ವಾಲ್ಮೀಕಿರಾಮಾಯಣಮ್

ಅಮೋಘ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ಶುನಃಶೇಪನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು, ಹೇ ರಘುವಂಶಜ. ರಾಜನು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಶುನಃಶೇಪನು ಪುಣ್ಯ ಪುಷ್ಕರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮಹರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರನ್ನು ಕಂಡನು. ಆತನು ಬಾಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತ, ಮುಖವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಅಣ್ಣನಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಋಷಿಗಳೊಡನೆ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಶುನಃಶೇಪನು ಋಷಿಯ ಮಡಿಲಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ದುಃಖದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನನಗೆ ತಾಯಿ ಇಲ್ಲ, ತಂದೆ ಇಲ್ಲ, ಬಂಧುಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಸಹೋದರರೂ ಇಲ್ಲ. ಹೇ ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ನೀನು ಧರ್ಮದ ಮೂಲಕ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ನೀನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಶ್ರಯ ಹಾಗೂ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು, ನೀನು ನನ್ನ ಆಶ್ರಯವಾಗಬೇಕು. ರಾಜನು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲಿ, ನಾನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಲಿ. ಪರಮ ತಪಸ್ಸು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಲಿ. ನಾನು ರಕ್ಷಕರಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ದಯಾಳು ಹೃದಯದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪಾಪದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು, ತಂದೆಯು ಮಗನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು." ಶುನಃಶೇಪನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಅವನಿಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ನೀಡಿದನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪುತ್ರರತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ತಂದೆಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸದಾ ಉತ್ತಮಕಾಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ, ಪರಲೋಕದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾನೆ—ಈಗ ಆ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಮುನಿಪುತ್ರನು ನನ್ನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳೇ, ಅವನಿಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ. ನೀವು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದೀರಿ, ರಾಜನ ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಬಲಿಯಾಗಬೇಕು, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ. ಶುನಃಶೇಪನಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಯಜ್ಞವು ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ನನ್ನ ಮಾತು ಕೂಡ ಸತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ." ಮಹರ್ಷಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವರ ಪುತ್ರರು, ಮಧುಚ್ಛಂದನನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಅಶ್ರುಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು: "ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಇತರರ ಮಗನನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೀಯೆ? ಇದು ಯುಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ನಾಯಿಮಾಂಸವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಇದು ಅಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ." ಪುತ್ರರ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೇಳಿದರು: "ನೀವು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೀರಾದರೂ ಇದು ಧರ್ಮಕ್ಕೂ ವಿರೋಧವಾಗಿದೆ; ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದೀರಿ, ಇದು ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಹೃದಯವನ್ನೇ ಹಲ್ಲುವಂತಿದೆ. ನೀವು ವಸಿಷ್ಠ ವಂಶದವರಂತೆ ಜನ್ಮದಿಂದ ನಾಯಿಮಾಂಸವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವಿರಿ; ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತೀರಿ." ಮಹರ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ, ದುಃಖಿತನಾದ ಶುನಃಶೇಪನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡಿ, ಅವನ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹಿತವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. "ಪವಿತ್ರ ದಾರಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸಿ, ಕೆಂಪು ಹೂಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ವಿಷ್ಣು ಯಜ್ಞಸ್ತಂಭದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸು. ಅಮ್ಬರೀಷನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ದಿವ್ಯ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಠಿಸು; ಆಗ ನೀನು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಿ," ಎಂದರು. ಶುನಃಶೇಪನು ಆ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ರಾಜ ಅಮ್ಬರೀಷನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. "ಮಹಾರಾಜನೇ, ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ನಾವು ಬೇಗ ಹೋಗೋಣ; ಮಹಾರಾಜ, ನಿನ್ನ ವ್ರತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಯಜ್ಞದ ಸಮಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸು," ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಮಹರ್ಷಿಪುತ್ರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಜನು ಯಜ್ಞವಾಟಿಕೆಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋದನು. ಯಜ್ಞದ ಆಚಾರ್ಯರ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ರಾಜನು ಬಲಿಯನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಿ, ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊದಿಸಿ, ಯಜ್ಞಸ್ತಂಭಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದರು. ಹೀಗೆ ಬಂಧಿತನಾದ ಶುನಃಶೇಪನು ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದನು. ಆಗ ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳ ಇಂದ್ರನು, ಆ ಗುಪ್ತ ಸ್ತುತಿಗೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಶುನಃಶೇಪನಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಅಂತೆಯೇ, ರಾಜನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಅಪಾರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತಾಯಿತು, ಹೇ ರಾಮಾ, ಇಂದ್ರನ ಕೃಪೆಯಿಂದ. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಕೂಡ ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ತಪಸ್ಸನ್ನು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಸಿದನು. ಈಗ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ರಾಮಾಯಣದ ಬಾಲಕಾಂಡದ ಅರವತ್ತಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳು. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ತಪಸ್ಸು ಪೂರೈಸಿದ ಮೇಲೆ, ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಮಹರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಸ್ನಾನಮಾಡಿದ ಮಹರ್ಷಿಗೆ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಯಸಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮನು, ಅಪಾರ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಹೀಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳಿದರು: "ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಋಷಿಯಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ಧನ್ಯನು." ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ದೇವಾಧಿದೇವನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು; ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು. ಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಅಪ್ಸರಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಮೆನಕಾ ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಬಂತಳು. ಕುಶಿಕನ ಪುತ್ರನು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಮಯನೂ ಆಗಿದ್ದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು, ಆ ಮೆನಕೆಯನ್ನು ಮೋಡದೊಳಗಿನ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಅದ್ಭುತ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದನು. ಕಾಮದ ಗರ್ವದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, "ಸ್ವಾಗತ ಅಪ್ಸರೆಯೇ! ನನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇರು," ಎಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು. "ನನಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡು, ಸುಂದರಿಯೇ, ನಾನು ಕಾಮದಿಂದ ಮುಗ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ," ಎಂದನು. ಆಕೆ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸವನ್ನಿಟ್ಟಳು. ಆಕೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಭಾರಿ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾಯಿತು, ಹೇ ರಾಘವ, ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಹೀಗೆ ಹೋದವು. ಆ ವರ್ಷಗಳೆಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಶಾಂತ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸುಖಕರವಾಗಿ ಕಳೆದವು. ಆ ಸಮಯ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಮಹರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಲಜ್ಜೆ, ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು; ಆತನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೋಪದಿಂದ ಹೀಗೆ ಯೋಚನೆ ಉದಯವಾಯಿತು: "ಇದು ದೇವತೆಗಳ ಕೆಲಸ, ನನ್ನ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಹಾ ಅಪಹರಣ; ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಹೀಗೆ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಎಂಬಂತೆ ಹೋದವು.