ವಾಲ್ಮೀಕಿರಾಮಾಯಣಮ್

ಕಾಮ ಮತ್ತು ಆಸೆಗಳಿಂದ ಆವರ್ತಿತನಾಗಿ, ತನ್ನೊಳಗಿನ ಈ ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿ ಎದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ವಿಷಾದದಿಂದ ಉಸಿರಾಡಿದರು. ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ತುಂಬಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಅಪ್ಸರೆಯಾದ ಮೇನಕೆಯನ್ನು, ಕುಶಿಕ ಪುತ್ರನು ಮೃದುವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಬಳಿಕ, ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು, ಸ್ವಯಂ ನಿಯಮವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ, ಸ್ವವನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ, ಉತ್ತರದ ಪರ್ವತದತ್ತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಕೌಶಿಕಿ ನದಿಯ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಅವರು, ಅಪಾರವಾದ ಮತ್ತು ಸಾಧಿಸಲು ಬಹು ಕಠಿಣವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭೀಕರವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಉತ್ತರದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಾಗ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಭಯ ಹೊಮ್ಮಿತು. ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸೇರಿ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದರು—“ಕುಶಿಕ ಪುತ್ರನು ಮಹರ್ಷಿ ಎಂಬ ಗೌರವದ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ” ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ದೇವತೆಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರು, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಚನ ನೀಡಿದರು: “ಬಾ ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಭೀಕರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.” “ನೀನು ಮಹಾನ್ ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗು” ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ತಲೆಬಾಗಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ನಾನು ನನ್ನ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅರ್ಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಎಂಬ ಅಪೂರ್ವ ಬಿರುದನ್ನು ನೀವು ನನಗೆ ಘೋಷಿಸಿದರೆ, ನಾನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನಾಗುತ್ತೇನೆ.” ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಉತ್ತರಿಸಿದ: “ನೀನು ಇನ್ನೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಯಿಸಿಲ್ಲ. ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿಯು ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯತ್ನಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ದೇವತೆಗಳು ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಪಾಂಚಾಗ್ನಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಗೇ ನಿಂತು, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ-ಹಗಲು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ, ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭೀಕರವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಈ ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಭಯ ಮತ್ತು ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಇಂದ್ರನು, ಮಾರುತ್ತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಲೆಂದು ಅಪ್ಸರೆಯಾದ ರಂಭೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಈಗ, ಬಾಳಕಾಂಡದ ಮಹಾ ರಾಮಾಯಣದ ಅರುವತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಸರ್ಗವನ್ನು ಕೇಳು. ಇಂದ್ರನು ರಂಭೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ರಂಭೆ, ಇದು ದೇವತೆಗಳ ಮಹತ್ತರ ಕಾರ್ಯ. ನೀನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಕುಶಿಕ ಪುತ್ರನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಮಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಮೋಹವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಕು.” ಸಹಸ್ರನೇತ್ರ ಇಂದ್ರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಂಭೆ, ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು: “ದೇವರೆ, ಈ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಭಯಾನಕನು. ಅವನು ನನಗೆ ಭೀಕರವಾದ ರೋಷವನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು, ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಭಯವಾಗಿದೆ, ದೇವರೆ, ದಯಮಾಡಿ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.” ಅವಳ ಈ ಭಯಭೀತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಇಂದ್ರನು, “ಭಯಪಡ ಬೇಡ, ರಂಭೆ. ನಿನ್ನಿಗೆ ಕ್ಷೇಮವಾಗಲಿ. ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸು” ಎಂದು ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದನು. “ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸುಂದರ ವೃಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ನಾನು ಕಾಮದೇವನೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತೇನೆ, ಕೋಯಿಲೆಯ ಹಾಡು ಅವನ ಹೃದಯವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲಿ. ನೀನು ನಾನಾ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಿ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಕುಶಿಕನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚಂಚಲಗೊಳಿಸು.” ಇಂದ್ರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಂಭೆ, ಅಪೂರ್ವವಾದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನಲಿವಿನಿಂದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಕೋಯಿಲೆಯ ಮಧುರ ಗಾನವು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಕಿವಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು; ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿತು, ಅವರು ರಂಭೆಯ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಗಾನ, ಆ ಅಪೂರ್ವ ನಾದ, ಮತ್ತು ರಂಭೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಮನಸ್ಸು ಸಂಶಯದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತು. ಇದು ಇಂದ್ರನ ಕಾರ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಮಹರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು, ಕೋಪದಿಂದ ರಂಭೆಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದರು: “ನಾನು ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಮೋಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ರಂಭೆ, ನೀನು ದಶಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶಿಲೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ನನ್ನ ಶಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಳಾಗಲು, ಬೃಹತ್ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವನು.” ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು, ತಮಗಿಂತಲೂ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದೆ, ತಮ್ಮೊಳಗಿನ ವ್ಯಥೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು. ಅವರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಶಾಪದಿಂದ ರಂಭೆ ಕೂಡಲೇ ಶಿಲೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತಳಾದಳು; ಮಹರ್ಷಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕಾಮದೇವನು ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು. ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಮಹಾತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಇನ್ನೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ತಪಸ್ಸು ಭಂಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಅಶಾಂತವಾಯಿತು; “ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ಕೋಪಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮಾತಾಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪಮಾಡಿದರು. “ಅಥವಾ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಸಿರಾಡದೆ ಇರುತ್ತೇನೆ; ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಯಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನು ಒಣಗಿಸಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುವವರೆಗೆ, ನಾನು ಉಸಿರಾಡದೆ, ಊಟವಿಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇರುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ನನ್ನ ದೇಹವು ನಾಶವಾಗದು.” ಹೀಗೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು, ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವವಾದ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಇದು ಬಾಳಕಾಂಡದ ಮಹಾ ರಾಮಾಯಣದ ಐವತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಬಳಿಕ, ರಾಮಾ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ತೆರಳಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾಉನ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ತಪಸ್ಸು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗಲೂ, ಅನೇಕ ಅಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಕಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು.