ಹನುಮಂತನು ರಾಕ್ಷಸರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿವಾಸವನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ, ಅದ್ಭುತ ಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನ ನಿವಾಸದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದನು. ಆ ಮಹಾನಗರವು ನಾಲ್ಕು ದಂತಗಳಿರುವ ಮತ್ತು ಮೂರು ದಂತಗಳಿರುವ, ಬಂಧನವಿಲ್ಲದ ಗಜಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಭಯಂಕರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಯೋಧರು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾವಣನ ನಿವಾಸವು ಅವನ ಪತ್ನಿಯರು, ರಾಕ್ಷಸಿಯರು ಮತ್ತು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕರೆತರಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜಕುಮಾರಿಯರಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಆ ಸ್ಥಳವು ಮಕರಗಳು, ಮೊಸಳೆಗಳು, ಭಯಾನಕ ಮೀನುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಗಾಳಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಲೆಗಳಾಡುತ್ತಿತ್ತು; ಅದು ನಾಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಸಾಗರದಂತಿತ್ತು. ವೈಶ್ರವಣನ ಬಳಿ ಇರುವ ಐಶ್ವರ್ಯ, ಚಂದ್ರನ ಬಳಿ ಇರುವ ಐಶ್ವರ್ಯ, ಗರುಡನ ಬಳಿ ಇರುವ ಮಹೋನ್ನತ ಶ್ರೀ—ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಸದಾ ರಾವಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖಕರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದವು. ಆ ರಾಜಮಹಲದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹನುಮಂತನು ಇನ್ನೊಂದು ಸುಂದರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಅನೇಕ ಬಾಗಿಲುಗಳಿರುವ ಭವನವನ್ನು ಕಂಡನು. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗಾಗಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವಾದ ಪುಷ್ಪಕವನ್ನೂ ಹನುಮಂತನು ನೋಡಿದನು. ಅದು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪುಷ್ಪಕವನ್ನು ಕುಬೇರನು ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದನು; ಆದರೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುಬೇರನನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ರಾಕ್ಷಸರ ಅಧಿಪತಿ ರಾವಣನು ಇದನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆ ಭವನವು ಶುದ್ಧ ಬಂಗಾರ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ನಿಂತಿತ್ತು; ಅವು ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಮಯ ಹರಣಗಳ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಅದು ಹೊತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಂದಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಅದು ಮೆರು ಮತ್ತು ಮಂದರ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ, ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ಕೈಚಳಕದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ಭವನ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು; ಅದರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ವೇದಿಗಳು ಇದ್ದವು. ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಸ್ಫಟಿಕದಿಂದ ತಯಾರಾದ ಜಾಲರ ಕಿಟಕಿಗಳು, ನೀಲಮಣಿಯ ವೇದಿಗಳು, ಮಹಾ ನೀಲರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಅದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಮೊಗಲಿಗಳಿಂದ, ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ, ಅಪೂರ್ವ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಂಪು ಚಂದನದ ಸುಗಂಧ, ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣದ ಧೂಪದಿಂದ ಪರಿಮಳಿಸಿ, ಶುಭಕರ ವಾಸನೆಯಿಂದ ಅದು ಕಿರಿಯ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಸುಂದರ ಮಂದಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನವನ್ನು ಮಹಾಕಪಿಯಾದ ಹನುಮಂತನು ಏರಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪಾನ, ಭೋಜನ ಮತ್ತು ಹವನಗಳ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು. ಆ ದಿವ್ಯ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಅವನು ಆಳವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಿದನು; ಅದು ಸುಂದರ ಗಾಳಿಯಂತೆ, ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿದಂತೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತಂದಿತು. 'ಈ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಬನ್ನಿ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಹನುಮಂತನು ರಾವಣನಿರುವ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದನು; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅವನು ಒಂದು ಮಹಾ ಶುಭಕರ ಸಭಾಭವನವನ್ನು ಕಂಡನು. ಅದು ರಾವಣನಿಗೆ ಸೇರಿದದು, ಪ್ರಿಯೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು; ರತ್ನದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ, ಬಂಗಾರದ ಜಾಲರಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ನೆಲ ಸ್ಫಟಿಕದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಹಲ್ಲಿನ ನಡುವಿನ ಜಾಗಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು; ಮುತ್ತು, ವಜ್ರ, ಮೊಗಲಿ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಬಂಗಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅನೇಕ ರತ್ನದ ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ, ಸಮಾನವಾದ, ನೇರವಾದ, ಬಹಳ ಎತ್ತರದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸೊಬಗಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ಆ ಭವನವು ಭರಪೂರವಾಗಿತ್ತು. ಅವು ಪಂಕ್ತಿಗಳಂತೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರುವ ರೀತಿ, ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ; ಭೂಮಿಯ ಗುರುತುಗಳಿರುವ ವಿಶಾಲ ಹಾಸುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯಂತೆಯೇ ವಿಶಾಲವಾದ ಆ ಭವನವು ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವದಿಂದ, ದಿವ್ಯ ಪರಿಮಳಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಅದು ದುಬಾರಿ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ರಾಕ್ಷಸರ ಅಧಿಪತಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದನು; ಹಂಸದಂತೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು, ಧೂಪದ ಪರಿಮಳದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿತ್ತು. ಎಲೆ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಅರ್ಪಣೆಯಿಂದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದರೂ ಚಿತ್ತಾರಂಗದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು; ಬಣ್ಣಗಳ ಸೊಬಗಿನಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆನಂದಿಸುವಂತೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಹರ್ಷ ನೀಡುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ದಿವ್ಯ ಸಭಾಭವನ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ, ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂತಿತ್ತು; ಅದು ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಐದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ, ರಾವಣನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಸಭಾಭವನವು ತಾಯಿಯಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 'ಇದು ಸ್ವರ್ಗವೇನೋ, ದೇವತೆಗಳ ಲೋಕವೋ, ಇಲ್ಲವೇ ಇಂದ್ರನ ನಗರವೇ, ಅಥವಾ ಪರಮ ಗಮ್ಯವೇ?' ಎಂದು ಹನುಮಂತನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದನು. ಅವನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾ, ಅಲ್ಲಿರುವ ಬಂಗಾರದ ದೀಪಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, 'ಮಾಯೆಯ ಆಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾಯಾಜಾಲಗಾರರಿಂದ ಸೋತಿರುವವರಂತೆ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದನು. ದೀಪಗಳ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ, ರಾವಣನ ಹೊಳಪಿನಿಂದ, ಆಭರಣಗಳ ಹೊಳೆಯಿನಿಂದ, ಆ ಸಭಾಭವನವು ಹೊತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡಿತು. ನಂತರ ಹನುಮಂತನು ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಸಾವಿರ ಜನ ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಅವರು ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು, ವಿವಿಧ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಸೊಬಗುಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ ಕಳೆದಾಗ, ಅವರು ಮದ್ಯಪಾನ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು; ಆಟವನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದರು. ಆ ಮಲಗಿರುವ ಗುಂಪು, ಮೌನದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ದೊಡ್ಡ ಕಮಲದ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಜೇನುಹುಳಗಳು ಮೌನವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಹನುಮಂತನು ಅವರ ಬಾಯಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು—ಅವು ಕಮಲದಂತೆ ಪರಿಮಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದವು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಬಾಗಿದ್ದವು, ಆ ಸುಂದರಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು. ರಾತ್ರಿ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವರ ಮುಖಗಳು ಅರಳಿದ ಕಮಲದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು; ನಂತರ, ಪುಷ್ಪದ ದಳಗಳು ಮತ್ತೆ ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ, ಅವುಗಳು ಮತ್ತೆ ರಾತ್ರಿ ಕಾಲದಂತೆ ಕಂಡವು. ಈ ಕಮಲದಂತೆ ಮುಖಗಳು, ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಜೇನುಹುಳಗಳು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹುಡುಕುವುದನ್ನು ಕಂಡಂತೆ, ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗೆ, ಮಹಾಕಪಿಯಾದ ಹನುಮಂತನು, ಆ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಆ ಸಭಾಭವನವು ಆ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ, ಶರತ್ಕಾಲದ ಆಕಾಶವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸರಾಧಿಪತಿ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು. 'ಈ ಎಲ್ಲರು ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಆಕಾಶದಿಂದ ಬೀಳುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ, ಪುಣ್ಯಶೇಷದಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಂತೆ' ಎಂದು ಹನುಮಂತನು ಯೋಚಿಸಿದನು. ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ತ್ವದ, ಶುಭಕರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಬೆಳಕು, ಬಣ್ಣ, ಹೊಳಪು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ, ಆ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಕೂದಲುಗಳು ಮತ್ತು ಹಾರಗಳು ಅಡಕೆ ಹೋಗಿದ್ದವು, ಅಮೂಲ್ಯ ಆಭರಣಗಳು ಚದುರಿದ್ದವು; ಪಾನ ಮತ್ತು ಆಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಅವರ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಂದ, ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಲಗಿದ್ದರು.