ವಾಲ್ಮೀಕಿರಾಮಾಯಣಮ್

ವಿವಾಹ ಮಹೋತ್ಸವದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ, ದಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಗಳೂ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ವಸಿಷ್ಠ ಮುನಿಯವರು ದಶರಥರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ದಶರಥ ಮಹಾರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ, “ಓ ಮಹರ್ಷಿಯರೇ, ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಾಯಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿ. ನನ್ನ ಪುತ್ರಿಯರು ವಿವಾಹ ವೇದಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಉಜ್ವಲ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಈಗಲೇ ವೇದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಎಲ್ಲವೂ ವಿಘ್ನವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯಲಿ, ವಿಳಂಬ ಏಕೆ?” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಜನಕನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ದಶರಥನು ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರನ್ನು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಆಗ ವಿದೇಹಾಧಿಪತಿ ಜನಕನು ವಸಿಷ್ಠರಿಗೆ, “ಓ ಧರ್ಮಜ್ಞ ಮಹರ್ಷಿಯರೇ, ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನೆರವೇರಿಸಿರಿ” ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿದರು. ರಾಮಚಂದ್ರನ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ವಸಿಷ್ಠರು “ತದಸ್ತು” ಎಂದು ಸಮ್ಮತಿಸಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಶತಾನಂದರನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ವೇದಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ವೇದಿಯನ್ನು ಸುಗಂಧಮಯ ಹೂವಿನಿಂದ, ಬಂಗಾರದ ಪಾತ್ರೆಗಳಿನಿಂದ, ಮೊಳಕೆ ಇದ್ದ ಕಲಶಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಭಕ್ಷ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಧೂಪದ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಶಂಖಗಳು, ಅರ್ಘ್ಯಪಾತ್ರೆಗಳು, ಹಾರಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಜೋಡಿಸಿದರು. ಹುರಿದ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಅನ್ನ, ದರ್ಭೆ ಹಾಸು, ಎಲ್ಲವೂ ಮಂತ್ರೋಚ್ಛಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ನಂತರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಆಗ ಸೀತೆಯನ್ನು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ರಾಮಚಂದ್ರನ ಎದುರು, ಅಗ್ನಿಯ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲಾಯಿತು. ಜನಕ ಮಹಾರಾಜನು ರಾಮನಿಗೆ, “ಇವಳು ನನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಸೀತೆ, ನಿನ್ನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ. ಅವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು. ಸೀತೆಯು ಪತ್ನಿವ್ರತೆಯಾಗಿ ಸದಾ ನಿನ್ನ ನೆರಳಂತೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಇರಲಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಮಾತುಗಳ ನಂತರ, ಜನಕನು ಮಂತ್ರಜಪದಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕೃತವಾದ ನೀರನ್ನು ರಾಮನ ಕೈಗೆ ಚೆಲ್ಲಿದರು. ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಳು “ಶುಭಮಸ್ತು, ಶುಭಮಸ್ತು!” ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಿಂದ ದಿವ್ಯ ಪுஷ್ಪವೃಷ್ಟಿ, ದಂಡಿಗಾಳ ಶಬ್ದ, ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಬಂದವು. ಸೀತೆಯನ್ನು ಮಂತ್ರಜಲದಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿ ರಾಮನಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಜನಕನು ಸಂತೋಷದಿಂದ, “ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ನೀನು ಬಾ; ನಾನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಉರ್ಮಿಳೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು” ಎಂದರು. ನಂತರ ಭರತನಿಗೆ, “ಓ ರಘುವಂಶದ ಹರ್ಷ, ಮಂದವಿಯನ್ನು ನೀನು ಸ್ವೀಕರಿಸು” ಎಂದರು. ಶತ್ರುಘ್ನನಿಗೆ, “ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಶತ್ರುಘ್ನ, ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ನೀನು ಸ್ವೀಕರಿಸು” ಎಂದರು. “ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸದ್ಗುಣಿಗಳೂ, ವ್ರತಸ್ಥರೂ ಆಗಿದ್ದೀರಿ. ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗದಂತೆ ಪತ್ನಿಯರ ಕೈ ಹಿಡಿಯಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಜನಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಭರತ, ಶತ್ರುಘ್ನರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದರು. ವಸಿಷ್ಠರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಸಹೋದರರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು, ವೇದಿಯನ್ನು, ರಾಜನನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದರು. ರಘುವಂಶಜರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಿಂದ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಪుష್ಪವೃಷ್ಟಿ, ದಿವ್ಯ ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿ, ಅಪ್ಸರೆಯರ ನೃತ್ಯ, ಗಂಧರ್ವರ ಗಾಯನ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆ ವಿವಾಹ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ದಿವ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ವಿವಾಹದ ನಂತರ, ಅವರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ನಂತರ ರಾಮಾದಿ ರಘುವಂಶಜರು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ರಾಜನು, ಋಷಿಗಳು, ಬಂಧುಗಳು, ಎಲ್ಲರೂ ಅವರಿಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ, ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಬಾಳಕಾಂಡದ ಎಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯ ಸರ್ಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಮಹರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಇಬ್ಬರು ರಾಜರಿಗೆ ವಿದಾಯ ನೀಡಿ, ಉತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳೆಡೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಮಾಡಿದರು. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಹೋದ ನಂತರ, ದಶರಥನು ವಿದೇಹರಾಜನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ವೇಗವಾಗಿ ತನ್ನ ಅಯೋಧ್ಯೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು. ಆಗ ವಿದೇಹಾಧಿಪತಿ ಜನಕನು ಅಪಾರವಾದ ವರಹಣವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು—ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಸುಗಳು, ಉತ್ತಮ ಉಣ್ಣೆಯ ಚದರಗಳು, ರೇಷ್ಮೆಗಳು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ರಥಗಳು, ಪಾದಾತಿ ಸೇನೆ—all of divine appearance. ನೂರಾರು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು, ಅವರೊಡನೆ ಉತ್ತಮ ದಾಸ ದಾಸಿಯರನ್ನು, ಬಂಗಾರ, ಸುಧಾರಿತ ಬಂಗಾರ, ಮುತ್ತು, ಪವಳ—all these were given as gifts. ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೊಟ್ಟು, ರಾಜನು ಅಯೋಧ್ಯಾಧಿಪತಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದರು. ಮಿಥಿಲಾಧಿಪತಿ ತನ್ನ ಮಿಥಿಲಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ದಶರಥನು ತನ್ನ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ, ಮುನಿಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಯಾನಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೂಗಿದವು, ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದವು. ಇದನ್ನು ಕಂಡ ದಶರಥನು ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಕೇಳಿದರು: “ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಿವೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿವೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.