ವಾಲ್ಮೀಕಿರಾಮಾಯಣಮ್

ರಾಜಾ ತ್ರಿಶಂಕು ತನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ, “ಮಹಾನುಭಾವನೆ, ನಾನು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪಾಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವಿನಿಂದ ಜನರನ್ನು ಧರ್ಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಗುಣದಿಂದ ಮಹಾತ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ನಾನು ಸದಾ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಇಚ್ಛೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೂ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಹಿರಿಯರು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತರಾಗಿಲ್ಲ. ನಾನು ಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನ ಫಲವಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಬಹಳ ದುಃಖಪಡುವವನಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಅಡಗಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಮಹಾನುಭಾವನೆ, ನೀವು ನನ್ನಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ನನಗೆ ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯ ಇಲ್ಲ; ಬೇರೆ ಶರಣಾರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲ; ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕಬೇಕು,” ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿದನು. ಇದಾದಮೇಲೆ, ಬಾಲಕಾಂಡದ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ ಐವತ್ತೊಂಭತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಕುಶಿಕ ಪುತ್ರ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ರಾಜನಿಗೆ, ಆ Chandala ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ತ್ರಿಶಂಕುವಿಗೆ, ದಯೆಯಿಂದ ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು: “ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ರಾಜನೇ, ಸ್ವಾಗತ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲೆ. ನಾನು ನಿನ್ನಿಗೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ; ಭಯಪಡಬೇಡ, ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ. ನಾನು ಎಲ್ಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೆರವಿರುವವರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತೇನೆ; ನಂತರ ನೀನು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು. ಗುರು ಶಾಪದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಈ ರೂಪದಲ್ಲೇ, ನೀನು ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರಬಹುದು. ರಾಜನೇ, ನೀನು ಕುಶಿಕ ಪುತ್ರನಾದ ನನ್ನ ಬಳಿ ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಸ್ವರ್ಗವು ನಿನ್ನ ಕೈಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ತನ್ನ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಯಜ್ಞದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು. ನಂತರ ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾ, “ನನ್ನ ಆದೇಶದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ವಸಿಷ್ಠರೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಳ್ಳಿರಿ. ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರಾದ ಯಜ್ಞಕರ್ತರು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮಾತಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಬಯಸುವವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬರಲಿ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೆಲವರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು; ಆದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಟರು. ಅದಾದಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು ಸೇರಿ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವರು ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು; ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜರು ಆಗಮಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದರು, ಆದರೆ ಮಹೋದಯದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ವಸಿಷ್ಠರು, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು: “ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ನಾನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರಿ: ಚಂಡಾಲನಿಗೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಯಜ್ಞಕರ್ತರಾಗುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ದೇವ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಹವನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವರು? ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಹಾತ್ಮರು ಚಂಡಾಲನ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ ಹೇಗೆ ಬಾಳಬಹುದು? ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ಹೇಗೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ?” ಎಂದು ಕೋಪದಿಂದ ಕಟುಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ಎಲ್ಲ ವಸಿಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಮಹೋದಯದವರು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದರು; ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿಸಿ, “ನಾನು ನಿರ್ದೋಷಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆ ದುಷ್ಟರು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಭಸ್ಮವಾಗುವರು; ಇಂದು ಕಾಲದ ಪಾಶದಿಂದ ಯಮ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವರು. ಏಳು ನೂರು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ಅವರು ಮೃತಪಾಸರಾಗಿರಲಿ; ನಾಯಿಯ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನುವವರು, ನಿರ್ದಯರು, ಮುಷ್ಟಿಕ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿರಲಿ. ಕೆಟ್ಟ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮಾನವ ಗೌರವವಿಲ್ಲದೆ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡಲಿ; ಮಹೋದಯನು, ನಿರ್ದೋಷಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ನನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದನು— ಅವನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂದಿತನಾಗಲಿ; ಅವನು ನಿಷಾದನಾಗಿ, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ದಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿಯಲಿ. ನನ್ನ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅವನು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡಲಿ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿ ನಿಶ್ಶಬ್ದನಾದನು. ಇದಾದಮೇಲೆ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ ಅರವತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ವಸಿಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಮಹೋದಯದವರು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಕ್ತಿಹೀನರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಮಹರ್ಷಿಗಳ ನಡುವೆ ಹೇಳಿದನು: “ಇವನು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತ್ರಿಶಂಕು; ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ, ದಾನಶೀಲ; ಅವನು ನನ್ನ ಬಳಿ ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಈ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ದೇವಲೋಕವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ನೀವು ನನ್ನೊಡನೆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು,” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಸೇರಿದರು; ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವರು, “ಕುಶಿಕ ವಂಶದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ತೀವ್ರ ಕ್ರೋಧದ ಋಷಿ; ಅವನು ಹೇಳಿದದ್ದನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಲೇಬೇಕು; ಅವನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಸಮಾನ, ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಶಾಪ ನೀಡಬಹುದು,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ಆದುದರಿಂದ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ತ್ರಿಶಂಕು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರಲು ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸೋಣ,” ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅದಾದಮೇಲೆ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು; ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಆಗಿ ಯಜ್ಞದ ಪ್ರಧಾನ ಯಜ್ಞಕರ್ತನಾದನು; ಇತರ ಯಜ್ಞಕರ್ತರು, ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರು, ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಯಂತೆ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಯಜ್ಞದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವಾಯಿತು. ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ದೇವತೆಗಳ ಪಾಲಿಗಾಗಿ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ನೆರವಾಯಿತು; ಆದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ.