ಆ ಮಹಾ ವಾನರ ಹನುಮಂತನು, ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿ, ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಲಸ್ಟ್ರೇಡ್ ಹಿಂದೆ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು, ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮದದಿಂದ ಮರುಳಾದ ರಾವಣನನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡುವನು. ಆ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನ ಮೆರಗುಪಡುವಣ ದಿಂಬು, ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾ ಗಜವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು; ಅದು ದೊಡ್ಡ ಜಲಪಾತದಂತೆ ಪ್ರಭೆ ಹೊತ್ತಿತ್ತು. ಹನುಮಂತನು ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನ ಬಲಿಷ್ಠ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವು ಬಂಗಾರದ ಕಂಗಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇಂದ್ರನ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಬಲಿಷ್ಠ ಬಾಹುಗಳು, ಎಲೆಯ ದಂತಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದ ಗಾಯಗಳ ಗುರುತುಗಳಿದ್ದವು, ವಜ್ರದಿಂದ ಕೆತ್ತಿದಂತೆ ಅಗಲವಾಗಿದ್ದವು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಚಕ್ರದ ಗುರುತುಗಳೂ ಕಂಡುಬಂದವು. ಅವು ದಟ್ಟವಾಗಿಯೂ, ಸಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದವು; ಬಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು; ಸುಂದರವಾದ ನೇಲಿಗಳು, ಬೆರಳುಗಳು, ಮತ್ತು ಅವರ ಉಂಗುರಗಳ ಗುರುತುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಬಾಹುಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹತ್ತಿರ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಗದೆಯನ್ನು ಹೋಲುವಂತೆ, ಸುತ್ತಳತೆಯಾಗಿ, ಆನೆಗಳ ಸೊಂಡಿಲುಗಳಂತೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಐದು ತಲೆಗಳ ನಾಗಗಳು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಹಾಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಅವು ಶೀತಲವಾದ, ಸುಗಂಧಿತವಾದ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಂದನದಿಂದ ಲೇಪಿಸಲಾಗಿದ್ದವು; ಚಂದ್ರ ಅಥವಾ ಶಶಿಯ ಚಂದನದ ಲೇಪನದಂತೆ, ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದವು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಮರುಳುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿದ್ದ, ಯಕ್ಷರು, ನಾಗರು, ಗಂಧರ್ವರು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಕೂಡ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಹನುಮಂತನು ನೋಡಿದನು. ಆ ಬಾಹುಗಳು ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಮಹಾ ನಾಗಗಳು ಮಂದಾರ ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಕೋಪಗೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಎರಡು ಪೂರ್ಣ ಬಾಹುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ಪರ್ವತದಂತೆ ಭಾರೀ ಇದ್ದನು; ಅವನು ಮಂದಾರ ಪರ್ವತದ ಎರಡು ಶಿಖರಗಳಂತಿದ್ದನು. ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು, ಚಂಪಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಕುಳ ಪುಷ್ಪಗಳ ಸುಗಂಧ, ಉತ್ತಮ ಭಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾನಗಳ ವಾಸನೆ ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನ ಮಹಾ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಉಸಿರಾಟ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಆ ಮಂದಿರವನ್ನು ತುಂಬಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ಕಿರೀಟದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದನು; ಮುತ್ತು, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನ ಮುಖವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಹೊತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಂಪು ಚಂದನದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿದ್ದ, ಸುಂದರ ಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದ ಅವನ ಅಗಲವಾದ, ಭರಿತವಾದ, ವಿಶಾಲವಾದ ಹೃದಯವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ಗಾಯಗೊಂಡ ಬದಿಯನ್ನು ಬಿಳಿಯಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಂಚಿದ ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು; ಅವನು ದುಬಾರಿ ಹಳದಿ ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು. ಅವನು ಹಾವು ಉಸಿರಾಡುವಂತೆ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಕಪ್ಪು ಹುರಳಿಕಾಳುಗಳ ಗುಡ್ಡದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು; ಗಂಗೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆನೆಗೆ ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದನು. ನಾಲ್ಕು ಬಂಗಾರದ ದೀಪಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಅವನ ದೇಹವು ಮೆಘದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ, ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಅವನ ಪ್ರಿಯ ಭಾರ್ಯೆಯರು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಮುಖಗಳು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು; ಅದ್ಭುತ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಅವರ ಹಾರಗಳು, ಆಭರಣಗಳು ಒಣಗಿರಲಿಲ್ಲ—ಹನುಮಂತನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದನು. ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಅವರು, ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಬಾಹುಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಸುಂದರ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹನುಮಂತನು ಅವರ ಕಿವಿಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಹಾರಗಳು, ಚಿನ್ನದ ಕಂಗಣಗಳು, ವಜ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೈಧೂರ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವರ ಮುಖಗಳು ಚಂದ್ರನಂತೆ, ಸುಂದರ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಆ ಮಂದಿರವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಆಕಾಶವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ಆಟದಿಂದ ಹತಾಶರಾದ, ಸೊಂಟಸಣ್ಣ ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು, ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಳಾಗಿ, ಅವಳ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ಅವಳ ದೇಹದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು, ವೀಣೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು; ಅವಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ರೂಪವು ಮಹಾ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಂಬೂರನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಮಲವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣುಗಳ ಸ್ತ್ರೀ, ತನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮೃದಂಗವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು; ಅವಳು ಮಗುವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸುಂದರ ಅಂಗಗಳ ಸ್ತ್ರೀ, ತನ್ನ ಮೃದಂಗವನ್ನು ಬದಿಗೆ ಇಟ್ಟು, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು; ದೀರ್ಘಕಾಲ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರೇಮಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಮಲನಯನಳಾದಳು, ತನ್ನ ವೀಣೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಪ್ರೇಮಿಯಂತೆ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು, ನೃತ್ಯಕಲೆಗೆ ಆಸಕ್ತಳಾಗಿ, ತನ್ನ ವಿಪಂಚಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಂತೆ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು, ಮದ್ಯದ ಮದದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮರುಳಾದಳು, ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಮೃದಂಗವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ತಟ್ಟುತ್ತಾ, ಅದು ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು, ಸೊಂಟಸಣ್ಣ, ನಿರ್ದೋಷಿಣಿಯಾದಳು, ಮದ್ಯದಿಂದ ಹತಾಶಳಾಗಿ, ತನ್ನ ಕೈಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮೃದಂಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು, ತನ್ನ ಮೃದಂಗವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು; ಅವಳು ತನ್ನ ಹಸುವಿನ ಕರುವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಸ್ತ್ರೀಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಮಲನಯನಳಾದಳು, ಮದ್ಯದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಮೋಹಿತಳಾಗಿ, ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಡಫಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಸ್ತ್ರೀ, ತನ್ನ ಕುಂಭವನ್ನು ಬದಿಗೆ ಹಾಕಿ, ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಹಾರದಂತೆ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಯುವತಿ, ನಿದ್ರಾಶಕ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಹಸಿರಾದ, ಬಂಗಾರದ ಕುಂಭಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖವಿದ್ದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸುಂದರ ಸೊಂಟದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಮದ್ಯದಿಂದ ಮರುಳಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅನೇಕ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ವಿವಿಧ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಬಳಿ ಒತ್ತಿಕೊಂಡು, ಪ್ರೇಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯತಮೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ, ಬೇರೆಯಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ಅಪೂರ್ವ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಹನುಮಂತನು ನೋಡಿದನು. ಅವಳು ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು; ಅವಳ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಆ ಮಂದಿರವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲೆ, ಹನುಮಂತನು ಮಂದೋದರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು—ಅವಳು ಸುವರ್ನದಂತೆ ಕಾಂತಿಯುತಳಾಗಿದ್ದಳು; ಆಂತರಿಕ ಮಹಲ್ನ ಪ್ರಿಯ ರಾಣಿ, ತನ್ನ ಸುಂದರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು.