ಲಂಕಾಪುರಿ, ಹಿಂದೆ ಶುಭಮಯ ಉತ್ಸವಗಳಿಂದ ನಿಂತು, ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಆ ನಗರ, ಈಗ ಪತಿಯನ್ನೊಳಗೊಳ್ಳದ ಹೆಣದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ಬೇಗನೆ, ದುಃಖದಿಂದ ಬಾಧಿತವಾದ ರಾಕ್ಷಸಿಯರ ಅಳಲು ನನಗೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಸೀತೆಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಲಂಕಾ ಈಗ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಆಕೆಯ ಪ್ರಕಾಶ ಮಗ್ಗಳಿದಿದೆ; ಪ್ರಮುಖ ರಾಕ್ಷಸರು ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ರಾಮನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಈ ನಗರ ದಹನವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಸೀತೆಯ ಮನಸ್ಸು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದೆ. "ಅದ್ಭುತ ಶೂರನಾದ ರಾಮನು, ರಕ್ತವರ್ಣದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವೆನೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತೋ!" ಎಂದು ಆಕೆ ಪಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಈ ಕ್ರೂರ, ಧಿಕ್ಕೃತ ರಾವಣನಿಂದ ನನಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ಸಮಯ ಈಗ ಬಂದಿದೆ. ಅವನು ನನಗೆ ವಿಧಿಸಿದ ಮರಣವೂ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ; ಈ ಪಾಪಿ ರಾತ್ರಿಯ ವಾಸಿಗಳು ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅಧರ್ಮದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಅನರ್ಥವೇ ಈಗ ಸಂಭವಿಸಲಿದೆ; ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕರಾದ ಈ ರಾಕ್ಷಸರು ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ? ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ನನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಬೆಳಗಿನ ಉಪಹಾರದಂತೆ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಬಹುದು; ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡುವ ಭಾಗ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ಬದುಕಲಿ? ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ರಕ್ತವರ್ಣದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ, ಶೀಘ್ರವೇ ಪತಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ವೈವಸ್ವತ ದೇವರನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಸೀತೆಗೆ ಕಾಡಿತು. "ರಾಮನು, ಭರತನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನು, ನಾನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಇರುವೆನೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ತಿಳಿದರೂ, ಅವರು ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ದುಃಖದಿಂದ ಆ ಶೂರನಾದ ರಾಮನು, ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನು, ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದೇವಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುವಿರಬಹುದು," ಎಂದು ಆಕೆ ಕಳವಳಪಟ್ಟಳು. "ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಸಿದ್ಧರು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು—ಅವರು ನನ್ನ ಶೂರನಾದ, ಕಮಲನಯನ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾದವರು ಧನ್ಯರು." "ಬಹುಶಃ, ಆ ಜ್ಞಾನಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಮನಿಗೆ ನನ್ನಂತಹ ಹೆಂಡತಿಯ ಅಗತ್ಯವೇ ಇರದಿರಬಹುದು. ಯಾರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಸಂತೋಷ, ಕಾಣದಿದ್ದಾಗ ಸ್ನೇಹವಿಲ್ಲ; ಕೃತಘ್ನರು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ರಾಮನು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವವನು ಅಲ್ಲ. ನನಗೇನು ಗುಣಗಳಿಲ್ಲವೋ ಅಥವಾ ನನ್ನ ಭಾಗ್ಯವೇ ಕುಗ್ಗಿದಿದೆಯೋ, ನಾನು, ಸೀತಾ, ಯೋಗ್ಯಳಾಗಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ರಾಮನಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದೇನೆ." "ಮಹಾತ್ಮನಾದ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ, ನಿರ್ದೋಷಿಯಾದ ರಾಮನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬದುಕುವಕ್ಕಿಂತ ಸಾಯುವುದು ನನಗೆ ಉತ್ತಮ. ಬಹುಶಃ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಪುರುಷರು, ತಮ್ಮ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇರು-ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿಂದು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಥವಾ ಧುರ್ತನಾದ ರಾವಣನು ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ವಂಚನೆ ಮಾಡಿ ಕೊಂದಿರುವಿರಬಹುದು." "ಈ ರೀತಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಾದರೂ ಸಾಯಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಆದರೂ ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ಮೃತ್ಯು ಈ ಭಾರವಾದ ದುಃಖದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಧನ್ಯರು ಆ ಮಹಾತ್ಮರು, ಸತ್ಯವಂತರಾದ ಋಷಿಗಳು, ಆತ್ಮಜಯಿಗಳಾದ ಪುಣ್ಯವಂತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯ-ಅಪ್ರಿಯ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಿಯವಾದುದರಿಂದ ದುಃಖ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಅಪ್ರಿಯವಾದುದರಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ದುಃಖ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ; ಆದರೆ ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಇದರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಅವರಿಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ." "ಈ ರೀತಿ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದ ರಾಮನಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾನು, ಪಾಪಿ ರಾವಣನ ವಶದಲ್ಲಿರುವೆಂದು ನನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವೆನು," ಎಂದು ಸೀತೆಯ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿ ಹರಿಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಯ ಶ್ರೀಮಾನ್ ರಾಮಾಯಣದ ಸುಂದರಕಾಂಡದ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೀತೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯರು, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ಕೆಲವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಪಾಪಾತ್ಮ ರಾವಣನ ಬಳಿಗೆ ದೌಡಾಯಿಸಿದರು. ಮತ್ತೆ, ಭಯಾನಕ ರೂಪದ ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯರು ಸೀತೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಒಂದೇ ಅರ್ಥದ, ಆದರೆ ದುಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶದ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು. "ಇಂದು, ಸೀತೆ, ನೀನು ಪಾತಕವಂತೆಯಾಗಿ, ಈ ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯರು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಿನ್ನ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿಂದುಬಿಡುತ್ತಾರೆ," ಎಂದು ಬೆದರಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಕ್ರೂರ ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಬೆದರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಹಿರಿಯ ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯಾದ ತ್ರಿಜಟಾ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಳಾಗಿ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನೀವು ಕ್ರೂರಿಯರೇ, ನಿಮ್ಮ ಮಾಂಸವನ್ನೇ ತಿನ್ನಿರಿ; ಜನಕನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರಿ, ದಶರಥನ ಸೊಸೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ನೀವು ತಿನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ." "ನಾನು ಇಂದು ಭಯಾನಕವಾದ, ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಒಂದು ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ; ಅದು ರಾಕ್ಷಸರ ನಾಶ ಮತ್ತು ಅವಳ ಪತಿಯ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ," ಎಂದರು ತ್ರಿಜಟಾ. ತ್ರಿಜಟಾ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯರು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ಈಗ ಭಯದಿಂದ ಕೂಡ, ತ್ರಿಜಟಾಳ ಬಳಿ ಕೇಳಿದರು: "ನೀನು ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿ ಕಂಡ ಕನಸು ಯಾವುದು? ನಮಗೆ ಹೇಳು." ಆಗ ತ್ರಿಜಟಾ ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕನಸನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು: "ನಾನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ, ದಂತದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ದಿವ್ಯ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ನೋಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ರಾಘವನು, ಬಿಳಿ ಹೂವುಗಳು ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ, ಸಾವಿರ ಕುದುರೆಗಳು ಎಳೆದ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿದ್ದನು." "ನಾನು ಇಂದು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ, ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ ಸೀತೆಯನ್ನು, ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಿಳಿ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದೆ. ಸೀತೆಯು ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿದ್ದಳು, ಹೇಗೆ ಪ್ರಕಾಶ ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆ. ಮತ್ತೆ, ರಾಘವನು ನಾಲ್ಕು ದಂತಗಳಿರುವ ಮಹಾ ಗಜವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು." "ಆ ಗಜದ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಪರ್ವತದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು; ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಿಳಿ ಹೂವುಗಳು ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅವರು ಜನಕಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದರು; ಆ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಗಜದ ಮುಂದೆ—" "ಜನಕಿ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಳು, ಆತನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದಳು; ನಂತರ, ಪತಿಯ ಮಡಿಲಿನಿಂದ ಏಳಿದ ಕಮಲನಯನ ಸೀತೆ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಮುಖವನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ತೊಳೆದು, ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕುಮಾರರೊಂದಿಗೆ, ಆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗಜದ ಮೇಲೆ, ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರಗಳಿರುವ ಸೀತೆಯು ಲಂಕೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು." "ಕಕುತ್ಸ್ಥನು ಸ್ವಯಂ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಎಂಟು ಬಿಳಿ ಎತ್ತುಗಳು ಎಳೆದ ರಥದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದನು," ಎಂದು ತ್ರಿಜಟಾ ತಮ್ಮ ಕನಸನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಇದೇ ರೀತಿ, ಸೀತೆಯ ದುಃಖ, ರಾಕ್ಷಸಸ್ತ್ರೀಯರ ಕ್ರೂರತೆ, ತ್ರಿಜಟೆಯ ಕನಸು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾದ ಜಯಶಾಲಿ ರಾಮ-ಸೀತೆಯ ಪುನರ್ಮಿಲನ—all ಇವುಗಳು ಲಂಕೆಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಆವರಿಸಿತು.