ಹನುಮಂತನು ಲಂಕಾಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಭೂಮಿಯಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದ, ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಸಭಾಗೃಹವನ್ನು ಕಂಡನು. ಆ ಸ್ಥಳವು ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಉಲ್ಲಾಸಗೊಂಡ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವದಿಂದ ಗೂಂಜುತ್ತಿದ್ದಿತು, ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಪರಿಮಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಿಂಹಾಸನಗಳು ಇದ್ದವು; ರಾಕ್ಷಸರಾಧಿಪತಿ ರಾವಣನು ಸ್ವತಃ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶುದ್ಧವಾದ, ಹಂಸದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾದ ಆ ಸಭಾಗೃಹವು ಧೂಪದ ಗಂಧದಿಂದ ಸುಗಂಧಮಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಆ ಸಭಾಭವನವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಬಣ್ಣದ ಮಚ್ಚುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಅದರ ಸುಂದರ ಬಣ್ಣಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಹರ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ದಿವ್ಯ ಸಭಾಭವನವು ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ, ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ತಂದಿತು; ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೂ ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಸಂತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿತು. ರಾವಣನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಸಭಾಗೃಹವು ತಾಯಿಯಂತೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಹನುಮಂತನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, "ಇದು ಸ್ವರ್ಗವೇ ಆಗಿರಬಹುದು, ದೇವತೆಗಳ ಲೋಕ, ಬಹುಷಃ ಇಂದ್ರನ ನಗರವೇ ಅಥವಾ ಪರಮ ಗಮ್ಯವೇ ಆಗಿರಬಹುದು," ಎಂದು ಚಿಂತನೆಮಾಡಿದನು. ಅವನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿನ ಸುವರ್ಣದ ದೀಪಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಅವು ದೊಡ್ಡ ಮೋಸಗಾರರು ಮತ್ತೊಂದು ಮೋಸದಿಂದ ಸೋತಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ದೀಪಗಳ ಕಿರಣಗಳಿಂದ, ರಾವಣನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹಾಗೂ ಆಭರಣಗಳ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಆ ಸಭಾಗೃಹವೇ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಂತೆ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ತೋರಾದಿತು. ಅಲ್ಲೆ, ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು; ಅವರೆಲ್ಲರೂ ವಿಭಿನ್ನ ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ ಕಳೆದಾಗ, ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ, ಆಟ-ಪಾಟಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಆಳವಾದ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದರು. ಆ ಮಲಗಿರುವ ಸಮೂಹವು ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಿತು; ದೊಡ್ಡ ಕಮಲದ ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಭೃಂಗಗಳು ನಿಶ್ಯಬ್ದವಾಗಿರುವಂತೆ. ಹನುಮಂತನು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಬಾಯಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಅವು ಕಮಲದಂತೆ ಸುಗಂಧವಾಗಿದ್ದವು, ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ರಾತ್ರಿ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವರ ಮುಖಗಳು ಅರಳುತ್ತಿರುವ ಕಮಲದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು; ಮತ್ತೆ ಕಮಲದ ದಳಗಳು ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ, ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತೆ ಆ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂತು. ಆ ಕಮಲದ ಮುಖಗಳನ್ನು ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಉಲ್ಲಾಸಗೊಂಡ ಭೃಂಗಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಡುಕಿದಂತೆ, ಹನುಮಂತನು ಚಿಂತನೆಮಾಡಿದನು. ಆ ಮಹಾಕಪಿಯು, ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸುಂದರರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದನು. ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಸಭಾಗೃಹವು, ತಾರೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶರದ್ಕಾಲದ ಆಕಾಶದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸರಾಧಿಪತಿ ರಾವಣನು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು. ಹನುಮಂತನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, "ಇಲ್ಲಿರುವವರು ಆಕಾಶದಿಂದ ಬಿದ್ದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ, ಪುಣ್ಯಶೇಷಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ," ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದನು. ದೊಡ್ಡ ಶುಭಕರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಬೆಳಕು, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಹೊಳಪು ಹೇಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆಯೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕಿರಣ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವರ ಕೂದಲುಗಳು ಮತ್ತು ಹಾರಗಳು ಬಿದ್ದಿದ್ದವು, ಅಮೂಲ್ಯ ಆಭರಣಗಳು ಚದುರಿದ್ದವು; ಮದ್ಯಪಾನ ಮತ್ತು ಆಟದಿಂದ ಮನಸ್ಸುಗಳೂ ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಕೆಲವರ ಮುಖದ ಚಂದನದ ಗುರುತುಗಳು ಅಳಿದುಹೋದವು, ಕೆಲವರ ಗಜ್ಜೆಗಳು ಜಾರಿಬಿದ್ದಿದ್ದವು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರ ಹಾರಗಳು ಬದಿಗೆ ಸರಿದಿದ್ದವು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವರ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಜಾರಿಬಿದ್ದಿದ್ದವು, ಕೆಲವರ ಕರಾವಳಿ ಸಡಿಲವಾಗಿತ್ತು, ಹೀಗೆಯೇ ಯುವತಿಯರು ಎತ್ತಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಕಿವಿಯೋಲೆ ಧರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಕೆಲವರ ಹಾರಗಳು ಮುರಿದುಹೋಗಿದ್ದವು; ಹೂವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಲತಾವಲಯವನ್ನು ಕಾಡಿನ ರಾಜಗಜನು ತುಳಿದಂತೆ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಿತಿ. ಕೆಲವರ ಹಾರಗಳು ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳಂತೆ ಮಿನುಗುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕುಚಗಳ ನಡುವೆ ಮಲಗಿರುವ ಹಂಸಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಮತ್ತವರಲ್ಲಿ ವೈಡೂರ್ಯಮಣಿಗಳು ಕಡಂಬ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ, ಚಿನ್ನದ ದಾರಗಳು ಜೋಡಿಯಾದ ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಂಸಗಳು, ಕಾರಂಡವಗಳು ಮತ್ತು ಚಕ್ರವಾಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವರ ಕಟಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಪೃಷ್ಠಭಾಗಗಳು ನದಿಯ ದಡದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲವರು ಚಿನ್ನದ ಹಂಸ ಹಾರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸುಂದರವಾದ ನದಿದಂಡೆಯಂತೆ ಮಲಗಿದ್ದರು; ಅವರ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಬೆರೆತುಹೋಗಿದ್ದವು. ಕೆಲವರ কোমಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಕುಚಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮಣಿಗಳ ಸಾಲುಗಳು ಸುಂದರ ಆಭರಣಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲವರ ಉಡುಪುಗಳ ತುದಿಗಳು, ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರುತ್ತಾ ಅವರ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವರ ಆ ಉಡುಪುಗಳ ಕಿರಣಗಳು ಧ್ವಜಗಳಂತೆ, ಮುಖದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲವರ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳು ಮೃದುವಾಗಿ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಅವು ಅವರ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಜಾರುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಮದ್ಯದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸುಗಂಧವು ಅವರ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾವಣನಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ರಾವಣನ ಕೆಲವು ಪತ್ನಿಯರು, ಅವರ ಮುಖಗಳು ರಾವಣನ ಮುಖದಂತೆಯೇ ಇತ್ತು, ತಮ್ಮ ಸಹಪತ್ನಿಯರ ಮುಖದ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಆಘ್ರಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಮಹಾನಾರಿಯರು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾವಣನಲ್ಲಿ ನೆಡಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಸ್ವತಂತ್ರತೆಯಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಸಹಪತ್ನಿಯರ ಹಿತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಭುಜಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಮಲಗಿದ್ದರು; ಅವರ ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರಗಳೂ ಹೀಗೆಯೇ ಬೆರೆತುಹೋಗಿದ್ದವು. ಒಬ್ಬಳು ಮತ್ತೊಬ್ಬಳ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದಳು, ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಅವಳ ಭುಜದ ಮೇಲೆ; ಬೇರೊಬ್ಬಳು ಯಾರೋ ಮೊಣಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಕುಚಗಳ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದಳು. ಅವರ ಜಂಗೆಯ ಮೇಲೆ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಕಟಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಪರಸ್ಪರ ಮಲಗಿದ್ದರು; ಅವರ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಬೆರೆತುಹೋಗಿದ್ದವು, ಮದ್ಯಪಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ. ಅವರ ದೇಹಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ, ಸೊಗಸಾದ ಸೊಂಟದ ಅವಳರು ಪರಸ್ಪರ ಭುಜಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದರು. ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಹೂಮಾಲೆಯು, ಪರಸ್ಪರ ಭುಜಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೂಮಾಲೆಯಂತೆ, ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತ ಭೃಂಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಲತಾವಲಯಗಳು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಬೆರೆತುಹೋಗುವಂತೆ, ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪರಸ್ಪರ ಹೂವಿನಂತೆ ಬೆರೆತುಹೋಗಿದ್ದರು. ರಾವಣನ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಮೂಹವು, ಸುಂದರ ಭುಜಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಭೃಂಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಾನನವು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಲ್ಲಾಡಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗೆ, ಹನುಮಂತನು ಆ ಸಭಾಗೃಹವನ್ನು, ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು, ಅವರ ಅಲಂಕಾರ, ನಿದ್ರೆ, ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಆ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತೋಚಿಕೊಂಡನು.