ಆ ಮಹಾಬಲಿಯ ವಾನರನು ಆ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಎರಡು ಭುಜಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವು ಮಂದ್ರ ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಎರಡು ಮಹಾ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಭಾಸವತ್ತಾಗಿದ್ದವು. ಆ ಭಾರೀ ದೇಹದ ರಾವಣನು ಆ ಭುಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಂದ್ರ ಪರ್ವತದ ಎರಡು ಶಿಖರಗಳಂತೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಮಹಾರಾಕ್ಷಸನ ದೇಹದಿಂದ ಮಾವು, ಚಂಪಕ, ಸುಗಂಧಿತ ಬಕುಳ ಹೂವುಗಳ ವಾಸನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ, ಪಾನೀಯಗಳ ಪರಿಮಳವೂ ಕೂಡ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಬೃಹತ್ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಉಸಿರಾಟ ಹೊರಡುವಾಗ, ಆ ಗೃಹವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆ ಉಸಿರಿನ ಶಬ್ದ ತುಂಬಿದಂತೆ ಅನಿಸಿತು. ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಿರೀಟವಿತ್ತು; ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಿಗೆ ಸರಿದಿದ್ದರೂ ಅವನ ಮುಖವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕರ್ಣಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ವಿಶಾಲವಾದ, ತುಂಬಿದ, ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಹೃದಯಸ್ಥಳವು ಕೆಂಪು ಚಂದನವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿರುವಂತೆ, ಸುಂದರವಾದ ಹಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅವನ ಪಾರ್ಶ್ವಭಾಗಕ್ಕೆ ಹಳದಿ, ಮೃದುವಾದ ರೇಷ್ಮೆ ಸುಸ್ತಾಗಿ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು; ಅವನು ದುಬಾರಿ ಪೀತಾಂಬರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು. ಅವನು ನಾಗದಂತೆ ಉಸಿರಾಡುತ್ತ, ಕಪ್ಪು ಅಣಬೆಗಳ ಗುಡ್ಡದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತ, ಗಂಗೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಆನೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದನು. ನಾಲ್ಕು ಬಂಗಾರದ ದೀಪಗಳಿಂದ ಆ ಮನೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು; ಅವನ ದೇಹವು ಮಿಂಚು ಹೊಡೆಯುವ ಮೇಘದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ, ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಪತಿವ್ರತಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಮುಖಗಳು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಸುಂದರವಾದ ಕರ್ಣಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಅವರ ಹಾರಗಳು, ಆಭರಣಗಳು ಹಸಿರಾಗಿಯೇ ಇದ್ದವು—ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವಾನರನಾಯಕನು ನೋಡಿದನು. ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವರು ಸುಂದರವಾದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕಿವಿಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಜ್ರ ಮತ್ತು ವೈಡೂರ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಬಂಗಾರದ ಕರ್ಣಭೂಷಣಗಳು, ಬಾಹುಭೂಷಣಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವರ ಮುಖಗಳು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಆ ಅರಮನೆಯು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಕಾಶದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮದ್ಯಪಾನ ಮತ್ತು ಲೀಲೆಯಿಂದ ಬಳಲಿದ ಆ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಿವಿಧ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು, ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಳಾದಳು, ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ದೇಹದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು, ವೀಣೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಹೂವಿನಂತೆ ಮಿಂಚುತ್ತಾ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಾಜಲ ಕಣ್ಣುಗಳ ಸ್ತ್ರೀಯು, ತನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮೃದಂಗವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಗು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಿಂಚುತ್ತಾ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಸುಂದರವಾದ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳಳು, ತನ್ನ ಮೃದಂಗವನ್ನು ಬದಿಗೆ ಇಟ್ಟು, ಪ್ರಿಯನನ್ನು ಅಪ್ಪುಕೊಂಡ ಪ್ರೇಮಿಕೆಯಂತೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಮಲನಯನಳಾದಳು, ತನ್ನ ವೀಣೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರೇಮಿಯಂತೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ನೃತ್ಯಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಳಾಗಿ, ತನ್ನ ವಿಪಂಚಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಪ್ರಿಯನೊಂದಿಗೆ ಮಿಂಚುವ ಪ್ರೇಮಿಕೆಯಂತೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು, ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಮಂಕಾಗಿರುವ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ, ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಮೃದಂಗದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಆ ಮೃದಂಗವು ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು, ಸುಂದರವಾದ ಸೊಂಟದ, ನಿರ್ದೋಷಳಾದಳು, ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಬಳಲಿಕೊಂಡು, ಸಣ್ಣ ಮೃದಂಗವನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಗಳ ನಡುವೆ ಹಿಡಿದು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು, ತನ್ನ ಮೃದಂಗವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಹಸಿರು ಮೇಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಮೇಕದ ಮಗುವನ್ನು ಅಪ್ಪುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಿಂಚುತ್ತಾ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಮಲನಯನಳಾದಳು, ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಮಂಕಾಗಿದ್ದಳು, ತನ್ನ ತಾಳಮದ್ದಲೆಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಕೈಗಳ ಆಲಿಂಗನದಲ್ಲಿ ನ crushed ದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾದಳು, ತನ್ನ ಕುಂಭವನ್ನು ಬದಿಗೆ ಹಾಕಿ, ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ವಸಂತಕಾಲದ ಲತೆಯಂತೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಯುವತಿಯು ನಿದ್ರಾಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಂಕಾಗಿ, ತನ್ನ ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವರ್ಣಕಲಶಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಮಲನಯನಳಾದಳು, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖವಿಟ್ಟಿದ್ದಳು, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸುಂದರ ಸೊಂಟದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಮಂಕಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಅನೇಕ ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಿವಿಧ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಪ್ರಿಯನನ್ನು ಅಪ್ಪುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರೇಮಿಯಂತೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ನಡುವೆ, ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ, ವಾನರನು ಅಪೂರ್ವ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವಳು ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು; ತನ್ನ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಆ ರಾಜಮಹಲವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿಸಿದ್ದಳು. ಅಲ್ಲಿ ವಾನರನು ಮಂದೋದರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು—ಅವಳು ಸುವರ್ಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು, ಅಂತಃಪುರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ರಾಣಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿ ಕಂಡ ವಾಯುಪುತ್ರನು, "ಇವಳು ಸೀತೆಯಾಗಿರಬೇಕು" ಎಂದು ಆಕೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ, ಯೌವನ ಮತ್ತು ಲಾವಣ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಭಾವಿಸಿ, ಹರ್ಷಭರಿತನಾಗಿ ಆನಂದಿಸಿದನು. ಆ ವಾನರನಾಯಕನು ತನ್ನ ಹಿಂದುಳಿಯನ್ನು ಮುದ್ದಾಡಿ, ಕುಣಿದು, ಹಾಡಿ, ತೂಗಿ, ಆನಂದದಿಂದ ಆಡುವಂತೆ, ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿ, ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು, ವಾನರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು. ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿರಾಮಾಯಣದ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ, ಆ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಆ ಭಾವನೆಗೆ ತೆರೆ ಹಾಕಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸೀತೆಯ ಕುರಿತು ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. "ಅವಳು ರಾಮನಿಂದ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಳಾಗಿ, ನಿದ್ರಿಸೋದು, ಭೋಜನ ಮಾಡುವುದು, ಅಲಂಕಾರ ಧರಿಸುವುದು, ಪಾನಪಾನ ಮಾಡುವುದು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪುರುಷನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ—ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದರೂ ಸಹ; ಯಾಕೆಂದರೆ ಅಮರರಲ್ಲಿ ರಾಮನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ." ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸಿ, "ಇವಳು ಬೇರೆ" ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆ ಪಾನಗೃಹದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಆಟದಿಂದ, ಕೆಲವರು ಹಾಡಿನಿಂದ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ನೃತ್ಯದಿಂದ, ಮತ್ತಷ್ಟು ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಬಳಲಿದ್ದ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.