾಲ, ಚಂದನ, ಸ್ಯಂದನ—all blooming trees. ಹಿಂತಾಲ, ತಿಲಕ, ನಾಗ ಮರಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿವೆ; ಹೂವಿನ ಲತೆಗಳು ಮರಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಜಾಲಾಡುತ್ತಿವೆ. ಸೌಮಿತ್ರಿಯೇ, ನೋಡು—ಪಂಪಾದ ಸುಂದರ ಮರಗಳು ಗಾಳಿಯಿಂದ ದಡಿವಾಡುತ್ತಿವೆ; ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ, ಅವರ ಶಾಖೆಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿವೆ. ಲತೆಗಳು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಸುಂದರ ಸ್ತ್ರೀಯಂತೆ, ಮರದಿಂದ ಮರಕ್ಕೆ, ಪರ್ವತದಿಂದ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ, ಕಾಡಿನಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ. ಗಾಳಿ ಅನೇಕ ಸುಗಂಧಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಿ ಬೀಸುತ್ತಿದೆ; ಕೆಲವು ಮರಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ಅವರ ಸುಗಂಧ ಜೇನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮರಗಳು ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ಅವು ಗಾಢ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; "ಇದು ಹೊಸದು, ಇದು ಸಿಹಿ, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ," ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಜೇನುಗೂಸು ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿ ತೊಡಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಮರೆಯಾಗಿ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಹಾರುತ್ತದೆ; ಈ ಜೇನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ಜೇನುಗೂಸು ಪಂಪಾದ ದಡದ ಮರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಭೂಮಿ, ಸ್ವತಃ ಬಿದ್ದ ಹೂವಿನ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಶಿಲಾ ಹಾಸಿಗೆಯಂತೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸೌಮಿತ್ರಿಯೇ, ಆ ಪರ್ವತ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ, ಶಿಲೆಗಳು ಹೂವಿನ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ವಿಶಾಲವಾಗಿ, ಚಿನ್ನದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸೌಮಿತ್ರಿಯೇ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ; ಹೂವಿನ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಮರಗಳು ಜೇನುಗೂಸುಗಳ ಗೂಂಜನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿವೆ; ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಕರೆಯುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಅವರ ಶಾಖೆಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿವೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾರಂಡವ ಪಕ್ಷಿ, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದೆ; ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದೆ, ಕಾಮನೆಗೆ ಉರಿಯುವಂತೆ. ಈ ಮಂದಾಕಿನಿಯ ಸುಂದರ ರೂಪವು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ; ಅವಳ ಗುಣಗಳು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಅವು ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಯಾದರೆ, ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮೆಯಾದ ಸೀತೆಯನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ, ಮತ್ತು ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ, ರಘುವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ಇಂದ್ರನ ಲೋಕವನ್ನೂ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಸುಂದರ ತೂಗಾಡುಗಳಲ್ಲೇ ಆನಂದಿಸಿದರೆ, ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಚಿಂತೆಯೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತೊಂದು ಬಯಕೆ ಕೂಡ ಮೂಡುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹೂವುಗಳ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಮರಗಳು, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯಳಿಲ್ಲದೆ, ನನಗೆ ದುಃಖದ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸೌಮಿತ್ರಿಯೇ, ನೋಡು, ಈ ತಂಪಾದ ನೀರು ಕಮಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; chakravaka ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಂಡವ ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಪಂಪಾ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ; ಪ್ಲವ ಮತ್ತು ಕ್ರೌಂಚ ಪಕ್ಷಿಗಳು ತುಂಬಿವೆ, ಮಹಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ, ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅನೇಕ ಸುಂದರ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹಾಡುತ್ತಿವೆ, ಅವು ನನ್ನ longing ಅನ್ನು ಉರಿಯುತ್ತಿವೆ; ನಾನು ನನ್ನ ಕಪ್ಪು, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಪ್ರಿಯಳನ್ನು, ಚಂದ್ರಮುಖಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವು ಸುಂದರ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿವೆ; ನಾನು ವೈದೇಹಿಯೊಂದಿಗೆ, ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಯುವ ಜಿಂಕೆಯಂತೆ, ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಅವು ಇಲ್ಲಿ-ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೋವು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ.